“Tôi đang dắt xe thì nghe cái đùng, chưa kịp định thần đã cùng chiếc xe rơi xuống hố sâu”, bà Trần Thị Ly, 53 tuổi, nhớ lại thời điểm xảy ra sạt lở trước nhà ở xã Bình Phú, tỉnh Đồng Tháp, cách đây hơn hai tuần.
Vào buổi sáng, khi đi chợ về, bà Ly thấy sân nhà lún sâu cả gang tay. Do khu vực này từng xảy ra sạt lở làm sập ba căn nhà tiền chế hồi năm ngoái, bà vội di dời xe máy sang nhà hàng xóm. Khi quay lại dắt chiếc xe thứ hai thì mặt đất bất ngờ sụp xuống.
May mắn không bị thương, bà Ly hô hoán con gái cùng cháu ngoại đang ngủ trong nhà chạy ra ngoài.
Chỉ trong ít phút, đoạn đê ven sông Phú An dài khoảng 75 m, rộng hơn 4 m ở ấp 2, xã Bình Phú đổ sập xuống sông, tạo hàm ếch khoét sâu sát nền nhà của 6 hộ dân. Tuyến đường trên đê bị chia cắt, ảnh hưởng việc đi lại của khoảng 1.000 hộ trong khu vực.
Gia đình bà Ly có 4 người, sống bằng nghề làm thuê. Con rể bà làm bốc vác tại kho gạo, còn con gái mở tiệm cắt tóc nhỏ trước hiên nhà, thu nhập mỗi ngày khoảng 50.000-70.000 đồng. Sau vụ sạt lở, cả nhà dựng chòi tạm trên mảnh đất gần đó để ở.
Nhà ở cạnh bên, ông Nguyễn Văn Hùng, 62 tuổi, cho biết vụ sạt lở làm đoạn tường rào dài hơn 10 m của gia đình bị đổ sập. Phía trong đê là 7 công sầu riêng Ri6 hơn 8 năm tuổi đang cho trái.
“Vị trí sạt lở chỉ cách sông Tiền khoảng 5 km. Nếu không sớm gia cố, nước mặn có thể xâm nhập, đe dọa khoảng 500 ha sầu riêng”, ông Hùng nói.
Sau sự cố, chính quyền hỗ trợ các hộ dân tháo dỡ nhà cửa, di dời tài sản đến ở tạm tại trung tâm văn hóa cũ của xã.
Ông Lê Hà Luân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, cho biết từ đầu năm đến nay tỉnh ghi nhận 4 vụ sạt lở bờ sông tại các xã Phú Hựu, Tân Hội Cơ, Bình Phú và Mỹ Thành.
Trong đó, vụ sạt lở ở xã Phú Hựu làm thiệt hại hơn 2.000 m2 đất nông nghiệp; vụ sạt lở bờ Tây kênh Tân Thành, xã Tân Hội Cơ gây thiệt hại 2,2 ha ao nuôi cá, ước tính hơn 5 tỷ đồng.
Giáp ranh với Đồng Tháp, tỉnh Tây Ninh cũng xảy ra 3 vụ sạt lở tại các xã Cần Đước, Tân lân, Vĩnh Hưng với tổng chiều dài khoảng 110 m, ảnh hưởng 28 hộ dân.
Nghiêm trọng nhất là vụ sụt lún đê bao sông Lò Gạch ở xã Vĩnh Hưng sáng 12/4. Đoạn đê sụt dài khoảng 70 m, rộng 5 m, nơi sâu nhất khoảng 2 m. Công trình dài hơn 8 km, vốn đầu tư 14,3 tỷ đồng, vừa hoàn thành cuối tháng 3 và chưa nghiệm thu.
Sự cố khiến ôtô phải đi vòng hơn 3 km, nhiều tuyến ống nước bị vỡ. Theo cơ quan chức năng, nguyên nhân là tuyến đê nằm trên nền đất yếu, chịu tác động của biến động mực nước giữa mùa lũ và mùa khô.
Ông Thảo, người dân sống gần khu vực sạt lở, cho biết trước đây đã chi khoảng 3 tỷ đồng xây kè bảo vệ nhà do lo ngại nền đất yếu. Tuy nhiên sau vụ lở đường, đoạn kè này cũng đổ sập.
“Đường bị lở khiến xe tải, ghe lớn không thể cập bến. Gia đình phải thuê kho nơi khác để duy trì việc buôn bán, chỉ một tuần đã phát sinh hơn 50 triệu đồng chi phí”, ông nói.
Cạnh đó, cơ sở sản xuất nước đá của ông Nguyễn Minh Trạng cũng bị ảnh hưởng khi bến cẩu hàng sụp lún, ghe không thể vào lấy hàng. Ông phải giảm công suất hoạt động vì đầu ra gián đoạn.
Ở Cà Mau, tình trạng sạt lở diễn biến phức tạp trong tháng 4. Ở phường Tân Thành, sạt lở bờ kênh xáng Bạc Liêu – Cà Mau làm bốn căn nhà bị nhấn chìm. Nhiều hộ dân phải di dời khẩn cấp.
Tại xã Cái Nước, nhiều đoạn đường ven Kinh xáng Đông Hưng bị sụt lún. Rạng sáng 9/4, đoạn đường nhựa dài khoảng 30 m vừa đưa vào sử dụng bị lún sâu 0,5-1 m. Đến ngày 22/4, thêm hơn 60 m đường ở ấp Kinh Lớn tiếp tục sụp xuống, gây gián đoạn giao thông và sản xuất.
Theo thạc sĩ Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về sinh thái Đồng bằng sông Cửu Long, sạt lở hiện xuất hiện trên diện rộng, kể cả ở các kênh rạch nhỏ.
Ông cho rằng nguyên nhân chính là đáy sông Tiền, sông Hậu bị hạ thấp do thiếu phù sa, thiếu cát từ thượng nguồn kết hợp với khai thác cát kéo dài. Khi đáy sông hạ thấp, bờ sông trở nên cao và nặng hơn, dễ sụp đổ.
Ở các vùng nông thôn, việc nạo vét lòng sông để đắp đường sát mép nước cũng làm tăng nguy cơ sạt lở. Những đoạn bờ lõm ở khúc cua thường chịu tác động mạnh của dòng chảy nên dễ bị khoét chân.
Theo ông Thiện, sạt lở thường xuất hiện từ giữa mùa khô và đạt đỉnh vào cuối mùa khô, đầu mùa mưa. Khi mực nước xuống thấp, dòng chảy âm thầm khoét chân bờ. Đến mùa mưa, lớp đất phía trên mềm đi và trượt xuống sông.
Ngoài ra, tại các vùng ngọt hóa ven biển, việc khép kín đê bao để giữ nước ngọt quanh năm khiến đất yếu dễ co ngót khi thiếu nước trong mùa nắng nóng, dẫn đến sụt lún và sạt lở bờ kênh.
Cách điểm sạt lở sông Phú An gần 2 km, bà Nguyễn Thị Đó, 76 tuổi, đang sống tạm trong trung tâm văn hóa cũ cùng nhiều hộ dân khác.
Chiếc bàn thờ tổ tiên được ghép tạm từ hai bàn gỗ nhỏ đặt ở góc phòng, xung quanh là quần áo, nồi niêu vừa kịp mang đi sau vụ lở. Bà Đó cho biết từ ngày rời nhà, đêm nào bà cũng mất ngủ vì nhớ nhà và lo cho tương lai của gia đình.
“Mỗi sáng tôi đều nhờ con cháu chở về nhà cũ xem còn nhặt được gì không. Nhìn căn nhà nghiêng thêm từng ngày mà xót ruột”, bà nói.
Phát biểu trước Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội sáng 21/4, đại biểu Thạch Phước Bình, Phó đoàn đại biểu tỉnh Vĩnh Long, nhấn mạnh việc điều chỉnh mức lương cơ sở là yếu tố quyết định trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Những năm gần đây, Nhà nước đã nâng mức lương cơ sở từ 1,49 lên 1,8 rồi 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ 1/7/2026. Tuy nhiên theo ông, vấn đề hiện nay không còn là có tăng hay không mà là tăng ở mức nào để vừa bảo đảm đời sống, vừa phù hợp với khả năng ngân sách, đồng thời tạo động lực phát triển khu vực công.
Đại biểu đánh giá mức tăng dự kiến từ 1/7 "hợp lý về mặt kỹ thuật nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công". Mức này chỉ tăng khoảng 8,12% so với 2,34 triệu đồng hiện hành, tức là cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 là 3,63% và cũng cao hơn mức CPI bình quân quý 1 năm 2026 là 3,51%.
"Tuy nhiên, nếu hỏi mức đó đã đủ để người khu vực công sống được bằng lương chưa thì theo tôi là chưa, nhất là đối với người mới vào nghề, người không có nguồn thu bổ sung và người làm việc ở các đô thị lớn", đại biểu tỉnh Vĩnh Long nói.
Ông dẫn chứng một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6-7 triệu đồng/tháng. Điều này cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và nhu cầu sống cơ bản.
Hệ quả là người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, làm giảm động lực và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, theo ông, mức 2,53 triệu đồng mới chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống.
Mặt khác, từ 1/7, lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp dự kiến là 5,31 triệu đồng ở vùng một, 4,73 triệu đồng ở vùng hai, 4,14 triệu đồng ở vùng ba và 3,96 triệu đồng ở vùng bốn. Bình quân bốn vùng khoảng 4,47 triệu đồng/tháng. Nếu lấy mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng nhân với hệ số khởi điểm phổ biến 1,86, tiền lương theo công thức hiện hành chỉ khoảng 4,7 triệu đồng/tháng; với hệ số 2,1 thì khoảng 5,3 triệu đồng/tháng.
"Nói cách khác, người ở nhóm thấp nhất chỉ vừa nhỉnh hơn mức lương tối thiểu vùng bình quân, còn người ở nhóm hệ số 2,1 thì chỉ vừa chạm ngưỡng vùng một", ông phân tích.
Với mặt bằng chi phí đô thị, theo đại biểu Bình, đó chỉ là mức cầm cự, chưa phải mức bảo đảm cuộc sống ổn định. Bên cạnh đó, áp lực chi tiêu cũng không nhỏ khi ngay trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung như nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 12,92%. Đây đều là các khoản chi khó tránh của hộ gia đình công chức, viên chức.
Do đó, dù lương cơ sở tăng 8,12%, cảm nhận thực tế của nhiều người vẫn "chưa đạt mức an tâm", nhất là khi phải trang trải chi phí nuôi con, thuê nhà, đi lại, học hành và chăm sóc y tế.
Từ các phân tích trên, đại biểu đề xuất mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng, tương đương tăng khoảng 13-15% so với mức lương cơ sở hiện hành, là phương án hợp lý và khả thi hơn trong giai đoạn hiện nay. Với mức này, người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9-5 triệu đồng/tháng, người có hệ số 2,1 đạt trên 5,5 triệu đồng/tháng.
So với mức 2,53 triệu đồng, thu nhập tăng thêm khoảng 200.000-400.000 đồng/tháng, là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt đối với nhóm có thu nhập thấp. Quan trọng hơn, mức này giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực thiếu hụt chi tiêu thiết yếu cả về đời sống và tâm lý.
Theo ông, mức tăng lên 2,65-2,7 triệu đồng tuy chưa thể bảo đảm hoàn toàn sống được bằng lương ở đô thị lớn nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập ngoài lương, tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập thay vì chỉ tăng danh nghĩa, qua đó góp phần ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.
Đại biểu cũng cho rằng mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng "không tạo áp lực quá lớn" lên ngân sách nhà nước, có thể thực hiện nếu đi kèm với tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và giảm các khoản chi kém hiệu quả. Điểm mấu chốt là đạt được sự cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.
Cuối tháng 3, Bộ Nội vụ trình Chính phủ dự thảo nâng lương cơ sở từ 2,34 lên 2,53 triệu đồng, tương đương tăng 8,1% từ ngày 1/7 theo lộ trình điều chỉnh tiền lương khu vực nhà nước.
Mức lương cơ sở là căn cứ tính lương trong bảng lương, phụ cấp và các chế độ khác theo công thức lương = lương cơ sở x hệ số lương. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để tính hoạt động phí, sinh hoạt phí và các khoản trích theo quy định. Cơ quan soạn thảo cho biết việc điều chỉnh là cần thiết nhằm tạo động lực làm việc, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, góp phần cải thiện đời sống người hưởng lương và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
Theo Phó thủ tướng Phan Văn Giang, tỉnh Đồng Nai hiện hành đáp ứng cả 7 tiêu chuẩn để trở thành thành phố trực thuộc trung ương, trong đó có những tiêu chí rất quan trọng như thu nhập, dân số, diện tích và vị trí địa lý.
Đặc biệt về vị trí, tỉnh Đồng Nai (cũ) không có biên giới, nhưng sau khi sáp nhập thì tỉnh Đồng Nai (mới) gồm cả phần kết nối với Bình Phước, tạo nên những vị trí rất đắc địa, nhất là với lĩnh vực quốc phòng, an ninh.
Đại tướng Phan Văn Giang dẫn chứng là khu vực Lộc Ninh (Bình Phước) từng là nơi giải phóng đầu tiên ở miền Nam. Đây là địa chỉ tập kết nhân tài, vật lực và vũ khí trang bị để chuẩn bị cho chiến dịch giải phóng hoàn toàn miền Nam.
Cùng với đó, Đồng Nai còn có sân bay Long Thành. Trước đây, sân bay Long Thành được tính toán đến yếu tố lưỡng dụng. Tuy nhiên, hiện nay, sân bay Biên Hòa được dành nguồn lực để phát huy vai trò này.
Vẫn theo đại tướng, Đồng Nai có khu cư xá Long Bình rất lớn, cùng với hồ Trị An… tạo nên thế trận phòng thủ vững chắc.
Song song với quốc phòng, an ninh, Đồng Nai còn có lợi thế rất lớn về kinh tế. Cùng với Bình Dương cũ (nay là TP.HCM), 2 địa phương phát triển mạnh các khu công nghiệp, khu chế xuất, từ đó tạo công ăn việc làm cho người dân từ miền Tây vốn chỉ làm nông nghiệp đã di cư tới vùng này.
Với những yếu tố trên, đại tướng Phan Văn Giang cho rằng Đồng Nai đã đủ điều kiện trở thành thành phố, rất mong các đại biểu ủng hộ.
Ông nhấn mạnh, nếu Quốc hội thông qua, Đồng Nai sẽ là thành phố thứ 7 trực thuộc trung ương sau Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế.
Mới đây, Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc trung ương. Vì vậy, việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương trước sẽ là động lực, kinh nghiệm cho sau này.
Cần "chiếc áo mới" đặc biệt cho Đồng Nai
Đại biểu Nguyễn Trung Kiên (đoàn Đồng Nai), Phó giám đốc Học viện An ninh nhân dân, nhấn mạnh, Đồng Nai là tỉnh lớn có diện tích hơn 12.000 km2 với dân số hơn 4,6 triệu người, có 89 khu công nghiệp được quy hoạch, trong đó 50 khu công nghiệp đang hoạt động với hàng chục nghìn doanh nghiệp, cung cấp việc làm cho hàng triệu người lao động.
Thu ngân sách nhà nước năm 2025 của Đồng Nai đạt gần 110.000 tỉ đồng, đứng thứ 4 toàn quốc chỉ sau TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng.
Cạnh đó, lợi thế lớn của Đồng Nai là trung tâm kết nối vùng giữa TP.HCM, Tây Nam bộ với Tây nguyên, Nam Trung bộ. Nơi đây hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông, trong đó sân bay Long Thành tầm cỡ khu vực và thế giới, khi đưa vào hoạt động sẽ là trung tâm logistics vận chuyển hàng hóa, khách quốc tế đến Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Đồng Nai cũng là điểm kết nối nhiều tuyến đường cao tốc, nhiều tuyến quốc lộ, có kết nối đường bộ Quốc tế với Campuchia qua cửa khẩu quốc tế Hoa Lư, cửa khẩu Hoàng Diệu dọc tuyến quốc lộ 13, có hệ thống đường thủy với nhiều sông lớn, thuận tiện giao thông thủy nội địa và ra biển…
Với những lợi thế trên, việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương là hoàn toàn hợp lý, qua đó tạo thêm động lực, khí thế để địa phương đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong nhiệm kỳ này và những năm tới.
Bên cạnh việc thành lập thành phố, ông Kiên cũng đề nghị Quốc hội có nghị quyết giao cho thành phố Đồng Nai một số cơ chế đặc thù để có thể phát triển mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, KH-CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, văn hóa, môi trường, y tế, giáo dục, quy hoạch đô thị, thu hút đầu tư...
Đồng quan điểm, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) cho rằng, việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương là rất tốt, nhưng tương lai phát triển ra sao cũng là vấn đề rất quan trọng.
Ông kiến nghị phải có các cơ chế đặc thù để thành phố phát triển mạnh mẽ. Nghị quyết cần quy định bên cạnh những chính sách hiện hành áp dụng với tỉnh Đồng Nai thì cần xây dựng thêm các cơ chế đột phá trong thời gian tới, cần một "chiếc áo mới" đặc biệt hơn nữa cho thành phố trong tương lai.
Ngày 22.4, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 4 (thuộc Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an) cho biết, vừa có kế hoạch tổ chức giao thông trên tuyến cao tốc Vũng Áng - Bùng - Vạn Ninh - Cam Lộ.
Theo đó, từ ngày 22 - 26.4.2026, các đơn vị thi công sẽ lắp đặt giá long môn, thuộc hệ thống giám sát và thu phí trên tuyến cao tốc này.
Cụ thể, việc tạm đóng đường cả hai chiều được thực hiện theo từng đoạn gồm: ngày 22.4 đóng đoạn từ nút giao Việt Trung (km643+400) đến nút giao Nhật Lệ (km653+850), ngày 23.4 đóng đoạn từ nút giao Cự Nẫm (km626+690) đến nút giao Việt Trung (km643+430), ngày 24.4 đóng đoạn từ nút giao Nhật Lệ (km653+850) đến nút giao quốc lộ 9B (km673+836), ngày 25.4 đóng đoạn từ nút giao quốc lộ 9B (km673+836) đến nút giao Trường Phú (km690+765), ngày 26.4 đóng đoạn từ nút giao quốc lộ 12A (km605+780) đến nút giao Cự Nẫm (km626+690).
Thời gian tạm đóng đường để phục vụ thi công từ 7 giờ đến 11 giờ 30 phút hằng ngày trong khoảng thời gian trên.
Lực lượng chức năng khuyến cáo người điều khiển phương tiện chủ động theo dõi thông tin, lựa chọn lộ trình phù hợp khi lưu thông trên tuyến cao tốc này. Đồng thời, các lái xe cần giữ khoảng cách an toàn, giảm tốc độ, chú ý quan sát, không vượt xe trái quy định, đi đúng làn đường, không đi vào làn dừng khẩn cấp.
Trường hợp phương tiện gặp sự cố, cần nhanh chóng đưa xe vào làn dừng khẩn cấp hoặc điểm dừng xe, bật tín hiệu cảnh báo và đặt vật cảnh báo phía sau xe cách tối thiểu 150 m.
Khi cần hỗ trợ, người dân có thể liên hệ đường dây nóng 19008099.
