Một trận động đất mạnh 7,1 độ với tâm chấn ở độ sâu 10km tại tỉnh Kumamoto miền Nam Nhật Bản vào chiều 28/7 đã khiến khoảng 300.000 người phải sơ tán, nhiều người có thể đã thiệt mạng do mắc kẹt bên trong một trung tâm thương mại.
Phát biểu với các phóng viên tại văn phòng ở Tokyo, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết các cơ quan chức năng vẫn đang đánh giá toàn bộ mức độ thiệt hại trong khu vực.
“Chúng tôi đã nhận được thông tin về việc có người bị thương. Mất điện và hỏa hoạn đã xảy ra ở một số khu vực, đồng thời cũng có thiệt hại về đường xá, cầu cống và sự sụp đổ của các tòa nhà. Tôi kêu gọi mọi người hãy hành động để tự bảo vệ mình, bao gồm cả việc sơ tán đến nơi an toàn”, bà Takaichi nói.
Khoảng 300.000 người đã được hướng dẫn di chuyển đến các trung tâm sơ tán, trong khi 3.600 binh sĩ sẽ được triển khai để hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai khi các dư chấn vẫn tiếp tục rung chuyển.
Trong khi đó, hơn 46.000 hộ gia đình trong khu vực hiện đang rơi vào cảnh mất điện sau trận động đất. Công ty điện lực địa phương cho biết họ đã thành lập một đơn vị ứng phó khẩn cấp để hỗ trợ công tác khôi phục nguồn điện.
Tuy nhiên, nhà máy điện hạt nhân Sendai, nằm cách tâm chấn động đất khoảng 100km, không chịu bất kỳ thiệt hại nào.
Nhiều người nghi thiệt mạng do mắc kẹt
Tại thị trấn Kashima thuộc tỉnh Kumamoto, tầng hai của một trung tâm thương mại đã bị sập, khiến nhiều người mắc kẹt bên trong. Hiện chưa thể xác định chính xác số người mắc kẹt.
Đài truyền hình TBS đưa tin, “nhiều người” có thể đã thiệt mạng bên trong trung tâm thương mại bị hư hại bởi trận động đất.
Lực lượng chữa cháy đã đến hiện trường nhưng không thể tiến vào tòa nhà từ tầng một, làm cản trở các hoạt động cứu hộ của họ.
Trước đó, cảnh sát cho biết họ đã nhận được các báo cáo về những tiếng động giống như một vụ nổ tại Aeon Mall ở khu vực Kumamoto, nhưng chưa thể cung cấp thêm thông tin về thiệt hại hay bất kỳ thương vong nào.
Một người phát ngôn của Aeon cho biết khách hàng và nhân viên đã được sơ tán ngay sau đợt rung chấn ban đầu và nguyên nhân chính xác của vụ nổ tiếp theo vẫn chưa rõ ràng.
Một số tòa nhà khác cũng bốc cháy hoặc sụp đổ một phần, trong khi các vết nứt lớn xuất hiện trên các con đường chính, bao gồm cả một đường cao tốc trên cao. Dịch vụ đường sắt bị gián đoạn và các chuyến bay bị hoãn/hủy.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết, người dân ở các khu vực cảm nhận được đợt rung chấn lớn nhất phải đề phòng các trận động đất mạnh tiếp theo trong khoảng một tuần, cũng như nguy cơ sạt lở đất.
Vào năm 2016, Kumamoto từng bị tàn phá bởi hai trận động đất kinh hoàng (trận đầu tiên mạnh 6,5 độ, tiếp theo là trận 7,3 độ diễn ra hai ngày sau đó) khiến 273 người thiệt mạng và hơn 2.800 người khác bị thương.
Nhật Bản là một trong những quốc gia dễ bị động đất nhất thế giới, với một đợt rung chấn xảy ra ít nhất mỗi 5 phút.
Nằm dọc theo “Vành đai lửa” của các núi lửa và rãnh đại dương bao quanh một phần Thái Bình Dương, Nhật Bản chiếm khoảng 20% số trận động đất có độ lớn từ 6 độ trở lên trên thế giới.
Cử tri tại 6 bang Alabama, Georgia, Idaho, Kentucky, Oregon và Pennsylvania của Mỹ đã bắt đầu đi bỏ phiếu bầu cử sơ bộ vào ngày 19-5.
Kết quả các cuộc bỏ phiếu sẽ cho thấy mức độ ảnh hưởng của Tổng thống Donald Trump trong việc tác động đến lá phiếu của cử tri Đảng Cộng hòa, cũng như khả năng Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào cuối năm nay.
Sự xuất hiện của nhiều nhân vật chính trị hàng đầu từ hai đảng đã "hâm nóng" cuộc đua ở các bang.
Theo báo US News & World Report, tại bang Alabama, Đảng Cộng hòa sẽ bầu ứng viên thay vị trí tại thượng viện của thượng nghị sĩ Tommy Tuberville - người sẽ ra tranh cử Thống đốc.
Ông Tuberville dự kiến có màn tái đấu với cựu thượng nghị sĩ Dân chủ Doug Jones - người đã thất bại trước ông trong cuộc bầu cử Thượng viện năm 2020.
Trong khi đó ở đường đua Thượng viện bang này, dân biểu Barry Moore - ứng viên "nặng ký" do được Tổng thống Trump hậu thuẫn - sẽ cạnh tranh với 6 ứng viên khác như Tổng chưởng lý Steve Marshall và cựu đặc nhiệm hải quân Jared Hudson.
Tại bang Georgia, cuộc đua Thống đốc phía Dân chủ có sự tham gia của cựu Thị trưởng Atlanta Keisha Lance Bottoms, người nhận được sự ủng hộ của cựu Tổng thống Joe Biden.
Nếu giành chiến thắng, bà có thể trở thành nữ Thống đốc da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, theo phóng viên TTXVN ở Washington. Về phía Đảng Cộng hòa, ông Trump dành sự hậu thuẫn Phó thống đốc Burt Jones trong cuộc đua Thống đốc.
Ngoài ra, cử tri bang này sẽ bầu ba ghế tại Tòa án tối cao bang. Hai trong số đó hiện do các thẩm phán được phe Cộng hòa bổ nhiệm nắm giữ.
Hiện Đảng Dân chủ kỳ vọng các ứng viên được cựu Tổng thống Barack Obama và nhiều lãnh đạo đảng hậu thuẫn có thể tạo đột phá.
Tại bang Pennsylvania, cử tri Đảng Dân chủ sẽ chọn ra các ứng viên để giành lại bốn ghế do Đảng Cộng hòa nắm giữ, được coi là rất quan trọng để đảng này giành lại quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ tại cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới
Tại Kentucky, tâm điểm là cuộc đối đầu giữa dân biểu Đảng Cộng hòa Thomas Massie - người thường xuyên chỉ trích ông Trump - và ứng viên được ông Trump hậu thuẫn là ông Ed Gallrein.
Theo Công ty AdImpact, đây là cuộc bầu cử sơ bộ Hạ viện có chi tiêu quảng cáo lớn nhất kể từ năm 2018, với gần 33 triệu USD, chủ yếu từ các nhóm ủng hộ ông Trump và các tổ chức thân Israel phản đối lập trường của ông Massie về cuộc chiến ở Iran.
Ngoài ra, cử tri bang này sẽ tìm ra người kế nhiệm thượng nghị sĩ Mitch McConnell - người có bốn thập niên giữ ghế tại Thượng viện.
Tại Idaho, toàn bộ 105 ghế trong nghị viện bang sẽ được bầu lại.
Một trong những cuộc đua đáng chú ý của Đảng Cộng hòa là màn "tái đấu" giữa thượng nghị sĩ bang Jim Woodward và cựu thượng nghị sĩ Scott Herndon để giành quyền đại diện khu vực 1 ở Thượng viện bang. Đây là lần thứ ba trong bốn năm họ đối đầu nhau, sau cuộc đua tốn kém kỷ lục năm 2024.
Tại Oregon, cử tri sẽ bỏ phiếu cho bầu cử sơ bộ Thống đốc và đề xuất tăng thuế xăng dầu, giao thông. Đáng chú ý là phe Đảng Cộng hòa có tới 14 ứng viên tranh cử Thống đốc tại bang này.
Số liệu được Bộ trưởng Y tế Venezuela Carlos Alvarado công bố chiều tối 25/6, khi cập nhật thông tin liên quan trận động đất kép xảy ra trước đó một ngày. Venezuela đang chạy đua với thời gian tìm kiếm những nạn nhân còn mắc kẹt dưới các tòa nhà bị đổ sập.
Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez cho biết Mỹ và một số nước châu Âu đang triển khai lực lượng cứu hộ cứu nạn đến nước này. Các chuyên gia được Liên Hợp Quốc (LHQ) chứng nhận cũng lên đường tới quốc gia Nam Mỹ để hỗ trợ tìm kiếm nạn nhân.
Bộ tư lệnh phương Nam (SOUTHCOM) của quân đội Mỹ ngày 25/6 xác nhận lực lượng của họ sẽ hỗ trợ các đội tìm kiếm cứu nạn ở Venezuela. SOUTHCOM sẽ triển khai tàu đổ bộ USS Fort Lauderdale, tàu tác chiến ven bờ USS Billings cũng như vận tải cơ C-17 Globemaster và C-130 Hercules.
Bộ Ngoại giao Mỹ cũng công bố gói viện trợ sẽ bao gồm 50 triệu USD cho các nhóm viện trợ đang hoạt động tại Venezuela cùng khoản đóng góp 100 triệu USD cho quỹ nhân đạo của LHQ dành cho quốc gia này.
Trận động đất mạnh 7,2 độ xảy ra cách thủ đô Caracas của Venezuela khoảng 160 km về phía tây lúc tối 24/6, với tâm chấn nằm ở độ sâu 22 km. Chưa đầy một phút sau, trận thứ hai mạnh 7,5 độ xảy ra cách đó vài km với tâm chấn ở độ sâu 10 km. Đây là trận động đất mạnh nhất ở Venezuela kể từ năm 1900.
Mô hình dự báo của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ cho thấy số người chết có khả năng lên tới hàng nghìn, với xác suất rất cao vượt quá 10.000 người.
Venezuela là quốc gia dễ hứng chịu động đất. Những trận động đất mạnh nhất được ghi nhận gần đây ở nước này xảy ra tại khu vực đông bắc vào năm 1997 và thủ đô Caracas hồi năm 1967, lần lượt khiến 73 người và 236 người thiệt mạng.
Trong bài đăng trên Truth Social ngày 25.5, Tổng thống Trump cho hay ông đã trao đổi với lãnh đạo các nước trên, cùng Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và Bahrain, hai quốc gia từng tham gia Hiệp định Abraham trong nhiệm kỳ đầu của ông.
"Tôi yêu cầu tất cả các quốc gia ngay lập tức ký kết Hiệp định Abraham. Nếu Iran ký thỏa thuận này với tôi, với tư cách Tổng thống Mỹ, tôi sẽ rất vinh dự nếu họ cũng trở thành một phần của liên minh thế giới chưa từng có này", theo AFP dẫn bài đăng của ông Trump.
Hiệp định Abraham là khuôn khổ do chính quyền Tổng thống Trump thúc đẩy năm 2020 nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số nước Ả Rập, gồm UAE, Bahrain, Morocco và Sudan. Ông Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn mở rộng thỏa thuận này nếu trở lại Nhà Trắng.
Tuy nhiên, đề xuất mới của ông Trump được cho là khó nhận được phản ứng tích cực trong ngắn hạn, nhất là khi dư luận tại nhiều nước Hồi giáo vẫn bất bình sâu sắc trước chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza.
Pakistan đã bác bỏ khả năng tham gia. Theo Reuters dẫn một nguồn tin Pakistan, tuyên bố của ông Trump phản ánh nỗ lực gắn tiến trình ngừng bắn với Iran vào mục tiêu mở rộng Hiệp định Abraham, nhưng 2 vấn đề này "không liên quan và không thể liên quan với nhau". "Pakistan không bị ép buộc phải tuân theo bất kỳ yêu cầu nào như vậy", theo nguồn thạo tin.
Các nước liên quan hiện chưa công khai bình luận về bài đăng của ông Trump.
Đối với Ả Rập Xê Út, việc công nhận Israel là vấn đề đặc biệt nhạy cảm. Riyadh từ lâu khẳng định sẽ không bình thường hóa quan hệ với Israel nếu không có một lộ trình rõ ràng hướng tới nhà nước Palestine. Với vị thế là nơi có hai thánh địa Mecca và Medina, bất kỳ bước đi nào của Ả Rập Xê Út đối với Israel đều mang ý nghĩa chính trị, tôn giáo và an ninh sâu rộng.
Đối với Ả Rập Xê Út, việc công nhận Israel sẽ không chỉ là một cột mốc ngoại giao, mà còn là một vấn đề an ninh quốc gia vô cùng nhạy cảm, gắn liền với việc giải quyết một trong những cuộc xung đột lâu đời và khó hòa giải nhất trong khu vực.
Trong khi đó, Ai Cập, Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ đã có quan hệ ngoại giao với Israel, nhưng các mối quan hệ này trở nên căng thẳng kể từ khi chiến sự Gaza bùng phát.
Ông Trump nói các cuộc đàm phán với Iran "đang diễn ra tốt đẹp", song không đưa ra dấu hiệu cụ thể cho thấy một thỏa thuận sắp được ký. Chủ nhân Nhà Trắng nói một hoặc hai trong số các quốc gia ông đã nói chuyện có thể có lý do để không tham gia, nhưng cho rằng hầu hết đều nên "sẵn sàng, mong muốn và có khả năng biến thỏa thuận với Iran này thành một sự kiện lịch sử vĩ đại hơn"
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, đồng minh lâu năm của ông Trump, ủng hộ việc gắn thỏa thuận Iran với Hiệp định Abraham, cho rằng điều này có thể thúc đẩy hội nhập khu vực và tạo ra "một cường quốc về cơ hội kinh tế".
Tuy nhiên, một số chuyên gia tỏ ra hoài nghi. Ông Aaron David Miller, một chuyên gia cao cấp tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình quốc tế, nhận định rất khó có khả năng lời kêu gọi của ông Trump sẽ thành công, một phần là do sự cạnh tranh khu vực giữa các quốc gia.
Ông Ali Vaez, Giám đốc dự án Iran tại Nhóm khủng hoảng quốc tế, cho rằng: "Ông Trump đang cố trình bày thỏa thuận hạt nhân với Iran như phần tiếp nối của Hiệp định Abraham: tốt cho Israel, tốt cho khu vực và đủ sức thuyết phục những người hoài nghi tại Washington. Nhưng ông ấy đang đổi ảo tưởng này lấy ảo tưởng khác - từ việc ép Iran đầu hàng đến việc giả vờ rằng một thỏa thuận mong manh có thể trở thành nền tảng cho một trật tự mới ở Trung Đông".
