Giữa dòng kênh Đôi (TP.HCM) tồn tại một đình cổ hơn 150 năm tuổi – từng được vua Tự Đức ban sắc phong và là cơ sở hoạt động của Công hội bí mật. Ít ai ngờ, giữa đô thị sầm uất, vẫn có một “cù lao lịch sử” lưu giữ gần như nguyên vẹn dấu tích Sài Gòn xưa. Đó là đình Bình Đông (ở quận 8 cũ).
Chiều đầu tháng 5.2026, trong cái nắng đặc trưng của TP.HCM, xuôi theo những cung đường uốn lượn, phóng viên Thanh Niên men theo rạch Bà Tàng để tìm đến một cù lao nhỏ và khám phá rõ hơn về ngôi đình này.
Người dân địa phương khi được hỏi đều không thể xác định chính xác thời điểm đình được xây dựng. Họ chỉ biết rằng đình đã tồn tại từ xa xưa, ban đầu chỉ là một ngôi nhà lá đơn sơ nơi dân làng tụ họp, cúng bái và sinh hoạt cộng đồng.
Theo ghi chép trong Gia Định thành thông chí của tác giả Trịnh Hoài Đức, đình Bình Đông đã được ban sắc phong vào năm Tự Đức ngũ niên (1853). Điều này đồng nghĩa ngôi đình phải được dựng lên trước thời điểm này.
Sắc phong cho Thần Thành hoàng bổn cảnh của thôn Bình Đông, huyện Tân Long mang niên đại ngày 29.11 âm lịch năm Nhâm Tý (tức 8.1.1853), minh chứng rõ nét cho bề dày lịch sử của công trình.
Thủ từ của đình Bình Đông chia sẻ: “Sắc phong của vua được thờ ở chính điện, không ai dám mở ra xem. Chỉ có lễ Kỳ Yên (cầu an), đình thực hiện nghi thức vén rèm, xịt dầu thơm cho sắc phong như một cách gìn giữ, chăm chút báu vật. Sau khi bế mạc lễ Kỳ Yên, sẽ hạ rèm đỏ và bảo quản sắc phong phía sau rèm”.
Trải qua thời gian, đình nhiều lần được trùng tu. Đến năm 1922, đình được nâng cấp với mái ngói, vách ván, cột kèo gỗ theo phong cách đình Nam bộ đặc trưng.
Biến cố lịch sử năm 1968 khiến đình Bình Đông bị tàn phá nặng nề. Sau đó, đình được xây dựng lại bằng kết cấu bê tông cốt thép nhưng vẫn giữ nguyên kiến trúc truyền thống.
Tổng thể công trình gồm võ ca và chính điện nằm trung tâm, 2 bên là Đông lang, Tây lang cùng nhà Nghĩa từ…, là bố cục quen thuộc của đình làng Nam bộ.
Điểm nhấn đặc biệt của đình nằm ở hệ thống hiện vật bên trong chính điện. Các khám thờ, Tả Hữu ban, Hội đồng được chạm thủng viền quanh với hình ảnh rồng vờn châu, tứ linh… đầy tính nghệ thuật.
Những bao lam chạm khắc tinh xảo trên gỗ quý với hình mai, lan, cúc, trúc, mẫu đơn, sóc…, càng làm nổi bật giá trị mỹ thuật truyền thống. Đáng chú ý, bức hoành phi Bình Đông Đình treo tại cửa chính điện vẫn còn được lưu giữ nguyên vẹn.
Không chỉ là một ngôi đình cổ linh thiêng, đình Bình Đông còn gắn liền với những dấu mốc quan trọng của lịch sử cách mạng.
Tài liệu ở đình Bình Đông giới thiệu: “Năm 1920, người công nhân Tôn Đức Thắng (sau này là Chủ tịch nước) đã thành lập Công hội bí mật – tổ chức đầu tiên của giai cấp công nhân Việt Nam.
Người đã chọn đình Bình Đông là nơi hội họp, sinh hoạt của công hội những năm 1920 – 1925 và Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên 1927 – 1929. Đình Bình Đông cũng là một cơ sở cách mạng trong thời kỳ chống Mỹ”.
Bên cạnh giá trị lịch sử, đình Bình Đông còn lưu giữ đời sống văn hóa tâm linh đặc sắc của người dân Nam bộ. Hằng năm, lễ Kỳ Yên diễn ra vào ngày 12, 13 và 14.2 âm lịch với đầy đủ nghi thức truyền thống.
Chia sẻ với chúng tôi, thủ từ đình Bình Đông cho hay: “Bà con tin đình linh thiêng nên năm nào cũng ghé thăm. Có người cầu xong, công việc thuận lợi thì quay lại tạ lễ”.
Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử và văn hóa, đình Bình Đông đã được Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia năm 1997.
Gần 2 thế kỷ trôi qua, đình Bình Đông – ngôi đình cổ hiếm hoi ở TP.HCM tồn tại giữa dòng kênh Đôi lặng lẽ giữ lại ký ức Sài Gòn xưa như “điểm chạm quá khứ” mà không phải ai cũng biết rõ.
So với các dự án xây mới cơ sở y tế tại TP.HCM, dự án xây dựng khối nhà A, Bệnh viện Trưng Vương không quá lớn. Dự án chỉ 200 giường này có tổng diện tích sàn xây dựng hơn 22.313 m², được khởi công ngày 15.11.2021, thời gian thi công dự kiến 16 tháng. Sau nhiều lần gia hạn, lần gần đây nhất là đến hết năm 2025, nhưng hiện có nguy cơ kéo dài đến giữa năm 2027.
Trong khi đó, Bệnh viện Trưng Vương hiện hữu có nhiều khu vực xuống cấp, chắp vá, bệnh nhân phải khám bệnh ở những phòng ốc tạm bợ.
Dự án đầu tư xây dựng mới khối nhà A, Bệnh viện Trưng Vương đã được HĐND TP.HCM quyết định chủ trương đầu tư từ năm 2016. Chủ đầu tư ban đầu là Bệnh viện Trưng Vương, đến năm 2024 chuyển cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp (gọi tắt là Ban Dân dụng công nghiệp). Nhà thầu chính là Công ty cổ phần Hải Đăng cùng 5 đơn vị liên danh.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 392 tỉ đồng, trong đó vốn ngân sách hơn 330 tỉ đồng, vốn vay kích cầu 62,3 tỉ đồng. Thời gian thực hiện từ năm 2016 - 2018 và được gia hạn đến hết năm 2025.
Ngày 7.4 vừa qua, Ban Dân dụng công nghiệp (chủ đầu tư) có văn bản gửi Sở Y tế TP.HCM báo cáo tình hình thực hiện dự án. Theo đó, nhà thầu không bố trí đủ nhân lực, vật lực dẫn đến khối lượng thực hiện không đạt kế hoạch. Nhà thầu cho biết đang gặp khó khăn về tài chính và đã có văn bản cam kết khắc phục vào tháng 9 và tháng 11.2025.
Bên cạnh đó, dự án còn vướng nguồn vốn khi Bệnh viện Trưng Vương xác nhận không đủ khả năng hoàn trả vốn kích cầu. Điều này khiến chủ đầu tư và Sở Y tế phải liên tục báo cáo, đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư từ cuối năm 2025 đến năm 2026. Hiện chủ đầu tư đang phối hợp với Sở Xây dựng hoàn tất thủ tục điều chỉnh thời gian thực hiện dự án.
Chủ đầu tư cũng đã xử phạt vi phạm hợp đồng đối với Công ty cổ phần Hải Đăng, yêu cầu liên danh tập trung tối đa nguồn lực để hoàn thiện các hạng mục xây dựng.
Theo Sở Y tế, dự án đang đình trệ nghiêm trọng, tình trạng kéo dài tiến độ ảnh hưởng đến giải ngân đầu tư công của ngành y tế. Từ sau Tết Nguyên đán, trên công trường không có công nhân thi công phần xây dựng và cơ điện (MEP), chỉ có ban điều hành công trường của đơn vị tư vấn giám sát và chỉ huy trưởng công trình, công nhân dọn dẹp.
Về khối lượng, công trình đã hoàn thành phần ngầm, phần thô và khoảng 70% phần hoàn thiện; hiện đang triển khai các hạng mục còn lại như xây tô, sơn nước, lắp cửa, lắp thiết bị. Trang thiết bị đã được các đơn vị trong liên danh tập kết về công trường, đang trong quá trình lắp đặt. Tuy nhiên, tiến độ chậm do chờ bàn giao mặt bằng từ nhà thầu chính cho các đơn vị liên danh tiếp tục thi công, lắp đặt máy móc, thiết bị.
Trước thực trạng trên, ngày 15.4 vừa qua, Sở Y tế TP.HCM đã có cuộc họp với Ban Dân dụng công nghiệp, Bệnh viện Trưng Vương và nhà thầu tìm lối ra để dự án được thi công trở lại. Theo tinh thần của cuộc làm việc, Công ty cổ phần Hải Đăng bàn giao các phần việc còn lại cho các nhà thầu phụ và các nhà thầu phụ cũng đã cam kết nhận, kể cả hạ tầng. Ngân hàng cũng đã đồng ý giải ngân cho dự án.
Sở Y tế đề nghị nhà thầu chính và các thành viên liên danh tăng cường nhân lực, tăng ca, bổ sung vật tư, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa dự án vào khai thác.
Theo Sở Y tế, Ban Dân dụng công nghiệp đã báo cáo, kiến nghị điều chỉnh dự án xây dựng khối nhà A, Bệnh viện Trưng Vương. Theo đó, toàn bộ vốn đầu tư sẽ chuyển sang ngân sách TP.HCM và thời gian thực hiện dự án kéo dài đến hết quý 2/2027.
UBND TPHCM vừa ban hành văn bản chỉ đạo liên quan chương trình “ATM vé nghĩa tình” dành cho hành khách có hoàn cảnh khó khăn khi đi tàu điện Bến Thành - Suối Tiên. Chương trình được thực hiện bằng nguồn xã hội hóa.
Theo đó, UBND thành phố thống nhất chủ trương hỗ trợ kinh phí cho hành khách sử dụng tuyến Metro số 1 theo đề xuất của Đài Phát thanh và Truyền hình thành phố cùng Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 (HURC1).
Lãnh đạo thành phố giao HURC1 tiếp thu đầy đủ ý kiến của Sở Xây dựng để triển khai các nội dung liên quan theo đúng quy định.
Theo đề xuất, chương trình sẽ được triển khai tại ga Bến Thành và ga Bến xe Suối Tiên. Thời gian thí điểm từ tháng 5, kéo dài trong 2 tháng trước khi xem xét nhân rộng toàn tuyến.
Hình thức triển khai là lắp đặt các máy kiosk tự động (“ATM vé nghĩa tình”) tại nhà ga để cấp phát vé miễn phí cho người lao động, học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.
Hành khách thuộc diện thụ hưởng sẽ sử dụng căn cước công dân để đăng ký, nhận vé theo lộ trình lựa chọn. Hệ thống đồng thời ghi nhận dữ liệu nhằm đảm bảo việc cấp phát đúng đối tượng, minh bạch và hiệu quả.
HURC1 cho biết, sau khi chủ trương được thông qua, đơn vị sẽ phối hợp triển khai đến đúng đối tượng. Trong tháng 5, công ty cũng phối hợp với Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06) ứng dụng công nghệ sinh trắc học cho hành khách là đối tượng ưu tiên (người cao tuổi trên 60 tuổi) và học sinh, sinh viên sử dụng vé tháng.
5 năm trước, cầu Vỹ Dạ bắc qua sông Như Ý rộng 8 m với hai làn xe kết nối đường Phạm Văn Đồng và Bà Triệu trở thành điểm kẹt xe thường xuyên vào giờ cao điểm.
Để giải quyết, tỉnh Thừa Thiên Huế cũ quyết định mở rộng cầu Vỹ Dạ thành 16 m với 4 làn xe, giao cho Ban Quản lý dự án chương trình phát triển các đô thị loại II làm chủ đầu tư. Đây là một trong những công trình nằm trong dự án phát triển các đô thị loại II tại TP Huế, tổng mức đầu tư hơn 2.200 tỷ đồng.
Theo thiết kế, cầu Vỹ Dạ sau mở rộng dài gần 170 m gồm cầu và đường dẫn, với 5 nhịp dầm, mặt cầu rộng 16 m. Trên tuyến có hệ thống điện chiếu sáng, cây xanh, thoát nước, lối dành cho xe lăn.
Dự án dự kiến hoàn thành vào giữa năm 2024. Cùng với tuyến đường Phạm Văn Đồng được mở rộng và đường Bà Triệu, cầu Vỹ Dạ mới được kỳ vọng gỡ nút thắt kẹt xe cho trung tâm thành phố. Tuy nhiên, đến nay công trình vẫn dang dở.
Tại công trường, nhà thầu mới hoàn thành 8 trụ cầu và hai mố cầu hai bên; lắp đặt ba dầm lên các trụ. Hai bên cầu cũ được lắp hệ thống tôn cao hơn một mét, hệ thống sắt thép của cầu bị rỉ sét, vật liệu ngổn ngang.
Sở Tài chính TP Huế mới đây quyết định chấm dứt hợp đồng gói thầu số 28 đối với Công ty Cổ phần 479 Hòa Bình do công trường vắng bóng công nhân thi công. Trước đó, Ban Quản lý dự án chương trình phát triển các đô thị loại II cũng đã xử phạt nhà thầu 1,5 tỷ đồng do vi phạm tiến độ hợp đồng.
Ông Võ Văn Việt, Giám đốc Ban Quản lý dự án chương trình phát triển các đô thị loại II thuộc Sở Tài chính TP Huế, cho biết sau khi chấm dứt hợp đồng với nhà thầu, đơn vị đang cùng với đơn vị tư vấn giám sát rà soát, kiểm tra khối lượng thực tế thi công để lập lại dự toán, tổ chức đấu thầu.
