Thời tiết hôm nay 10-7: Bắc Bộ mưa rất to, Nam Bộ mưa rào, nhiều mây

Sáng cuối tháng 6, bà Bùi Thị Vân lội ra bãi đá cách làng Gò Cỏ (Sa Huỳnh) khoảng 500 m, nơi sóng vừa rút sau một đêm vỗ bờ. Trên mặt đá lỗ chỗ những hốc trũng còn đọng nước biển, lấp lánh dưới nắng. Bà cúi nhìn những tinh thể muối đang kết lại, lớn dần như những bông hoa nở chậm trên đá.

Đó là công việc bà gắn bó từ nhỏ, khi còn nghe cha kể chuyện nghề. Nay ở tuổi 70, bà là người gìn giữ và truyền lại cách làm muối đặc biệt này. "Nghề đã có từ rất lâu, truyền từ đời này sang đời khác. Chúng tôi vẫn giữ cách làm cũ nhưng cải tiến để muối sạch hơn", bà Vân nói.

Bãi đá làm muối nằm sát biển, khá bằng phẳng. Bà chọn các hốc đá tự nhiên ở vị trí cao, không bị sóng đánh tới, rồi múc nước biển đổ đầy và phơi nắng khoảng 7 ngày để tăng độ mặn.

Ở các "ruộng muối", bà đắp bờ bằng đất sét trộn cát quanh những ô đá trũng, sau đó múc từng gàu nước đã "dang" nắng (phơi nắng) đổ vào.

Sau 3-4 ngày, muối mới bắt đầu kết tinh. Trong thời gian này, bà phải túc trực liên tục. Trời sắp mưa, bà vội múc nước cất vào thùng có nắp; giữa trưa nắng gắt lại châm thêm nước đã đủ độ mặn để muối kết tinh nhanh hơn.

"Chỉ một cơn mưa trước lúc muối kết tinh là công sức cả chục ngày coi như mất trắng", bà nói.

Khác với cách làm muối thông thường khi tinh thể lắng xuống đáy, muối trên đá Sa Huỳnh kết thành từng mảng lơ lửng trong nước, các tinh thể quấn vào nhau và lớn dần.

Khi thu hoạch, muối được gỡ thành từng mảng, hòa với nước để loại bỏ bụi bẩn, rồi sàng lấy hạt lớn và phơi thêm đến khi trắng, khô hoàn toàn. Thành phẩm có vị mặn thanh, không gắt.

Theo bà Vân, loại muối này giúp cá ướp làm mắm thơm hơn và có thể bảo quản cả năm mà không chảy nước.

Cứ khoảng ba ngày, bà thu được 7-8 kg muối. Hiện bà là người kiên trì nhất giữ nghề, đồng thời hướng dẫn hai người còn theo nghề là bà Gá và bà Quế. Bà cũng là Tổ trưởng Tổ bảo tồn trảng muối cổ Gò Cỏ.

Theo quy chế của tổ, toàn bộ muối được bán cho Hợp tác xã Du lịch Cộng đồng làng Gò Cỏ để làm quà tặng du khách mua vé tham quan. Giá thu mua là 100.000 đồng một kg, cao gấp khoảng 100 lần muối thông thường.

"Cách làm này giúp người dân không cạnh tranh giá, tăng thu nhập từ du lịch và ngăn muối trảng đá cổ bị làm giả", đại diện hợp tác xã cho biết.

Mong muốn đưa di sản nghìn năm ra thế giới

Bãi đá nơi bà Vân làm muối nằm trong làng Gò Cỏ, khu vực rộng khoảng 105 ha lưu giữ nhiều dấu tích của văn hóa Sa Huỳnh có niên đại khoảng 3.000 năm. Đá hiện diện khắp nơi, từ trảng muối, đường làng, hàng rào đến giếng nước.

Năm 2024, tiến sĩ Trần Ngọc Khôi, Phó giám đốc Bảo tàng tỉnh Quảng Ngãi, tình cờ phát hiện trảng muối khi khảo cứu văn hóa Sa Huỳnh và thấy người dân gánh muối trên bãi đá.

Theo ông, trảng muối rộng khoảng 10 ha, có niên đại khoảng 2.000 năm. "Nhiều khả năng cư dân Sa Huỳnh đã tận dụng nền đá tự nhiên cùng nguồn nước biển để làm muối phục vụ đời sống", ông Khôi nhận định.

Phát hiện này thu hút nhiều du khách đến làng Gò Cỏ, trong đó có nhà báo Nhật Bản Suzuki Katsuhiko, nguyên Trưởng phân xã báo Akahata tại Hà Nội.

Ông từng đi qua Sa Huỳnh năm 1976 và luôn nhớ những cánh đồng muối ven biển. Gần 50 năm sau, trong chuyến khảo sát tại Quảng Ngãi, ông quyết tìm lại nơi này.

"Tôi rất xúc động khi được đến thăm làng muối Sa Huỳnh", ông nói.

Sau khi tận mắt chứng kiến quy trình sản xuất và nếm thử sản phẩm, ông bày tỏ sự bất ngờ.

"Nhật Bản có nhiều loại muối nổi tiếng. Nhưng cách làm muối của cư dân Sa Huỳnh khiến chúng tôi rất ngạc nhiên. Muối ở đây rất ngon", ông nhận xét.

Đi cùng đoàn, ông Honda Kato, chuyên gia nông nghiệp Nhật Bản, cho biết mình đã đến các làng muối ở Okinawa rất nhiều lần và thấy muối Sa Huỳnh không hề thua kém.

Ông Suzuki nói sẽ trao đổi với các doanh nghiệp Nhật Bản để giới thiệu mô hình làm muối tự nhiên của Việt Nam và Nhật Bản ra thế giới.

Ông Nguyễn Đức Bình, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ngãi, đánh giá sự quan tâm của các chuyên gia và du khách quốc tế là tín hiệu tích cực đối với địa phương.

Theo Hợp tác xã Du lịch Cộng đồng làng Gò Cỏ, mục tiêu không phải mở rộng sản xuất mà biến trảng muối thành điểm đến du lịch.

Muối không bán theo cân mà được tặng cho du khách. Giá trị nằm ở trải nghiệm tham quan, câu chuyện gìn giữ nghề truyền thống và không gian cư trú của cư dân Sa Huỳnh xưa.

Trảng muối cổ Gò Cỏ hiện được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi đề xuất bổ sung vào phạm vi Di tích quốc gia đặc biệt Văn hóa Sa Huỳnh.

Tin Gốc: Vnexpress

Hoàn lưu vùng thấp nóng phía tây khiến 17 tỉnh thành miền Bắc, miền Trung và 4 tỉnh miền Nam xuất hiện nắng nóng gay gắt (cao nhất ngày từ 37 đến 39 độ C).

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia ghi nhận Ba Tơ (Quảng Ngãi) nóng nhất cả nước với 39,3 độ C. Hàng loạt điểm đo khác ở miền Bắc và Trung vượt 38 độ như: Phủ Lý (Ninh Bình), Tuy Hòa (Đăk Lăk) 38,5 độ, Chợ Rã (Thái Nguyên) 38,4 độ, Con Cuông (Nghệ An) và Ayunpa (Gia Lai) cùng 38,3 độ, Đồng Hới (Quảng Trị) 38,1 độ, Bắc Mê (Tuyên Quang) 38 độ C.

4 tỉnh miền Nam gồm Tây Ninh, Đồng Nai, TP HCM, Đồng Tháp chịu ảnh hưởng nhiệt độ cao nhất hôm nay dao động 37-37,5 độ C.

Tại Hà Nội, nhiều trạm ghi nhận nhiệt độ cao nhất trên 37 độ C như Láng 37,9 độ, Hoài Đức và Hà Đông cùng 37,3 độ, Sơn Tây 37 độ. Nhiệt độ thực tế ngoài trời ở nội thành cao hơn ngoại thành do hiệu ứng bêtông và mặt đường hấp nhiệt.

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia nhận định ngày mai miền Bắc tiếp tục nắng nóng, có nơi gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, một số nơi trên 37 độ; độ ẩm thấp nhất 45-50%. Từ thứ bảy 16/5, vùng thấp nóng phía tây suy yếu dần, nắng nóng giảm dần và kết thúc khoảng ngày 17/5.

Khoảng từ 19 đến 22/5, miền Bắc có khả năng xuất hiện mưa rào và giông diện rộng do ảnh hưởng của hội tụ gió trên cao.

Trang Accuweather của Mỹ dự báo Hà Nội ngày mai 28-38 độ C, đến cuối tuần giảm dần còn 27-34 độ. Điểm cao trên 1.500 m như Sa Pa (Lào Cai) từ nay đến cuối tuần duy trì khoảng 18-26 độ C.

Trong khi đó, khu vực Thanh Hóa đến Đà Nẵng và phía đông các tỉnh Quảng Ngãi đến Đăk Lăk tiếp tục là tâm điểm nắng nóng với nhiệt độ phổ biến 36-38 độ C, có nơi trên 38 độ. Dự báo, nắng nóng tại miền Trung kéo dài đến hết ngày 16/5.

Nam Bộ duy trì nắng nóng từ đầu tháng 5 đến nay và còn tiếp diễn hết ngày 15/5. Từ 16/5, gió mùa tây nam hoạt động mạnh trở lại, mưa giông gia tăng trên diện rộng. Cơ quan khí tượng nhận định Nam Bộ có khả năng chính thức bước vào mùa mưa trong cuối tuần này.

Cơ quan khí tượng lưu ý nhiệt độ trong bản tin là nhiệt độ đo trong lều khí tượng tiêu chuẩn, cách mặt đất khoảng 2 m và tránh bức xạ trực tiếp. Nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể cao hơn 2-4 độ C, thậm chí lớn hơn tại đô thị đông dân cư. Nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ cháy nổ, cháy rừng và các vấn đề sức khỏe như mất nước, kiệt sức hoặc sốc nhiệt nếu tiếp xúc lâu ngoài trời.

>>Xem chi tiết dự báo nhiệt độ 7 ngày tới.

Tin Gốc: Vnexpress

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường vừa ký quyết định phê duyệt đề cương Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm. Quy hoạch tổng thể TP.HCM được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các nội dung quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng và tích hợp, lồng ghép các nội dung của quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung.

TP.HCM định hướng phát triển thành siêu đô thị đa trung tâm hàng đầu châu Á - Thái Bình Dương. Đến năm 2050, TP.HCM đặt mục tiêu nằm trong nhóm 100 thành phố có chất lượng sống tốt nhất thế giới; đồng thời là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, logistics, giáo dục, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực.

Đề cương đưa ra các chỉ tiêu phát triển rất lớn như tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân tối thiểu 10%/năm, đất xây dựng đô thị khoảng 290.000 - 320.000 ha, quy mô dân số khoảng 20 - 22 triệu người và GRDP dự kiến đạt khoảng 1.200 tỉ USD vào năm 2050.

Để thực hiện mục tiêu trên, TP.HCM sẽ chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào lao động và gia công sang nền kinh tế dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và kinh tế tri thức.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của đề cương là định hướng tái cấu trúc không gian đô thị theo mô hình siêu đô thị đa trung tâm với tư duy "ba vùng - ba hành lang".

Trong đó, khu vực TP.HCM cũ tập trung phát triển tài chính quốc tế, dịch vụ và công nghệ cao; khu vực Bình Dương cũ tập trung công nghiệp công nghệ cao; khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ phát triển kinh tế biển, logistics, năng lượng sạch và du lịch biển.

Ba hành lang chiến lược gồm hành lang Bắc - Nam dọc sông Sài Gòn hướng ra biển, hành lang phía đông kết nối Bà Rịa - Vũng Tàu với Cần Giờ và hành lang Đông - Tây kết nối Đồng Nai - Tây Ninh thông qua quốc lộ 1A và đường Xuyên Á.

Việc tổ chức lại không gian phát triển nhằm hạn chế cạnh tranh nội bộ giữa các khu vực, đồng thời tạo cơ chế phân công chức năng kinh tế, công nghiệp, logistics và dịch vụ xã hội theo từng vùng động lực.

Song song đó, đề cương xác định việc hình thành các hành lang kinh tế mới là động lực phát triển chủ đạo của TP.HCM trong nhiều thập niên tới. Trong đó, hành lang ven biển phía nam được xem là không gian phát triển chiến lược mới. Hành lang này kết nối khu vực Đồng bằng sông Cửu Long qua Cần Giờ đến cụm cảng Cần Giờ - Cái Mép - Thị Vải và có thể kéo dài đến Vũng Tàu.

Theo định hướng, đây sẽ là khu vực phát triển đô thị logistics, đô thị cảng biển, đô thị sân bay, khu thương mại tự do, đô thị sinh thái ven biển, du lịch biển quy mô lớn. Ngoài ra, hành lang kinh tế - công nghiệp - đô thị - dịch vụ dọc trục Bắc - Nam sẽ kết nối các khu công nghiệp, đô thị hiện hữu và các trung tâm logistics lớn của vùng Đông Nam bộ.

Đề cương dành dung lượng lớn nêu các yêu cầu về phát triển hạ tầng giao thông, xem đây là nền tảng tổ chức lại không gian đô thị và liên kết vùng. Theo đó, TP.HCM sẽ phát triển mạng lưới giao thông đa phương thức, liên thông giữa đường bộ, đường sắt, cảng biển và hàng không.

Các tuyến chiến lược gồm Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, cao tốc Bến Lức - Long Thành, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài.

Về đường sắt, đề cương yêu cầu nghiên cứu và bổ sung tuyến tốc độ cao Thủ Thiêm - Long Thành, tuyến kết nối sân bay Tân Sơn Nhất - sân bay Long Thành, tuyến TP.HCM - Cần Thơ, tuyến TP.HCM - Lộc Ninh kết nối Campuchia và Đông Nam Á.

Bên cạnh đó, TP.HCM cũng ưu tiên hoàn thiện mạng lưới metro và nghiên cứu các tuyến đường sắt nhẹ phục vụ du lịch, đi lại nội đô và kết nối giữa các khu vực sau sáp nhập.

Quy hoạch lưu ý phát triển đô thị theo hướng bao trùm và cân bằng xã hội, trong đó chú trọng nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, nhà ở giá phù hợp và khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, không gian công cộng cho người dân.

Tin Gốc: Thanh Niên