Đề cập đến hình thức xét tuyển lớp 10 thay cho thi tuyển đầu vào cấp THPT, trưa nay (17.5), trao đổi với phóng viên Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM trong giai đoạn thực hiện phương thức này, cho biết: “Trước đây đã có nhiều năm TP.HCM thực hiện xét tuyển lớp 10 công lập. Đó là năm học 2006-2007, song song với hình thức thi tuyển lớp 10 đối với các trường THPT ở các quận nội thành và vùng ven, TP.HCM quyết định thực hiện xét tuyển tại 3 huyện Bình Chánh, Cần Giờ, Củ Chi”.
Sau năm học đó, việc xét tuyển mở rộng dần dần, đến năm học 2013-2014, TP.HCM có 9 quận, huyện trong số 24 quận, huyện thực hiện xét tuyển lớp 10 là huyện Bình Chánh, Củ Chi, Cần Giờ, Hóc Môn, Thủ Đức, Bình Tân, quận 9, 2, 6. Tuy nhiên, ông Ngai cho biết, đây cũng là giai đoạn TP.HCM có nhiều học sinh lớp 10, 11 nghỉ, bỏ học do không theo kịp chương trình THPT.
Ông Ngai cũng cho biết trong một cuộc họp đánh giá về việc thí điểm thực hiện xét tuyển lớp 10 vào đầu năm học 2013-2014, lãnh đạo các trường THPT, trong đó có ý kiến thẳng thắn của Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Huân (Q.Thủ Đức lúc bấy giờ) cho rằng việc xét tuyển vào lớp 10 đã làm giảm động lực học tập của học sinh, các em không cần cố gắng vẫn được vào học lớp 10 công lập khiến chất lượng đầu vào ngày càng giảm sút.
Thời điểm đó, Sở GD-ĐT dự kiến mở rộng hình thức xét tuyển lớp 10 ở quận 10 nhưng sau khi nghe lãnh đạo các trường có ý kiến thì Ban giám đốc đã họp bàn và thống nhất tạm dừng phương thức này.
Theo đó, vào ngày 23.10.2013, UBND TP.HCM có văn bản chấp thuận theo đề nghị của Sở GD-ĐT TP về việc tổ chức thi tuyển sinh lớp 10 công lập từ năm học 2014-2015. Như vậy, tất cả các trường THPT trên địa bàn thành phố phải tổ chức thi lớp 10 để tuyển học sinh vào công lập theo quy chế tuyển sinh của Bộ GD-ĐT. Sở GD-ĐT có nhiệm vụ chỉ đạo hiệu trưởng các trường THPT, THCS có kế hoạch chuẩn bị, triển khai nghiêm túc quy định này ngay từ năm học 2013-2014.
Sở GD-ĐT TP.HCM mới đây cho biết định hướng từ năm 2027 sẽ tính toán mở rộng khu vực xét tuyển, học sinh không phải thi lớp 10 nhằm giảm áp lực thi cử. Khi các loại hình trường đảm bảo thực hiện chủ trương, Sở sẽ nghiên cứu xây dựng các tiêu chí xét tuyển không chỉ đảm quyền lợi của học sinh mà còn để các trường THPT tuyển chọn được học sinh có nguyện vọng, phù hợp với định hướng phát triển của mỗi nhà trường.
Trước chủ trương này, ông Nguyễn Văn Ngai cho rằng Sở GD-ĐT TP.HCM cần có nghiên cứu kỹ càng và đánh giá tổng thể tình hình trước khi có quyết định chính thức về xét tuyển lớp 10.
Việc phổ cập trung học hiện nay cần phải giải thích cho người dân hiểu tường tận. Tức học sinh học trung học ở trường phổ thông công lập, trường phổ thông tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên – giáo dục nghề nghiệp… thì bằng tốt nghiệp THPT, cơ hội để các em xét tuyển vào đại học là như nhau chứ không phân biệt như trước.
Đó là chưa kể thời gian gần đây TP.HCM thực hiện miễn học phí cho học sinh THPT thì các em học ngoài công lập cũng được hỗ trợ bằng với khoản học phí của học sinh công lập.
“Tôi cho rằng kiến thức bậc phổ thông là nền tảng quan trọng để TP đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Nếu bỏ thi lớp 10 cần phải có lộ trình cụ thể để tránh không lâm vào tình trạng như trước đây, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục”, ông Ngai nói.
Còn ông Lê Văn Linh, nguyên hiệu trưởng một trường THPT tư thục tại TP.HCM, cho rằng tiêu chí xét tuyển bằng học bạ hay bằng hình thức nào khác thì nghiên cứu để khắc phục những vấn đề chưa đúng, vốn đã tồn tại quá lâu trong giáo dục.
Ông Lê Văn Linh nói rằng xét học bạ tính công bằng sẽ thấp bởi giáo viên hiện giờ mỗi người có cách kiểm tra, cho điểm khác nhau, đề kiểm tra, đề thi mỗi trường lại cũng khác nhau. Khi tuyển sinh trên diện rộng, chỉ cần cách nhau 0,1 là đã có thể thắng – thua. Chưa kể việc giảng dạy và cho điểm ở các trường tư và các trường có tên đi kèm chữ quốc tế lại rất khác, không lẽ không cho học sinh của những trường này tham gia xét tuyển?.
Chính vì vậy, nguyên hiệu trưởng trường tư cho rằng thay vì đổi tiêu chí tuyển sinh, cơ quan quản lý nên nghiên cứu để khắc phục những vấn đề chưa đúng, vốn đã tồn tại quá lâu trong giáo dục.
Theo ông Linh, tại sao chất lượng đào tạo ở các trường công lập lại khác nhau trong khi cùng là cơ sở vật chất của nhà nước, đội ngũ quản lý, giảng dạy cũng được nhà nước đào tạo?
“Chắc chắn mọi người sẽ bảo là do điểm chuẩn, đầu vào… Đúng là mọi thứ đang nằm ở chỗ này, cơ chế tuyển sinh, điểm chuẩn… đã tồn tại quá lâu gây bao tổn thất và áp lực cho cả xã hội. Hệ lụy của nó là con mới vào lớp 6 phụ huynh đã phải tính đường lớp 10 con học ở trường nào, muốn vào đó thì phải cho con luyện thi ở đâu?…
Hãy thử thống kê xem có bao nhiêu học sinh đang tham gia học THPT không phải ở ngôi trường gần nhà nhất? Hậu quả của việc đa số học sinh phải tham gia học tập ở những trường cách xa nhà là gì? Sáng con phải dậy sớm, không kịp ăn sáng, ba mẹ phải tất bật đưa con đi học, tranh thủ xén giờ làm để đón con, xăng xe, khí thải, kẹt xe cũng có phần góp không nhỏ của bất hợp lý này”, ông Linh đặt vấn đề.
Câu hỏi lớn thứ hai là tại sao ở một khu dân cư, số chỗ học lại giảm dần từ cấp mầm non, tiểu học, THCS rồi THPT? Đã phổ cập giáo dục xong, giờ lại gặp tình trạng con trẻ không có chỗ học? Mỗi năm hơn 10.000 học sinh ở TP.HCM không có chỗ học ở lớp 10 nói lên điều gì? Chuẩn bị đủ cơ sở cho số học sinh này có khó không?
Ông Linh cho rằng hiện nay địa điểm, ngân sách có đủ, bây giờ làm sẽ rất thuận lợi do sắp xếp lại các cơ quan nhà nước, địa điểm dôi ra khá nhiều, có nhiều trụ sở rất đẹp, chuyển đổi công năng xây trường học vẫn còn kịp.
Từ đó, theo ông Lê Văn Linh, cần giải quyết 2 vấn đề thì mọi áp lực sẽ tan biến.
Để làm được 2 việc này khó nhưng không phải là không làm được, thậm chí nếu cần áp đặt phân tuyến trong giai đoạn đầu, phụ huynh cũng sẽ ủng hộ, đương nhiên là trường chuyên sẽ có cơ chế riêng.
Ngày 7-5, Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam công bố thông tin tuyển sinh đại học chính quy năm 2026 với 1.350 chỉ tiêu, tăng 300 chỉ tiêu so với năm ngoái. Trong đó, ngành y khoa tuyển 350 sinh viên, y học cổ truyền 600 sinh viên, dược học là 400.
Học viện chỉ sử dụng 2 phương thức tuyển sinh, gồm xét điểm thi tốt nghiệp THPT (90% chỉ tiêu) và xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (10% chỉ tiêu).
Với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, năm nay học viện bổ sung thêm tổ hợp D35 (toán, sinh, tiếng Trung) cho ngành y học cổ truyền.
9 tổ hợp còn lại giống với năm ngoái, gồm B00 (toán, sinh, hóa), A02 (toán, sinh, lý), B03 (toán, sinh, văn), D07 (toán, hóa, tiếng Anh), C02 (toán, hóa, văn), D08 (toán, sinh, tiếng Anh), X14 (toán, sinh, tin), A00 (toán, hóa, lý), X10 (toán, hóa, tin).
Như vậy, bên cạnh tổ hợp truyền thống B00 (toán, sinh, hóa), thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT môn ngữ văn và tin học cũng sẽ có cơ hội xét tuyển vào tất cả các ngành của trường.
Học viện không quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm 10, mà chỉ cộng điểm cho thí sinh có chứng chỉ IELTS (hoặc tương đương) từ 5.5 trở lên, mức cộng điểm từ 0,75 đến 1,5 điểm.
Các mức điểm cộng như sau:
Với thí sinh đạt giải trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia môn toán, hóa học, sinh học, vật lý, tin học, ngữ văn, ngoại ngữ (tiếng Anh, tiếng Trung), nếu không dùng quyền xét tuyển thẳng sẽ được cộng điểm thưởng 0,5 - 3 điểm (giải nhất cộng 3 điểm, giải nhì 2 điểm, giải ba 1 điểm, khuyến khích cộng 0,5 điểm).
Đáng chú ý, Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam dự kiến sẽ tăng học phí năm học 2026 - 2027 như sau:
Theo danh sách các chương trình đào tạo được đánh giá, công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng, do Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cập nhật đến ngày 28-2-2026, tất cả các ngành đào tạo của Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam đều nằm trong danh sách này.
Theo nghị định của Chính phủ về học phí, mức trần (mức cao nhất được thu) năm học 2026 - 2027 từ 1,71 - 3,5 triệu đồng/tháng, áp dụng với các trường công lập chưa tự chủ. Nhóm trường tự chủ, tùy mức độ có thể thu học phí cao hơn trần 2 - 2,5 lần.
Với chương trình đạt kiểm định, các trường được tự xác định mức học phí.
Hội đồng Giải thưởng Shaw - một trong những giải thưởng khoa học danh giá nhất thế giới, ngày 27/5 công bố trao giải hạng mục Khoa học toán học năm 2026 cho giáo sư Emmanuel Candès và giáo sư Camillo De Lellis.
Candès, 56 tuổi, hiện là giáo sư Đại học Stanford, còn De Lellis, 50 tuổi, làm việc tại Viện nghiên cứu cấp cao (IAS).
Theo trang web của giải thưởng, một trong những đóng góp lớn nhất của Candès là cùng cộng sự phát triển lý thuyết cảm biến nén, tạo ra tác động cực kỳ to lớn trong các lĩnh vực xử lý tín hiệu, hình ảnh y tế và thống kê. Điểm mấu chốt của phát kiến này là có thể giảm đáng kể mật độ lấy mẫu (lấy mẫu dưới mức tối thiểu), nhưng hệ thống vẫn có thể tái tạo chính xác tín hiệu ban đầu.
Tiếp tục hướng đi đó, một mô hình tương tự nhưng ở dạng không giao hoán của cảm biến nén đã cho phép Candès tái tạo các ma trận hạng thấp từ các thành phần riêng lẻ bán phần. Công trình này hiện có ảnh hưởng sâu rộng trong lĩnh vực học máy và khoa học dữ liệu.
Gần đây, Candès cùng nghiên cứu sinh giới thiệu một bộ lọc mới giúp giảm tỷ lệ phát hiện sai trong thống kê. Công cụ này được kỳ vọng tạo ra tác động mang tính cách mạng trong ngành thống kê, tương tự những gì cảm biến nén đã làm được với công nghệ xử lý hình ảnh những năm qua.
Trong khi đó, giáo sư De Lellis ghi dấu ấn đậm nét với các bài toán hình học không gian và dòng chảy.
Từ công trình dài 1.700 trang của nhà toán học Almgren nhằm giải quyết bài toán Plateau kinh điển về "bề mặt cực tiểu" từ thế kỷ 19, De Lellis và học trò đã rút ngắn, đơn giản hóa và hoàn thiện trọn vẹn công trình, sau đó mở rộng để đưa ra một ước lượng định lượng trong trường hợp số chiều phụ cao.
Một đóng góp lớn khác của De Lellis nằm ở lĩnh vực nghiên cứu hiện tượng dòng chảy rối của chất lưu trong giả thuyết Onsager về phương trình Euler chuyển động chất lưu, có nguồn gốc từ năm 1940.
Theo giả thuyết trên, năng lượng sẽ được bảo toàn nếu dữ liệu dòng chảy có độ mịn cao (bậc lớn hơn 1/3), và không bảo toàn nếu độ mịn thấp (bậc nhỏ hơn hoặc bằng 1/3). Việc chứng minh trường hợp không bảo toàn năng lượng, tức tìm ra các nghiệm "xấu", được cho là vô cùng nan giải.
De Lellis cùng cộng sự đã phát triển một phương pháp đột phá bằng cách sử dụng kỹ thuật tích phân lồi để kiến tạo các nghiệm này. Phương pháp của ông cũng là chìa khóa để các nhà khoa học giải quyết hoàn toàn giả thuyết Onsager vào năm 2016, đồng thời biến tích phân lồi thành công cụ cách mạng hóa ngành động lực học chất lưu hiện đại.
Theo trang web của giải thưởng Shaw, ông Candès sinh tại Pháp, tốt nghiệp cử nhân ở Đại học Bách khoa Paris trước khi lấy bằng tiến sĩ ở Đại học Stanford. De Lellis là người gốc Italy, tốt nghiệp cử nhân Đại học Pisa và tiến sĩ ở Đại học Scuola Normale Superiore di Pisa. Cả hai hiện đều là thành viên Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Mỹ.
Giải thưởng Shaw ra đời năm 2004, được trao hàng năm để vinh danh những thành tựu xuất sắc trong lĩnh vực Thiên văn học, Khoa học sự sống và Y học, và Khoa học toán học. Phần thưởng ở mỗi hạng mục là 1,2 triệu USD.
Theo thống kê của Hong Kong Laureate Forum, nhiều chủ nhân giải Shaw cũng nhận được các giải thưởng quốc tế danh giá khác, bao gồm 16 giải Nobel, 10 giải Lasker, 7 huy chương Fields và 5 giải Abel.
10 chuyên đề ôn tập môn tiếng Anh thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Trương Thị Cẩm Hân, Trường quốc tế Á Châu (Asian School), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=-NoTznLtWVw
Trong chuyên đề 7: Sắp xếp đoạn văn (Sentence Rearrangement - Paragraph), giáo viên tập trung vào khả năng tư duy logic của học sinh để xây dựng một đoạn văn hoàn chỉnh từ các câu rời rạc dựa trên sự mạch lạc và tính liên kết. Người học cần nhận diện câu chủ đề, các từ nối chuyển tiếp và đại từ thay thế để xác định trật tự diễn biến thông tin hợp lý.
Trước đó, vào ngày 7.5, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 6 - Sắp xếp thư tín (Sentence Rearrangement - Letter) - giáo viên hướng dẫn cách phân loại và cấu trúc chuẩn của các loại thư trang trọng (xin việc, kiến nghị) và thư thân mật (thăm hỏi, cảm ơn). Chiến thuật làm bài nhấn mạnh vào việc xác định mục đích viết thư ở phần mở đầu và sử dụng các tín hiệu liên kết trình tự để hoàn thiện bức thư đúng quy cách.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 11 đến 16.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
