GS Partha Pratim Pande, Hiệu trưởng Trường Khoa học và Kỹ thuật máy tính, Đại học Bang Washington (WSU, Mỹ), vừa thông báo việc TS Hoàng Trọng Nghĩa, cựu học sinh Trường phổ thông Năng khiếu, được trao giải thưởng sự nghiệp khoa học CAREER của National Science Foundation (NSF).
Trong thư chúc mừng, GS Pande nhấn mạnh TS Hoàng Trọng Nghĩa, giảng viên Trường Khoa học và Kỹ thuật máy tính, đang thực hiện các nghiên cứu trong lĩnh vực rộng của trí tuệ nhân tạo và học máy (AI/ML), đồng thời bày tỏ niềm tự hào trước thành tựu này.
Giải thưởng CAREER của NSF được xem là một trong những danh hiệu danh giá nhất dành cho các nhà khoa học trẻ tại Mỹ.
Không chỉ ghi nhận các công trình nghiên cứu xuất sắc, giải thưởng này còn thể hiện sự đầu tư dài hạn vào những nhà khoa học được kỳ vọng sẽ dẫn dắt các hướng nghiên cứu trong tương lai.
Mỗi giải thưởng có mức tài trợ khoảng 600.000 USD.
TS Trần Nam Dũng, Phó hiệu trưởng Trường phổ thông Năng khiếu, nhận định đây là sự đầu tư của Mỹ vào những bộ óc được kỳ vọng sẽ dẫn dắt các hướng nghiên cứu mới trong nhiều thập niên tới.
“Trong bối cảnh AI đang làm thay đổi thế giới, việc một nhà khoa học trẻ gốc Việt đoạt giải trong lĩnh vực AI và ML mang ý nghĩa đặc biệt, cho thấy trí tuệ Việt Nam không đứng ngoài dòng chảy khoa học toàn cầu”, ông Dũng nói.
Hoàng Trọng Nghĩa (sinh năm 1987) là cựu học sinh Trường phổ thông Năng khiếu, tốt nghiệp chương trình cử nhân tài năng công nghệ thông tin của Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) năm 2009.
Anh từng làm giảng viên Trường đại học Công nghệ thông tin (Đại học Quốc gia TP.HCM) và sau đó nhận bằng tiến sĩ khoa học máy tính tại Đại học Quốc gia Singapore năm 2014.
Sau khi hoàn thành tiến sĩ, Hoàng Trọng Nghĩa tiếp tục con đường nghiên cứu tại những trung tâm khoa học lớn của thế giới như nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT, Mỹ); nghiên cứu viên trưởng tại MIT-IBM Watson AI Lab, Amazon Web Services AI Labs.
Từ năm 2023, anh trở lại môi trường học thuật và xây dựng nhóm nghiên cứu AI tại Đại học Bang Washington.
TS Hoàng Trọng Nghĩa cũng là con trai của GS.TSKH Hoàng Văn Kiếm – nguyên Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước ngành công nghệ thông tin, chuyên gia nghiên cứu ứng dụng AI tại Việt Nam.
Các công trình của TS Hoàng Trọng Nghĩa tập trung vào những vấn đề nền tảng của học máy hiện đại, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo có khả năng xử lý sự bất định.
Một hướng nghiên cứu quan trọng của anh là phát triển các mô hình AI có khả năng đánh giá mức độ chắc chắn của dự đoán (uncertainty-aware machine learning). Điều này đặc biệt quan trọng trong các lĩnh vực như y tế hoặc hệ thống tự động, nơi việc biết khi nào AI có thể sai là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và độ tin cậy.
Bên cạnh đó, anh nghiên cứu về federated learning, một phương pháp huấn luyện mô hình AI từ dữ liệu phân tán mà không cần tập trung dữ liệu về một nơi. Cách tiếp cận này phù hợp với các lĩnh vực nhạy cảm như dữ liệu y tế, dữ liệu cá nhân và hệ thống thiết bị thông minh kết nối Internet.
Các nghiên cứu của TS Nghĩa đề xuất nhiều phương pháp giúp hệ thống học máy hoạt động hiệu quả trong điều kiện dữ liệu phân tán, không đồng nhất và thiếu hụt, đồng thời tối ưu các hệ thống phức tạp.
Ngoài ra anh cũng có nhiều đóng góp trong lĩnh vực black-box optimization, một hướng nghiên cứu quan trọng khi các nhà khoa học phải tối ưu những hệ thống quá phức tạp để có thể mô tả đầy đủ bằng mô hình toán học.
Những thuật toán này có thể được ứng dụng trong thiết kế vật liệu mới, tối ưu vi mạch và hệ thống điện tử, các hệ thống AI quy mô lớn; AI cho khoa học y sinh, dự đoán tương tác nguy hiểm giữa các loại thuốc, phân tích dữ liệu sinh học phức tạp…
Chiều nay, 15.7, trả lời thắc mắc của dư luận về vụ án gian lận thi tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT) đã làm rõ các nguyên tắc xử lý của bộ nhằm đảm bảo tính công bằng của kỳ thi và quyền lợi hợp pháp của học sinh.
Theo ông Thảo, dư luận cần phân định rõ đăng ký xét tuyển đại học không phải là trúng tuyển đại học. Việc đăng ký nguyện vọng hiện tại chỉ là ghi nhận quyền tham gia xét tuyển. Bước này hoàn toàn không làm phát sinh suất trúng tuyển, không tạo ra tình huống "giữ chỗ" tại bất kỳ trường đại học nào và không làm giảm chỉ tiêu chung.
Do đó, việc đăng ký xét tuyển của thí sinh điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang không ảnh hưởng đến thí sinh khác.
Trong thời gian chờ kết luận của cơ quan có thẩm quyền, việc đăng ký xét tuyển của các thí sinh tại điểm thi này tự nó không làm ảnh hưởng đến thí sinh khác. Bộ GD-ĐT cũng lưu ý các trường đại học cần phối hợp chặt chẽ trong công tác xét tuyển, có cơ chế để không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các thí sinh khác.
Khi có kết luận chính thức trong quá trình rà soát hồ sơ đăng ký, xét tuyển, lọc ảo mà phát hiện người vi phạm đều bị xử lý nghiêm; kết quả không hợp lệ không thể được sử dụng làm căn cứ công nhận trúng tuyển; đồng thời phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của những thí sinh không vi phạm.
Trường hợp vi phạm đã trúng tuyển hoặc đang theo học đại học cũng vẫn bị xử lý theo pháp luật.
Ông Thảo nói: "Về vụ việc xảy ra tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn thường xuyên theo dõi, chỉ đạo, trong đó nhấn mạnh việc xử lý phải bảo đảm đồng thời hai nguyên tắc: giữ nghiêm kỷ cương, bảo đảm sự nghiêm minh, công bằng của kỳ thi; đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thí sinh theo đúng quy định của pháp luật".
Ngày 14-6, UBND đặc khu Phú Quốc cho biết đang thực hiện chuyển đổi xanh mạnh mẽ để phát triển đảo bền vững. Với nguồn ngân sách đầu tư hơn 2.500 tỉ đồng, địa phương tập trung chuyển đổi xanh từ hạ tầng đến giao thông xanh thông minh.
Hiện nay chuyển đổi xanh học đường ở Phú Quốc cũng được lan tỏa khi nhiều phụ huynh ưu tiên chọn xe máy điện, xe đạp điện làm phần thưởng đầu năm học mới cho con.
Chị Trần Ngọc Nga - người dân đặc khu Phú Quốc - cho biết chị thấy xe điện thích hợp cho các bé đang lứa tuổi đi học và giúp môi trường trên đảo ít bị ô nhiễm, khói bụi.
"Con lựa chọn sử dụng xe điện vì sẽ góp phần bảo vệ môi trường. Con đi học cũng thuận tiện", em Dương Phú Hải - học sinh Trường THPT Phú Quốc - nói.
Chị Trần Thị Huệ - chủ một cửa hàng xe điện ở Phú Quốc - thông tin trong tháng 6-2026, cửa hàng bán nhiều dòng xe điện 50cc dành cho học sinh. Ngoài ra với dòng xe điện 50cc, VinFast đang có chương trình giảm giá cho học sinh tới 16% nên phụ huynh lựa chọn mua nhiều.
Bà Nguyễn Thị Kim Loan - Phó chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc - cho hay trong chiến lược phát triển xanh và bền vững, Phú Quốc xác định giáo dục là nền tảng quan trọng và học sinh chính là lực lượng nòng cốt cho tương lai.
Đơn vị liên quan không chỉ đào tạo kiến thức, mà còn hình thành cho các em ý thức bảo vệ môi trường, lối sống xanh.
Các em học sinh sử dụng xe điện, phân loại rác, tiết kiệm năng lượng tại trường thì sẽ trở thành những đại sứ môi trường, mang thông điệp về gia đình, tạo thành tác động kép trong cộng đồng.
"Thời gian tới, chúng tôi ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất theo hướng xanh, an toàn và thân thiện với môi trường; tăng cường trồng cây xanh, không gian học tập mở hệ thống phân loại rác, tiết kiệm năng lượng và ứng dụng công nghệ số.
Phú Quốc sẽ huy động sự tham gia của các doanh nghiệp, tổ chức và người dân để cùng xây dựng mô hình trường học xanh trên địa bàn", bà Loan nhấn mạnh.
Tối 7-7, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết thực hiện chỉ đạo của Phó thủ tướng Lê Tiến Châu tại cuộc họp về công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh Tuyên Quang, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tiếp tục chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát tổng thể kết quả kỳ thi.
Đồng thời, bộ có văn bản gửi giám đốc các sở giáo dục và đào tạo yêu cầu chủ động phát hiện, kiểm tra, xác minh và xử lý các dấu hiệu bất thường (nếu có).
Các sở giáo dục và đào tạo tổng hợp kết quả rà soát, kiểm tra, xác minh, đánh giá nguyên nhân đối với các trường hợp có dấu hiệu bất thường (nếu có). Đồng thời kiến nghị các giải pháp nhằm tăng cường công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trong thời gian tới và gửi báo cáo về bộ trước ngày 10-7.
Trước đó tối cùng ngày, Văn phòng Chính phủ có thông báo kết luận của Phó thủ tướng Lê Tiến Châu tại cuộc họp về công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh Tuyên Quang.
Theo Phó thủ tướng, vụ việc có tính chất nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn tới ngành giáo dục và toàn xã hội. Cần khẩn trương xác minh đầy đủ, khách quan bản chất vụ việc, xử lý nghiêm minh tổ chức, cá nhân sai phạm theo đúng quy định.
Đồng thời bảo đảm phân hóa rõ vai trò, trách nhiệm, tính chất, mức độ vi phạm của từng tổ chức, cá nhân, từ đó đề xuất phương án khắc phục hậu quả theo đúng quy chế thi và quy định pháp luật.
Phó thủ tướng cũng yêu cầu bảo đảm tính nhân văn trong giáo dục, không để thí sinh có năng lực thực chất bị mất cơ hội học tập, đồng thời phải giữ nghiêm kỷ cương, công bằng, uy tín của kỳ thi.
UBND tỉnh Tuyên Quang được giao đánh giá toàn diện, công tâm, khách quan đối với công tác tổ chức, kết quả kỳ thi tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Song song đó tổ chức trao đổi, làm việc với tất cả phụ huynh và học sinh của nhà trường tham gia kỳ thi. Trên cơ sở đó, kiến nghị, đề xuất với Bộ Giáo dục và Đào tạo về phương án xử lý cụ thể bảo đảm quyền lợi chính đáng cho các thí sinh; hoàn thành trước ngày 9-7.
Bên cạnh đó, tỉnh cần chủ động tổ chức họp báo, cung cấp thông tin chính xác kịp thời cho cơ quan báo chí, nghiêm túc nhận trách nhiệm về thiếu sót, sai phạm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện (nếu có).
