Phát biểu trước Quốc hội về tình hình kinh tế – xã hội sáng 21/4, đại biểu Thạch Phước Bình, Phó đoàn đại biểu tỉnh Vĩnh Long, nhấn mạnh việc điều chỉnh mức lương cơ sở là yếu tố quyết định trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Những năm gần đây, Nhà nước đã nâng mức lương cơ sở từ 1,49 lên 1,8 rồi 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ 1/7/2026. Tuy nhiên theo ông, vấn đề hiện nay không còn là có tăng hay không mà là tăng ở mức nào để vừa bảo đảm đời sống, vừa phù hợp với khả năng ngân sách, đồng thời tạo động lực phát triển khu vực công.
Đại biểu đánh giá mức tăng dự kiến từ 1/7 “hợp lý về mặt kỹ thuật nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công”. Mức này chỉ tăng khoảng 8,12% so với 2,34 triệu đồng hiện hành, tức là cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 là 3,63% và cũng cao hơn mức CPI bình quân quý 1 năm 2026 là 3,51%.
“Tuy nhiên, nếu hỏi mức đó đã đủ để người khu vực công sống được bằng lương chưa thì theo tôi là chưa, nhất là đối với người mới vào nghề, người không có nguồn thu bổ sung và người làm việc ở các đô thị lớn”, đại biểu tỉnh Vĩnh Long nói.
Ông dẫn chứng một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6-7 triệu đồng/tháng. Điều này cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và nhu cầu sống cơ bản.
Hệ quả là người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, làm giảm động lực và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, theo ông, mức 2,53 triệu đồng mới chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống.
Mặt khác, từ 1/7, lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp dự kiến là 5,31 triệu đồng ở vùng một, 4,73 triệu đồng ở vùng hai, 4,14 triệu đồng ở vùng ba và 3,96 triệu đồng ở vùng bốn. Bình quân bốn vùng khoảng 4,47 triệu đồng/tháng. Nếu lấy mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng nhân với hệ số khởi điểm phổ biến 1,86, tiền lương theo công thức hiện hành chỉ khoảng 4,7 triệu đồng/tháng; với hệ số 2,1 thì khoảng 5,3 triệu đồng/tháng.
“Nói cách khác, người ở nhóm thấp nhất chỉ vừa nhỉnh hơn mức lương tối thiểu vùng bình quân, còn người ở nhóm hệ số 2,1 thì chỉ vừa chạm ngưỡng vùng một”, ông phân tích.
Với mặt bằng chi phí đô thị, theo đại biểu Bình, đó chỉ là mức cầm cự, chưa phải mức bảo đảm cuộc sống ổn định. Bên cạnh đó, áp lực chi tiêu cũng không nhỏ khi ngay trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung như nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 12,92%. Đây đều là các khoản chi khó tránh của hộ gia đình công chức, viên chức.
Do đó, dù lương cơ sở tăng 8,12%, cảm nhận thực tế của nhiều người vẫn “chưa đạt mức an tâm”, nhất là khi phải trang trải chi phí nuôi con, thuê nhà, đi lại, học hành và chăm sóc y tế.
Từ các phân tích trên, đại biểu đề xuất mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng, tương đương tăng khoảng 13-15% so với mức lương cơ sở hiện hành, là phương án hợp lý và khả thi hơn trong giai đoạn hiện nay. Với mức này, người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9-5 triệu đồng/tháng, người có hệ số 2,1 đạt trên 5,5 triệu đồng/tháng.
So với mức 2,53 triệu đồng, thu nhập tăng thêm khoảng 200.000-400.000 đồng/tháng, là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt đối với nhóm có thu nhập thấp. Quan trọng hơn, mức này giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực thiếu hụt chi tiêu thiết yếu cả về đời sống và tâm lý.
Theo ông, mức tăng lên 2,65-2,7 triệu đồng tuy chưa thể bảo đảm hoàn toàn sống được bằng lương ở đô thị lớn nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập ngoài lương, tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập thay vì chỉ tăng danh nghĩa, qua đó góp phần ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.
Đại biểu cũng cho rằng mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng “không tạo áp lực quá lớn” lên ngân sách nhà nước, có thể thực hiện nếu đi kèm với tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và giảm các khoản chi kém hiệu quả. Điểm mấu chốt là đạt được sự cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.
Cuối tháng 3, Bộ Nội vụ trình Chính phủ dự thảo nâng lương cơ sở từ 2,34 lên 2,53 triệu đồng, tương đương tăng 8,1% từ ngày 1/7 theo lộ trình điều chỉnh tiền lương khu vực nhà nước.
Mức lương cơ sở là căn cứ tính lương trong bảng lương, phụ cấp và các chế độ khác theo công thức lương = lương cơ sở x hệ số lương. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để tính hoạt động phí, sinh hoạt phí và các khoản trích theo quy định. Cơ quan soạn thảo cho biết việc điều chỉnh là cần thiết nhằm tạo động lực làm việc, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, góp phần cải thiện đời sống người hưởng lương và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
Chiều 19.6, Thành ủy Đồng Nai tổ chức buổi gặp mặt các cơ quan báo chí, đội ngũ những người làm báo địa phương và Trung ương trên địa bàn thành phố.
Phát biểu tại buổi gặp mặt, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đồng Nai Tôn Ngọc Hạnh, cho biết năm 2025 và những tháng đầu năm 2026 là giai đoạn đặc biệt đối với Đồng Nai, ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong quá trình phát triển của địa phương.
Đó là quá trình thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; công tác chuẩn bị và tổ chức đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Bên cạnh đó là cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ngoài ra còn có việc triển khai mạnh mẽ các chủ trương lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
"Và đặc biệt là việc thành phố Đồng Nai chính thức được thành lập và lễ công bố thành phố Đồng Nai được tổ chức trọng thể, một dấu mốc có ý nghĩa lịch sử, mở ra giai đoạn phát triển với tầm nhìn mới, vị thế và khát vọng mới, một cực tăng trưởng mới của khu vực và quốc gia", bà Tôn Ngọc Hạnh nói.
Theo bà Tôn Ngọc Hạnh, thời gian qua thành phố Đồng Nai tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những cực tăng trưởng năng động của cả nước.
Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng sản phẩm trên địa bàn dự kiến tăng 9,78 %; thu ngân sách nhà nước đạt trên 57.600 tỉ đồng; thu hút đầu tư trong nước đạt trên 830.000 tỉ đồng và vốn FDI đạt trên 1,4 tỉ USD.
Nhiều dự án động lực, dự án đô thị thông minh, nhà ở xã hội tiếp tục được triển khai; các lĩnh vực văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh được bảo đảm; đời sống nhân dân không ngừng được nâng lên.
Dịp này, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai đã tặng bằng khen cho Báo Thanh Niên và 3 tập thể, cùng 7 cá nhân khác có thành tích xuất sắc trong việc tuyên truyền thành lập thành phố Đồng Nai.
Theo Quyết định số 52/2026 ngày 30/4, UBND TP Hà Nội bổ sung điểm g khoản 2 của Quyết định 1/2026 quy định các loại ôtô tải pickup được phép hoạt động 24/24h. Xe kinh doanh vận tải khách theo hợp đồng đến 29 chỗ cũng được phép hoạt động 24/24h.
Xe hợp đồng chở khách trên 29 chỗ, ôtô khách giường nằm chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm. Trường hợp hoạt động trong giờ cao điểm phải được Công an thành phố chấp thuận bằng văn bản.
UBND TP Hà Nội quy định các loại ôtô tải dưới 2 tấn chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm (giờ cao điểm sáng 6h-9h và chiều 16h - 19h30). Trường hợp hoạt động trong giờ cao điểm phải được Công an thành phố chấp thuận bằng văn bản.
Các loại ôtô tải chuyên dùng, ôtô chuyên dùng như ôtô xitéc (chở xăng dầu, chở khí), chở xe, chở bùn, quét đường, hút chất, bơm bêtông, cần cẩu... chỉ được phép hoạt động từ 21h đến 6h sáng hôm sau.
Đầu tháng 4, Sở Xây dựng Hà Nội đề xuất không hạn chế giờ hoạt động của xe bán tải. Theo Sở này, khảo sát cho thấy xe bán tải có khối lượng, kích thước tương đương ôtô không quá 9 chỗ và số lượng tham gia giao thông không lớn, nên tác động đến ùn tắc trong giờ cao điểm không đáng kể. Vì vậy, liên ngành đề xuất điều chỉnh Quyết định 01/2026 theo hướng bỏ hạn chế khung giờ với dòng xe này.
Sở Xây dựng cho biết việc này đã được cân nhắc kỹ lưỡng qua các lần đối thoại, tiếp thu ý kiến từ đại diện lãnh sự quán Mỹ, hãng xe Ford, Hiệp hội các nhà sản xuất xe ôtô Việt Nam (VAMA), VinFast...
Theo Quyết định 01/2026 của UBND TP Hà Nội được ban hành đầu năm, các loại xe tải thông dụng có khối lượng toàn bộ dưới hai tấn chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm. Các loại xe tải thông dụng có khối lượng toàn bộ từ hai tấn trở lên chỉ được phép hoạt động từ 21h đến 6h sáng hôm sau.
Văn bản này đã ảnh hưởng sâu rộng đến người dùng và hoạt động kinh doanh của các hãng xe, đại lý. Nhiều người dùng bán tải cho biết chưa biết xoay xở thế nào khi xe bị hạn chế hoạt động ở Thủ đô.
Những dòng bán tải phổ thông hiện nay được quy định là "xe tải pick-up cabin kép" theo Thông tư 53/2024 của Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) về phân loại phương tiện xe cơ giới, tức thuộc nhóm xe tải thông dụng và có khối lượng toàn bộ trên hai tấn. Do đó, theo Quyết định 01, những mẫu xe này bị giới hạn về khung giờ hoạt động, tức chỉ được vào thành phố từ 21h đến 6h sáng hôm sau.
Một ngày của sáu năm trước, khi dừng chân tại một khu bán đồ lưu niệm, Lưu Vũ (Lưu Ngọc Vũ) xót xa khi thấy nhiều sản phẩm thổ cẩm công nghiệp được giới thiệu như những món đồ thủ công đại diện cho văn hóa bản địa. Nỗi lo về sự thất truyền của thổ cẩm nguyên bản Ê Đê khởi lên từ khoảnh khắc ấy.
"Mình phải làm một điều gì đó", chàng trai sinh năm 1991 nhớ lại. Anh kêu gọi những người trẻ cùng mối quan tâm tham gia các chuyến điền dã, lần theo toàn bộ quy trình làm nên một tấm thổ cẩm nguyên bản.
Ede Yarns do Lưu Vũ sáng lập được hình thành, khởi đi từ tình yêu với vải thủ công và với vùng đất mình lớn lên. Nhóm đi khắp các buôn làng, tìm gặp những nghệ nhân đã ở tuổi gần đất xa trời, ghi chép và lưu giữ từng công đoạn có nguy cơ mai một trong kỹ thuật dệt, kỹ thuật nhuộm màu tự nhiên từ cây rừng.
Ede Yarns tự định vị như một tổ chức nghiên cứu, lưu trữ và tiếp biến tri thức bản địa. Chữ "tri thức bản địa" nghe có vẻ lớn lao, nhưng với Ede Yarns, nó có thể được cất giữ trong hạt mầm của một giống cây cần gìn giữ, trong màu đen huyền của tấm vải nhuộm từ lớp bùn nơi thửa ruộng, hay trong âm thanh của chiếc máy tách hạt đã ngủ yên 40 năm nay "cất tiếng" nhờ công khôi phục của nhóm...
"Mình sống ở Đắk Lắk nhưng nhiều khi thấy nơi này lạ lẫm tới dễ thương", Đinh Lăng, thành viên của Ede Yarns, cảm thán. Nhớ những đêm ngồi xem các bà kéo sợi với chiếc bụng rỗng, những trưa nắng nấu mì ăn bên ruộng và thay phiên nhau ngâm - phơi vải cùng nghệ nhân; các thành viên vẫn còn giữ những cảm xúc tươi nguyên của những ngày đầu.
Đó là niềm trân quý những ký ức được kể bên khung dệt; sự ngạc nhiên trước những khám phá về cách hệ thực vật, khoáng vật của vùng đất hiện diện trong sợi vải, hoa văn.
"Người Ê Đê cũng có công thức nhuộm chàm riêng!", các thành viên Ede Yarns đã muốn hét lên như thế khi lần đầu nhìn thấy thùng chàm ở Đắk Lắk. Với Lưu Vũ, những ngày đi tìm cây krum để phục dựng quy trình nhuộm chàm ấy là khoảng thời gian đáng nhớ nhất trong đời anh.
Lang thang tìm cây, cứu cây, hạnh phúc với từng vạt cây còn lại mình nhìn thấy; Vũ và đồng đội tìm mọi cách gieo hạt để mong gìn giữ được nguồn nguyên liệu. Hành trình ấy không chỉ đơn thuần khôi phục một quy trình chế tác mà đã gieo vào anh và các bạn một cảm quan sâu sắc về sự gắn kết kỳ diệu giữa con người và hệ sinh thái quê hương.
Sau gần một năm rong ruổi những chuyến xe máy đường dài, ở thời điểm 40 năm quy trình chế tác 100% thủ công được cho là đã thất truyền, Ede Yarns cho ra đời hai tấm vải thổ cẩm nguyên bản đầu tiên.
"Cột mốc" ấy giúp Vũ tin ai cũng có thể bắt tay nghiên cứu và sự chung tay của mọi người sẽ góp phần tạo nên một thư viện tri thức bản địa cho địa phương. Anh cũng thêm tin con đường mình chọn còn nhiều khả năng đi xa, như cách Ede Yarns đang khởi động dự án Sợi buôn để đưa những kết quả nghiên cứu vào đời sống, tìm cơ hội làm nghề cho các nghệ nhân.
Tới lui các buôn làng, các thành viên Ede Yarns nhận ra văn hóa không ở đâu xa xôi, nó thấm đẫm trong từng món ăn truyền thống, từng chiếc cây hay bến nước thân thuộc. Ký ức ấy cần có một giọng kể. Và Thứ năm nhìn lại - một dự án khác của Ede Yarns ra đời, mang theo tiếng lòng của người Ê Đê qua những trang viết song ngữ Ê Đê - Việt.
Gần bốn năm qua, mỗi tối thứ Năm, dưới sự phụ trách của H'Jien Ayun, fanpage Ede Yarns đều đặn đăng tải một bài viết cùng nhiều hình ảnh tư liệu quý. Một trong những bài viết đầu tiên đạt 300 lượt tương tác đã khiến cả nhóm nhắn nhau "ăn mừng".
H'Jien kể lúc đầu chủ yếu là người Kinh đọc, về sau rất nhiều người Ê Đê vào chat với chị để hỏi thêm về những điều họ chưa từng nghe ông bà kể lại. H'Jien vui khi Thứ năm nhìn lại không chỉ lưu giữ tư liệu, mà còn tạo một không gian cởi mở để khơi lại những cuộc trò chuyện đứt quãng trong mỗi gia đình.
Lưu Vũ tâm sự một chất keo đặc biệt gắn kết anh với quê nhà chính là tình cảm anh nhận được từ những chuyến "sống cùng anh em" nài voi ở Lắk. Một lần ngồi chơi với anh em, chứng kiến một thanh niên hớt hải chạy về báo tin "voi nhà bị chặt đuôi rồi!", Vũ sốc.
Từ ấy, anh thao thức mình "cần làm gì đó" giúp đỡ anh em, hỗ trợ cho giống loài anh thương mến. Anh loay hoay đi "đếm voi", tìm kiếm thông tin về hiện trạng voi nhà nhưng không thấy thỏa mãn.
Suốt hai năm, Vũ nghĩ về một kênh truyền thông trung thực kể về những giá trị đang âm thầm tồn tại ở Tây Nguyên, kể về những nghệ nhân, những người nài voi anh yêu quý và khâm phục...
Đó cũng là lý do một dự án mới của Ede Yarns vừa được ra mắt: Mê chuyện Buôn - kênh truyền thông phi lợi nhuận kể chuyện về Đất và Người Đắk Lắk.
Mê chuyện Buôn (tiền thân là Humans of Đắk Lắk) không chỉ kể chuyện trên không gian mạng mà còn mở ra những không gian đối thoại trực tiếp cho người địa phương.
Gần đây nhất, buổi trò chuyện "Buôn Ma Thuột: Rừng ở trong phố hay Phố ở trong rừng?" đã khiến nhiều người tham dự chủ động kết nối nhau. "Đích đến của một kênh truyền thông là xây dựng một cộng đồng có chung mối quan tâm, cùng chọn làm những điều tử tế", Vũ xác quyết.
Cộng đồng ấy được bồi đắp từ những cuộc gặp gỡ. Bao năm rộng cửa đón bạn bè nghệ sĩ đến chơi nhà, chứng kiến những ý tưởng, hành động nảy nở tốt lành từ việc học hỏi lẫn nhau giữa nghệ sĩ/nghệ nhân và cộng đồng; anh quyết định mở ra chương trình Nghệ sĩ lưu trú; chia sẻ chính không gian mình sống cho các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu hoặc hỗ trợ họ các chuyến thực địa...
Cùng với Nghệ sĩ lưu trú, dự án mang tên Buôn chuyện cũng đã được duy trì hơn một năm với những buổi chiếu phim, thảo luận, tạo điều kiện cho nghệ sĩ, nghệ nhân gắn kết cùng cộng đồng.
Ghé Đắk Lắk chơi và tham gia chuỗi sự kiện H(o)ành trình Fitzcarraldo của Buôn chuyện và Mê chuyện Buôn; Hương - một bạn trẻ Tây Ninh - bộc bạch: Ede Yarns đã gieo vào bạn cảm hứng xây dựng một kênh truyền thông cho quê mình.
Từ những hạt giống đầu tiên được gieo, Ede Yarns đã đi xa hơn nhiều so với hình dung ban đầu. Một trong những điều ngọt ngào nhất hành trình ấy mang lại chính là khơi lên trong nhiều người trẻ những thôi thúc về cách họ yêu và đóng góp cho một vùng đất.
