Khi các công ty an ninh mạng đang tận dụng AI để nâng cao khả năng phát hiện mối đe dọa, tội phạm mạng cũng đồng thời khai thác chính công nghệ này nhằm tự động hóa các cuộc tấn công lừa đảo (phishing) và phát tán mã độc.
Theo Hãng bảo mật Kaspersky, tội phạm mạng ứng dụng AI không còn diễn ra đơn lẻ mà có xu hướng được tổ chức theo hệ thống.
Kẻ xấu tích hợp AI tạo sinh (Generative AI) vào toàn bộ chuỗi tấn công, từ việc tự động tạo nội dung lừa đảo (phishing), tạo sinh mã độc có khả năng hoạt động, tăng khả năng né tránh các giải pháp bảo mật, cho đến tạo ra các chiêu thức lừa đảo bằng kỹ nghệ xã hội (social engineering) với quy mô lớn và mức độ thuyết phục cao.
Lĩnh vực tài chính đang chịu tác động rõ rệt từ xu hướng này. Trong năm 2025, Kaspersky đã ghi nhận hơn 530.000 vụ tấn công lừa đảo tài chính tại khu vực Đông Nam Á.
Thái Lan là quốc gia ghi nhận số vụ cao nhất với 247.560 vụ, tiếp theo là Indonesia (85.908), Malaysia (64.779), Việt Nam (59.560), trong khi Singapore và Philippines đều ghi nhận hơn 38.000 vụ tấn công.
Bên cạnh đó, báo cáo phân tích xu hướng các mối đe dọa tài chính năm 2025 của Kaspersky cũng xác định AI là yếu tố thúc đẩy các hình thức gian lận, lừa đảo bằng kỹ nghệ xã hội và thao túng thị trường ngày càng tinh vi, có chủ đích hơn.
Tội phạm sử dụng AI để phân tích hành vi của nạn nhân, tạo ra những “mồi nhử” có sức thuyết phục cao và dò quét hạ tầng công nghệ thông tin với tốc độ cũng như quy mô vượt xa khả năng thực hiện thủ công.
Theo khảo sát toàn cầu năm 2026 của Kaspersky, gần như mọi doanh nghiệp tại Đông Nam Á có kế hoạch xây dựng trung tâm điều hành an ninh mạng (SOC) trong vòng hai năm tới đều dự định tích hợp AI vào quá trình vận hành.
Tuy nhiên việc đưa AI vào hạ tầng an ninh mạng không chỉ là bài toán công nghệ mà còn kéo theo nhiều thách thức về tổ chức và kỹ thuật.
Nếu thiếu một lộ trình triển khai rõ ràng, doanh nghiệp có thể vô tình làm gia tăng chính những vấn đề mà AI được kỳ vọng sẽ giải quyết.
Theo các chuyên gia Kaspersky, thứ nhất, các doanh nghiệp cần ưu tiên tập trung dữ liệu từ các thiết bị đầu cuối, hệ thống quản lý danh tính, môi trường đám mây và hạ tầng mạng về một nền tảng thống nhất trước khi ứng dụng AI để phân tích mối liên hệ giữa các dấu hiệu bất thường và phát hiện các cuộc tấn công.
Thứ hai, khi đánh giá một giải pháp bảo mật ứng dụng AI, doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào số lượng tính năng.
Điều quan trọng hơn là nền tảng đó có thể tập trung dữ liệu từ nhiều nguồn, hạn chế các thao tác thủ công khi làm việc trên nhiều công cụ khác nhau và giảm khối lượng công việc cho đội ngũ vận hành đến mức nào.
Thứ ba, khi AI ngày càng được tích hợp vào hoạt động an ninh mạng, doanh nghiệp cũng cần xây dựng khung quản trị phù hợp để bảo đảm các công cụ AI được triển khai và sử dụng một cách minh bạch, an toàn và có trách nhiệm.
Bên cạnh đó, đối với các nhà quản lý an ninh mạng, câu hỏi không còn là có nên ứng dụng AI hay không, mà là triển khai AI như thế nào để mang lại hiệu quả thực sự cho hoạt động vận hành thay vì làm gia tăng sự phức tạp.
Theo các chuyên gia Kaspersky, những công cụ AI hoạt động riêng lẻ hoặc đòi hỏi nhiều cấu hình thủ công chỉ làm tăng khối lượng vận hành mà không giúp giảm thiểu rủi ro.
Ngược lại, chỉ khi AI được tích hợp trực tiếp vào quy trình phát hiện, điều tra và ứng phó trên một nền tảng thống nhất mới thực sự phát huy hiệu quả.
Mở cửa phiên giao dịch 8/4, giá dầu thô Mỹ WTI có thời điểm giảm gần 19% về 91,64 USD một thùng. Hiện tại, giá dao động quanh 96 USD. Dầu Brent hạ 15% về sát 93 USD.
Thị trường đi xuống sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đồng ý lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, với điều kiện Tehran mở lại eo biển Hormuz. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng cho biết họ chấp thuận lệnh ngừng bắn.
Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, việc đi lại qua eo biển Hormuz được cho phép trong hai tuần này, dưới sự quản lý của quân đội Iran. Ông khẳng định Iran sẽ ngừng tấn công nếu những hành động quân sự nhằm vào nước này kết thúc. Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ được tổ chức tại Pakistan vào 10/4.
Các thông báo được đưa ra khi còn chưa đầy hai giờ trước khi tối hậu thư mà Tổng thống Mỹ đặt ra với Iran hết hạn. Theo tối hậu thư, quốc gia vùng Vịnh phải đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước 20h giờ miền đông (7h giờ Hà Nội ngày 8/4) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự bị tàn phá.
Chiến sự tại Trung Đông đã kéo dài hơn một tháng, làm gián đoạn 20% dòng chảy dầu, khí LNG toàn cầu khi eo biển Hormuz bị phong tỏa. Giá dầu thô, nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng trên toàn cầu vì thế tăng vọt. Dầu thô từng lên sát 120 USD một thùng đầu tháng trước.
Trên thị trường vàng, giá vàng thế giới tăng 137 USD lên 4.849 USD một ounce.
Giá tăng khi xác suất các ngân hàng trung ương giảm lãi được cải thiện. Thời gian qua, kim loại quý này chịu sức ép khi chiến sự kéo lạm phát toàn cầu lên cao, khiến các nước ngần ngại nới lỏng chính sách tiền tệ. Từ khi chiến sự nổ ra, giá đã giảm khoảng 10%.
Thị trường chờ biên bản cuộc họp tháng 3 của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) công bố hôm nay. Trên thị trường vật chất, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc đã mua thêm vàng dự trữ tháng thứ 17 liên tiếp.
Ngoài vàng, các kim loại khác cũng đang tăng. Giá bạc, bạch kim và palladium đắt thêm 1-2% so với hôm qua.
Báo cáo tài chính quý 1-2026 cho thấy bức tranh tăng trưởng lợi nhuận trái chiều giữa Công ty cổ phần Nông nghiệp Hòa Phát (HPA), Công ty cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam (DBC), Công ty cổ phần nông nghiệp BAF Việt Nam (BAF), Công ty cổ phần Masan MeatLife (MML)
Cụ thể, Nông nghiệp Hòa Phát của tỉ phú Trần Đình Long đạt gần 1.764 tỉ đồng doanh thu thuần, giảm 11,3% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 345 tỉ đồng, giảm 15,2%. Doanh nghiệp cho biết lợi nhuận giảm do sản lượng heo và sản lượng bò bán ra giảm, giá heo hơi giảm so với cùng kỳ.
Còn Dabaco của tỉ phú Nguyễn Như So đạt 4.124 tỉ đồng doanh thu thuần trong quý 1-2026, tăng hơn 14% so với cùng kỳ. Tuy nhiên lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 374 tỉ đồng, giảm hơn 26%.
Đơn vị này giải trình mặc dù sản lượng tiêu thụ mảng thức ăn chăn nuôi tăng nhưng giá nguyên liệu và tỉ giá tăng nên lợi nhuận mảng này giảm so với cùng kỳ. Ngoài ra, giá lợi hơi thấp hơn nên lợi nhuận các công ty chăn nuôi lợn giảm.
Đối lập với 2 đơn vị trên, doanh thu thuần của BAF trong quý vừa qua đạt hơn 1.762 tỉ đồng, tăng gần 57%. Lợi nhuận sau thuế ở mức 206 tỉ đồng, tăng hơn 54%. Công ty cho biết kết quả tăng trưởng tích cực nhờ sản lượng heo đạt gần 240.000 con, tăng khoảng 50% so với cùng kỳ năm 2025.
Bên cạnh đó, mặc dù chi phí đầu vào như giá dầu và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi có xu hướng tăng từ 5-15%, tuy nhiên công ty đã chủ động kiểm soát thông qua mô hình chuỗi giá trị khép kín Feed-Farm-Food, qua đó duy trì biên lợi nhuận ở mức tích cực.
Quý 1-2026, Masan MEATLife của tỉ phú Nguyễn Đăng Quang đạt 2.479 tỉ đồng doanh thu thuần (tăng gần 20%) và 147 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế (tăng gần 27%). Công ty này cho biết doanh thu tăng đến từ tất cả các mảng, gồm trang trại, thịt mát và thịt chế biến. Chi phí sản xuất được kiểm soát tối ưu đã góp phần làm tăng lợi nhuận gộp, từ đó cải thiện lợi nhuận sau thuế.
Để so sánh khả năng sinh lời giữa các doanh nghiệp, giới phân tích thường sử dụng biên lợi nhuận sau thuế thay vì số liệu tuyệt đối. Đây là chỉ số thể hiện lợi nhuận cuối cùng mà doanh nghiệp giữ lại được sau khi trừ hết tất cả chi phí từ sản xuất, vận hành đến thuế và lãi vay.
Nông nghiệp Hòa Phát đứng đầu về biên lợi nhuận sau thuế với tỉ lệ 19,6% trong quý 1-2026. BAF xếp thứ 2 với 11,7%. Còn Dabaco và Masan MEATLife lần lượt đạt 9,1% và 5,9%.
Số liệu năm 2024 và 2025 cũng thấy Nông nghiệp Hòa Phát đứng đầu về khả năng sinh lời. Các công ty đều ghi nhận sự cải thiện về biên lợi nhuận trong năm 2025, trừ trường hợp của BAF giảm từ mức 5,7% của năm 2024 về mức 2,5%.
Biên lợi nhuận sau thuế của một doanh nghiệp được thúc đẩy từ 3 yếu tố: Biên lợi nhuận gộp cao, hiệu quả quản lý chi phí bán hàng trực tiếp, gián tiếp và các chi phí quản lý doanh nghiệp (chi phí SG&A) và hiệu quả kiểm soát chi phí tài chính ròng.
Theo Chứng khoán Vietcap, về biên lợi nhuận gộp, Masan MEATLife có lợi thế nhất do tập trung vào thịt heo mát cao cấp có thương hiệu. Về hiệu quả quản lý chi phí SG&A, Nông nghiệp Hòa Phát vượt trội hơn, trong khi tỉ lệ này của Masan MEATLife khá cao do chi tiêu marketing lớn để xây dựng thương hiệu thịt cao cấp.
Do sử dụng đòn bẩy thấp, chi phí tài chính cũng không ít tác động đến lợi nhuận ròng của Nông nghiệp Hòa Phát so với các công ty còn lại.
Đó là khẳng định của Thuế tỉnh Khánh Hòa trong công văn trả lời doanh nghiệp. Đây được xem là văn bản cảnh báo đầu tiên của cơ quan thuế về quy định các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên bắt buộc phải chuyển khoản.
Cụ thể, Thuế tỉnh Khánh Hòa cho biết nơi này nhận được văn bản của Công ty TNHH Thực phẩm Nhất Nguyên kiến nghị về việc áp dụng lộ trình chi trả tiền lương qua tài khoản ngân hàng đối với người lao động là đồng bào dân tộc thiểu số.
Về vấn đề này, Thuế tỉnh Khánh Hòa cho biết nơi này ghi nhận vướng mắc của công ty đang gặp phải.
Tuy nhiên Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025, Nghị định số 320 của Chính phủ và Thông tư số 20 của Bộ Tài chính thì không có điều khoản quy định hiệu lực về việc sử dụng chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên được áp dụng từ ngày 31-12-2026.
Vì vậy công ty bắt buộc phải thực hiện quy định này từ ngày 15-12-2025.
Thuế tỉnh Khánh Hòa cũng cho biết theo quy định, các khoản thanh toán từng lần có giá trị dưới 5 triệu đồng không bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tuy nhiên Thuế tỉnh Khánh Hòa lưu ý, việc thanh toán tiền lương cho người lao động phải được thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng lao động, chi trả đúng đối tượng và có chứng từ chi trả theo đúng quy định.
Qua kiểm tra nếu cơ quan thuế phát hiện công ty cố ý chia nhỏ số lần chi trả nhằm né tránh quy định thanh toán không dùng tiền mặt, cơ quan thuế có quyền xác định lại nghĩa vụ thuế căn cứ vào bản chất giao dịch thực tế.
Tuy là quan điểm của Thuế tỉnh Khánh Hòa, theo các chuyên gia đó cũng là cơ sở để các doanh nghiệp tham khảo, từ đó phòng ngừa rủi ro bị truy thu trong tương lai.
Trước đó từ cuối năm 2025, vấn đề lương, thưởng trên 5 triệu đồng chi bằng tiền mặt có được tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hay không là chủ đề nóng trên nhiều diễn đàn kế toán, thuế.
Vấn đề trên nảy sinh sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 320 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, có hiệu lực ngay từ ngày ký ban hành (15-12-2025).
Khi đó nhiều chuyên gia cho rằng dù có đề cập tại điểm c khoản 1 điều 9 Nghị định 320, nhưng hết sức chung chung, trong khi dự thảo thông tư hướng dẫn chỉ đề cập đến việc áp dụng cho mua bán hàng hóa, dịch vụ mà không đề cập cụ thể đến vấn đề chi lương cho người lao động...
Có ý kiến cho rằng trường hợp cho rằng chi lương, thưởng trên 5 triệu đồng phải chuyển khoản là thông tin mang tính chất đặc thù để giải quyết một tình huống/trường hợp/câu hỏi cụ thể chứ không mang tính chất quy phạm.
Tuy nhiên trong khi chờ thông tư hướng dẫn định nghĩa "các khoản thanh toán khác" là gì, theo các chuyên gia vẫn phải chọn cách hiểu an toàn là bao gồm cả tiền lương.
Các chuyên gia, doanh nghiệp cũng kiến nghị Bộ Tài chính cần sớm ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết về "các khoản thanh toán khác" một cách kịp thời để doanh nghiệp hiểu và thực hiện đúng.
