Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo nhằm tăng tính linh hoạt trong đào tạo đại học, tạo điều kiện để người học có thêm cơ hội tích lũy kinh nghiệm thực tiễn trước khi hoàn thành chương trình học.
Theo dự thảo, sinh viên được phép tạm dừng học tập và được bảo lưu kết quả học tập trong các trường hợp tham gia dự án khởi nghiệp, hoạt động nghề nghiệp hoặc vì những lý do chính đáng khác theo quy định của cơ sở đào tạo. Sau thời gian tạm dừng, người học có thể quay lại tiếp tục chương trình đào tạo mà không phải học lại các học phần đã hoàn thành.
Không chỉ mở rộng cơ hội cho sinh viên khởi nghiệp, dự thảo còn đề xuất nhiều cơ chế học tập linh hoạt khác. Sinh viên có thể học cùng lúc nhiều chương trình đào tạo nếu đáp ứng điều kiện của cơ sở giáo dục đại học, tham gia các chương trình trao đổi sinh viên trong nước và quốc tế, hoặc học theo lộ trình tích hợp từ đại học lên thạc sĩ, tiến sĩ.
Một điểm mới khác là các trường đại học được phép công nhận và chuyển đổi kết quả học tập, kiến thức, kỹ năng hoặc kinh nghiệm mà người học đã tích lũy trước đó. Tổng khối lượng tín chỉ được công nhận tối đa không vượt quá 40% chương trình đào tạo, trừ các trường hợp đào tạo liên thông theo quy định riêng.
Bộ GD&ĐT hiện đang lấy ý kiến đối với dự thảo trước khi hoàn thiện và ban hành quy chế mới. Theo cơ quan soạn thảo, các quy định mới hướng tới mục tiêu tăng tính cá nhân hóa trong đào tạo, thúc đẩy học tập suốt đời và tạo điều kiện để người học chủ động lựa chọn lộ trình học tập, nghề nghiệp phù hợp với năng lực và nhu cầu của bản thân.
Tin Gốc: Dân Trí
Phổ điểm môn tiếng Việt theo nguồn thống kê của thí sinh (TS) gửi về là thấp nhất trong số các phân môn. Thậm chí, thủ khoa, á khoa dù có tới 2 phần thi đạt điểm tuyệt đối thì điểm số tiếng Việt vẫn không được "đẹp".
Thật sự đề thi phần tiếng Việt kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 không quá khó và tốt hơn rất nhiều so với các đề đánh giá năng lực trước đây, nhưng đề có tính phân hóa sâu.
Những câu về chính tả, dùng từ, ngữ pháp, câu về thực tế cuộc sống đều gắn bó với thói quen sử dụng ngôn ngữ hằng ngày của chúng ta. TS thấy khó bởi vì đây là những từ mà các em không thường dùng, chẳng hạn như từ "túng quẫn", "nghĩ quẩn"…, những từ Hán Việt như "cố nhân", "cổ nhân"...
Hai bài đọc hiểu gồm một văn bản thông tin và một văn bản nghị luận đi rất sâu vào khả năng vận dụng đặc trưng thể loại văn bản để làm bài. Đây là điểm nổi bật, cho thấy đề thi bám sát chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở phân môn ngữ văn.
Bên cạnh 2 bài đọc hiểu (gồm 10 câu hỏi), đề có 11 câu đọc hiểu các văn bản văn học, bao gồm các mức độ nhận biết, thông hiểu. Phần này khá dài, văn bản văn học nhiều thể loại khác nhau: thần thoại, thơ văn trung đại, kịch, phi hư cấu, truyện… Thống kê sơ bộ cho thấy: có 1 câu hỏi về truyện dân gian, 2 câu hỏi về biện pháp tu từ trong thơ, truyện, 1 câu hỏi về đặc trưng nhân vật kịch, 1 câu hỏi về đặc điểm thơ tượng trưng, 1 câu hỏi về cái tôi trữ tình trong thể ký, 2 câu hỏi về thơ văn trung đại… Điều này cho thấy đề đánh giá năng lực không chỉ sâu mà còn rộng.
Dạng câu hỏi đa dạng, thử thách đọc hiểu cao. Bên cạnh những câu hỏi khá quen thuộc đối với TS như: đặc trưng thể loại truyện dân gian, biện pháp tu từ, nội dung chính, đặc điểm tính cách nhân vật; thì còn có những câu hỏi về niêm luật thơ Đường luật, đặc điểm "cái tôi" trong văn bản phi hư cấu, hay hình ảnh thơ tượng trưng… Đây là dạng câu hỏi khá mới. Như vậy, không loại trừ trường hợp "tính mới" này tiếp tục được duy trì trong đề thi đợt 2.
Đây là thời điểm để TS có 2 hoạt động luyện: luyện đọc và luyện đề. Việc luyện đọc giúp TS đọc nhanh, nắm ý tốt và không loay hoay khi xử lý một đề thi quá dài. Luyện đề giúp TS quen với yếu tố thời gian, bộ não cũng quen với việc xử lý thông tin ở nhiều mảng.
Kỷ luật ở giai đoạn này mà TS cần đặt ra là cố gắng giải được 3 đề/tuần. Nên xử lý một đề thi trong một khoảng thời gian cố định là 150 phút để quen với yếu tố thời gian.
Với những câu thuộc về thói quen sử dụng ngôn ngữ (như chính tả, ngữ pháp, dùng từ…), bên cạnh việc luyện đề (để biết thêm từ mới), TS không nên dành nhiều thời gian cho những câu này. Bởi vì đây là những câu thuộc về thói quen, kinh nghiệm chia sẻ là: dạng câu hỏi này chỉ có thể một là biết, hai là không biết. Do đó, tốn thời gian để nghĩ ở những câu hỏi này khi làm bài là không cần thiết mà nên dành thời gian cho câu khác và môn khác.
TS cần nắm vững đặc trưng các thể loại văn bản: thơ, truyện, kịch, các thể loại văn học dân gian, phi hư cấu, văn bản thông tin, văn bản nghị luận. Các em cần đọc lại tri thức về thể loại. Không chỉ cần nắm vững, các em phải luyện tập sử dụng các kiến thức này để đọc hiểu một văn bản cụ thể thông qua việc luyện đề với những nguồn đề uy tín.
Tin Gốc: Thanh Niên
Cú rẽ ngang ở tuổi ngoài 20 ấy đã đưa ông trở thành người giải mã thành công cấu trúc nguyên tử của ribosome, giành giải Nobel Hóa học năm 2009.
Venkatraman Ramakrishnan sinh năm 1952 tại Chidambaram, một thị trấn ở bang Tamil Nadu, miền nam Ấn Độ. Cha mẹ ông đều là nhà khoa học. Ngày nhỏ, do cha mẹ thường xuyên đi công tác và nghiên cứu xa, ông được ông bà và dì nuôi dưỡng.
Thời trung học, ông từng tụt từ nhóm đầu xuống gần cuối lớp do mải đọc tiểu thuyết, chơi đùa và mơ mộng. Chỉ sau khi gặp thầy giáo dạy toán và khoa học T.C. Patel, Ramakrishnan mới tìm lại niềm vui học tập. Hai năm cuối phổ thông, ông bứt tốc và tốt nghiệp với vị trí thứ hai toàn trường.
Tuy vậy, ông trượt kỳ thi vào các Viện Công nghệ Ấn Độ (IIT). Năm 16 tuổi, Ramakrishnan vào học ngành Vật lý tại Đại học Maharaja Sayajirao. Ba năm sau, ông sang Mỹ học tiến sĩ tại Đại học Ohio và lấy bằng vào năm 1976. Nhưng càng đi sâu vào Vật lý lý thuyết, ông càng cảm thấy mình đang chọn sai ngành.
"Tháng nào tôi cũng đọc tạp chí Scientific American và thấy Sinh học đang có những khám phá tuyệt vời", ông kể.
Quyết định rẽ hướng sang Sinh học ở tuổi ngoài 20 khiến ông trở thành "kẻ tay ngang" trong mắt nhiều người. Không có kiến thức nền tảng, Ramakrishnan bắt đầu lại gần như từ số 0. Ông tham gia các lớp học sinh học cơ bản: di truyền học, hóa sinh, và sinh học phân tử; rồi chuyển sang nghiên cứu tại Đại học California, San Diego.
Năm 1978, tại Đại học Yale, Ramakrishnan bắt đầu nghiên cứu ribosome - bào quan xuất hiện trong tất cả các tế bào của sinh vật sống. Chúng thực hiện quá trình sinh tổng hợp protein của tế bào. Các ribosome được cấu tạo từ các rARN và ribosome protein. Chúng dịch mã mARN thành chuỗi polypeptide (đơn vị cấu thành protein). Ribosome được xem như là nhà máy tổng hợp protein dựa trên các thông tin di truyền của gene.
Nhưng vào thời điểm đó, ribosome gần như là một bí ẩn. Nó quá lớn, quá phức tạp, gồm hàng trăm nghìn nguyên tử. Nhiều người tin rằng việc nhìn thấy cấu trúc đầy đủ của nó là điều không thể.
Song, Ramakrishnan vẫn bị cuốn hút. "Điều hấp dẫn nhất ở chỗ đây là một vấn đề nền tảng của sinh học. Chỉ cần tiến thêm được một chút thôi, chúng tôi cũng thấy những gì mình làm là xứng đáng", ông nói.
Suốt hơn 20 năm, ông đi qua nhiều phòng thí nghiệm, từ Oak Ridge, Brookhaven đến Đại học Utah, cuối cùng là Phòng thí nghiệm Sinh học Phân tử MRC ở Cambridge, Anh. Ở mỗi nơi, ông đều tiếp tục "gặm nhấm" bài toán ribosome.
Năm 1999, Ramakrishnan ở lại Cambridge, chấp nhận sống xa gia đình để tập trung toàn lực vào việc giải cấu trúc tiểu đơn vị 30S của ribosome - phần then chốt trong việc đọc thông tin di truyền, đánh cược toàn bộ sự nghiệp vào một dự án mà nhiều người cho là "điên rồ".
Khi ấy, nhiều nhóm nghiên cứu lớn trên thế giới cũng đang chạy đua giải mã ribosome. Nhóm của Ramakrishnan làm việc gần như không nghỉ. Đầu năm 2000, họ làm đông lạnh hơn 1.000 tinh thể, chia ca 12 tiếng trong phòng thí nghiệm, thức trắng nhiều đêm tại các máy gia tốc synchrotron để thu thập dữ liệu.
Khi nhìn thấy những tín hiệu đầu tiên đủ rõ để xác định vị trí các nguyên tử, Ramakrishnan nhảy cẫng lên giữa phòng làm việc. "Chúng ta sẽ nổi tiếng!", ông hét lên.
Chỉ vài tuần sau, nhóm hoàn thành mô hình nguyên tử đầu tiên của tiểu đơn vị 30S. Lần đầu tiên trong lịch sử, con người có thể nhìn thấy chi tiết cách ribosome hoạt động.
Khám phá này nhanh chóng được công bố trên tạp chí Nature và gây chấn động giới khoa học. Nó không chỉ giải quyết một trong những câu hỏi đau đầu nhất của sinh học mà còn giúp lý giải cách nhiều loại kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn.
Nhiều loại kháng sinh hoạt động bằng cách bám vào ribosome của vi khuẩn, ngăn chúng tạo ra protein. Nhờ cấu trúc mà Ramakrishnan và đồng nghiệp giải mã, các nhà nghiên cứu có thể quan sát trực tiếp vị trí của kháng sinh trên ribosome. Từ đó, họ hiểu vì sao vi khuẩn kháng thuốc và có thể thiết kế các loại kháng sinh mới hiệu quả hơn. Một số thuốc phát triển theo hướng này đã bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng.
Năm 2009, Ramakrishnan cùng hai cộng sự là Tom Steitz và Ada Yonath nhận giải Nobel Hóa học cho "những nghiên cứu về cấu trúc và chức năng của ribosome".
Sáng ngày công bố giải Nobel Hóa học, Ramakrishnan đến phòng thí nghiệm trong tâm trạng cáu kỉnh vì xe đạp bị thủng lốp. Khi nhận được điện thoại từ Thụy Điển, ông thậm chí còn tưởng đó là một trò đùa và khen người gọi có "giọng Thụy Điển rất chuẩn". Chỉ đến khi nghe giọng của Måns Ehrenberg, thành viên Hội đồng Nobel mà ông quen biết, Ramakrishnan mới tin đó là sự thật.
Dù nhận giải thưởng danh giá nhất thế giới, ông chưa bao giờ coi Nobel là đích đến.
"Sau cùng, giải Nobel không chỉ là sự ghi nhận cho những gì tôi đã làm, mà còn là lời nhắc rằng tôi phải tiếp tục đi tìm những câu hỏi mới", ông nói.
Năm 2010, Chính phủ Ấn Độ trao cho ông huân chương Padma Vibhushan - phần thưởng dân sự cao quý thứ hai của nước này. Ông được phong tước hiệp sĩ tại Anh. Hiện ở tuổi ngoài 70, Ramakrishnan vẫn tiếp tục nghiên cứu, viết sách.
Tin Gốc: Vnexpress
Giáo Dục
Những điểm mới và mốc thời gian cần lưu ý trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026
Sáng 10.4, Bộ GD-ĐT tổ chức hội nghị tập huấn công tác kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Tại hội nghị, GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), lưu ý, ở kỳ thi tốt nghiệp THPT năm ngoái, việc coi thi vẫn còn một số nơi chủ quan hoặc vi phạm quy chế thi.
Theo ông Chương, quy mô của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tương tự năm 2025, tức trên 1 triệu thí sinh dự thi. Tuy nhiên, nếu như năm trước có 2 loại đề thi, 2 quy chế thi ứng với 2 chương trình giáo dục phổ thông 2006 và 2018, thì năm nay chỉ còn 1 đề thi, 1 quy chế.
Theo kế hoạch, ngày 24.4, thí sinh bắt đầu đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thời gian kéo dài cho đến hết ngày 5.5.
Bộ GD-ĐT sẽ tổ chức cho học sinh lớp 12 thử đăng ký dự thi trực tuyến trên Hệ thống quản lý thi từ ngày 17.4 đến hết ngày 21.4.
Ông Chương cũng nêu Quy chế thi tốt nghiệp THPT năm nay được Bộ GD-ĐT ban hành có những điều chỉnh so với năm ngoái.
Trong đó, sửa các quy định liên quan đến thanh tra, kiểm tra kỳ thi. Kỳ thi chủ yếu thực hiện kiểm tra nghiêm túc ở tất cả các khâu.
Tăng cường phân cấp để đảm bảo phù hợp với các quy định mới cũng như giảm áp lực cho các sở GD-ĐT, giao quyền cấp bằng tốt nghiệp THPT cho hiệu trưởng các trường thay vì giám đốc sở GD-ĐT như trước.
Quy chế mới giảm một nửa số giấy tờ cần thiết với thí sinh trước và sau kỳ thi tốt nghiệp. Cụ thể, quy chế điều chỉnh theo hướng tích hợp giấy báo dự thi và thẻ dự thi thành một loại là "Giấy báo dự thi"; giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và giấy chứng nhận kết quả thi thành "Giấy chứng nhận kết quả thi", do trường phổ thông nơi thí sinh đăng ký cấp.
Bộ mở rộng danh mục chứng chỉ ngoại ngữ được miễn thi môn này trong xét tốt nghiệp THPT, trong đó bổ sung chứng chỉ tiếng Hàn TOPIK cấp độ 3 trở lên. Những năm trước, danh mục này chỉ gồm các loại chứng chỉ tiếng Anh, Nga, Pháp, Trung Quốc, Đức, Nhật, dù tiếng Hàn cũng là một trong các môn thi. Với nhóm chứng chỉ tiếng Anh, chấp nhận thêm Versant English Placement Test (VEPT) với yêu cầu tối thiểu 43 điểm.
Thời gian thu nhận đơn phúc khảo chỉ còn 5 ngày thay vì 10 ngày như trước. Theo Bộ, việc này nhằm thông báo kết quả sớm hơn, thuận tiện cho công tác tuyển sinh ĐH, CĐ. Thay đổi quy trình chấm phúc khảo. Nếu bài thi bị thay đổi điểm từ 0,25 trở lên, người chấm phúc khảo và người chấm ban đầu phải đối thoại trực tiếp. Trước đây, bài thi lệch 0,5 điểm mới cần đối thoại.
Diện ưu tiên được điều chỉnh thay vì theo nơi ở thường trú bằng nơi thí sinh học THPT. Điều này phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đồng nhất với nhóm được ưu tiên trong tuyển sinh ĐH, CĐ để các cơ quan thuận lợi rà soát. Theo đó, thí sinh được cộng 0,25 - 0,75 điểm tùy theo khu vực ưu tiên.
Kỳ thi năm nay tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức thi; gồm tối ưu hóa việc truyền dữ liệu giữa các hội đồng thi và Bộ thông qua hệ thống quản lý thi, giảm bớt các công việc thủ công như gửi đĩa CD qua đường bưu điện, tăng tốc độ xử lý.
Cục trưởng Huỳnh Văn Chương cũng thông tin trong tháng 4 - 5 này sẽ thử nghiệm thi trên máy tính với quy mô rộng.
Qua đó, Bộ sẽ hoàn thiện và trình Chính phủ Đề án thi trên máy tính; xây dựng hệ thống văn bản pháp quy liên quan đến tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính.
Bộ GD-ĐT đề nghị các sở GD-ĐT chủ động tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng các chương trình để triển khai đầu tư cơ sở vật chất cho các trường để phục vụ công tác thi tốt nghiệp THPT trên máy tính đồng thời phục vụ công tác dạy học, kiểm tra đánh giá thường xuyên.