Reuters hôm qua (17.4) đưa tin Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko đã rời khỏi Mỹ vào ngày 16.4 với tâm trạng phấn chấn sau những cuộc hội đàm tích cực với quan chức cấp cao của Mỹ, trong đó có Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. “Tôi nghĩ Bộ trưởng Bessent đứng về phía Ukraine và ủng hộ Ukraine”, bà Svyrydenko nói khi trả lời phỏng vấn với Reuters trong chuyến thăm Mỹ vừa qua để tham dự hội nghị của Quỹ Tiền tệ quốc tế và Ngân hàng Thế giới.
Bà Svyrydenko khẳng định mối quan hệ giữa Ukraine và Mỹ đã được củng cố trong năm qua thông qua hợp tác về Quỹ Đầu tư tái thiết Mỹ – Ukraine (URIF). Quỹ này đã phê duyệt dự án đầu tiên vào tháng trước và dự kiến sẽ phê duyệt dự án thứ hai vào mùa hè này. Thủ tướng Ukraine cho biết thêm bà hy vọng URIF có thể được mở rộng để phê duyệt thêm nhiều dự án, so với mục tiêu ban đầu cho năm nay là 3 dự án.
Bà Svyrydenko cũng đã gặp các thượng nghị sĩ thuộc lưỡng đảng của Mỹ tại Washington D.C vào ngày 16.4. Cuộc gặp, do các thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, Dick Durbin và Roger Wicker chủ trì, tập trung vào việc duy trì viện trợ quân sự của Mỹ và các đồng minh, cũng như nỗ lực mới hướng tới các cuộc đàm phán hòa bình, theo thông cáo báo chí từ Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ.
Các quan chức Mỹ và Ukraine đã gặp nhau tại bang Florida trong tháng trước để đàm phán về việc chấm dứt cuộc xung đột Nga – Ukraine, nhưng triển vọng đạt được thỏa thuận đã suy giảm. Ukraine khẳng định họ cần các đảm bảo an ninh trước khi đồng ý với bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.
Thủ tướng Svyrydenko cho biết thêm Kyiv hy vọng kết quả bầu cử quốc hội Hungary ngày 12.4 sẽ giúp mở khóa cho gói cấm vận thứ 20 của Liên minh Châu Âu (EU) đối với Nga, cũng như khoản vay 90 tỉ euro của EU dành cho Ukraine. Kết quả bầu cử quốc hội Hungary cho thấy đảng Tisza của ông Peter Magyar đánh bại đảng Fidesz của đương kim Thủ tướng Viktor Orban. Quốc hội mới của Hungary sẽ họp vào đầu tháng 5 để bầu ông Magyar làm thủ tướng, theo AFP.
Trong tháng trước, Thủ tướng Orban đã phủ quyết gói vay 90 tỉ euro nói trên, viện dẫn mâu thuẫn với Kyiv liên quan đường ống dẫn dầu Druzhba. Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn việc sửa chữa Druzhba, đường ống cung cấp dầu thô từ Nga cho các nhà máy lọc dầu của hai nước này thông qua Ukraine. Kyiv lập luận đường ống Druzhba bị hư hại do cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga vào ngày 27.1, và việc sửa chữa cần thêm thời gian.
Ngoại trưởng Slovakia Juraj Blanar hôm 16.4 khẳng định Slovakia sẽ không chặn khoản vay 90 tỉ euro dù có tranh chấp về đường ống Druzhba. Tuy nhiên, ông Blanar tuyên bố Slovakia sẵn sàng ngăn chặn gói cấm vận mới nhất của EU đối với Nga cho đến khi đường ống Druzhba hoạt động trở lại. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 14.4 nói rằng đường ống Druzhba sẽ hoạt động trở lại vào cuối tháng này.
Cũng trong ngày 16.4, Ủy viên phụ trách kinh tế EU Valdis Dombrovskis nói rằng “kết quả bầu cử ở Hungary cho phép chúng tôi giải ngân gói hỗ trợ 90 tỉ euro cho Ukraine trong năm nay và năm tới”. Ngoài ra, Ủy viên phụ trách mở rộng EU Marta Kos cho hay EU sẽ giải ngân từ 2,5-2,7 tỉ euro cho Kyiv sau khi quốc hội Ukraine hoàn thành những cải cách cần thiết trong tuần trước. Bà Kos cho biết thêm khoản giải ngân này sẽ đến từ quỹ hỗ trợ Ukraine của EU, tách biệt với khoản vay 90 tỉ euro, theo Reuters.
Báo The Hill đưa tin hạ nghị sĩ Larson đã nộp kiến nghị luận tội dựa trên bài đăng gần đây trên mạng xã hội của Tổng thống Trump, khi ông cảnh báo sẽ "xóa sổ toàn bộ một nền văn minh" nếu Iran không lập tức mở lại eo biển Hormuz.
Ông Larson cho rằng với phát ngôn trên, chủ nhân Nhà Trắng đã đặt an ninh của nước Mỹ vào tình thế rủi ro.
Tổng cộng 70 thành viên đảng Dân chủ, trong đó có cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, thượng nghị sĩ Chris Murphy và hạ nghị sĩ Yaasmin Ansari, đã kêu gọi nội các của ông Trump kích hoạt Tu chính án thứ 25, theo đó bắt buộc tổng thống phải chuyển giao quyền lực cho phó tổng thống với lý do không còn đủ năng lực trên cương vị lãnh đạo đất nước.
Hiện các thành viên nội các luôn bày tỏ ủng hộ chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel phát động ở Iran, khẳng định mục tiêu chiến lược của Nhà Trắng là nhằm ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong khi đó, những nhân vật truyền thông lâu nay vẫn ủng hộ Tổng thống Trump như ông Alex Jones, bà Megyn Kelly và ông Tucker Carlson, đều cho rằng bài đăng muốn xóa sổ cả nền văn minh đã đi quá giới hạn.
Còn những người khác bác bỏ quan ngại sau những lời đe dọa tấn công của ông Trump, chẳng hạn như hạ nghị sĩ Mike Lawler của đảng Cộng hòa nói rằng nhà lãnh đạo chỉ thể hiện hành động quyết đoán nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và dân sự của Iran, chứ không nhằm vào người vô tội.
Tuy nhiên, hạ nghị sĩ Larson cho rằng những phát ngôn của tổng thống cho thấy ông không còn đủ năng lực đảm nhiệm vai trò lãnh đạo nước Mỹ.
"Người dân trong khắp khu vực bầu cử của tôi đều nhận thấy ông ấy (Tổng thống Trump) không đủ tư cách lãnh đạo và đang kêu gọi luận tội ông", ông Larson nói.
Các cuộc giao tranh giữa Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và Hezbollah trở nên dữ dội hơn vào ngày 26/5, sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu ra lệnh cho quân đội Israel tấn công mạnh hơn vào nhóm vũ trang này trên khắp Lebanon. "Chúng tôi sẽ tăng cường độ tấn công và đánh bại toàn diện Hezbollah", ông Netanyahu nói.
IDF cùng ngày cho biết đã tập kích hơn 100 địa điểm của Hezbollah trên khắp miền nam và miền đông Lebanon, nhắm vào kho đạn, sở chỉ huy và điểm quan sát mà đối phương sử dụng để tấn công binh sĩ và người dân ở miền bắc Israel.
Hãng thông tấn nhà nước Lebanon NNA đưa tin 12 người thiệt mạng trong một vụ tấn công của Israel nhằm vào làng Mashghara ở miền đông nước này, trong đó có một số nạn nhân là thành viên một gia đình.
Hezbollah cho biết đã phóng rocket, nã pháo và dùng drone tập kích binh sĩ, phương tiện chiến đấu của Israel di chuyển dọc sông Litani về phía làng Yohmor al-Shaqif và Zawtar al-Sharqieh, tỉnh Nabatieh. Kênh Al-Manar của Hezbollah đưa tin nhóm này đã đẩy lùi các đợt tiến công dọc sông.
IDF những ngày qua tăng tần suất tấn công vào thành phố Nabatieh và các khu vực khác thuộc tỉnh cùng tên, nơi sông Litani chảy qua. Quân đội Israel ngày 26/5 cảnh báo người dân tại Nabatieh sơ tán trước khi không kích thành phố này.
Sông Litani nằm cách biên giới Israel - Lebanon khoảng 30 km về phía bắc. Giới chức Israel cuối tháng 3 tuyên bố muốn kiểm soát khu vực ở Lebanon trải rộng từ biên giới tới phía nam con sông này nhằm lập vùng đệm phòng thủ.
Các cuộc đụng độ diễn ra bất chấp lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon đang có hiệu lực. Phái đoàn Israel và Lebanon dự kiến gặp nhau để đàm phán trực tiếp tại thủ đô Washington, Mỹ vào ngày 29/5.
Thỏa thuận ngừng bắn Israel - Lebanon bị đánh giá là dường như ngày càng trở nên không thực tế, làm phức tạp thêm nỗ lực khôi phục hòa bình tại Trung Đông khi Iran muốn chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận, trong đó có ở Lebanon.
Israel tuyên bố sẽ chỉ rút quân khi Hezbollah không còn gây ra mối đe dọa cho cư dân các thị trấn miền bắc nước này. Hezbollah khẳng định sẽ tiếp tục chiến đấu cho tới khi IDF rời khỏi Lebanon và chấm dứt các cuộc không kích hàng ngày.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. IDF sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon, khiến hơn một triệu người tại miền nam nước này phải di tản.
Giao tranh tới nay đã khiến 3.185 người thiệt mạng, hơn 9.600 người bị thương tại Lebanon. Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết 23 binh sĩ, một nhà thầu quân sự và hai thường dân nước này thiệt mạng.
Ngày 3-4, các tờ báo lớn của Mỹ đưa tin một chiếc máy bay chiến đấu của Mỹ đã bị rơi trên lãnh thổ Iran và lực lượng Mỹ đang cố gắng cứu tổ bay, sau khi truyền thông Iran phát sóng đoạn video về mảnh vỡ máy bay.
Báo New York Times dẫn lời các quan chức Mỹ và Israel xác nhận tuyên bố của Iran rằng Tehran đã bắn hạ một chiếc tiêm kích.
Báo Wall Street Journal và trang Axios cho biết lực lượng Mỹ đang triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ.
Đây được cho là chiếc máy bay chiến đấu đầu tiên của Mỹ bị bắn hạ trên lãnh thổ Iran kể từ khi Tổng thống Donald Trump và Israel phát động tấn công Iran hôm 28-2.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) - vốn phụ trách các hoạt động quân sự ở Trung Đông - chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận, theo Hãng tin AFP.
Một đài truyền hình địa phương ở tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, tây nam Iran, phát hình ảnh được cho là mảnh vỡ của chiếc máy bay bị bắn rơi, cho thấy một đống mảnh kim loại méo mó ở phía sau chiếc xe tải.
Đài này cũng phát thông điệp từ cảnh sát tỉnh, kêu gọi người dân du mục và dân địa phương ở tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad tham gia cùng quân đội trong việc truy tìm tổ bay.
"Nếu các bạn bắt sống phi công của kẻ thù và bàn giao cho cảnh sát và lực lượng quân sự, các bạn sẽ nhận được phần thưởng và tiền thưởng giá trị" - một phóng viên nói trên đài.
Chưa rõ loại máy bay nào liên quan. Một số báo cáo nhắc đến cả tiêm kích F-35 và F-15E.
Theo một phi công phương Tây, trong trường hợp phi công nhảy dù xuống lãnh thổ đối phương, "việc đầu tiên cần làm là ẩn nấp và cố gắng phát tín hiệu vị trí cho đồng đội".
