Một ngày cuối tháng 5, giữa vùng đất đỏ bazan tỉnh Ratanakiri (Vương quốc Campuchia), buổi bàn giao hài cốt liệt sĩ là quân tình nguyện và chuyên gia VN hy sinh trên đất bạn Campuchia về nước diễn ra trong không khí trang nghiêm, thành kính. Những vòng hoa trắng, làn khói hương trầm cùng ánh mắt xúc động của người dân Campuchia tạo nên một khoảnh khắc thiêng liêng, thắm đượm tình nghĩa quốc tế và lòng biết ơn đối với những người con ưu tú của VN đã ngã xuống vì hòa bình, độc lập của nhân dân hai nước.
Ngay từ sáng sớm, hàng trăm người dân địa phương cùng đại diện chính quyền, lực lượng vũ trang tỉnh Ratanakiri đã có mặt tại khu vực tổ chức lễ và dọc các tuyến đường để tiễn đưa các anh hùng liệt sĩ trở về đất mẹ. Nhiều người lặng lẽ đứng hai bên đường. Có những ánh mắt đỏ hoe. Có những cái cúi đầu đầy thành kính khi đoàn xe chở hài cốt liệt sĩ chầm chậm lăn bánh.
Trong không gian lắng đọng của buổi lễ, các nhà sư tỉnh Ratanakiri thực hiện nghi thức cầu siêu theo phong tục truyền thống Campuchia nhằm tưởng niệm và tiễn đưa các liệt sĩ về an nghỉ tại quê nhà.
Theo Ban Chỉ đạo tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Ngãi (Ban Chỉ đạo 515), trong mùa khô 2025 – 2026, được sự hỗ trợ tích cực của chính quyền, lực lượng chức năng và nhân dân Campuchia, Đội K53 thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi đã tìm kiếm, cất bốc và quy tập được 6 hài cốt liệt sĩ là quân tình nguyện và chuyên gia VN hy sinh tại Campuchia. Đó là kết quả của nhiều tháng băng rừng, vượt suối, xác minh nguồn tin và rà soát từng địa bàn nghi có mộ liệt sĩ.
Đại tá Mai Kim Bình, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi, cho biết lực lượng làm nhiệm vụ sẽ tiếp tục ở lại Campuchia để xác minh thêm các nguồn tin liên quan đến mộ liệt sĩ. Đồng thời, đơn vị cũng chuẩn bị các điều kiện cho mùa tìm kiếm 2026 – 2027 với mục tiêu đạt hiệu quả cao hơn.
Theo kế hoạch, hài cốt các liệt sĩ được đưa về nhà chờ tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (Quảng Ngãi). Dự kiến ngày 5.6 tới, tỉnh Quảng Ngãi sẽ tổ chức lễ truy điệu và an táng các anh hùng liệt sĩ sau khi hoàn tất việc hồi hương thêm 10 hài cốt liệt sĩ từ nước bạn Lào.
Bà Y Ngọc, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi, Trưởng ban Chỉ đạo 515 tỉnh, nhấn mạnh trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, quân tình nguyện và chuyên gia VN đã sát cánh cùng lực lượng cách mạng Campuchia chiến đấu chống chế độ diệt chủng. Sự hy sinh ấy góp phần giúp đất nước Campuchia hồi sinh, phát triển, đồng thời trở thành biểu tượng cao đẹp của tinh thần quốc tế trong sáng, của tình đoàn kết bền chặt giữa nhân dân hai nước.
“Chúng tôi mong tiếp tục nhận được sự phối hợp của chính quyền và nhân dân Campuchia trong công tác xác minh thông tin, tìm kiếm và quy tập để thêm nhiều liệt sĩ được trở về quê hương”, bà Y Ngọc bày tỏ.
Song song với hành trình đưa các liệt sĩ từ Campuchia trở về đất mẹ, tại Quảng Ngãi, một cuộc chạy đua khác cũng đang diễn ra để xác định danh tính hàng nghìn phần mộ liệt sĩ chưa có tên.
Tại Nghĩa trang liệt sĩ Nghĩa Trung (xã Tư Nghĩa), những ngày cuối tháng 5, dưới cái nắng gay gắt của miền Trung, các tổ công tác miệt mài triển khai công tác khai quật, lấy mẫu sinh phẩm đối với các phần mộ chưa xác định được danh tính.
Không khí làm việc diễn ra khẩn trương nhưng đặc biệt cẩn trọng. Từng lớp đất được lật mở, từng mẫu sinh phẩm được lấy theo quy trình nghiêm ngặt, từng thông tin được số hóa, lưu trữ. Đó không đơn thuần là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là hành trình tìm lại tên tuổi cho những người đã nằm lại chiến trường suốt hàng chục năm.
Để triển khai nhiệm vụ đặc biệt này, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Quảng Ngãi đã thành lập nhiều tổ công tác chuyên trách. Từ tổ khai quật, lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao đến tổ số hóa thông tin, xây dựng lại phần mộ. Các lực lượng quân sự, y tế và cơ quan chức năng địa phương phối hợp chặt chẽ nhằm đảm bảo việc lấy mẫu ADN diễn ra trang nghiêm, đúng quy trình.
Đại tá Trịnh Công Sơn, Phó chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Ngãi, cho biết Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh với vai trò là cơ quan thường trực đã xây dựng kế hoạch cụ thể, thành lập 5 tổ công tác, gồm thành viên từ lực lượng quân đội và các bác sĩ để triển khai nhiệm vụ trên toàn tỉnh. Song song đó là việc tập huấn chuyên môn, phân công cán bộ phụ trách từng địa bàn nhằm đảm bảo tiến độ và chất lượng công việc.
Theo thống kê, toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có 127 nghĩa trang liệt sĩ với gần 38.000 phần mộ. Trong số này, gần 14.000 phần mộ chưa xác định được danh tính. Đó là những con số khiến cuộc chạy đua với thời gian trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tinh thần ấy đang được cụ thể hóa bằng sự tận tụy của các lực lượng tham gia “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” trên toàn Quân khu 5.
Thiếu tướng Trần Minh Trọng, Phó chính ủy Quân khu 5, Trưởng ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định hài cốt liệt sĩ Quân khu 5, cho biết Quân khu 5 đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, huy động tối đa nhân lực, tổ chức làm việc 3 ca, 4 kíp, tranh thủ cả ngày lẫn đêm để đẩy nhanh tiến độ với tinh thần cao nhất. Do kết cấu các phần mộ không giống nhau nên việc tìm kiếm và xác định mẫu sinh phẩm đòi hỏi rất nhiều thời gian, công sức. Mục tiêu của Quân khu 5 là phấn đấu hoàn thành trước ngày 27.7.2027.
Mỗi mẫu sinh phẩm được bảo quản cẩn trọng hôm nay là thêm một tia hy vọng được thắp lên cho những gia đình liệt sĩ sau bao năm mòn mỏi chờ tin. Bởi hơn tất cả, việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là sự tri ân sâu nặng đối với những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.
Ngày 19.5, tin từ Cơ quan CSĐT Công an thành phố Cần Thơ cho biết, đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án hình sự xảy ra tại Công ty TNHH Huỳnh Hương Group (địa chỉ 53A Hồ Búng Xáng, khu vực 2, phường Tân An, thành phố Cần Thơ).
Công an thành phố Cần Thơ cũng đã khởi tố bị can và thi hành lệnh tạm giam đối với Nguyễn Thị Thu Đông (41 tuổi, tên gọi khác Huỳnh Hương, thường trú xã Hòa Long, tỉnh Đồng Tháp - hiện ở phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ) và Lầu Thị Giang (42 tuổi, thường trú xã Hạnh Phúc, tỉnh Lào Cai - hiện ở phường Từ Liêm, thành phố Hà Nội) để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo kết quả điều tra ban đầu, từ khoảng tháng 1.2024 đến tháng 5.2025, Nguyễn Thị Thu Đông là Giám đốc của Công ty TNHH Huỳnh Hương Group. Công ty này có ngành nghề về cung ứng và quản lý lao động; tư vấn, giới thiệu, môi giới lao động việc làm.
Công ty TNHH Huỳnh Hương Group không có chức năng đưa người đi lao động nước ngoài. Tuy nhiên, Đông đã liên kết với Lầu Thị Giang là Giám đốc Công ty TNHH Hải Anh Đại Phong để đưa người xuất khẩu lao động sang Hàn Quốc. Trong khi đó, công ty của Giang không có thông tin hoạt động tại địa chỉ đăng ký và cũng không có chức năng đưa người đi xuất khẩu lao động tại Hàn Quốc.
Để thực hiện hành vi lừa đảo, thông qua các trang mạng xã hội, Đông đã đăng thông tin tuyển lao động đi Hàn Quốc với chi phí từ 30 đến 175 triệu đồng/người, yêu cầu đặt cọc trước từ 10 đến 70 triệu đồng/người.
Bằng chiêu thức này, nhiều người tin tưởng đăng ký, đưa tiền cho Đông và Giang để làm hồ sơ, thủ tục xuất cảnh. Nhưng thực tế, số tiền này đã bị 2 nữ giám đốc chiếm đoạt với mục đích tiêu xài cá nhân. Tổng số tiền Đông nhận của người lao động là hơn 4,2 tỉ đồng, còn Giang là hơn 1,3 tỉ đồng.
Hiện vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản tại Công ty TNHH Huỳnh Hương Group đang được Cơ quan CSĐT Công an thành phố Cần Thơ tiếp tục điều tra, làm rõ để xử lý theo quy định pháp luật.
Phát biểu tại hội nghị, ông Trịnh Văn Quyết, Bí thư T.Ư Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận T.Ư, khẳng định cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi mãi là biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa yêu nước, của ý chí độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc, nhân dân.
Ông Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh: "Học tập và làm theo Bác không chỉ là trách nhiệm chính trị mà còn là nhu cầu tự thân của mỗi cán bộ, đảng viên và quần chúng. Không chỉ là học điều Bác nói mà quan trọng hơn phải biến tư tưởng của Người thành hành động cụ thể trong lao động, công tác và cuộc sống hằng ngày".
Tại hội nghị, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, cho biết trong 5 năm qua, các cấp công đoàn đã tổ chức hàng chục nghìn hội nghị, hội thảo, tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề và hoạt động tuyên truyền về học tập, làm theo Bác, thu hút hàng chục triệu lượt đoàn viên, người lao động tham gia.
Toàn hệ thống công đoàn đã xây dựng và duy trì nhiều mô hình sáng tạo, hiệu quả như "Không gian văn hóa Hồ Chí Minh", "Góc học tập và làm theo Bác", "Công nhân làm theo lời Bác"… Qua đó, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ngày càng đi vào chiều sâu, gắn với nhiệm vụ chuyên môn và đời sống người lao động.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, quán triệt tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, các cấp công đoàn đã đẩy mạnh nhiều phong trào thi đua, trong đó nòng cốt là phong trào "Lao động giỏi, lao động sáng tạo". Thông qua các phong trào này, đoàn viên và người lao động đã đề xuất gần 2,8 triệu sáng kiến, mang lại giá trị lợi ích cho Nhà nước và doanh nghiệp gần 103.000 tỉ đồng.
Trong giai đoạn 2020 - 2025, các cấp công đoàn đã biểu dương, khen thưởng gần 96.000 cá nhân và gần 30.000 tập thể có thành tích tiêu biểu trong học tập và làm theo Bác.
Đối với 131 điển hình được tuyên dương lần này, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam cho biết, có hơn 81% là tập thể cấp cơ sở; gần 23% cá nhân là lãnh đạo, quản lý chuyên môn; gần 23% là đoàn viên, người lao động trực tiếp và hơn 54% là cán bộ công đoàn, chủ yếu ở cơ sở.
"Qua những câu chuyện cụ thể, sinh động của các điển hình tiên tiến, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã lan tỏa sâu rộng, trở thành động lực tinh thần mạnh mẽ, khơi dậy ý chí vươn lên, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến trong mỗi cán bộ, đoàn viên, người lao động", ông Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.
Từ những kết quả đạt được, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam đề nghị các cấp công đoàn tiếp tục đưa việc học tập và làm theo Bác đi vào thực chất; tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đoàn viên, người lao động về ý nghĩa và trách nhiệm trong việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
Bên cạnh đó, công đoàn cần tiếp tục phát huy các mô hình hiệu quả, đồng thời nghiên cứu nhân rộng những cách làm phù hợp với yêu cầu mới; chú trọng phát hiện, biểu dương kịp thời các gương người tốt, việc tốt để tạo sức lan tỏa sâu rộng trong đoàn viên, người lao động.
Một buổi chiều đầu tháng 7, nắng trải vàng trên khu tái định cư A Têếp (xã A Vương, TP.Đà Nẵng). Con đường bê tông sạch sẽ chạy quanh những ngôi nhà mới còn thơm mùi vôi vữa. Trước hiên, những luống rau vừa bén rễ sau các cơn mưa đầu mùa. Tiếng gà gọi đàn hòa cùng tiếng trẻ con í ới đạp xe, đuổi bắt nhau dưới những hàng cây còn non.
Khó ai có thể hình dung mới hơn nửa năm trước, nơi đây chỉ là khu đất trống được dựng vội những căn lều tạm để đón người dân chạy khỏi lưỡi hái của thiên tai. Phía xa, đồi A Tường vẫn lặng lẽ đứng đó. Màu xanh của cây rừng đang dần che lấp những vết nứt từng khiến cả bản làng nín thở. Nhưng trong ký ức người dân Atêếp, những ngày cuối tháng 10.2025 vẫn hiện lên rõ mồn một. Sau nhiều ngày mưa lớn kéo dài, trên sườn đồi A Tường bất ngờ xuất hiện những đường nứt dài. Ban đầu chỉ là những khe nhỏ đủ lọt bàn tay, rồi từng ngày, từng giờ, chúng mở rộng thêm. Mỗi cơn mưa trút xuống lại kéo theo những tiếng rạn vỡ từ lòng đất. Người già trong bản bảo chưa bao giờ chứng kiến dấu hiệu nào đáng sợ đến vậy.
Cán bộ xã A Vương liên tục lên hiện trường theo dõi. Các lực lượng chuyên môn đánh giá nguy cơ sạt lở rất cao. Từng hộ dân được vận động di dời sang khu tái định cư đã quy hoạch sẵn cách đó không xa. Đó là quyết định không dễ. Bởi với người Cơ Tu, ngôi nhà không chỉ là nơi trú ngụ. Đó là nơi cha ông gây dựng, nơi lưu giữ hồn vía của dòng họ, nơi những chiếc chiêng, ché, nồi đồng được truyền từ đời này sang đời khác. Rời khỏi ngôi nhà cũng giống như rời khỏi một phần ký ức.
Có người chỉ kịp ôm theo vài bộ quần áo và giấy tờ tùy thân. Có người cố mang bằng được bộ chiêng cổ, chiếc ché quý hay chiếc nồi đồng đã ám khói bếp qua nhiều thế hệ. Không ai nghĩ rằng chỉ sau một đêm, những thứ còn ở lại sẽ vĩnh viễn nằm dưới lòng đất, khi núi đổ xuống.
Ở tuổi 81, già làng Bling Tươm vẫn nhớ như in buổi sáng 28.10.2025. Khi ấy, bà con đã được đưa sang khu tái định cư để ở tạm. Nhà cửa chưa dựng xong, mọi người còn chen chúc trong các căn lều bạt thì từ phía đồi A Tường vang lên những tiếng nổ trầm đục. "Đất đá từ trên cao đổ xuống như dòng thác khổng lồ, cuốn phăng nhà cửa, cây cối và tất cả những gì còn sót lại. Cả đời tôi sống ở đây, chưa bao giờ thấy trận sạt lở nào lớn như vậy", già Bling Tươm chậm rãi kể.
Căn nhà gỗ mà gia đình già dựng lên sau nhiều chục năm làm rẫy đã biến mất. Trong ngôi nhà ấy từng có bộ chiêng của cha ông, những chiếc ché cổ, những vật gia bảo không thể định giá bằng tiền. "Già tiếc lắm. Nhà mất thì làm lại được. Còn người là còn của. Chỉ tiếc những báu vật của ông bà để lại không kịp mang theo...", giọng già Bling Tươm trầm xuống.
Nỗi tiếc ấy cũng là nỗi lòng của nhiều gia đình A Têếp. Thiên tai không chỉ cuốn đi nhà cửa mà còn vùi lấp biết bao ký ức. 11 căn nhà bị xóa sổ hoàn toàn. Trường học, đường giao thông cùng nhiều công trình công cộng chìm trong bùn đất. Nhưng giữa sự mất mát ấy vẫn còn một điều may mắn, đó là không người dân nào thiệt mạng. Việc phát hiện sớm nguy cơ, sự kiên trì vận động của chính quyền và quyết định di dời kịp thời đã giúp giữ lại điều quý giá nhất, đó là mạng sống của cả bản làng.
Những ngày sau thiên tai, một trong những điểm tựa lớn nhất của người dân A Têếp lúc ấy là Chiến dịch Quang Trung. Khu tái định cư A Têếp trở thành công trường giữa đại ngàn. Xe chở vật liệu nối nhau vượt núi. Bộ đội, công an, dân quân cùng người dân chung tay dựng từng căn nhà mới. Những bức tường dần mọc lên trên nền đất bằng phẳng, thay thế những căn lều tạm. Đó là dấu mốc đầu tiên của hành trình hồi sinh.
Không lâu sau, cả 11 hộ mất nhà đều có nơi ở mới. Một cái Tết Nguyên đán đầu tiên trong căn nhà mới, người dân không còn nỗi thấp thỏm nghe tiếng mưa giữa đêm rồi giật mình lo đất tiếp tục sạt xuống, cũng không còn cảnh cả gia đình thức trắng mỗi mùa mưa lũ.
Cách nhà già Bling Tươm không xa, anh A Vô Hoài (35 tuổi) đang cẩn thận dựng lại hàng rào trước sân. Tiếng búa gõ đều đều vang lên trong buổi chiều yên ả như nhịp sống đã thực sự trở về. Chỉ về phía đồi A Tường, anh bảo đó từng là nơi ngôi nhà cũ của gia đình đứng suốt bao năm, giờ chỉ còn một bãi đất đá. "Lúc nghe núi nứt, ai cũng lo nhưng vẫn không nghĩ sạt lở lớn đến vậy. May mà chính quyền vận động di dời sớm nên cả nhà đều an toàn. Nhà cửa mất hết cũng xót, nhưng còn người thì còn làm lại được", anh Hoài xúc động nói.
Trong căn nhà mới khang trang, anh Hoài dẫn khách đi xem từng gian phòng. Ở vị trí trang trọng nhất là bàn thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bên cạnh là những chiếc ché mà gia đình may mắn mang theo được trước khi thiên tai ập đến. Trên bức tường, những tấm giấy khen của các con được đóng khung ngay ngắn. "Ngày trước nhà chật lắm, muốn treo cũng không có chỗ. Giờ có nhà mới đẹp rồi thì để con cháu nhìn thấy, biết mà cố gắng học hành", anh cười nói.
Nói rồi anh nhìn ra khoảng sân nơi lũ trẻ đang cười vang. Có lẽ đó là điều khiến anh vui nhất. Lũ trẻ giờ đã có con đường bê tông để chạy nhảy. Mỗi khi trời đổ mưa, cha mẹ không còn nơm nớp lo núi lở ngay sau lưng nhà. "Nhà mới chắc chắn hơn. Đường sá cũng thuận tiện. Bà con ai cũng động viên nhau cố gắng làm ăn. Mình tin cuộc sống rồi sẽ ngày càng khá lên", anh Hoài chia sẻ.
Ông Briu Quân, Chủ tịch UBND xã A Vương, cho biết sau thiên tai, ưu tiên lớn nhất của địa phương là đưa người dân đến nơi ở an toàn để sớm ổn định cuộc sống. Cùng với sự hỗ trợ của các cấp, các ngành và lực lượng chức năng, địa phương tập trung mọi nguồn lực xây dựng khu tái định cư, hỗ trợ sinh kế, từng bước khôi phục sản xuất. Đến nay, hơn 30 căn nhà mới đã hoàn thành. Điện, nước, đường giao thông, trường học và các công trình thiết yếu từng bước được hoàn thiện.
"Cuộc sống của người dân vẫn còn khó khăn, nhưng bản làng đang hồi sinh từng ngày. Đó là kết quả của sự chung sức từ chính quyền, các lực lượng hỗ trợ và hơn hết là ý chí vươn lên của chính người dân A Têếp", ông Quân nói.
Thiên nhiên có thể cần rất nhiều năm để chữa lành một vết thương trên núi. Còn con người A Têếp đã chọn cách chữa lành ngay từ ngày hôm sau. Bởi họ hiểu hơn ai hết rằng, đất có thể lở, núi có thể nứt, nhà có thể mất, nhưng khi lòng người vẫn còn đứng vững thì bản làng sẽ luôn có ngày hồi sinh.
