Phan Văn Hùng (26 tuổi), nhà sáng tạo nội dung tại Hà Nội, là một trong những người trẻ chọn quay về với thiên nhiên như cách để “giải nhiệt” cuộc sống.
Hùng cho biết một ngày làm việc thường bắt đầu từ khoảng 9 giờ 30 và kéo dài đến 21 giờ. Buổi sáng dành cho việc chuẩn bị, lên kế hoạch; buổi chiều quay chụp; buổi tối là thời gian viết nội dung, đăng bài và tiếp tục nghĩ ý tưởng mới. Công việc lặp lại trong một vòng xoay quen thuộc. “Có những lúc mình thấy mệt nhất là khi mọi thứ dồn lại, nhưng vẫn phải tự mình chạy hết các khâu”, Hùng chia sẻ.
Giữa guồng quay ấy, thiên nhiên trở thành lựa chọn được Hùng tìm đến mỗi khi cần một khoảng lặng. Không phải quán xá hay trung tâm thương mại, những chuyến đi về với cảnh sắc tự nhiên mang lại cảm giác chân thật và thư thái hơn. “Chỉ cần đến một nơi đẹp, ngồi nhìn những gì trước mắt, tự nhiên thấy nhẹ đi rất nhiều”, anh kể.
Có chuyến đi, anh chỉ ngồi bên một hồ nước từ sáng đến chiều, nhìn ánh sáng thay đổi theo từng khoảnh khắc. Không quay chụp nhiều, cũng không cố tạo ra trải nghiệm đặc biệt. “Ban đầu mình nghĩ phải đi nhiều nơi mới đáng, nhưng sau vài lần, mình thấy chỉ cần ngồi yên là đủ”, Hùng chia sẻ.
Với anh, hành trình không nằm ở việc di chuyển bao xa, mà ở việc có thể dừng lại đủ lâu để cảm nhận.
Nguyễn Dương Khánh (35 tuổi) và Võ Phụng (27 tuổi), sống tại Vĩnh Long, lại tìm về thiên nhiên theo cách khác. Họ lần theo các làng nghề truyền thống ở miền Tây và nhiều địa phương khác, những nơi không xuất hiện trên bản đồ du lịch quen thuộc.
Những chuyến đi bắt đầu từ rất sớm, có khi từ 3, 4 giờ sáng. Họ băng qua những con đường vắng, đi ghe vào sâu trong các xóm nhỏ, đến các làng dệt chiếu, làm hủ tiếu, nấu đường thốt nốt.
Ở đó, họ không chỉ ghi hình mà còn tham gia vào nhịp sống: phụ nhóm bếp, thử làm nghề, ăn cơm cùng gia đình chủ nhà, ngồi nghe kể chuyện. Có lúc, họ dừng quay, chỉ để quan sát.
“Thiên nhiên không phải lúc nào cũng là cảnh lớn. Đôi khi chỉ là ánh sáng buổi sớm, mùi khói bếp hay tiếng gió”, Khánh nói.
Qua từng chuyến đi, họ chọn cách chậm lại, ở lâu hơn, làm ít hơn. “Mỗi lần rời đi, tụi mình thấy như mang theo một phần ký ức của nơi đó”, Phụng chia sẻ.
Việc lựa chọn gắn bó với làng quê và thiên nhiên đến từ cảm giác được sống thật của cả hai. “Ở đó hai đứa thấy mình thật nhất. Ngồi dưới mái hiên nhà cổ, nghe tiếng lạch cạch của khung cửi hay mùi bùn đất, mùi khói rơm… tự nhiên thấy lòng mình nhẹ hẳn”, Khánh chia sẻ.
Với Điêu Minh Trí (30 tuổi, Hà Nội), những chuyến đi về với thiên nhiên thường gắn với vận động. Sau những ngày làm việc vất vả, anh chọn trekking những cung đường ngắn, leo lên điểm cao để nhìn toàn cảnh, hoặc tìm một bãi biển vắng để ở lại cả buổi.
Một ngày về với thiên nhiên của anh Trí có thể bắt đầu bằng việc đi bộ trong rừng, buổi chiều ngồi nhìn cảnh, tối đến chỉ đơn giản là nằm nghe âm thanh xung quanh. “Có lúc mình không làm gì, nhưng lại thấy đủ”, Trí nói.
Cảm giác rõ nhất sau mỗi chuyến đi là sự nhẹ đi, khi những áp lực cuộc sống vẫn còn đó, nhưng cách nhìn đã khác: tích cực và nhẹ nhàng hơn.
Nguyễn Phan Quang Huy (27 tuổi, sống tại Hà Nội) cũng chọn những điểm đến gần như vùng ven đô, cánh đồng hay dòng sông yên tĩnh. Đấy cũng là cách Huy giải tỏa bớt căng thẳng cuộc sống.
Anh dành thời gian đi bộ, đạp xe, hoặc ngồi hàng giờ quan sát xung quanh. Trong những chuyến đi, anh hạn chế dùng điện thoại, để ý nhiều hơn đến cảnh sắc thiên nhiên.
“Có những chuyện trước đó nghĩ mãi không ra, tự nhiên lại thấy nhẹ đi”, Huy nói. Với anh, thiên nhiên là nơi đủ yên để suy nghĩ rõ ràng hơn.
Nguyễn Phương Thảo (30 tuổi, sống tại Nghệ An), một Freelancer (người làm việc tự do), giữ cho nhịp sống của mình ở trạng thái nhẹ nhàng. Thảo thường xen kẽ những chuyến đi ngắn đến biển, đồi thấp hoặc vùng ngoại ô nhiều cây xanh.
Trong những ngày đó, Thảo dậy sớm đón bình minh, đi bộ, đọc sách hoặc chỉ ngồi yên nghe sóng và gió. “Có những chuyến đi mình gần như không làm gì nhiều, chỉ là ở đó và cảm nhận”, Thảo chia sẻ.
Chính những khoảng lặng ấy giúp Thảo nhìn lại công việc và bản thân rõ ràng hơn. Từ trải nghiệm cá nhân, Thảo nhận thấy ngày càng nhiều người trẻ tìm về thiên nhiên như một cách sống chậm, khi trekking, leo núi hay sống xanh dần trở thành lựa chọn quen thuộc.
Ông Phạm Chánh Trung cho biết tới thời điểm hiện tại, theo thống kê sơ bộ, hơn 9.000 trường hợp phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi tại TP.HCM được nhận hỗ trợ chính sách. Việc hỗ trợ chính sách này nhằm góp phần khuyến khích các vợ chồng trẻ sinh con, nuôi dạy con.
"Cụ thể, về nhận hỗ trợ chính sách theo Nghị quyết 40 là 7.695 trường hợp; với định mức hỗ trợ 3 triệu đồng/trường hợp, với tổng kinh phí hỗ trợ là hơn 23 tỉ đồng. Về nhận hỗ trợ chính sách theo Nghị quyết 32 là 1.310 trường hợp; với định mức hỗ trợ 5 triệu đồng/trường hợp, với tổng kinh phí hỗ trợ là hơn 6,5 tỉ đồng", ông Trung thông tin.
Theo ông Trung, chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi góp phần duy trì mức sinh hợp lý và chủ động thích ứng với xu hướng già hóa dân số.
Ông Trung cho biết: "Sau thời gian triển khai, việc đã thực hiện chi trả cho hơn 9.000 trường hợp cho thấy chính sách đã đi vào cuộc sống, nhận được sự quan tâm và đồng thuận của người dân, góp phần tạo hiệu ứng truyền thông tích cực, nâng cao nhận thức về việc sinh đủ 2 con. Hệ thống triển khai từ cơ sở từng bước được hoàn thiện, việc thực hiện rà soát xác định đối tượng và chi trả ngày càng thuận lợi hơn cũng như làm tiền đề cho việc thực thi các chính sách hỗ trợ khác trong tương lai".
Cũng theo ông Trung, đây là những bước đầu tiên của chính sách khuyến sinh và cần thêm thời gian để đánh giá hiệu quả của chính sách cũng như các giải pháp hữu hiệu hơn và phù hợp nguyện vọng của người dân.
Chị Đỗ Thị Kim Hường (32 tuổi, ngụ đường Trường Chinh, P.Tân Bình) nói: "Nhận được 5 triệu đồng là sự khích lệ kịp thời, nhất là lúc gia đình vừa có thêm em bé. Nhưng tôi mong có thêm hỗ trợ về nhà ở xã hội hoặc vay ưu đãi, vì chi phí mua nhà mới là gánh nặng lớn nhất hiện nay".
Còn chị Hoàng Ngọc Diễm (31 tuổi, ngụ đường Man Thiện, P.Tăng Nhơn Phú) chia sẻ: "Nhận được tiền thì rất vui, nhưng nuôi con là câu chuyện dài. Tôi mong thành phố có thêm chính sách giảm học phí mầm non, hỗ trợ chi phí gửi trẻ, để phụ nữ có thể sớm quay lại làm việc mà không quá áp lực tài chính".
Đã nhận được hỗ trợ 5 triệu đồng khi sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, chị Hà Thị Thu Hải (33 tuổi, ngụ đường Hồ Học Lãm, P.An Lạc) cho rằng mức hỗ trợ này còn khá khiêm tốn so với chi phí nuôi con tại đô thị lớn như TP.HCM.
Nói về điều này, ông Phạm Chánh Trung cho biết: "Chúng tôi thống nhất rằng với điều kiện sống tại một đô thị lớn như TP.HCM, 5 triệu đồng không phải là khoản chi phí lớn để nuôi con. Tuy nhiên, cần khẳng định rõ ý nghĩa chính của chính sách không nằm ở việc hỗ trợ tài chính, mà là việc ghi nhận và trân trọng, động viên đối với các gia đình sinh đủ 2 con. TP.HCM khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con trong độ tuổi phù hợp, qua đó từng bước nâng mức sinh, hướng tới mục tiêu khoảng 1,6 con/phụ nữ trong thời gian tới".
Chị Trần Thị Minh Thùy (28 tuổi, ngụ đường Phạm Văn Đồng, P.Thủ Đức) chia sẻ: "Khoản hỗ trợ mang tính động viên nhiều hơn là vật chất. Điều tôi kỳ vọng là tăng thời gian nghỉ thai sản cho cả cha và mẹ, hoặc linh hoạt giờ làm để cha mẹ có thêm thời gian chăm con trong những năm đầu đời".
Chị Thùy thắc mắc liệu trong thời gian tới, TP.HCM có dự kiến mở rộng hoặc điều chỉnh chính sách như tăng mức hỗ trợ, thêm ưu đãi về nhà ở, giáo dục, y tế… để tạo động lực sinh con cho người trẻ?
Xung quanh vấn đề này, ông Trung cho biết thời gian tới TP.HCM sẽ hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội, chăm sóc y tế, giáo dục, tăng mức lương tối thiểu để cải thiện đời sống gia đình, hỗ trợ mua nhà ở xã hội, miễn giảm thuế thu nhập cá nhân, tăng thời gian nghỉ thai sản, điều chỉnh thời gian giữ trẻ mầm non bắt đầu từ 6 tháng tuổi, tăng thời gian giữ trẻ ở trường học, hỗ trợ chi phí bán trú... để các cặp vợ chồng trẻ có thể thật sự yên tâm sinh con và sinh 2 con trở lên. Việc chi trả hỗ trợ sẽ được thực hiện liên tục trong quá trình triển khai chính sách. "Để đảm bảo chính sách kịp thời đến đúng đối tượng hỗ trợ, bên cạnh việc địa phương xác định, người dân phối hợp cung cấp một số giấy tờ liên quan làm căn cứ đối chiếu thông tin, xác nhận điều kiện hưởng chính sách", ông Trung nói.
Chia sẻ thêm về những rào cản lớn nhất khiến người trẻ ngại sinh con hiện nay, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP.HCM cho biết qua theo dõi thực tiễn nhiều năm đã nhận thấy nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở yếu tố nhận thức, mà chủ yếu xuất phát từ áp lực kinh tế và môi trường sống đô thị.
Theo Quốc Anh, đối với phần này vấn đề ưu tiên là từ vựng và kỹ năng đọc hiểu. Để chinh phục, đầu tiên cần hiểu rõ bản chất của một bài đọc. Chàng thủ khoa cho biết cấu trúc của bài đọc hiểu thường bao gồm nhiều khổ (đoạn). Và với một khổ, thường ý chính hay câu chủ đề sẽ nằm ở đầu hoặc cuối, còn ở giữa đoạn là những phần giải thích cho các luận điểm.
Chỉ ra những câu hỏi thường gặp trong bài đọc hiểu, Quốc Anh chia sẻ: "Thường là dạng câu hỏi: "Từ vựng này nghĩa gần nhất sẽ là từ nào?", tức kiểm tra mọi người về từ đồng nghĩa. Nếu gặp từ mới lạ hoàn toàn, mình biết mọi người cũng sẽ hoang mang. Nhưng mình mong những lúc như thế, các bạn hãy hít thở thật sâu để lấy lại bình tĩnh và sau đó chỉ cần đọc thật kỹ. Đọc câu trước, đọc câu sau để hiểu toàn bộ ngữ cảnh của câu đó, xem từ đó xuất hiện trong câu nào, nhiệm vụ của nó là gì, và câu đó đang muốn nói lên điều gì. Từ đó, mọi người hoàn toàn có thể đoán được ý nghĩa của từ đó. Nhưng các bạn phải thật sự bình tĩnh thì mới đưa ra được phán đoán chính xác".
Ngoài ra, theo Quốc Anh việc học các từ đồng nghĩa cũng rất quan trọng: "Thường đáp án sẽ được trích dẫn, viết lại bằng cách khác chứ không bao giờ đưa y nguyên từ ngữ đó vào. Vì thế, các bạn nên học từ đồng nghĩa và không nên trả lời câu hỏi dựa vào những kiến thức nền có sẵn của mình, mà tốt nhất là nên dựa vào quan điểm của tác giả đưa ra trong bài".
Ngoài ra, Quốc Anh cho biết còn những câu hỏi xoáy sâu hơn vào việc đọc hiểu. Chẳng hạn: Câu nào dùng để tóm tắt đoạn này? Tiêu đề nào sẽ phù hợp nhất cho đoạn này? Câu nào sau đây là một nhận định sai/đúng?... Đối với phần này, kinh nghiệm của chàng thủ khoa là nên highlight (làm nổi bật) những từ khóa trong đáp án cũng như trong bài đọc.
Bên cạnh đó, Quốc Anh cho rằng thí sinh cần phải xác định trước vị trí của đáp án đó sẽ nằm ở đâu, ở đoạn nào, sau đó mới tìm tới đoạn đó. Điều này giúp tránh được trường hợp cứ đọc đi đọc lại hết nguyên bài nhưng vẫn không tìm ra vị trí của đáp án sẽ nằm ở đâu. Chính vì thế, Quốc Anh khuyên TS nên thu hẹp phạm vi tìm kiếm của mình ở một đoạn và chỉ tập trung vào đoạn đó thôi. Trong trường hợp đọc đi đọc lại vẫn không tìm được, mới quay sang những đoạn trước hoặc sau đó.
Với phần reading, Quốc Anh cho rằng từ vựng là yếu tố quan trọng, nên thí sinh cần bổ sung thật nhiều từ vựng để làm tốt phần này.
Cũng theo chàng thủ khoa, việc luyện đề, giải nhiều đề thi thử cũng là cách để thí sinh có thể dễ dàng chinh phục được bài đọc. Ngoài ra, Quốc Anh hướng dẫn thí sinh có thể tìm đến những nguồn báo quốc tế để đọc, việc này cũng sẽ giúp ích nhiều trong bài đọc hiểu; hoặc luyện từ những bài đọc IELTS, TOEIC… Quốc Anh cho rằng đa số dạng bài reading trong đề thi tốt nghiệp THPT cũng giống với những bài reading IELTS. Nếu bạn đã làm đề của các năm trước sẽ thấy ở dưới phần đề có ghi nguồn là từ IELTS Cambridge… Đây cũng là nguồn sách, tài liệu rất hay mà Quốc Anh khuyên thí sinh nên tham khảo để tự luyện tập ở nhà.
Quốc Anh cũng khẳng định bài đọc không phải là một dạng dễ, nên anh bạn thủ khoa mong thí sinh hãy kiên trì, tìm được một phương pháp phù hợp để làm bài đọc hiệu quả. "Mình muốn gửi đến các bạn TS năm nay, ngoài lời chúc đạt kết quả tốt nhất, mình mong các bạn sẽ quan tâm, chăm sóc và yêu thương bản thân mình nhiều hơn trong khoảng thời gian sắp tới dù kết quả có ra sao. Vì phía trước các bạn còn một hành trình thật dài với rất nhiều cơ hội để biến ước mơ của mình thành hiện thực", Quốc Anh nhắn gửi.
Trần Quang Tiến, thủ khoa Trường ĐH Công nghệ TP.HCM năm 2024, cho biết cách đặt và sắp xếp nguyện vọng sẽ theo biểu đồ hình thang. Trúng nguyện vọng đầu tiên, đồng nghĩa tất cả nguyện vọng sau sẽ bị loại bỏ. Chính vì vậy, Tiến cho rằng phải biết cách sắp xếp nguyện vọng thông minh để có thể đậu được vào ngành và trường mong muốn.
Chỉ ra cặn kẽ thứ tự sắp xếp nguyện vọng, Tiến nói: "Đầu tiên mọi người phải sắp xếp nguyện vọng theo mong muốn và sở thích của bản thân trước, tức ngành mà mình mong muốn theo học. Đừng để ngành và trường dễ đậu lên đầu tiên mà phải đặt ngành có điểm cao nhất lên đầu".
Chàng thủ khoa cũng bật mí nên chia nguyện vọng theo 3 nhóm. Nhóm thứ nhất là nguyện vọng mơ ước sẽ chiếm khoảng 20 - 30%. Với nhóm này, theo Tiến hãy dựa vào điểm chuẩn các trường trong năm trước, cũng như dựa vào khả năng của bản thân, để đưa ra lựa chọn về ngành và trường được xếp vào nguyện vọng một. Đây chính là nguyện vọng mà bạn mong ước và muốn học nhất.
Nhóm thứ hai là nguyện vọng vừa sức. Sẽ là những trường mà theo như bạn dự đoán điểm của bản thân sẽ có khả năng đậu rất cao, thì nên đặt những nguyện vọng vừa đủ vào phần này.
Đến nhóm thứ ba chính là nguyện vọng an toàn. Nhóm này để phòng khi nhóm thứ nhất và thứ hai không đỗ.
Một điều Tiến muốn lưu ý với thí sinh là đừng nên đặt quá nhiều nguyện vọng. "Mình thấy có nhiều bạn đặt rất nhiều nguyện vọng, có bạn đặt 10, 20 thậm chí 30 nguyện vọng. Với mình thì điều này không giúp ích được gì cả. Lúc trước mình chỉ đặt đúng 3 nguyện vọng, bởi vì mình đã ước chừng được điểm mạnh của bản thân và cũng phân bổ đủ theo 3 nhóm nguyện vọng để chắc chắn rằng sẽ đậu được đại học", Tiến chia sẻ.
Ngoài bí quyết đặt nguyện vọng thông minh, theo thủ khoa Trần Quang Tiến, giai đoạn cuối của quá trình ôn luyện, thí sinh cần nắm được cách để tối ưu hóa thời gian làm bài thi.
Với bản thân, lúc làm bài thi, Tiến sẽ tự chia các mốc thời gian cụ thể, gồm 5 phần: Sau khi nhận đề thi, đọc lướt toàn bộ đề thi từ 2 - 3 phút; phân bổ thời gian làm bài sao cho hợp lý; làm từ dễ đến khó; tô và ghi đáp án một cách cẩn thận nhất, để tránh những sai sót không đáng có; và cuối cùng là phải quản lý thời gian.
Tiến cho biết đầu tiên sau khi nhận đề thi hãy đọc lướt qua toàn bộ đề thi. Đọc lướt qua và ghi chú ra giấy nháp những điều cần lưu ý. Vừa đọc lướt mà cũng nên vừa hình thành trong đầu sơ đồ của bài thi đấy. Chẳng hạn như khi đọc phần đọc hiểu của đề thi ngữ văn, bạn sẽ phải hình dung được phần luận điểm của bài là như thế nào, khi vào bài văn, bạn sẽ bám vào luận điểm đấy để viết đúng, tránh việc bị lạc đề, đi sai lệch hướng. Đây là điều đầu tiên phải làm nhưng rất quan trọng.
"Một đề có khoảng 60 phút với 40 câu. Trung bình sẽ chia khoảng 1,5 phút cho một câu. Nhưng tất nhiên, đề thi nào cũng có phần ngắn, phần dài, phần khó, phần dễ. Phần dễ thường dao động từ 1 - 7 điểm. Chính vì thế chúng ta phải làm thật nhanh những phần dễ. Khi đã học chắc những kiến thức cơ bản, bạn nên cố gắng làm phần dễ thật nhanh, để dành thời gian suy luận cho những phần khó, giúp có kết quả tốt nhất", Tiến nói.
