Cuối tháng 3, video quay cảnh bà Chen Wengui bưng hai bát cơm và thức ăn đi trên đường đất được lan truyền trên mạng xã hội. Ở một đoạn video khác, bà đứng cạnh giường cởi tất và lau chân cho một người đàn ông. Video do con dâu bà, Zhang Yunyan, ghi lại.
Năm 2003, ông Ran Xuegan, hàng xóm cạnh nhà bà Chen tại thôn Yinfeng, huyện Vu Khê mắc bệnh và liệt giường. Vợ ông là bà Li Meiju và con trai lớn Ran Qicai bị khuyết tật trí tuệ. Chỉ có con trai út Ran Qihe phát triển bình thường.
Bà Chen kể, khi đi ngang qua và thấy gia đình họ ăn cơm chưa chín, bà về nhà lấy thức ăn mang sang. “Lúc đó tôi nghĩ giúp được bữa nào hay bữa nấy”, bà nói.
Sau khi ông Ran qua đời, người con trai út Ran Qihe phải đi làm thuê. Hàng tháng, anh mua gạo, mì và thực phẩm để sẵn ở nhà, còn bà Chen nhận trách nhiệm nấu nướng và chăm sóc bà Li cùng người con lớn. Mỗi ngày ba bữa, bà mang cơm sang nhà hoặc gọi họ qua ăn chung.
Bà Chen có chồng 63 tuổi, bị khuyết tật ở chân nên không làm được việc nặng. Con trai làm thợ trát tường, con dâu ở nhà chăm hai con nhỏ. Bà Chen phụ trách công việc đồng áng và nuôi hơn 20 con gia súc. Buổi tối, bà sang nhà hàng xóm kiểm tra. Vào mùa đông, bà giặt khăn lau chân cho Ran Qicai khi ông đi tất ướt lên giường ngủ. Người hàng xóm này còn đun nước cho họ tắm, cắt tóc và thái nhỏ thịt vì bà Li có răng yếu.
Con trai bà Chen, 32 tuổi, cho biết quen với việc mẹ nấu ăn cho hàng xóm từ khi anh còn đi học. Anh nói từng hỏi mẹ về việc này và bà trả lời, giúp được ai thì giúp. Hiện, anh đưa Ran Qihe đi làm thợ sơn trát cùng để có nghề mưu sinh.
Con dâu Zhang Yunyan cho biết, ban đầu không hiểu vì sao mẹ chồng lại làm công việc này khi việc nhà đã nhiều. Sau đó, cô bắt đầu phụ giúp bà. Khi Ran Qicai làm rơi rác lúc quét nhà, bà Chen lại gần, cầm chổi hướng dẫn lại. “Mẹ dạy anh ấy cách ăn cơm, mặc quần áo và rửa mặt hàng ngày”, Zhang cho biết.
Sau khi video được đăng tải, nhiều người dùng mạng xã hội đề nghị gửi tiền và hiện vật hỗ trợ. Nhưng bà Chen từ chối. Khi được hỏi về dự định tương lai, bà cho biết sẽ tiếp tục làm công việc này đến khi không đủ sức, sau đó để con trai và con dâu tiếp quản.
Đầu tháng 4, một dự án công ích đã trao tặng bà Chen “Giải thưởng dành cho người hành động công ích” cùng 10.000 nhân dân tệ (khoảng 1.400 USD).
Bà Chen cho biết sẽ dùng số tiền này để đóng tủ đựng quần áo cho hai mẹ con bà Li và sửa lại mái che mưa nối giữa hai ngôi nhà. “Khi mái che sửa xong, những ngày mưa họ bước sang nhà tôi ăn cơm sẽ không bị trượt ngã”, bà nói.
Trong phần tuyên dương bà Chen, hội đồng giải thưởng viết: “Nơi núi sâu, tiếng gọi ‘Ăn cơm thôi’ đã vang lên suốt 23 năm. Chỉ bằng việc thêm nắm gạo bên bếp, thêm vài bước chân trong mưa gió, bà đã giúp hai mẹ con được sống đàng hoàng. Cảm ơn bà đã chứng minh sức mạnh vĩ đại nhất trên đời không phải là sóng to gió lớn, mà là sự dịu dàng ngày qua ngày chưa từng vắng mặt”.
"Tôi không nghĩ nước lại lên nhanh như thế. Chỉ hơn 1 phút thôi là lũ ập đến, giật tung cửa rồi cuốn luôn chiếc xe máy đi mất", anh Hùng (xã Mường Than, tỉnh Lai Châu) chưa hết bàng hoàng khi kể lại sự việc.
Theo anh Hùng, lúc 8h07 sáng nay, khi thấy nước tràn vào nền nhà, người thân của anh Hùng đã kéo cửa cuốn, tắt điện dự định di chuyển vào vị trí an toàn. Tuy nhiên, dòng nước mạnh đã tạo sức ép lớn làm bật tung cửa cuốn, ào vào nhà.
Vì lũ ập đến quá bất ngờ, gia đình không kịp đưa tài sản đến nơi an toàn. Chiếc xe máy của anh Hùng mua năm 2025 có giá gần 120 triệu đồng và chiếc két sắt cất giấy tờ bị lũ cuốn phăng. Đây là tài sản lớn của gia đình, cũng là phương tiện được anh Hùng sử dụng để phục vụ việc đi lại và làm ăn. Hiện chiếc xe vẫn chưa được tìm thấy.
Theo người đàn ông, căn nhà bị nước lũ cuốn tung cửa là quán của gia đình, nơi ở chính nằm ở khu vực trung tâm nên bảo đảm an toàn hơn.
“Lần đầu khu tôi ở xảy ra lũ lớn như vậy. Nhìn lại hình ảnh qua camera, tôi thấy lũ về rất nhanh. Chỉ trong tích tắc, tình hình đã trở nên nguy hiểm”, anh nói.
Không chỉ gia đình anh Hùng, nhiều hộ dân tại khu vực bản Chít cũng chịu ảnh hưởng bởi trận lũ. Nước lũ kèm theo đất đá, cây cối tràn về. Nhiều tuyến đường trong khu vực bị ảnh hưởng, giao thông bị gián đoạn.
Theo báo cáo nhanh của Công an xã Mường Than (Lai Châu), từ sáng 16 đến ngày 17/7, trên địa bàn xã xảy ra mưa lớn liên tục, gây lũ ống, lũ quét tại các bản Chít, Che Bó, Nậm Sáng, Sắp Ngua và Ngà Phát.
Thiên tai đã ảnh hưởng đến tài sản của người dân, cây trồng và hệ thống giao thông nông thôn trên địa bàn.
Đến 12h30 cùng ngày, địa phương ghi nhận 4 người mất tích, gồm: anh Lò Văn Chương (SN 1995, trú ở bản Chít); chị Phạm Thị Liên (SN 1994, trú ở xã Than Uyên); cháu Phạm Bảo Châm (SN 2015) và cháu Phạm Xuân Trường (SN 2018).
Lực lượng công an, quân sự cùng người dân địa phương đang khẩn trương tổ chức tìm kiếm những người mất tích. Mưa lũ cũng khiến giao thông trên quốc lộ 32, đoạn qua bản Chít, bị ách tắc. Nước lũ dâng cao, đất đá tràn xuống mặt đường khiến các phương tiện tạm thời không thể qua lại.
Trong chiều cùng ngày, UBND tỉnh Lai Châu đã công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại xã Mường Than sau khi mưa lớn gây lũ quét, sạt lở đất, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân và hệ thống hạ tầng tại địa phương.
Theo đó, UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu huy động lực lượng quân đội, công an, dân quân tự vệ, đoàn viên thanh niên và các đội xung kích khẩn trương sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm; tìm kiếm người mất tích, giải cứu người mắc kẹt và đưa người bị thương đến cơ sở y tế.
Cách đây gần 200 năm, nhà ẩm thực người Pháp Jean Anthelme Brillat-Savarin từng viết trong cuốn Sinh lý học vị giác: "Hãy cho tôi biết bạn ăn gì, tôi sẽ nói bạn là ai".
Những bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy nhận định này vẫn có giá trị. Nghiên cứu tổng hợp của Đại học Aristotle Thessaloniki và Đại học Thessaly (Hy Lạp) năm 2024 cho thấy 5 nhóm tính cách trong mô hình Big Five đều có mối liên hệ với sở thích thực phẩm.
Big Five là mô hình tâm lý học phổ biến gồm năm nhóm tính cách: cởi mở, tận tâm, hướng ngoại, hòa nhã và bất ổn cảm xúc. Kết quả phân tích cho thấy cả 5 nhóm này đều tác động đến hành vi ăn uống.
Người tận tâm ăn uống lành mạnh hơn
Tính tận tâm phản ánh khả năng tự kiểm soát, lập kế hoạch và tuân thủ nguyên tắc. Người có mức độ tận tâm cao thường chọn thực phẩm lành mạnh, duy trì cân nặng hợp lý và kiên trì với các thói quen có lợi cho sức khỏe.
Người cởi mở sẵn sàng thử món mới
Đặc điểm này thể hiện sự tò mò và sẵn sàng đón nhận trải nghiệm mới. Những người cởi mở thường ăn nhiều trái cây, rau củ và duy trì chế độ ăn cân bằng, đặc biệt ở tuổi trung niên và cao tuổi. Họ cũng ít gặp hội chứng sợ thức ăn mới - tâm lý e ngại thử món lạ.
Người hòa nhã có xu hướng ăn ít thịt
Tính hòa nhã phản ánh mức độ đồng cảm và vị tha. Nghiên cứu cho thấy những người có đặc điểm này thường tiêu thụ ít thịt hơn so với các nhóm tính cách khác.
Người hướng ngoại dễ chọn thực phẩm kém lành mạnh
Người hướng ngoại thường hòa đồng, lạc quan và thích giao tiếp xã hội. Tuy nhiên, họ có xu hướng tiêu thụ nhiều thực phẩm ngọt, mặn, thịt và nước ngọt có gas. Nhóm tác giả cho biết nguyên nhân có thể do người hướng ngoại thường đánh giá sức khỏe bản thân khá tích cực, từ đó dễ dãi trong việc chọn thực phẩm và sẵn sàng tham gia các hành vi rủi ro hơn.
Người bất ổn cảm xúc ăn nhiều đường
Đặc điểm bất ổn cảm xúc phản ánh khả năng đối phó với căng thẳng kém. Những người thuộc nhóm này thường trải qua cảm giác lo âu, bất an. Họ có xu hướng ăn ít trái cây, rau củ, đồng thời tiêu thụ nhiều đường và chất béo bão hòa để giải tỏa tâm lý.
Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản vừa chia sẻ một mẹo cực đơn giản giúp làm mát cục nóng máy lạnh bằng khăn và xô nước. Phương pháp này được cho là có thể giúp thiết bị hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giảm điện năng tiêu thụ trong những ngày nắng nóng.
Trong bối cảnh giá điện tăng cao vào mùa hè, nhiều gia đình tìm cách giảm chi phí sử dụng máy lạnh mà vẫn đảm bảo khả năng làm mát. Một mẹo nhỏ đang thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội Nhật Bản bởi cách thực hiện dễ dàng nhưng mang lại hiệu quả bất ngờ.
Theo ORICON News, phương pháp này được đăng tải trên tài khoản Instagram chính thức của Trụ sở Tokyo thuộc Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản. Nội dung nằm trong chuỗi chia sẻ các mẹo sinh hoạt và kỹ năng ứng dụng thực tế hằng ngày.
Cách thực hiện khá đơn giản. Người dùng chỉ cần chuẩn bị một xô nước đầy và một chiếc khăn lớn. Xô nước được đặt cố định trên phần mặt phẳng phía trên cục nóng máy lạnh. Sau đó, nhúng một đầu khăn vào xô nước, phần còn lại phủ lên bề mặt phía trên của thiết bị.
Mẹo này hoạt động dựa trên nguyên lý bay hơi nước. Nhờ hiện tượng mao dẫn, nước từ xô sẽ thấm đều khắp chiếc khăn. Khi gặp nhiệt độ cao hoặc ánh nắng trực tiếp, nước trên khăn bốc hơi và hấp thụ nhiệt từ cục nóng, giúp thiết bị được làm mát tự nhiên liên tục.
Theo giải thích từ phía Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản, cục nóng quá nhiệt là một trong những nguyên nhân khiến máy lạnh tiêu tốn nhiều điện năng. Khi bộ phận này được giảm nhiệt, máy nén có thể vận hành ổn định và hiệu quả hơn, từ đó góp phần tiết kiệm điện.
Tuy nhiên, người dùng cần lưu ý một số điểm quan trọng khi áp dụng tại nhà. Khăn chỉ nên phủ trên phần mặt phẳng phía trên cục nóng, tuyệt đối không che quạt gió hoặc các khe tản nhiệt xung quanh vì có thể làm giảm hiệu suất hoạt động và gây hư hỏng thiết bị.
Ngoài ra, xô nước và khăn cần được cố định chắc chắn để tránh đổ ngã. Nếu nước thấm vào bên trong cục nóng, thiết bị có thể bị chập điện hoặc hư hỏng nghiêm trọng.
Trong những ngày nắng nóng cao điểm, điều hòa trở thành thiết bị "cứu cánh" của nhiều gia đình nhưng cũng là nguyên nhân khiến hóa đơn tiền điện tăng vọt. Tuy nhiên, chỉ cần thay đổi một vài thói quen sử dụng, người dùng vẫn có thể làm mát hiệu quả mà không tốn quá nhiều chi phí.
Một trong những sai lầm phổ biến là đặt nhiệt độ quá thấp. Theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, mức nhiệt lý tưởng nên duy trì trong khoảng 26-28°C, kết hợp với quạt gió để tăng cảm giác dễ chịu. Việc hạ nhiệt độ quá sâu khiến máy nén phải hoạt động liên tục, từ đó làm tiêu tốn nhiều điện năng hơn.
Bên cạnh đó, thói quen bật tắt điều hòa liên tục với suy nghĩ tiết kiệm điện lại có thể phản tác dụng. Các chuyên gia từ Tổ chức đánh giá và bảo vệ người tiêu dùng Mỹ cho biết, mỗi lần khởi động lại, thiết bị cần lượng điện lớn để vận hành trở lại. Thay vào đó, nên giữ nhiệt độ ổn định và tận dụng chế độ hẹn giờ hoặc chế độ ngủ vào ban đêm để tối ưu hiệu quả.
Một yếu tố thường bị bỏ qua là vệ sinh lưới lọc định kỳ. Khi bụi bẩn tích tụ, luồng khí lạnh bị cản trở khiến máy phải hoạt động mạnh hơn để đạt nhiệt độ mong muốn.
Các chuyên gia khuyến cáo nên vệ sinh lưới lọc khoảng 2-4 tuần một lần, đặc biệt trong mùa hè khi tần suất sử dụng cao.
Ngoài ra, việc hạn chế mở cửa phòng khi đang bật điều hòa và sử dụng rèm che nắng cũng giúp giảm thất thoát hơi lạnh, từ đó giảm tải cho thiết bị.
Sử dụng điều hòa đúng cách không chỉ giúp tiết kiệm điện mà còn góp phần kéo dài tuổi thọ máy và hạn chế hư hỏng trong mùa nắng nóng cao điểm.
