“Thể thao va chạm” là một khái niệm rất phổ biến ở Samoa, quốc đảo nằm ở Nam Thái Bình Dương thuộc “tam giác Nam Đảo Polynesia”.
Quần đảo có dân số vỏn vẹn 200.000 người này được phủ bởi một mạng lưới tuyển trạch viên đến từ các môn MMA, boxing, kickboxing, bóng bầu dục Mỹ, rugby – gọi chung là “thể thao va chạm”.
Điểm chung của nhóm môn kể trên – dù ở 2 nhóm võ thuật và bóng, vô cùng dễ nhận ra – đó là “vai u thịt bắp”. Từ hàng thập niên qua, người Samoa xây dựng nên hình tượng chiến binh thương hiệu từ nhóm những môn thể thao này.
Từ các sàn đấu MMA, WWE cho đến NFL, NBA, cái tên Samoa gần như đồng nghĩa với sức mạnh, độ lì đòn và khả năng va chạm cực kỳ dũng mãnh.
Dù đảo quốc Samoa chỉ có khoảng 200.000 người sinh sống, riêng cộng đồng người Samoa ở nước Mỹ lại lên đến gần 250.000.
Đó là gia đình, dòng tộc của các siêu sao tại những giải đấu kể trên, đổ bộ đến “thiên đường của giải trí” để tìm kiếm cơ hội tỏa sáng trên các sàn đấu đòi hỏi sức mạnh.
Trong thể thao Mỹ, người Samoa, hay rộng hơn là dân tộc Polynesia trở thành một hiện tượng thống kê thật sự.
Theo ESPN, người Polynesia chỉ chiếm dưới 0,1% dân số thế giới nhưng có thời điểm chiếm khoảng 2-3% cầu thủ tại NFL. Từng có nhiều bình luận rằng, nếu Samoa thực sự trở thành một quốc gia đông dân, họ có lẽ đã thống trị nhóm các môn va chạm.
ESPN từng gọi American Samoa (một khu vực tự trị tại Samoa) là “hòn đảo bóng bầu dục” – và dẫn nghiên cứu cho thấy nam giới tại vùng lãnh thổ này có khả năng vào NFL cao gấp khoảng 40 – 50 lần trung bình thanh niên Mỹ.
Trong bóng bầu dục rugby tại New Zealand và Úc, người Samoa và Tonga (cũng thuộc nhóm Nam Đảo Polynesia) cũng hiện diện dày đặc ở các đội tuyển quốc gia lẫn giải chuyên nghiệp.
Trong võ thuật đối kháng, cộng đồng Samoa – Polynesia tiếp tục để lại dấu ấn mạnh. Mark Hunt, người mang biệt danh “Super Samoan”, nổi tiếng vì khả năng chịu đòn gần như phi lý cùng những cú knockout hủy diệt.
Max Holloway, võ sĩ gốc Hawaii mang dòng máu Polynesia, được xem là một trong những tay đấm bền bỉ nhất lịch sử UFC. Các võ sĩ như Tai Tuivasa hay anh em Tafa được mệnh danh là “cỗ máy va chạm” đến từ Nam Thái Bình Dương.
Ở lĩnh vực vật giải trí, ảnh hưởng của Samoa thậm chí còn lớn hơn. Gia tộc Anoa’i gần như trở thành “hoàng tộc” của WWE với những cái tên như The Rock, Roman Reigns, The Usos hay Yokozuna.
“Bằng cách này hay cách khác, bạn sẽ phát hiện ra rằng mọi đô vật Mỹ đều có dòng máu Samoa trong người, từ cha, hoặc mẹ, hoặc ông bà của họ”, một bình luận nổi tiếng trên Reddit.
Hình tượng chiến binh đảo Polynesia với sức mạnh dữ dội, tinh thần gia tộc và khả năng chiến đấu lì lợm trở thành một phần văn hóa đại chúng Mỹ suốt nhiều thập niên.
Giới khoa học thể thao cho rằng sự vượt trội này không phải ngẫu nhiên.
Một số nghiên cứu nhân trắc học tại New Zealand và Hawaii ghi nhận người Polynesia thường có khung xương lớn, mật độ cơ bắp cao và tỉ lệ khối cơ nạc vượt trung bình.
Đây là kiểu cơ thể rất phù hợp với các môn cần sức mạnh bùng nổ như football, rugby, vật và MMA.
Tiến sĩ Timothy Hewett, chuyên gia sinh học thể thao Mỹ, từng nhận xét trong một nghiên cứu về vận động viên Polynesia rằng: “Nhiều vận động viên Polynesia sở hữu tổ hợp cơ thể đặc biệt cho các môn va chạm: khối cơ lớn, nền tảng sức mạnh tốt và khả năng tạo lực bùng nổ rất nhanh.
Khi kết hợp với môi trường tập luyện cạnh tranh, họ trở thành những VĐV cực kỳ dũng mãnh ở các môn thể thao đòi hỏi nhiều va chạm”.
Một giả thuyết nổi tiếng khác là “thrifty gene hypothesis” – giả thuyết gene tiết kiệm năng lượng. Nhiều nhà nhân chủng học cho rằng tổ tiên Polynesia từng phải vượt đại dương hàng ngàn kilomet bằng thuyền và sống trên các đảo biệt lập, nơi thức ăn không phải lúc nào cũng ổn định.
Trong môi trường đó, những người có khả năng tích trữ năng lượng hiệu quả và duy trì khối cơ tốt sẽ có lợi thế sinh tồn cao hơn. Một số chuyên gia tin rằng điều này góp phần hình thành thể trạng “thiên về sức mạnh” của người Polynesia hiện đại.
Giáo sư Yvonna Lincoln, nhà nghiên cứu văn hóa Polynesia, từng cho rằng: “Nếu chỉ nhìn người Samoa qua sức mạnh thể chất, chúng ta sẽ bỏ qua yếu tố quan trọng nhất: văn hóa cộng đồng và tinh thần tập thể”.
Theo bà, thể thao đối kháng tại Samoa không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là con đường đổi đời, niềm tự hào gia đình và biểu hiện của danh dự cộng đồng.
Trong văn hóa Samoa truyền thống, tinh thần chiến binh vốn đã hiện diện từ hàng trăm năm trước. Người Polynesia nổi tiếng là những thủy thủ vĩ đại bậc nhất lịch sử nhân loại khi có thể di chuyển qua hàng nghìn kilomet đại dương bằng kỹ thuật định hướng cổ xưa.
Xã hội Samoa xưa đề cao chiến binh, danh dự gia tộc và khả năng chịu đựng gian khổ. Nhiều nghi lễ, hình xăm và điệu múa chiến tranh của họ vẫn còn tồn tại tới ngày nay.
Không ít huấn luyện viên rugby và MMA nhận xét các vận động viên Samoa có tinh thần thi đấu đặc biệt lì lợm. Nhà phân tích võ thuật Robin Black từng nói: “Nhiều võ sĩ Polynesia bước vào võ đài với tâm lý rất khác. Họ xem va chạm là điều tự nhiên, gần như là một phần bản sắc văn hóa. Điều đó tạo ra áp lực tâm lý rất lớn cho đối thủ”.
Dẫu vậy, chính nền sinh học “power athlete” này cũng mang tới mặt trái. Tỉ lệ béo phì và tiểu đường tuýp 2 ở nhiều cộng đồng Polynesia hiện đại thuộc nhóm cao nhất thế giới.
Hình ảnh to bè, chắc nịch của các võ sĩ Samoa tác động lớn đến trẻ em dân tộc này. Nhiều người từ nhỏ cố gắng cho con trẻ ăn uống theo chế độ nhiều đạm để xây dựng khối cơ dày, nhưng không phải gia đình nào cũng sản sinh ra các võ sĩ, VĐV xuất chúng.
Thực sự là một ngày không mấy vui vẻ của các đại diện châu Âu (30.6). Trong đó, trận thua của đội tuyển Đức trước Paraguay đã góp phần làm kết quả của các đội tuyển châu Âu đối đầu với Nam Mỹ ngay tại World Cup 2026 trở nên rất chênh lệch.
Tổng cộng 7 trận tính đến nay (30.6), các đại diện Nam Mỹ đã bất bại đến 6 trận (thắng 4, hòa 2), trong khi chỉ thua 1 trận.
Trong hai trận hòa gồm của Colombia trước Bồ Đào Nha với tỷ số 0-0 ở lượt cuối bảng K cũng là ưu thế cho đại diện Nam Mỹ, khi giành ngôi nhất bảng và đẩy đối thủ châu Âu này dù đi tiếp nhưng rơi vào nhánh đấu cực nặng ở vòng knock-out.
Trận hòa còn lại là của Paraguay trước đội tuyển Đức với tỷ số 1-1 ở vòng 32 đội, trước khi đại diện Nam Mỹ cũng đánh bại đối thủ "khổng lồ" này ở loạt sút luân lưu. Đó cũng là lần đầu tiên đội tuyển Đức phải chịu thua ở loạt sút luân lưu tại World Cup từ trước đến nay.
Trong khi đó, ở các cuộc đấu còn lại giữa đại diện Nam Mỹ và châu Âu nằm cùng bảng đấu, các đội Nam Mỹ đã thắng đến 4 trận gồm của Paraguay trước Thổ Nhĩ Kỳ tỷ số 1-0 (bảng D), Argentina trước Áo tỷ số 2-0 (bảng J), Brazil trước Scotland tỷ số 3-0 (bảng C), và Ecuador trước Đức tỷ số 2-1 (bảng E).
Trận thua duy nhất của đại diện Nam Mỹ trước châu Âu là của Uruguay trước Tây Ban Nha tỷ số 0-1 (bảng H).
Sau khi Đức và Hà Lan cùng dắt tay nhau ra về sau vòng 32 đội, các đại diện châu Âu giờ phải trông đợi hết vào á quân đội tuyển Pháp (gặp Thụy Điển lúc 4 giờ ngày 1.7), hay Tây Ban Nha (gặp Áo, 2 giờ ngày 3.7), và đội tuyển Anh (gặp CHDC Congo lúc 23 giờ, ngày 1.7) ở vòng 32 đội.
Trong khi Bồ Đào Nha gặp Croatia lúc 6 giờ ngày 3.7, hay Na Uy gặp Bờ Biển Ngà (0 giờ ngày 1.7), là những niềm hy vọng sáng giá còn lại của bóng đá châu Âu có thể đối đầu và cạnh tranh với các đối thủ Nam Mỹ trong cuộc đua vô địch ở World Cup 2026.
Hiện đã có 2 đại diện của Nam Mỹ vào vòng 16 đội là Brazil chờ gặp Na Uy hay Bờ Biển Ngà, và Paraguay chờ gặp Pháp hay Thụy Điển. Cặp còn lại là giữa đội đồng chủ nhà Canada (khu vực CONCACAF) gặp Ma Rốc (châu Phi).
Trong 3 đội còn lại của Nam Mỹ sắp thi đấu, có Ecuador gặp Mexico lúc 8 giờ ngày 1.7, Argentina gặp Cabo Verde (5 giờ ngày 4.7) và Colombia gặp Ghana lúc 8 giờ 30 ngày 4.7.
Nếu các đội này giành vé đi tiếp vào vòng 16 đội, sẽ giúp bóng đá Nam Mỹ tiếp tục khuynh đảo tại World Cup 2026, khi có tổng cộng 6 đại diện tham dự, nhưng chỉ duy nhất Uruguay gây thất vọng ở vòng bảng.
Trong khi đó, các đội còn lại đều gây ấn tượng, thậm chí như Paraguay và Ecuador dù khởi đầu chậm, nhưng càng chơi càng hay khi tiến vào vòng knock-out.
Lễ bốc thăm chia bảng được LĐBĐ Đông Nam Á (AFF) thực hiện vào chiều nay. Bên cạnh Indonesia, Việt Nam cùng bảng Timor Leste và Myanmar.
Bảng B có Thái Lan, Malaysia, Singapore, Brunei.
Bảng C gồm Australia, Campuchia, Philippines.
Các đội sẽ thi đấu vòng tròn một lượt, để chọn ra ba đội nhất cùng đội nhì thành tích tốt nhất vào bán kết. Do bảng C chỉ có ba đội, đội nhì ở hai bảng còn lại sẽ Thể thức này khiến cuộc cạnh tranh trở nên khắc nghiệt hơn.
Việt Nam từng 7 lần gặp Indonesia tại giải, trong đó thắng 4 và hòa 1. Cuộc đấu đáng nhớ nhất giữa hai đội là tại kỳ giải 2013 ở Brunei. Lứa cầu thủ sinh năm 1995 gồm nhiều ngôi sao sau này, như Nguyễn Công Phượng, Lương Xuân Trường, Nguyễn Tuấn Anh đã hạ Indonesia 2-1 tại vòng bảng. Tuy nhiên, đến chung kết, lối chơi quyết liệt khiến Việt Nam hòa 0-0 rồi thua 6-7 ở loạt luân lưu.
Trong khi đó, Việt Nam toàn thắng 5 trận trước Timor Leste. Còn với Myanmar, Việt Nam thắng 6, hòa 2 và thua 3.
Ở lần gặp nhau gần nhất, Việt Nam hòa Indonesia 0-0 tại vòng bảng 2022, hòa Myanmar 1-1 ở vòng bảng 2024 và thắng Timor Leste 4-0 ở trận tranh giải ba năm 2016.
Kể từ lần đầu tổ chức năm 2002, giải U19 Đông Nam Á đã trải qua 19 kỳ giải, trong đó có những kỳ mở rộng mời các đội mạnh như Nhật Bản, Iran, Hàn Quốc, Uzbekistan. Đến nay, Thái Lan và Australia dẫn đầu với 5 lần đăng quang. Xếp sau là Malaysia, Myanmar, Indonesia (2), Việt Nam, Iran, Nhật Bản (1).
Việt Nam vô địch duy nhất vào năm 2007, và có bốn lần về nhì năm 2011, 2013, 2014, 2015. Trước kỳ giải 2026, Việt Nam lần lượt chạm mốc 18 năm chưa vô địch và 10 năm chưa vào chung kết.
U19 Việt Nam đang được dẫn dắt bởi HLV người Nhật Bản Yutaka Ikeuchi. Đội đã hội quân đợt hai từ ngày 29/4 tại Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Việt Nam ở Hà Nội. Sau đó, đội tập huấn tại Nhật Bản từ ngày 18/5 đến 26/5.
Ban huấn luyện đã triệu tập tổng cộng 41 cầu thủ để đánh giá chất lượng từ đầu năm. Lực lượng hiện tại chưa phải mạnh nhất do nhiều cầu thủ đang thuộc biên chế các đội V-League, hạng Nhất, hạng Nhì. Bên cạnh đó, một số cầu thủ sinh năm 2008 cũng đang trong giai đoạn ôn thi tốt nghiệp THPT.
"FIFA tăng cường cuộc chiến chống lại sự lăng mạ trong bóng đá", đó là tiêu đề trong email do FIFA gửi đến giới truyền thông mới đây, không lâu sau những cuộc tranh cãi ồn ào liên quan đến Ronaldo trên mạng xã hội.
Ba ngày qua, làng bóng đá bị chia rẽ ít nhiều vì cái tên Ronaldo. Siêu sao Bồ Đào Nha không liên đới trực tiếp, nhưng một bộ phận khá đông đảo fan của CR7 lại tác động dữ dội đến nhiều cầu thủ khác.
Nạn nhân là Bruno Fernandes, Joao Neves và cả... bạn gái của anh. Hàng chục ngàn bình luận tiêu cực nhắm vào các tài khoản mạng xã hội cá nhân của họ, được cho là xuất phát từ fan Ronaldo.
Với Bruno Fernandes, bài đăng mới nhất của anh trên Instagram bị hàng chục ngàn lượt bình luận chỉ trích, với nội dung chê bai ngôi sao Man United thi đấu kém cỏi, hoặc kêu gọi anh phải chuyền bóng nhiều hơn cho Ronaldo.
Bruno Fernandes còn bị chỉ trích nhiều vì một khoảnh khắc "trách móc" Ronaldo trong trận Bồ Đào Nha hòa CHDC Congo.
Đó là tình huống mà Bruno đã có cơ hội dứt điểm thuận lợi, nhưng rồi người đàn anh lại ập đến dứt điểm ở tư thế khó, dẫn đến việc bóng đi ra ngoài. Trong một khoảnh khắc, Bruno tỏ ra không hài lòng với Ronaldo, và fan Ronaldo cũng không ngần ngại bày tỏ sự "không hài lòng" với Bruno sau đó.
Còn Neves lại bị chỉ trích oan vì một phát biểu bị các trang mạng xã hội cắt cúp không rõ ràng. Trong phát biểu này, Neves nói rằng "Ronaldo không khác biệt gì so với những cầu thủ khác, đều đang nỗ lực hết mình vì tuyển quốc gia".
Nhưng trên mạng xã hội, câu phát biểu lại chỉ còn "Ronaldo không khác gì so với những cầu thủ khác". Đông đảo fan CR7 vì vậy hiểu lầm Neves xem thường đàn anh, và tràn vào mạng xã hội cá nhân của anh chỉ trích dữ dội. Thậm chí cả bạn gái của Neves cũng bị vạ lây.
Khi mọi chuyện dần trở nên hỗn loạn, FIFA mới đây đã phát đi thông điệp "chống lại sự lăng mạ, phân biệt đối xử trong bóng đá".
Trong email gửi giới truyền thông, FIFA thông báo: "FIFA World Cup 2026 dự kiến sẽ ghi nhận số lượng bài đăng và bình luận lăng mạ tăng gấp 5 lần so với giải đấu năm 2022.
FIFA đang đẩy mạnh cuộc chiến chống phân biệt đối xử tại các địa điểm đăng cai World Cup 2026, để kỷ niệm Ngày quốc tế chống ngôn luận thù hận.
Các hoạt động quy mô lớn tại sân vận động đang diễn ra trong các trận đấu ở Atlanta, Guadalajara, Los Angeles và Vancouver để kêu gọi mọi người cùng nhau chấm dứt sự thù hận và bảo vệ bóng đá.
Ngôn luận thù hận không có chỗ trong bóng đá hay trong xã hội… khi các cầu thủ, huấn luyện viên và trọng tài bị nhắm mục tiêu, đó là một cuộc tấn công vào chính bóng đá".
Theo đó, FIFA đã thành lập tổ chức có tên gọi Dịch vụ bảo vệ truyền thông xã hội của FIFA (SMPS), với mục tiêu tạo "lá chắn" chặn hoặc loại bỏ những bình luận xúc phạm các nhân vật trong làng bóng đá.
Theo FIFA, lá chắn chủ động này đã chặn và loại bỏ thành công hơn 30 triệu bài đăng và bình luận xúc phạm bằng hơn 50 ngôn ngữ trên tất cả các nền tảng truyền thông xã hội lớn kể từ World Cup 2022 đến nay, và vẫn đang làm việc tích cực tại World Cup 2026.
