Theo Đài khí tượng thủy văn quốc gia, nắng nóng tại khu vực Nam Bộ có xu hướng gia tăng, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C. Thời tiết nắng nóng kéo dài dễ gây tình trạng mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao.
Bác sĩ Kiều Xuân Thy – Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (Cơ sở 3), cho biết khi tiếp xúc với thời tiết nắng nóng kéo dài, cơ thể phải liên tục “gồng mình” điều hòa thân nhiệt, kéo theo nhiều biến đổi sinh lý có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
Cơ thể duy trì thân nhiệt ổn định thông qua hai cơ chế chính là giãn mạch ngoại vi và tiết mồ hôi. Khi nhiệt độ môi trường tăng, mạch máu dưới da giãn ra để tăng thải nhiệt, đồng thời tuyến mồ hôi hoạt động mạnh giúp làm mát cơ thể qua quá trình bay hơi.
Tuy nhiên, chính cơ chế này lại khiến cơ thể mất nước và điện giải một cách âm thầm. Trong thời tiết nắng nóng kéo dài, đặc biệt khi tiếp xúc lâu, lượng mồ hôi tiết ra tăng đáng kể. Nếu không được bù đủ nước, thể tích tuần hoàn sẽ suy giảm, kéo theo ảnh hưởng đến tưới máu não và nhiều cơ quan quan trọng.
Không dừng lại ở đó, mất nước kéo dài còn làm máu trở nên cô đặc hơn, gây biến động huyết áp và rối loạn điện giải. Những thay đổi này tạo áp lực lên hệ tim mạch, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền như tăng huyết áp, bệnh tim mạch hay đái tháo đường…
Theo bác sĩ Thy, các triệu chứng ban đầu như: mệt nhanh, khát nước, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc giảm tập trung, dễ bị nhầm với tình trạng mệt mỏi thông thường.
Khi tình trạng mất nước và rối loạn điện giải trở nên nặng hơn, cơ thể bước vào giai đoạn kiệt sức do nhiệt. Lúc này có thể xuất hiện vã mồ hôi nhiều, buồn nôn, chuột rút, choáng váng và tiểu ít.
“Nguy hiểm nhất là khi cơ thể mất khả năng điều hòa thân nhiệt, dẫn đến sốc nhiệt. Người bệnh có thể lơ mơ, lú lẫn, nói khó, co giật hoặc hôn mê cần được cấp cứu khẩn cấp do nguy cơ tổn thương đa cơ quan và tử vong nếu không xử lý kịp thời”, bác sĩ Thy cảnh báo.
Bác sĩ Kiều Xuân Thy cho biết khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng hoặc bệnh lý do nhiệt, cần nhanh chóng đưa ra khỏi môi trường nóng, đặt ở nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo và làm mát cơ thể bằng khăn ướt, đặc biệt ở vùng cổ, nách, bẹn.
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nước nhỏ. Trường hợp có biểu hiện nặng như lơ mơ, co giật hoặc mất ý thức cần chuyển đến cơ sở y tế ngay.
Bác sĩ Thy cũng lưu ý không nên trì hoãn việc xử trí vì cho rằng chỉ là mệt thông thường, hoặc cho uống nước quá nhanh khi người bệnh đang buồn nôn.
Đáng chú ý, ngoài người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính, ngay cả người trẻ khỏe cũng có thể gặp biến chứng nếu làm việc hoặc vận động cường độ cao dưới nắng gắt.
Để phòng ngừa sốc nhiệt, bác sĩ Thy cho hay cần bổ sung nước đều đặn trong ngày. Trong trường hợp cơ thể ra nhiều mồ hôi, có thể cần bổ sung thêm điện giải phù hợp.
Bên cạnh đó, chế độ ăn nên ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, tăng cường rau xanh và trái cây để bổ sung nước và vi chất. Hạn chế rượu bia và các chất kích thích vì có thể làm tình trạng mất nước khó kiểm soát hơn.
Đồng thời, người dân nên hạn chế ra ngoài vào khung giờ nắng nóng cao điểm, nếu buộc phải ra ngoài cần ưu tiên trang phục rộng, thoáng, sáng màu và che chắn vùng đầu cổ.
Ung thư luôn là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với sức khỏe cộng đồng. Chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn, Đài Loan (Trung Quốc) cảnh báo, điều đáng sợ nhất của ung thư không phải là khó điều trị, mà là phát hiện quá muộn.
Trong đó, có 6 loại ung thư có triệu chứng ban đầu rất mờ nhạt, đến khi cơ thể phát ra tín hiệu cảnh báo thì bệnh thường đã tiến triển sang giai đoạn trung hoặc cuối, làm mất đi thời cơ điều trị vàng.
Ung thư đại trực tràng
Ở giai đoạn đầu, bệnh dễ bị nhầm lẫn với các tình trạng phổ biến như táo bón, đầy bụng, trĩ hoặc rối loạn tiêu hóa. Đến khi xuất hiện các triệu chứng rõ rệt như đi ngoài ra máu, sụt cân hoặc thiếu máu thì bất thường mới được phát hiện.-
Ung thư gan
Gan là cơ quan có rất ít dây thần kinh cảm giác đau. Do đó, ngay cả khi khối u đang lớn dần, người bệnh cũng không nhất thiết cảm thấy đau đớn. Cho đến khi xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi, chán ăn, sụt cân, vàng da... thì bệnh thường đã qua giai đoạn sớm nhất.
Được mệnh danh là một trong những "vua ung thư". Do vị trí nằm sâu trong khoang bụng, triệu chứng giai đoạn đầu của ung thư tụy rất mờ nhạt. Khi xuất hiện các vấn đề như đau lưng, chán ăn, sụt cân, đường huyết bất thường... phần lớn bệnh nhân đã chuyển sang giai đoạn muộn.
Ung thư buồng trứng
Căn bệnh được ví như "kẻ giết người thầm lặng". Giai đoạn đầu, bệnh có thể chỉ gây ra các triệu chứng không rõ ràng như đầy bụng, tiểu nhiều lần, đau âm ỉ vùng chậu hoặc khó tiêu, rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý về đường tiêu hóa hoặc phụ khoa thông thường.
Ung thư phổi
Đây là một trong những loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất. Rất nhiều bệnh nhân không hề có bất kỳ triệu chứng nào ở giai đoạn đầu. Đến khi xuất hiện ho kéo dài, đau ngực, khó thở, ho ra máu thì có thể đã quá muộn.
Đáng chú ý, ngay cả những người không hút thuốc cũng có nguy cơ mắc bệnh do các yếu tố như ô nhiễm không khí, khói dầu mỡ khi nấu nướng hay tiền sử gia đình.
Ung thư vú
Loại ung thư có tỷ lệ mắc cao nhất ở phụ nữ. Nhiều ca ung thư vú giai đoạn đầu không hề gây đau đớn nên thường bị ngó lơ. Khi phát hiện có khối u ở vú, núm vú bị tụt vào trong, tiết dịch bất thường hoặc thay đổi hình dáng bên ngoài của vú, người bệnh cần phải đi kiểm tra ngay lập tức.
Chuyên gia Cao Mẫn Mẫn chỉ ra rằng, nếu ung thư được phát hiện ở giai đoạn sớm, người bệnh không chỉ có nhiều lựa chọn điều trị hơn mà tỷ lệ sống sót cũng được nâng cao rõ rệt. Mặc dù hiện tại không có bất kỳ loại thực phẩm nào có thể đảm bảo 100% không bị ung thư, nhưng các nghiên cứu diện rộng đã chứng minh thói quen ăn uống dài hạn có liên quan mật thiết đến nguy cơ mắc bệnh.
Để phòng bệnh, nên hạn chế tối đa việc tiêu thụ thịt chế biến sẵn, đồ chiên rán, đồ ngọt tinh chế, đồ uống có đường, chất béo chuyển hóa (trans fat), đồ nướng bị cháy khét và uống rượu bia quá mức. Thay vào đó, chuyên gia khuyến nghị nên tăng cường hấp thụ 8 nhóm thực phẩm lành mạnh bao gồm: rau xanh đậm, rau họ cải, thực phẩm giàu lycopene, các loại quả mọng, các loại hạt và hạt giống, các sản phẩm từ đậu, ngũ cốc nguyên hạt cùng các loại chất béo tốt.
Cuối cùng, bà nhấn mạnh rằng ung thư có mối liên hệ chặt chẽ với lối sống, bao gồm chế độ ăn uống, kiểm soát cân nặng, thói quen vận động, việc hút thuốc và uống rượu. Việc tầm soát sức khỏe định kỳ, duy trì chế độ ăn uống cân bằng và tập thể dục đều đặn chính là chìa khóa vàng giúp giảm thiểu nguy cơ ung thư hiệu quả.
Hiện vụ đường dây tiêu thụ 300 tấn heo bệnh đã bị Công an TP Hà Nội triệt phá, khởi tố 8 bị can. Theo điều tra ban đầu, số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Sau đó chúng lọt vào một số trường học trên địa bàn Hà Nội.
Tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường diễn ra ngày 1-4, ông Phan Quang Minh, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, đánh giá đây là vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ làm gia tăng nguy cơ dịch bệnh, mất an toàn vệ sinh thực phẩm, mà còn cho thấy kỷ luật kỷ cương của một số cán bộ thú y chưa làm đúng quy định.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh ngành chăn nuôi và thú y phải nhận thức rất sâu sắc và trách nhiệm vụ việc này.
Theo ông Tiến, không chỉ vụ việc ở Hà Nội mà tình trạng nhập lậu con giống rồi chở bằng xe ca, bán công khai ở đầu đường mà không thấy bóng dáng lực lượng thú y kiểm tra xử lý.
Cùng với đó, cả nước hiện có hơn 24.000 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, do đó ngành chăn nuôi và thú y phải có các giải pháp để giám sát chặt chẽ hơn.
Ông nhấn mạnh tới đây khi sửa Luật Thú y và nghị định phải rà soát, sửa đổi luật như thế nào để kiểm soát việc vận chuyển, buôn bán động vật chặt chẽ hơn và rõ trách nhiệm của cơ quan thú y địa phương và trung ương.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại biểu Tạ Văn Hạ, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, nhấn mạnh vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm đã được các đại biểu Quốc hội, cử tri, người dân, báo chí nhiều lần lên tiếng và các cơ quan chức năng cũng đã thường xuyên kiểm tra xử lý mạnh tay, kể cả về hành chính lẫn hình sự. Tuy nhiên, qua vụ việc này, tiếp tục cho thấy không ít người vẫn vì lợi nhuận, lợi ích trước mắt mà bất chấp lương tâm, coi thường sức khỏe và tính mạng của người dân, nhất là học sinh.
Đại biểu Phạm Văn Hòa, thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, đề nghị với các trường hợp cố tình cấu kết, thông đồng để đưa thực phẩm bẩn ra thị trường, nhất là khi đã có nhiều vụ việc bị xử lý làm gương, cần xử lý thật nghiêm, thậm chí xử lý hình sự với khung hình phạt cao nhất, không xem xét giảm nhẹ.
Đồng thời phát hiện đến đâu phải xử lý đến đó, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu, người quản lý trực tiếp, đơn vị kiểm tra giám sát và doanh nghiệp vi phạm.
Đại biểu Tạ Văn Hạ chỉ rõ hiện nay các quy định về pháp luật liên quan vấn đề an toàn thực phẩm cơ bản đã đầy đủ và rõ ràng, tuy nhiên khâu thực thi vẫn là điểm yếu.
Qua vụ việc tiếp tục cho thấy có lỗ hổng trong vấn đề giám sát, đặc biệt giám sát chuỗi từ nơi chăn nuôi, giết mổ đến cung ứng, tiêu thụ.
Do vậy, qua vụ việc này, ông Hạ đề xuất cần xử lý mạnh tay và nghiêm minh với những trường hợp cố tình làm sai, bất chấp để trục lợi. Đồng thời rà soát lại để xem lỗ hổng ở đâu để hoàn thiện.
Trong đó, ngành giáo dục phải đặt an toàn thực phẩm ngang tầm với nhiệm vụ giáo dục. Điều đó nghĩa là xây dựng quy trình kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu tiếp nhận thực phẩm, lưu mẫu, đến bảo quản và chế biến phải có chuẩn mực rõ ràng.
Giám sát thực hiện không chỉ tin tưởng đơn vị cung ứng, mà phải kiểm tra định kỳ, đột xuất, phối hợp chặt chẽ với cơ quan y tế, nông nghiệp.
Cần chịu trách nhiệm khi để xảy ra vi phạm, với chế tài nghiêm khắc đối với lãnh đạo nhà trường hoặc bộ phận không thực hiện nhiệm vụ...
Các cơ quan chức năng cần giám sát chặt chẽ nguồn cung, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân. Cần phát huy vai trò giám sát của phụ huynh, báo chí, người dân, mạng xã hội...
Trước sự lo lắng, hoang mang của phụ huynh, đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị cơ quan chức năng sớm công bố công khai các trường học, cơ sở, chợ đầu mối có sử dụng, tiêu thụ thịt heo bệnh này để người dân biết. Từ đó chủ động có các biện pháp cần thiết để theo dõi sức khỏe cho con em mình cũng như tăng cường cảnh giác, phòng ngừa.
Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga nêu rõ vụ việc này và các vụ việc mất an toàn thực phẩm trước đó khiến người dân rất hoang mang, lo lắng. Từ đó bà đề nghị cần có một cuộc tổng kiểm tra trên toàn quốc về an toàn thực phẩm để có những giải pháp quyết liệt.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan y tế quốc gia, đến nay đã có 8 trường hợp được xác nhận nhiễm virus Hanta, 2 trường hợp được xếp vào nhóm có khả năng mắc bệnh. Các ca bệnh liên quan đến công dân của 6 quốc gia, gồm Hà Lan, Anh, Đức, Thụy Sĩ, Pháp và Hoa Kỳ.
Ba người đã tử vong trong đợt bùng phát này. Trong đó, hai trường hợp được xác nhận mắc virus Hanta, một trường hợp còn lại được xem là ca nghi nhiễm. Các cơ quan y tế cho biết những người từng tiếp xúc gần với bệnh nhân, cũng như các trường hợp có triệu chứng nghi ngờ, đang tiếp tục được điều tra và theo dõi.
Virus Hanta là nhóm virus có thể gây bệnh nặng ở người, thường lây qua tiếp xúc với chất thải của động vật gặm nhấm nhiễm bệnh. Tuy nhiên, trong đợt bùng phát trên tàu MV Hondius, giới chuyên môn đặc biệt lưu ý đến chủng Andes. Đây là biến thể hiếm hơn, có khả năng lây truyền từ người sang người khi tiếp xúc gần.
Hà Lan
Hà Lan là quốc gia ghi nhận các ca bệnh nghiêm trọng nhất trong nhóm liên quan đến tàu MV Hondius. Hai công dân Hà Lan trên tàu đã tử vong, trong khi một người khác được xác nhận nhiễm virus.
Hai nạn nhân đầu tiên là một cặp vợ chồng người Hà Lan, từng đi du lịch vòng quanh Nam Mỹ trước khi lên tàu tại Ushuaia, Argentina, vào ngày 1/4.
Người chồng, 70 tuổi, bắt đầu xuất hiện triệu chứng vào ngày 6/4 và qua đời ngày 11/4. Thi thể của ông được đưa xuống tàu khi MV Hondius cập cảng Saint Helena, một hòn đảo ở Nam Đại Tây Dương, trong các ngày 22-24/4. Do không có xét nghiệm virus Hanta được thực hiện vào thời điểm đó, WHO xếp ông vào nhóm ca nghi nhiễm.
Vợ ông, 69 tuổi, cũng rời tàu tại Saint Helena vì cảm thấy không khỏe. Tình trạng của bà chuyển biến xấu trong chuyến bay đến Johannesburg ngày 25/4. Bà tử vong tại bệnh viện một ngày sau đó và được xác nhận mắc virus Hanta vào ngày 4/5.
Ca bệnh thứ ba của Hà Lan là bác sĩ trên tàu. Người này báo cáo có triệu chứng vào ngày 30/4. Xét nghiệm sau đó cho kết quả dương tính với chủng Andes vào ngày 6/5. Bác sĩ được sơ tán về Hà Lan cùng ngày sau khi tàu cập khu vực ngoài khơi Cape Verde. Tình trạng sức khỏe của ông được ghi nhận ổn định trong quá trình điều trị cách ly.
Anh
Tại Anh, hai công dân đã được xác nhận nhiễm bệnh, một trường hợp khác được xếp vào nhóm nghi ngờ.
Một người đàn ông Anh bắt đầu bị ốm ngày 24/4 với biểu hiện sốt và viêm phổi. Ba ngày sau, ông được sơ tán từ đảo Ascension ở Đại Tây Dương đến Nam Phi để điều trị tích cực. Ca bệnh này được xác nhận nhiễm virus Hanta vào ngày 2/5. Kết quả giải trình tự gen sau đó cho thấy bệnh nhân nhiễm chủng Andes.
Một công dân Anh khác là hướng dẫn viên trên tàu, bắt đầu có triệu chứng ngày 27/4 và có kết quả xét nghiệm dương tính ngày 6/5. Ông được sơ tán sang Hà Lan ngày 7/5 từ Cape Verde. Tình trạng sức khỏe của người này ổn định trong thời gian điều trị cách ly.
Trường hợp thứ ba của Anh là một người đàn ông đã rời tàu tại quần đảo Tristan da Cunha ở Nam Đại Tây Dương vào ngày 14/4. Ông được điều trị cách ly tại đây sau khi xuất hiện triệu chứng từ ngày 28/4.
Tổ chức Y tế Thế giới xếp trường hợp này vào nhóm nghi nhiễm trong khi chờ kết quả xét nghiệm. Theo cơ quan chức năng Anh, lực lượng quân sự và nhân viên y tế đã được điều động bằng đường không tới hòn đảo để hỗ trợ y tế khẩn cấp và bổ sung vật tư cần thiết.
Đức
Đức ghi nhận một ca tử vong liên quan đến đợt bùng phát.
Bệnh nhân là một phụ nữ bị sốt vào ngày 28/4, sau đó tiến triển thành viêm phổi và qua đời trên tàu vào ngày 2/5. Mẫu bệnh phẩm sau khám nghiệm được chuyển đến Hà Lan cùng các bệnh nhân sơ tán. Xét nghiệm xác nhận bà nhiễm virus Andes.
Thi thể của bà vẫn ở trên tàu MV Hondius trong thời gian con tàu chuẩn bị rời đảo Tenerife của Tây Ban Nha để đến Hà Lan.
Thụy Sĩ
Thụy Sĩ ghi nhận một trường hợp là nam hành khách đã xuống tàu tại Saint Helena ngày 22/4, sau đó bay về Thụy Sĩ ngày 27/4, quá cảnh qua Nam Phi và Qatar.
Người này xuất hiện triệu chứng vào ngày 1/5 sau khi về nước. Ông được điều trị cách ly và có kết quả dương tính với virus Andes ngày 5/5.
Pháp
Tại Pháp, Bộ trưởng Y tế Stephanie Rist cho biết một phụ nữ Pháp được hồi hương từ Honduras đã cảm thấy không khỏe vào tối 10/5 và có kết quả xét nghiệm dương tính với virus Hanta.
Trường hợp này tiếp tục được cơ quan y tế theo dõi, trong bối cảnh các nước đang rà soát những người từng có mặt trên tàu hoặc tiếp xúc gần với ca bệnh.
Hoa Kỳ
Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ thông báo ngày 10/5 rằng một trong 17 công dân Mỹ được hồi hương từ con tàu có kết quả xét nghiệm PCR dương tính với virus.
Một người khác trong nhóm này có triệu chứng nhẹ và đang được theo dõi. Các trường hợp còn lại tiếp tục được giám sát theo quy trình y tế nhằm phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Các chuyên gia khuyến cáo những người từng có mặt trên tàu MV Hondius hoặc có tiếp xúc gần với ca bệnh cần chủ động theo dõi sức khỏe. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt, mệt mỏi, ho, khó thở hoặc bất kỳ triệu chứng hô hấp bất thường nào, người dân nên liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn và kiểm tra kịp thời.
Khai báo y tế sớm, tuân thủ hướng dẫn cách ly khi cần thiết và phối hợp với cơ quan chức năng là những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ lây lan. Hiện các cơ quan y tế tại nhiều quốc gia vẫn tiếp tục điều tra dịch tễ, xét nghiệm các trường hợp nghi ngờ và giám sát nhóm tiếp xúc gần nhằm kiểm soát đợt bùng phát này.
