Chiều 24-4, sau khi bán hết vé số, ông Hồ Tấn Phát ra trạm đón xe buýt về Cầu Xáng (xã Bình Lợi). Bàn tay run run cầm chiếc thẻ căn cước vừa nhận được hai ngày, ông Phát không giấu được niềm vui: “Năm nay tôi 77 tuổi, mới có giấy khai sinh và căn cước. Giờ tôi được đi xe buýt miễn phí, có thể làm được bảo hiểm y tế để phòng khi đau bệnh”.
Ký ức của ông Phát là những năm tháng mưu sinh nhiều nơi. Ông là người con thứ tư trong gia đình có tám anh chị em ở Cần Thơ, cha mẹ mất khi ông còn nhỏ. Mười mấy tuổi, ông bắt đầu rời quê đi nhiều nơi làm thuê, bán vé số dạo.
Có thời gian ở Cà Mau, ông chèo xuồng mướn đi bán sương sáo, bánh lọt; rồi lên quận Bình Thạnh, quận 9, Thủ Đức, Bình Dương, Bình Chánh (cũ)… sống trên xuồng, đi bán vé số dạo, ai thuê gì làm nấy…
Năm 1999, khi khoảng 50 tuổi, ông chung sống với vợ là bà Trần Thị Bích Thủy (quê Bạc Liêu) cũng không có giấy tờ tùy thân, nên hai người không đăng ký kết hôn. Năm 2000, vợ chồng ông có con trai.
Khi đó cả gia đình còn sống trên xuồng, con chỉ học đến lớp 3 tại lớp học tình thương. Đến năm 2006, cả nhà ba người về ở tại căn nhà dựng tạm trên đất nông trường (thuộc xã Lê Minh Xuân, nay là xã Bình Lợi).
Trong thời gian mưu sinh nhiều nơi, ông từng về quê liên hệ làm giấy tờ tùy thân thì biết mình đã bị cắt hộ khẩu. “Không có giấy tờ tùy thân nào cũng như chưa có hộ khẩu thường trú nên vợ chồng tôi và con chưa thể làm được giấy tờ”, ông nói.
Mới đây, ông được cơ quan công an và UBND xã Bình Lợi hỗ trợ cấp giấy khai sinh và thẻ căn cước. Chiếc thẻ căn cước luôn được ông mang bên người, còn giấy khai sinh khi trao đã được đóng khung, ông mang về treo trang trọng trong nhà. “Khi nhận giấy khai sinh và thẻ căn cước tôi xúc động và mừng đến bật khóc. Xin cảm ơn cơ quan công an và UBND xã Bình Lợi đã giúp đỡ”, ông nói.
Bà Lê Thị Kim Lan (70 tuổi) kể 30 năm trước, vợ chồng bà cùng sáu người con nhỏ rời quê An Giang chèo xuồng đến xã Lê Minh Xuân, huyện Bình Chánh (nay là xã Bình Lợi), TP.HCM để mưu sinh.
Trên đường đi, sự cố bất ngờ xảy ra khi xuồng neo lại dọc đường bị chìm, cuốn trôi nhiều giấy tờ tùy thân của gia đình. Mất giấy tờ khi cuộc sống gia đình bộn bề mưu sinh, gia đình bà ở tạm tại căn nhà ven sông, đi cắt lác dệt chiếu, đi làm mướn, làm cỏ mía,…
Giấy khai sinh bị thất lạc, ba trong số sáu người con của bà theo học lớp học tình thương, số còn lại thì đi làm mướn. Bà từng liên hệ làm giấy tờ nhưng chưa được do không có hộ khẩu thường trú.
Gần đây, được trưởng ấp thông báo, bà mau chóng đến xã làm hồ sơ. Với sự tận tình hướng dẫn, hỗ trợ của Công an và UBND xã Bình Lợi, chỉ sau khoảng một tuần, bà được mời đến nhận giấy khai sinh và thẻ căn cước. Bà mừng khôn tả khi tên mình được gọi và tận tay nhận giấy khai sinh cùng thẻ căn cước mang tên mình.
“Mừng lắm. Giờ tôi già, mắt kém, có thẻ căn cước sẽ làm được bảo hiểm y tế, đi khám bệnh đỡ tốn tiền hơn”, bà nói.
Suốt 19 năm qua, Phạm Ngọc Ánh sống ở TP.HCM không giấy khai sinh, không bất kỳ thông tin nào được ghi nhận chính thức. Một cuộc đời bắt đầu bằng sự thiếu thốn và kéo dài bằng những ngày tháng chông chênh, bấp bênh.
Ánh chào đời tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, trong hoàn cảnh gia đình nghèo khó. Cha mẹ không biết chữ, mưu sinh bằng lao động tay chân nên việc làm giấy khai sinh cho con chưa từng được nghĩ đến. Tài sản duy nhất chứng minh sự tồn tại của Ánh khi ấy chỉ là một tờ giấy chứng sinh.
Còn bé, Ánh và cha mẹ sống cùng bà ngoại tại căn nhà ở phường 5, quận 8 (cũ), cha và mẹ Ánh không đăng ký kết hôn. Sau đó một vụ cháy đã thiêu rụi toàn bộ giấy tờ ít ỏi của gia đình.
Đến khi Ánh lên 6 tuổi, cha mẹ chia tay, mỗi người một nơi. Ánh theo bà nội, sống trong căn trọ ở phường 10, quận 8 (cũ), không đăng ký tạm trú, không đi học. Năm 11 tuổi, bà nội qua đời, Ánh chuyển sang ở nhờ nhà dì. Cuộc đời cứ thế trôi, không giấy tờ, không học hành, Ánh kiếm sống bằng những công việc tay chân, phụ xưởng may, làm việc vặt.
Năm 2020, cha quay về TP.HCM, thuê trọ sống cùng con gái ở xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh (cũ). Nhưng cuộc sống của hai cha con vẫn không khác trước là bao. Ánh chỉ có thể làm những công việc bấp bênh như phụ quán, bán bánh mì vỉa hè.
Đến năm 2025, bước ngoặt chỉ đến khi Ánh tròn 18 tuổi. Chuyển đến trọ tại phường Chánh Hưng (TP.HCM), những công việc Ánh làm hầu hết đều yêu cầu giấy tờ tùy thân. May mắn đã đến khi chính quyền địa phương phát hiện trường hợp của em trong quá trình chủ động rà soát cư trú. Từ manh mối duy nhất là tờ giấy chứng sinh, Ánh có cơ hội làm giấy tờ tùy thân.
Ông Phạm Quang Tú, Chủ tịch UBND phường Chánh Hưng, đã chỉ đạo Phòng Tư pháp hỗ trợ hướng dẫn hai cha con thực hiện thủ tục làm giấy tờ tùy thân. Cha của Ánh thực hiện xét nghiệm ADN để chứng minh quan hệ huyết thống.
Khi kết quả được xác nhận, các thủ tục pháp lý được khẩn trương hoàn tất. Lần đầu tiên sau 19 năm, Ánh có giấy khai sinh để bước vào cuộc sống như bao người bình thường khác. Công an phường Chánh Hưng nhanh chóng tiếp tục hỗ trợ Ánh xác thực định danh điện tử, thu thập dữ liệu sinh trắc học làm căn cước. Những thủ tục tưởng chừng đơn giản với nhiều người, lại là cả quá trình với cô gái trẻ. Ngày cầm trên tay giấy khai sinh, Ánh không giấu được niềm xúc động.
Tại buổi họp cung cấp thông tin kinh tế – xã hội chiều 23-4, thượng tá Hồ Thị Lãnh, Phó trưởng Phòng PC06, cho biết qua rà soát trên địa TP.HCM ghi nhận hơn 3.000 trường hợp “trắng” giấy tờ, gồm những người không có giấy khai sinh, hộ khẩu hoặc căn cước. Đây chủ yếu là các trường hợp yếu thế, có hoàn cảnh đặc biệt, nhiều người đã sinh sống lâu năm nhưng không có bất kỳ giấy tờ tùy thân nào.
Sau gần 2 năm triển khai, lực lượng Công an thành phố đã cấp được 1.841 giấy khai sinh, trong đó 1.129 người được cấp thẻ căn cước. Tuy nhiên hiện vẫn còn gần 1.300 trường hợp đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để được cấp giấy tờ theo quy định.
Bộ Công an vừa ban hành Thông tư số 37/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư quy định về đăng ký, kiểm định phương tiện. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 8.6.2026.
Theo thông tư mới, việc nhận kết quả đăng ký xe được thực hiện thông qua Cổng dịch vụ công hoặc thông qua dịch vụ bưu chính hoặc nhận trực tiếp tại cơ quan đăng ký xe theo nhu cầu của chủ xe.
Dữ liệu điện tử chứng nhận đăng ký xe được tích hợp trên Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID), Ứng dụng giao thông trên thiết bị số dành cho công dân do Bộ Công an quản lý, vận hành (VNeTraffic).
Trường hợp dữ liệu về tình trạng hôn nhân của chủ xe đã được cập nhật trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thì dữ liệu điện tử chuyển quyền sở hữu trên Cổng dịch vụ công có giá trị pháp lý như chứng từ chuyển quyền sở hữu bản giấy.
VNeID là ứng dụng do Bộ Công an phát triển, xây dựng trên nền tảng cơ sở dữ liệu định danh, dân cư và hệ thống xác thực điện tử.
Thời gian qua, ứng dụng này liên tục được cập nhật, bổ sung nhiều tính năng mới nhằm phục vụ người dân tốt nhất, với kỳ vọng trở thành một "siêu ứng dụng".
Ví giấy tờ trên VNeID, Bộ Công an đã tích hợp và hiển thị nhiều loại giấy tờ của công dân, như: căn cước công dân, giấy phép lái xe, bảo hiểm y tế, đăng ký xe, thông tin thuế, thông tin cư trú… Những giấy tờ điện tử này có giá trị tương đương bản vật lý, người dân có thể dùng xuất trình.
Trên ứng dụng này, người dân cũng có thể làm các thủ tục hành chính tại nhà, như cấp đổi căn cước công dân; đăng ký tạm trú, thường trú, khai báo tạm vắng; cấp phiếu lý lịch tư pháp; đăng ký xe; đăng ký khai sinh, khai tử…
Thông tư mới còn bổ sung phạm vi quản lý của Bộ Công an đối với giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới, xe máy chuyên dùng (mẫu KĐ23a).
Hồ sơ số hóa hoặc dữ liệu điện tử của các loại giấy chứng nhận được lưu trữ trên hệ thống đăng ký, quản lý phương tiện của Cục CSGT để quản lý khai thác, sử dụng.
Riêng với phương tiện thủy Công an nhân dân, việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục cấp, cấp đổi, cấp lại chứng nhận đăng kiểm viên được thực hiện trực tuyến khi bảo đảm về hạ tầng kỹ thuật. Dữ liệu điện tử chứng nhận đăng kiểm viên sẽ lưu trữ trên hệ thống đăng ký, quản lý phương tiện của Cục CSGT để quản lý, khai thác, sử dụng thay thế cho bản giấy.
Vẫn theo thông tư mới, sau ngày 8.6.2026, sổ kiểm định đã được cấp trước đây vẫn có giá trị sử dụng.
Trường hợp công an các đơn vị, địa phương đảm bảo yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật bao gồm đường truyền, nền tảng, cơ sở dữ liệu, máy móc, thiết bị thì triển khai cấp giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới, xe máy chuyên dùng theo Mẫu KĐ23a.
Việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục cấp, cấp đổi, cấp lại, thu hồi chứng nhận cán bộ kiểm định xe Công an nhân dân được thực hiện trực tuyến khi bảo đảm về hạ tầng kỹ thuật.
Dữ liệu điện tử chứng nhận cán bộ kiểm định xe Công an nhân dân được lưu trữ trên hệ thống đăng ký, quản lý phương tiện của Cục CSGT để quản lý, khai thác, sử dụng thay thế bản giấy.
Ngày 14.4, Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực TP.HCM (gọi tắt là Ban chỉ đạo) tổ chức phiên họp thứ 13 dưới sự chủ trì của ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM, Trưởng ban chỉ đạo.
Tại phiên họp, Ban chỉ đạo đã đánh giá kết quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và hoạt động quý 1/2026. Đồng thời, thảo luận một số nhiệm vụ trọng tâm về công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế.
Ban chỉ đạo đánh giá từ đầu năm đến nay, các đơn vị đã có nhiều nỗ lực, cố gắng, hoàn thành khá toàn diện các nhiệm vụ, góp phần không nhỏ cho việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị chung của cả nước.
Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngày càng đi vào thực chất, đạt được nhiều kết quả quan trọng cả về phòng và chống, góp phần giữ vững ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội thành phố, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và người dân.
Công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án được các cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ, thực hiện đồng bộ và xử lý nghiêm minh, kịp thời các sai phạm, tham nhũng, tiêu cực xảy ra trên địa bàn.
Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM kỷ luật 8 đảng viên (cảnh cáo 4 đảng viên, khai trừ 4 đảng viên vi phạm pháp luật); Ủy ban Kiểm tra Thành ủy kỷ luật khai trừ 5 đảng viên vi phạm pháp luật.
Tại phiên họp thứ 13, Ban chỉ đạo thống nhất kết thúc theo dõi, chỉ đạo đối với 3 vụ án do đã kết thúc việc xử lý theo quy định pháp luật.
3 vụ án này gồm vụ "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" và "vi phạm các quy định về quản lý đất đai" xảy ra tại Công ty cổ phần địa ốc An Khang; vụ "thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại huyện Xuyên Mộc, Bà Rịa - Vũng Tàu cũ; vụ "vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng" xảy ra tại Ngân hàng Eximbank Chi nhánh Bà Rịa - Vũng Tàu liên quan đến nhóm khách hàng Công ty Thanh Mai.
Bên cạnh đó, Ban chỉ đạo cũng đưa vào diện theo dõi, chỉ đạo đối với 2 vụ việc liên quan đến lãng phí.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Ban chỉ đạo thống nhất công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cần tập trung thực hiện 10 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó 4 nhóm việc lớn cần khẩn trương thực hiện ngay.
Đầu tiên là tập trung giải quyết các công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, có khó khăn, vướng mắc, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí ở địa phương, hoàn thành việc rà soát và có phương án xử lý đối với từng công trình, dự án trong quý 2/2026, phấn đấu kết thúc việc xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong năm 2026.
Thứ 2 là giám sát việc thực hiện các quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Thứ 3 là rà soát, nhận diện các khó khăn, vướng mắc, nhất là các "điểm nghẽn" về cơ chế, pháp lý trong quá trình thực hiện công tác thu hồi tài sản; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hồ sơ tài sản để quản lý và theo dõi tiến độ xử lý.
Thứ 4 là tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 54 năm 2025 của Bộ Chính trị về tăng cường lãnh đạo của Đảng đối với công tác giám định tư pháp, định giá tài sản, tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác này.
Một sự dịch chuyển âm thầm nhưng mang tính bước ngoặt đang diễn ra ở cực nam Tổ quốc. Cà Mau không còn đi theo quỹ đạo quen thuộc dựa vào khai thác tài nguyên biển, mà chủ động "viết lại" cấu trúc phát triển. Từ cách nhìn, cách nghĩ đến cách làm, mọi yếu tố đều được đặt lại trong một trục mới: kinh tế biển hiện đại, xanh và có giá trị gia tăng cao.
Với 3 mặt giáp biển, đường bờ biển dài hơn 310 km và vùng đặc quyền kinh tế rộng trên 120.000 km2, Cà Mau từ lâu đã sở hữu nền tảng tự nhiên hiếm có. Đội tàu khai thác hơn 5.200 chiếc với tổng công suất vượt 800.000 CV, tạo sinh kế cho khoảng 40.000 - 50.000 lao động, cùng hơn 80 nhà máy chế biến thủy sản công suất gần 500.000 tấn mỗi năm, đã định hình một "trục cứng" cho kinh tế biển địa phương.
Cái mới của Cà Mau nằm ở việc chuyển từ "nhiều" sang "chất". Thay vì gia tăng sản lượng theo chiều rộng, tỉnh đang tái cấu trúc toàn bộ chuỗi giá trị, kết nối khai thác - nuôi trồng - chế biến - xuất khẩu thành một hệ sinh thái kinh tế đồng bộ, thay cho những mắt xích rời rạc trước đây.
Trong cấu trúc mới này, hạ tầng nghề cá không còn là điểm yếu. Sáu cảng cá hiện hữu, đặc biệt là Sông Đốc, Rạch Gốc và Gành Hào, được xác định là các điểm chiến lược để xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác - điều kiện then chốt để tham gia sâu vào thị trường quốc tế và tiến trình gỡ thẻ vàng IUU.
Cùng với đó là một thay đổi mang tính nền tảng: quản trị. Việc giám sát 100% tàu cá qua hệ thống hành trình không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là dấu hiệu cho thấy nghề cá Cà Mau đang chuyển từ khai thác tự phát sang quản lý có kiểm soát. Khi dữ liệu thay thế kinh nghiệm cảm tính, kinh tế biển bắt đầu vận hành theo logic của một ngành kinh tế hiện đại.
Một điểm khác biệt trong cách tiếp cận của Cà Mau là đặt môi trường vào trung tâm, thay vì coi đó là yếu tố "đi kèm". Kế hoạch mở rộng khu bảo tồn biển lên 53.600 ha, kết hợp xây dựng rạn san hô nhân tạo và phục hồi thảm cỏ biển, cho thấy địa phương không lựa chọn con đường phát triển ngắn hạn. Ở đây, bảo tồn không tách rời phát triển. Khi nguồn lợi thủy sản được phục hồi, chuỗi giá trị kinh tế biển sẽ ổn định hơn; đồng thời các khu bảo tồn mở ra không gian mới cho du lịch sinh thái cộng đồng.
Đáng chú ý, cách làm không dừng ở chính sách. Cà Mau đẩy mạnh tuyên truyền để ngư dân hiểu rằng tuân thủ quy định chính là bảo vệ sinh kế lâu dài của mình. Khi người dân trở thành chủ thể, các quy định không còn là mệnh lệnh hành chính mà chuyển thành động lực nội sinh.
Nếu thủy sản là nền tảng thì năng lượng tái tạo đang nổi lên như trụ cột thứ hai. Với tốc độ gió trung bình 6,5 - 7 m/giây và hơn 2.500 giờ nắng mỗi năm, vùng ven biển Cà Mau hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển điện gió, điện mặt trời và điện sinh khối.
Các dự án Tân Thuận, Hòa Bình 1, Khai Long đang dần hình thành một hành lang năng lượng xanh dọc bờ biển. Đây không chỉ là bổ sung ngành nghề mà là bước chuyển cấu trúc của nền kinh tế, nơi năng lượng trở thành sản phẩm xuất khẩu. Tỉnh đã đặt ra lộ trình cụ thể đến năm 2031 đạt 2.000 MW, năm 2035 đạt 3.000 MW và hướng tới 5.000 MW vào năm 2040. Những con số này cho thấy "tham vọng" vượt ra ngoài phạm vi địa phương, đưa Cà Mau trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực ĐBSCL.
Không dừng lại ở sản xuất điện, Cà Mau còn định hướng phát triển các ngành công nghiệp mới như hydrogen và amoniac xanh - những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và tiềm năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Điểm then chốt nằm ở sự kết hợp giữa năng lượng và công nghiệp. Khi nguồn điện được sản xuất tại chỗ, các khu công nghiệp ven biển sẽ có lợi thế cạnh tranh về chi phí và tính bền vững, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa cho toàn vùng.
Sự thay đổi lớn nhất của Cà Mau không chỉ ở kinh tế, mà ở tư duy phát triển. Từ một địa danh thường được gắn với hình ảnh "điểm tận cùng", tỉnh đang xác lập lại vị thế "địa đầu cực nam" - cửa ngõ mở ra biển lớn và giao thương. Ông Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau, khẳng định kinh tế biển chính là "nguồn lực chiến lược" để đưa Cà Mau trở thành trung tâm động lực của vùng ĐBSCL. Trọng tâm là hiện đại hóa toàn diện ngành thủy sản, giữ vững vị trí trung tâm ngành tôm quốc gia, đồng thời phát triển năng lượng sạch và quản lý tài nguyên biển bền vững gắn với biến đổi khí hậu.
Nhìn tổng thể, chiến lược của Cà Mau đang hình thành một cấu trúc rõ ràng: thủy sản là nền tảng, năng lượng là động lực, còn tư duy là yếu tố dẫn dắt. Mọi bước đi đều gắn với quốc phòng, an ninh và bảo vệ chủ quyền biển đảo. Điều này cho thấy kinh tế biển không chỉ là câu chuyện tăng trưởng, mà còn là trách nhiệm giữ gìn không gian sinh tồn của quốc gia.
Từ một vùng đất "bị nhìn nhận" là xa xôi, Cà Mau đang chuyển mình thành trung tâm kinh tế biển năng động, hiện đại và bền vững. Hình ảnh "mũi thuyền cực nam" không còn chỉ là biểu tượng địa lý, mà trở thành biểu tượng của một hành trình phát triển mới - nơi giá trị được tạo ra từ chính cách nghĩ, cách làm và khát vọng vươn ra biển lớn.
