Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo nghị định thay thế Nghị định 130/2020 về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Dự thảo do Thanh tra Chính phủ chủ trì soạn thảo.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Phòng, chống tham nhũng có hiệu lực thi hành kể từ 1.7.2026. Theo đó, tài sản, thu nhập phải kê khai gồm kim khí quý, đá quý, tiền, giấy tờ có giá trị… mà mỗi loại có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên (hiện hành là 50 triệu đồng). Việc kê khai bổ sung được thực hiện khi có biến động về tài sản, thu nhập trong năm từ 1 tỉ đồng trở lên (hiện hành là 300 triệu đồng).
Tại dự thảo, Thanh tra Chính phủ đề xuất người nào kê khai tài sản không trung thực, giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm hoặc nguyên nhân tài sản giảm không trung thực, thì tùy theo tính chất, mức độ mà bị xử lý bằng một trong các hình thức khiển trách, cảnh cáo, cách chức.
So với quy định hiện hành, dự thảo bổ sung hình thức xử lý kỷ luật khiển trách. “Quy định này nhằm bảo đảm xử lý người có nghĩa vụ kê khai được mềm mại, phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm”, Thanh tra Chính phủ lý giải.
Dự thảo cũng đề xuất những người phải kê khai tài sản hằng năm gồm: người giữ chức vụ từ phó vụ trưởng và tương đương trở lên công tác tại cấp bộ; giám đốc sở và tương đương trở lên công tác tại chính quyền địa phương; người giữ chức vụ từ trưởng phòng và tương đương ở các vị trí việc làm phụ trách trực về tổ chức cán bộ, quản lý tài chính công, tài sản công, đầu tư công…; người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Công chức không giữ chức vụ quản lý không phải thực hiện nghĩa vụ kê khai hằng năm, nếu có biến động tài sản trong năm từ 1 tỉ đồng trở lên thì thực hiện việc kê khai bổ sung.
Vẫn theo Thanh tra Chính phủ, Nghị định 130/2020 hiện chưa quy định về trình tự, thủ tục xác minh tài sản, thu nhập. Vì vậy, dự thảo đã dành 1 chương với 16 điều quy định chi tiết nội dung này.
Theo đó, trình tự, thủ tục xác minh được thực hiện thông qua các bước sau:
– Chuẩn bị xác minh tài sản, thu nhập: ban hành quyết định xác minh, xây dựng kế hoạch tiến hành xác minh, phổ biến kế hoạch, yêu cầu cá nhân hoặc tổ chức liên quan cung cấp tài liệu, thông tin phục vụ xác minh.
– Tiến hành xác minh tài sản, thu nhập: nghiên cứu bản kê khai của người được xác minh (tính đầy đủ, rõ ràng của tài sản, thu nhập); yêu cầu giải trình, làm việc trực tiếp với người được xác minh; xác minh thực tế ở những địa điểm cần thiết hoặc làm việc với các tổ chức, cá nhân liên quan; báo cáo kết quả xác minh theo tiến độ đã xác định trong kế hoạch xác minh.
– Kết luận xác minh tài sản, thu nhập: trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được báo cáo kết quả xác minh, người ra quyết định xác minh phải ban hành kết luận xác minh, trường hợp phức tạp thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 20 ngày.
Ngoài những quy định trên, dự thảo còn quy định cụ thể thể về nguyên tắc xác minh tài sản, thu nhập; những hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động xác minh; việc gửi, công khai kết luận xác minh và đặc biệt là quy định rõ về trách nhiệm lập hồ sơ xác minh tài sản, thu nhập; thành phần hồ sơ xác minh; việc nộp, lưu hồ sơ xác minh, danh mục hồ sơ tài liệu xác minh, thời hạn lưu hồ sơ, cơ quan quản lý hồ sơ…
Ngày 21/5, ông Nguyễn Văn Hải, Chủ tịch UBND xã A Lưới 1 (thành phố Huế) cho biết thời gian qua, lực lượng chức năng liên tục chốt chặn, truy quét nạn khai thác vàng trái phép tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn.
Trong quá trình truy quét, lực lượng chức năng phát hiện nhiều "vàng tặc" cùng lán trại, máy móc, phương tiện tại khu vực khe Bùn và khe Le Leng, thuộc địa bàn thôn Kê, xã A Lưới 1.
Sáng 20/5, tổ tuần tra phát hiện tại 2 khu vực trên có 5 lán trại mới dựng cùng nhiều dấu vết khai thác mới. Tại hiện trường, các đối tượng bỏ lại nhiều dụng cụ như can dầu, ống hút nước, máng và khay đãi vàng, cuốc, xà beng, xe rùa.
Tổ tuần tra đã lập hồ sơ hiện trường, phá hủy toàn bộ lán trại, tiêu hủy các công cụ, phương tiện phục vụ hoạt động khai thác vàng trái phép.
Đáng chú ý, tại khe Li Leng, lực lượng chức năng phát hiện 7 đối tượng đang đào, đãi vàng trái phép. Khi thấy tổ tuần tra, toàn bộ nhóm người này đã chạy trốn vào rừng sâu.
Ông Hải cho biết trong sáng 21/5, lãnh đạo chủ chốt xã A Lưới 1 đã trực tiếp tham gia tổ tuần tra, truy quét nạn khai thác vàng trái phép tại khu vực khe Bùn. Tại đây, tổ tuần tra phát hiện hơn 1.000m ống dẫn nước, 3 khay đãi vàng. Toàn bộ số dụng cụ này đã bị tiêu hủy tại chỗ.
Ông Hồ Quyết Thắng, Bí thư Đảng ủy xã A Lưới 1, cùng đoàn công tác đã đến thăm hỏi, động viên lực lượng làm nhiệm vụ chốt chặn tại 2 địa điểm khe Bùn và khe Li Leng.
Lãnh đạo địa phương ghi nhận và biểu dương tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực của lực lượng ngày đêm bám địa bàn, làm tốt nhiệm vụ bảo vệ tài nguyên khoáng sản, giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.
Trước đó, như Dân trí đã đưa tin, trên địa bàn xuất hiện các điểm nóng về khai thác vàng sa khoáng trái phép, tập trung tại khu vực khe Bùn và khe Li Leng.
Theo lãnh đạo UBND xã A Lưới 1, các đối tượng đào đãi vàng thủ công kết hợp máy móc, lắp đặt lán trại tạm thời trong rừng sâu, hoạt động theo nhóm nhỏ 3-6 người, thường xuyên di chuyển vị trí khai thác khác nhau và chủ yếu vào ban đêm hoặc sáng sớm, nhằm tránh lực lượng chức năng.
Từ tháng 9/2025 đến nay, UBND xã A Lưới 1 phối hợp lực lượng công an, biên phòng, kiểm lâm tổ chức nhiều đợt tuần tra, truy quét, ngăn chặn tình trạng khai thác vàng trái phép, bảo đảm trật tự an ninh trên địa bàn.
Sáng 21.4, Quốc hội tiếp tục thảo luận về kinh tế - xã hội. Đề cập đến giá nhà đang ở mức cao, đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) bày tỏ băn khoăn khi dành toàn bộ thời gian phát biểu đề cập 2 vấn đề là tín dụng "chảy" sai chỗ kéo dài và hiệu quả đầu tư thấp.
Theo đại biểu Lê Hoàng Anh, đầu tư tư nhân ở Việt Nam phụ thuộc khoảng 80% vào tín dụng ngân hàng, trong khi đó lãi suất cho vay cao nên chỉ ngành lợi nhuận cao hoặc đầu cơ tài sản mới chịu được, đem đến nhiều hệ lụy.
"Phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu cơ. Giá nhà tại Hà Nội, TPHCM gấp 25 đến 30 lần thu nhập bình quân năm", ông nói và cho biết, theo thông lệ quốc tế, tỷ lệ lành mạnh chỉ 4 - 6 lần. Với giá nhà như vậy, "người trẻ 30 năm lao động cật lực không mua nổi một căn nhà bằng người thừa kế một mảnh đất".
Ông cũng dẫn lại câu chuyện Nhật Bản năm 1991, Mỹ năm 2008 và Trung Quốc hiện nay "đều bắt đầu từ đầu cơ bất động sản được nuôi béo bằng tín dụng ngân hàng". Từ số liệu về dư nợ tín dụng của toàn bộ 35 ngân hàng thương mại do Thư viện Quốc hội cung cấp, ông Lê Hoàng Anh "đặc biệt lo lắng", bởi bất động sản tăng 132% trong 4 năm, từ 1,955 triệu tỉ đồng năm 2021 lên 4.541 triệu tỉ đồng năm 2025, gấp 2,4 lần tốc độ tăng công nghiệp.
Tín dụng bất động sản năm 2025 lớn gấp 1,81 lần tín dụng công nghiệp và gấp 5,3 lần tín dụng nông lâm thủy sản. "Trong khi đó, bất động sản không tạo ra giá trị xuất khẩu, không tạo việc làm bền vững", ông Lê Hoàng Anh cảnh báo.
Riêng bất động sản và xây dựng chiếm 27,4% tổng tín dụng toàn hệ thống. Đại biểu cũng lo ngại khi năm 2024 - 2025, tín dụng bất động sản tăng đột biến 37,6%, trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%. Ông đề nghị Chính phủ kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường, tránh dùng mệnh lệnh hành chính.
Theo đại biểu đoàn Gia Lai, cần dự trữ bắt buộc phân biệt theo lĩnh vực để tín dụng chuyển sang sản xuất và công nghệ. Đồng thời, cần thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng.
Trước mắt, đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị Quốc hội đưa vào luật Thủ đô thông qua tại kỳ họp này và cuối năm đưa vào luật Đô thị đặc biệt thực hiện tại TP.HCM quy định: đất dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu phí tăng dần theo thời gian; nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp dụng mức phí lũy tiến phù hợp.
Toàn bộ nguồn thu này đưa vào Quỹ nhà ở xã hội, tái thiết chung cư cũ và hạ tầng đô thị thiết yếu. Giải pháp này sẽ "đánh đúng vào động cơ đầu cơ, buộc đất quay về giá trị sử dụng thật, tạo không gian cho tăng trưởng thực tế".
Cũng chỉ rõ các bất cập trong vấn đề vốn, đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh), cho rằng cần tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn của nền kinh tế để dòng vốn đi đúng địa chỉ, đúng nhu cầu và phục vụ trực tiếp các động lực tăng trưởng. Trong khi công nghệ và năng suất chưa thể bứt phá ngay trong ngắn hạn, vốn đầu tư vẫn là trụ cột chính của tăng trưởng.
"Vấn đề hiện nay không phải là thiếu vốn mà là cách dòng vốn đang được phân bổ và sử dụng. Hệ thống tài chính đang đối mặt với một nghịch lý kép khi tỷ lệ tín dụng trên GDP đã lên tới 146% nhưng nền kinh tế vẫn thiếu vốn trung và dài hạn", ông nêu.
Nguyên nhân cốt lõi theo đại biểu là sự lệch pha kỳ hạn do phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn ngắn hạn từ hệ thống ngân hàng để tài trợ cho các nhu cầu dài hạn. Việc "lấy ngắn nuôi dài" không chỉ tạo áp lực cho thanh khoản mà còn khiến dòng vốn không chảy vào khu vực tạo giá trị gia tăng cao, khiến hệ số ICOR của Việt Nam duy trì ở mức cao, buộc chúng ta phải bỏ ra nhiều vốn hơn để đạt được cùng một mức tăng trưởng.
Ông Nguyễn Như So cũng nêu rõ nghịch lý hơn 50% doanh thu của 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất đến từ lĩnh vực tài chính và bất động sản, trong khi công nghiệp chế tạo nền tảng và năng lực cạnh tranh chỉ chiếm 10%. Đại biểu đề xuất cần minh bạch để mỗi đồng vốn ngân sách có thể kéo theo nhiều đồng vốn xã hội, đồng thời hình thành cơ chế lựa chọn và nuôi dưỡng các doanh nghiệp "đầu tàu" trong các ngành then chốt.
Buổi sáng, Quốc hội thảo luận dự kiến chương trình giám sát năm 2027. Buổi chiều, Quốc hội thảo luận tại hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2025, tình hình những tháng đầu năm 2026 và đặc biệt là kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030.
Nội dung thảo luận không chỉ dừng ở bức tranh kinh tế vĩ mô mà còn bao gồm công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và việc thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới. Thành viên Chính phủ sẽ giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu nêu.
Chương trình thảo luận về kinh tế - xã hội và ngân sách tiếp tục trong sáng 21/4, trước khi chuyển sang các nội dung trọng yếu khác gồm kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia, kế hoạch vay và trả nợ công, cùng việc phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2024.
Ngày 22/4, Quốc hội biểu quyết thông qua loạt dự án luật và nghị quyết quan trọng như Luật Thủ đô sửa đổi, Luật Tiếp cận thông tin sửa đổi, Luật Hộ tịch sửa đổi cùng nhiều luật liên quan lĩnh vực tư pháp, thi đua khen thưởng, tín ngưỡng tôn giáo. Quốc hội cũng thông qua nghị quyết về chương trình giám sát năm 2027 và cơ chế xử lý tranh chấp đầu tư quốc tế. Sau đó Quốc hội nghe báo cáo tổng hợp ý kiến cử tri và giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri.
Ngày 23/4, Quốc hội biểu quyết thông qua các nghị quyết nền tảng của giai đoạn tới, gồm kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, kế hoạch đầu tư công trung hạn, kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch vay và trả nợ công.
Tại kỳ họp này, Quốc hội cũng xem xét, thông qua nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Phiên bế mạc dự kiến diễn ra trong ngày 23.
Trước đó chiều 9/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã báo cáo Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội. Chính phủ xác định năm 2026 là năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở, yêu cầu đánh giá công chức theo kết quả công việc, kiên quyết thay thế những trường hợp yếu kém, thiếu trách nhiệm.
Chính phủ đồng thời yêu cầu sử dụng hiệu quả trụ sở hiện có, xử lý tài sản công dôi dư, đẩy mạnh tiết kiệm chi ngân sách, ưu tiên nguồn lực cho an sinh xã hội và đầu tư phát triển. Công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí tiếp tục được siết chặt, nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm toán và thu hồi tài sản.
Chính phủ phấn đấu năm 2026 phấn đấu hoàn thành trên 110.000 căn nhà ở xã hội, triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân, áp dụng bệnh án điện tử tại toàn bộ cơ sở y tế. Hạ tầng giao thông tiếp tục được thúc đẩy với các dự án đường sắt đô thị, sân bay, cảng biển.
Theo Chính phủ, quý 1/2026, GDP ước tăng 7,83%, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định. Tuy nhiên, áp lực từ biến động bên ngoài, chi phí vận tải và năng lượng tăng, cùng hạn chế về thủ tục hành chính và năng lực cán bộ cơ sở tiếp tục là thách thức lớn trong giai đoạn tới.
