Đê biển Tây ở An Giang dài 200km từ Hà Tiên chạy dài đến Cà Mau được ví như “bức tường thành kiên cố” để chống xâm thực, xói mòn đất, sạt lở, đảm bảo đời sống cho hàng ngàn người dân ở vùng ven biển.
Nhưng trong mùa hạn mặn khốc liệt 2026, nhắc về đê biển trên, nhiều người dân đã lắc đầu ngao ngán. Ông Nguyễn Văn Bờ – người dân sống ở ấp Mương Đào A (xã Vân Khánh, tỉnh An Giang) – cho biết: “Đê biển Tây ở khúc này có đoạn bị bể đứt hết rồi. Cống ngăn mặn được đầu tư hoành tráng nhưng chưa có điện để vận hành”.
Ông Bờ kể cách đây 4 năm, khi đê biển Tây (đoạn qua xã Vân Khánh) chưa bị sạt lở bể đứt từng đoạn, ông và người dân địa phương rất yên tâm làm một vụ lúa và một vụ nuôi tôm sú kết hợp thả cua biển xen canh trên đồng ruộng.
Lúa làm lúc nào cũng đạt năng suất ổn định nên gia đình ông Bờ không lo cái ăn. Vụ tôm thả nuôi xen cua biển rất hiệu quả nên cuộc sống dư giả. Năm 2026 này hạn mặn khốc liệt, nắng gắt nên mặn xâm nhập sâu. Do đó 20 công đất của gia đình ông Bờ nuôi tôm, cua biển chậm lớn, thất thoát và không hiệu quả.
“Đê bị bể khoảng 500m, cống không đóng được, 20 công đất của tôi thì để đó. Nắng gắt kiểu này, nồng độ mặn trong vuông tôm của gia đình tôi mấy ngày qua ở mức 20 – 30‰ nên tôm lớn hông nổi. Tôi không hiểu sao có kè chắn sóng mà đê biển Tây vẫn bể?”, ông Bờ than.
Dù mấy ngày qua ở vùng miệt thứ An Biên, An Minh và xã Vân Khánh có mưa trái mùa xuất hiện nhưng không đủ để làm giải tỏa được cơn nóng và xâm nhập mặn.
Nước trong các con kênh, người dân địa phương có lúc đo độ mặn đạt 40‰ cao vượt ngưỡng. Đặc biệt những lúc thủy triều rút, các con kênh nội đồng ở khu vực ấp Mương Đào A xuống nhanh và lòi bùn non hai bên bờ.
“Bây giờ muốn vận hành cống phải dùng máy phát điện, chi phí đội lên rất cao. Địa phương đầu tư hệ thống điện để vận hành thì bị vướng một đoạn chưa làm xong”, ông Phan Trọng Thu, người dân ở xã Vân Khánh, buồn nói.
Tại Cà Mau, nhiều hộ dân ở xã U Minh vẫn ngày ngày đối mặt với gió giật, sóng lớn và nỗi lo mất đất, mất nhà. Dù đã có những công trình kè gia cố, nhiều đoạn đê vẫn “mong manh” trước thiên tai, đặc biệt khi mùa mưa bão cận kề.
UBND xã Vân Khánh xác nhận đoạn đê quốc phòng khu vực Kim Qui B (ấp Kim Qui B) bị sạt lở, bể đứt khoảng 500m, đe dọa trực tiếp đến người dân nuôi tôm ở địa phương. Đê bị bể còn làm ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh, lưu thông hàng hóa của người dân.
“Do chịu sự tác động của biến đổi khí hậu, mưa bão và sóng đánh nhiều, dòng chảy thay đổi nên đê biển bị ảnh hưởng, sạt lở nghiêm trọng.
Còn hai cống ven biển ở địa phương chưa vận hành được vì chưa có điện. Xã đã có báo cáo, có tờ trình kiến nghị cấp thẩm quyền vào cuộc sửa chữa để người dân yên tâm sản xuất”, ông Phan Hữu Phước, Trưởng Phòng Kinh tế xã Vân Khánh, nói.
Chi Cục Thủy lợi tỉnh An Giang cho biết đoạn đê biển từ Kim Qui B đến Mương Đào (xã Vân Khánh) được đắp bằng đất, dài khoảng 5km. Do diện tích rừng ven biển bị sạt lở nghiêm trọng nên một số đoạn đê trên bị mất đất, gãy đứt ngang.
Dù có khắc phục, có rọ đá gia cố nhưng đê vẫn bị sạt lở vì đất rừng phòng hộ bị xói mòn nhiều. Chi cục Thủy lợi tỉnh An Giang đã đi khảo sát và trình UBND tỉnh xin chủ trương xử lý bằng việc giao đơn vị liên quan đánh giá sóng, gây bồi, tạo bãi, tiến hành hàn khâu đê biển bị sạt lở; gia cố rọ đá chân đê cao trình 2m, đắp đất phục hồi thân đê với chiều dài khoảng 1,5km, kinh phí dự kiến thực hiện hơn 13,5 tỉ đồng.
Đến nay Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang đã trình Sở Tài chính thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án “xử lý khép kín, hoàn thiện sạt lở vùng ven biển An Biên – An Minh”.
“Do còn vướng đất rừng nên đường điện 3 pha để vận hành cống đoạn qua xã Vân Khánh chưa hoàn thành”, ông Nguyễn Văn Tư, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh An Giang, thông tin.
Trong khi đó Cà Mau là địa phương duy nhất trong cả nước có cả hai mặt giáp Biển Đông và biển Tây. Lợi thế này từng giúp hình thành hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng, với quy luật tự nhiên “mắm trước, đước sau, tràm theo sát”.
Tuy nhiên do tác động của biến đổi khí hậu, lượng phù sa suy giảm, diễn biến bồi tụ không còn như trước. Khu vực bờ biển Tây bắt đầu chuyển từ bồi sang xói lở, buộc hệ thống đê phải “oằn mình” chống đỡ.
Trước thực trạng này, tỉnh Cà Mau đã đề ra nhiều giải pháp nhằm bảo vệ tuyến đê biển Tây, gồm: có kế hoạch xây dựng thêm 19km đê từ Cái Đôi Vàm đến Kênh Năm, kết hợp gây bồi, tạo bãi và trồng mới hơn 2.000ha rừng phòng hộ ven biển; làm các dự án kè giảm sóng, chống xói lở với tổng chiều dài hơn 11km, nhằm phục hồi đai rừng ngập mặn và bảo vệ khu dân cư ven biển…
Tuyến đường ven biển đi qua phường Thuận An đoạn qua tổ dân phố Thai Dương Thượng Đông và Thai Dương Thượng Tây đã được thảm nhựa.
Dự án tuyến đường ven biển qua TP Huế giai đoạn 1 được khởi công xây dựng vào ngày 26/3/2022. Sau hơn 4 năm thi công, dự kiến tuyến đường sẽ thông xe kỹ thuật vào ngày 30/4. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng, có điểm đầu tại nút giao Quốc lộ 49B - cầu Tam Giang và điểm cuối tại nút giao Quốc lộ 49A - Quốc lộ 49B, với chiều dài hơn 7,7 km.
Tuyến đường ven biển đi qua phường Thuận An đoạn qua tổ dân phố Thai Dương Thượng Đông và Thai Dương Thượng Tây đã được thảm nhựa.
Dự án tuyến đường ven biển qua TP Huế giai đoạn 1 được khởi công xây dựng vào ngày 26/3/2022. Sau hơn 4 năm thi công, dự kiến tuyến đường sẽ thông xe kỹ thuật vào ngày 30/4. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng, có điểm đầu tại nút giao Quốc lộ 49B - cầu Tam Giang và điểm cuối tại nút giao Quốc lộ 49A - Quốc lộ 49B, với chiều dài hơn 7,7 km.
Tuyến đường rộng hơn 20 m gồm 4 làn xe đã được đơn vị công kẻ vạch đường, khu vực qua ngã tư đã cấm biển báo. Tuyến đường uống lượn qua đồng lúa, khu nuôi trồng thủy sản và khu nghĩa trang tổ dân phố Thai Dương Thượng Đông.
Tuyến đường rộng hơn 20 m gồm 4 làn xe đã được đơn vị công kẻ vạch đường, khu vực qua ngã tư đã cấm biển báo. Tuyến đường uống lượn qua đồng lúa, khu nuôi trồng thủy sản và khu nghĩa trang tổ dân phố Thai Dương Thượng Đông.
Hệ thống đèn chiếu sáng đã được đơn vị công lắp đặt, dải phân cách được trồng hoa. Mặt đường đã được nhà thầu hoàn thành việc thảm nhựa.
Hệ thống đèn chiếu sáng đã được đơn vị công lắp đặt, dải phân cách được trồng hoa. Mặt đường đã được nhà thầu hoàn thành việc thảm nhựa.
Nút giao tuyến đường ven biển với cầu Tam Giang đã được nhà thầu mở rộng, thảm nhựa. Ta luy âm được nhà thầu gia cố bằng đá hộc.
Nút giao tuyến đường ven biển với cầu Tam Giang đã được nhà thầu mở rộng, thảm nhựa. Ta luy âm được nhà thầu gia cố bằng đá hộc.
Hệ thống biển báo, vạch chỉ đường đoạn phía bắc cầu vượt biển Thuận An đã được nhà thầu gấp rút hoàn thiện.
Hệ thống biển báo, vạch chỉ đường đoạn phía bắc cầu vượt biển Thuận An đã được nhà thầu gấp rút hoàn thiện.
Hệ thống biển báo, vạch chỉ đường đoạn phía bắc cầu vượt biển Thuận An đã được nhà thầu gấp rút hoàn thiện.
Tuyến đường chưa thông xe kỹ thuật song hàng ngày đã có nhiều phương tiện người dân qua lại.
Anh Nguyễn Công Quý, Tổ trưởng dân phố Thai Dương Thượng Đông, cho biết đường ven biển hoàn thành đã tạo điều kiện cho người dân đi lại thuận lợi hơn. Người dân địa phương phấn khởi khi dự án cuối cùng cũng về đích.
Tuyến đường chưa thông xe kỹ thuật song hàng ngày đã có nhiều phương tiện người dân qua lại.
Anh Nguyễn Công Quý, Tổ trưởng dân phố Thai Dương Thượng Đông, cho biết đường ven biển hoàn thành đã tạo điều kiện cho người dân đi lại thuận lợi hơn. Người dân địa phương phấn khởi khi dự án cuối cùng cũng về đích.
Điểm nhấn của tuyến đường ven biển là cầu vượt cửa biển Thuận An nối hai làng Thai Dương Thượng và Thai Dượng Hạ hạ giáp của phường Thuận An. Cầu dài 2,36 km với bề rộng 20 m, 4 làn xe, là cây cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung. Hệ thống dây văng hình chữ A ở ngay trung tâm cầu được sơn màu đỏ nổi bật.
Hơn một năm qua, cầu vượt cửa biển Thuận An đã hoàn thành xong các hạng mục song phải lập hàng rào hai đầu cầu, không cho các phương tiện qua lại. Nguyên nhân là do tuyến đường dẫn hai đầu cầu thuộc dự án đường ven biển chưa hoàn thành do vướng mắc mặt bằng.
Điểm nhấn của tuyến đường ven biển là cầu vượt cửa biển Thuận An nối hai làng Thai Dương Thượng và Thai Dượng Hạ hạ giáp của phường Thuận An. Cầu dài 2,36 km với bề rộng 20 m, 4 làn xe, là cây cầu vượt cửa biển dài nhất miền Trung. Hệ thống dây văng hình chữ A ở ngay trung tâm cầu được sơn màu đỏ nổi bật.
Hơn một năm qua, cầu vượt cửa biển Thuận An đã hoàn thành xong các hạng mục song phải lập hàng rào hai đầu cầu, không cho các phương tiện qua lại. Nguyên nhân là do tuyến đường dẫn hai đầu cầu thuộc dự án đường ven biển chưa hoàn thành do vướng mắc mặt bằng.
Cầu vượt cửa biển Thuận An đi qua rừng phi lao phòng hộ ở tổ dân phố Hải Tiến và trạm Biên phòng cửa khẩu Thuận An.
Cầu vượt cửa biển Thuận An đi qua rừng phi lao phòng hộ ở tổ dân phố Hải Tiến và trạm Biên phòng cửa khẩu Thuận An.
Sau hơn một năm vướng mắc mặt bằng, tuyến đường ven biển qua tổ dân phố Hải Tiến ở phường Thuận An đã có mặt bằng thi công khi người người dân tiến hành di dời.
Theo kế hoạch, tuyến đường ven biển hình thành sẽ tạo quỹ đất khoảng 1.500 ha để phát triển đô thị, tăng sức hút các nhà đầu tư, tập đoàn lớn đến với Huế để đầu tư xây dựng, phát triển dự án hạ tầng du lịch, dịch vụ, khu resort, du lịch nghỉ dưỡng.
Sơ đồ tuyến đường ven biển qua phường Thuận An. Đồ họa: Hoàng Khánh
Sơ đồ tuyến đường ven biển qua phường Thuận An. Đồ họa: Hoàng Khánh
Ngày 19.4, các cơ quan chức năng tỉnh Đồng Tháp vẫn đang triển khai lực lượng tìm kiếm 2 nạn nhân mất tích, đồng thời tiến hành xác minh, làm rõ nguyên nhân vụ việc.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 22 giờ 10 ngày 18.4, Công an phường Đạo Thạnh nhận được tin báo về việc có 2 người rơi xuống sông tại khu vực cầu phao dẫn vào cảng Du thuyền, thuộc khu phố 11.
Qua xác minh, nạn nhân là ông T.Q.S (73 tuổi, ngụ phường Bình Trưng, TP.HCM) và ông V.V.T (53 tuổi, ngụ phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp). Trước đó, 2 ông cùng khoảng 10 người khác tham dự buổi tiệc sinh nhật tổ chức trên tàu du lịch do N.T.T (23 tuổi, ngụ phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) điều khiển.
Theo cơ quan công an, trong quá trình dự tiệc trên tàu, một số người, trong đó có 2 nạn nhân, có sử dụng rượu bia. Đến khoảng 21 giờ 30 cùng ngày, tàu di chuyển vào khu vực cầu phao và cập bến để đưa khách lên bờ. Sau khi tàu neo đậu, các hành khách lần lượt rời tàu trong điều kiện ban đêm, khu vực cầu phao có độ chênh và mặt sàn không hoàn toàn ổn định.
Khoảng 20 phút sau khi tàu cập bến, đến lượt ông S. và ông T. di chuyển từ tàu lên bờ, cả 2 người bất ngờ trượt chân, rơi xuống sông và mất tích. Sự việc diễn ra nhanh khiến những người có mặt không kịp phản ứng.
Ngay sau khi nhận tin báo, Công an phường Đạo Thạnh đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường, phối hợp các lực lượng chức năng và người dân địa phương tổ chức tìm kiếm xuyên đêm. Nhiều phương tiện, thiết bị hỗ trợ được huy động để rà soát khu vực xảy ra vụ việc và các vùng lân cận. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, công tác tìm kiếm vẫn chưa có kết quả.
Hiện, Công an phường Đạo Thạnh tiếp tục phối hợp các đơn vị liên quan mở rộng phạm vi tìm kiếm, đồng thời thu thập lời khai của những người có mặt trên tàu để phục vụ công tác điều tra. Nguyên nhân cụ thể của vụ việc đang được làm rõ.
Câu chuyện của muội hồng, nếu nhìn kỹ, không mới. Nó chỉ là một phiên bản khác, với tốc độ nhanh hơn, của những gì từng xảy ra với lan đột biến, với bạch trà...
Ban đầu, luôn là một phát hiện có vẻ "tình cờ". Một vài người nhận ra vẻ đẹp lạ: thân xù xì, dáng cổ, lá non đỏ. Một vài giao dịch nhỏ. Giá nhích lên. Câu chuyện lan ra.
Rồi đến giai đoạn thứ hai: gán ý nghĩa. Muội hồng không còn là cây mọc hoang. Nó trở thành "cây bàn trà", "cây phong thủy", "cây vượng khí". Giá trị không còn nằm ở sinh học, mà ở cách người ta kể về nó.
Khi giá trị đã được kể lại đủ nhiều lần, nó bắt đầu được tin.
Giai đoạn thứ ba, quen thuộc hơn: thị trường vào cuộc. Người dân vào rừng đào cây. Đầu nậu thu gom. Người chơi tạo dáng. Người bán livestream. Mỗi khâu thêm một lớp giá.
Một cây vài trăm nghìn ở chân núi, sau vài vòng tay, trở thành vài chục triệu trên bàn trà. Không có gì bí ẩn. Chỉ là chuỗi trung gian, cộng với kỳ vọng.
Nhưng điều đáng nói không nằm ở muội hồng. Nó nằm ở phản xạ của chúng ta trước những "cơ hội".
Từ lan đột biến đến bạch trà, điểm chung không phải là loài cây, mà là tâm lý "sợ bỏ lỡ". Người ta không mua vì hiểu giá trị. Người ta mua vì sợ ngày mai giá sẽ cao hơn hôm nay.
Khi một thị trường được vận hành bằng nỗi sợ bỏ lỡ, giá trị thực không còn quan trọng. Điều quan trọng là còn người đến sau hay không. Và đó là lúc ranh giới giữa "thú chơi" và "đầu cơ" trở nên mong manh.
Một thú chơi đúng nghĩa cần thời gian, như bonsai người nghệ nhân phải hiểu cây, chăm cây, chấp nhận rủi ro tự nhiên để tạo tác qua hàng chục năm dung dưỡng.
Còn một cơn sốt thì không cần những điều đó. Nó cần tốc độ. Càng nhanh càng tốt. Lan đột biến một thời cũng thế, có cây giá cả tỉ đồng/cm, người mới đổ vào nhiều.
Khi nguồn tiền mới đứt, cuộc chơi chấm dứt. Cơn sốt tan biến, những chậu lan chục tỉ giờ bán vài triệu đồng chẳng ai mua.
Muội hồng rồi cũng sẽ qua đi, như lan đột biến đã qua, như bạch trà từng hạ nhiệt. Những chậu cây vẫn còn đó, nhưng mức giá thì không.
Điều còn lại, nếu có, là một bài học quen thuộc nhưng ít khi được nhớ lâu: Giá trị không tăng chỉ vì nhiều người cùng tin vào nó trong một thời điểm. Và không phải thứ gì leo lên nhanh cũng có thể đứng vững.
Có lẽ điều đáng suy nghĩ nhất không phải là "muội hồng có đáng giá hay không", mà là tại sao chúng ta luôn cần một cơn sốt mới, ngay cả khi cơn sốt cũ vừa đi qua chưa lâu.
