Cử tri tại 6 bang Alabama, Georgia, Idaho, Kentucky, Oregon và Pennsylvania của Mỹ đã bắt đầu đi bỏ phiếu bầu cử sơ bộ vào ngày 19-5.
Kết quả các cuộc bỏ phiếu sẽ cho thấy mức độ ảnh hưởng của Tổng thống Donald Trump trong việc tác động đến lá phiếu của cử tri Đảng Cộng hòa, cũng như khả năng Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào cuối năm nay.
Sự xuất hiện của nhiều nhân vật chính trị hàng đầu từ hai đảng đã “hâm nóng” cuộc đua ở các bang.
Theo báo US News & World Report, tại bang Alabama, Đảng Cộng hòa sẽ bầu ứng viên thay vị trí tại thượng viện của thượng nghị sĩ Tommy Tuberville – người sẽ ra tranh cử Thống đốc.
Ông Tuberville dự kiến có màn tái đấu với cựu thượng nghị sĩ Dân chủ Doug Jones – người đã thất bại trước ông trong cuộc bầu cử Thượng viện năm 2020.
Trong khi đó ở đường đua Thượng viện bang này, dân biểu Barry Moore – ứng viên “nặng ký” do được Tổng thống Trump hậu thuẫn – sẽ cạnh tranh với 6 ứng viên khác như Tổng chưởng lý Steve Marshall và cựu đặc nhiệm hải quân Jared Hudson.
Tại bang Georgia, cuộc đua Thống đốc phía Dân chủ có sự tham gia của cựu Thị trưởng Atlanta Keisha Lance Bottoms, người nhận được sự ủng hộ của cựu Tổng thống Joe Biden.
Nếu giành chiến thắng, bà có thể trở thành nữ Thống đốc da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, theo phóng viên TTXVN ở Washington. Về phía Đảng Cộng hòa, ông Trump dành sự hậu thuẫn Phó thống đốc Burt Jones trong cuộc đua Thống đốc.
Ngoài ra, cử tri bang này sẽ bầu ba ghế tại Tòa án tối cao bang. Hai trong số đó hiện do các thẩm phán được phe Cộng hòa bổ nhiệm nắm giữ.
Hiện Đảng Dân chủ kỳ vọng các ứng viên được cựu Tổng thống Barack Obama và nhiều lãnh đạo đảng hậu thuẫn có thể tạo đột phá.
Tại bang Pennsylvania, cử tri Đảng Dân chủ sẽ chọn ra các ứng viên để giành lại bốn ghế do Đảng Cộng hòa nắm giữ, được coi là rất quan trọng để đảng này giành lại quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ tại cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới
Tại Kentucky, tâm điểm là cuộc đối đầu giữa dân biểu Đảng Cộng hòa Thomas Massie – người thường xuyên chỉ trích ông Trump – và ứng viên được ông Trump hậu thuẫn là ông Ed Gallrein.
Theo Công ty AdImpact, đây là cuộc bầu cử sơ bộ Hạ viện có chi tiêu quảng cáo lớn nhất kể từ năm 2018, với gần 33 triệu USD, chủ yếu từ các nhóm ủng hộ ông Trump và các tổ chức thân Israel phản đối lập trường của ông Massie về cuộc chiến ở Iran.
Ngoài ra, cử tri bang này sẽ tìm ra người kế nhiệm thượng nghị sĩ Mitch McConnell – người có bốn thập niên giữ ghế tại Thượng viện.
Tại Idaho, toàn bộ 105 ghế trong nghị viện bang sẽ được bầu lại.
Một trong những cuộc đua đáng chú ý của Đảng Cộng hòa là màn “tái đấu” giữa thượng nghị sĩ bang Jim Woodward và cựu thượng nghị sĩ Scott Herndon để giành quyền đại diện khu vực 1 ở Thượng viện bang. Đây là lần thứ ba trong bốn năm họ đối đầu nhau, sau cuộc đua tốn kém kỷ lục năm 2024.
Tại Oregon, cử tri sẽ bỏ phiếu cho bầu cử sơ bộ Thống đốc và đề xuất tăng thuế xăng dầu, giao thông. Đáng chú ý là phe Đảng Cộng hòa có tới 14 ứng viên tranh cử Thống đốc tại bang này.
"Có những người ủng hộ khai thông eo biển Hormuz bằng vũ lực thông qua chiến dịch quân sự. Mỹ đôi khi bày tỏ quan điểm này", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm 2/4 cho biết khi đang thăm Hàn Quốc.
Ông khẳng định Pháp coi đây là giải pháp "phi thực tế" và không bao giờ lựa chọn phương án này. Theo Tổng thống Macron, phương án trên tốn rất nhiều thời gian và sẽ khiến những người đi qua eo biển đối mặt với nguy cơ bị Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tấn công từ trên bờ.
Lãnh đạo Pháp cho rằng eo biển Hormuz chỉ có thể mở cửa trở lại nếu có sự phối hợp từ Iran. "Do đó, điều đầu tiên và quan trọng nhất là phải có lệnh ngừng bắn và nối lại đối thoại", ông cho hay.
Tổng thống Macron chỉ trích người đồng cấp Mỹ Donald Trump thường xuyên đưa ra tuyên bố không nhất quán về xung đột tại Trung Đông. "Cần phải nghiêm túc. Khi muốn nghiêm túc thì sẽ không hàng ngày nói ngược lại với những gì mình từng phát biểu hôm trước. Có lẽ cũng không nên ngày nào cũng phát biểu", ông bình luận.
Khi được hỏi về những chỉ trích của ông Trump dành cho đồng minh NATO, ông Macron cho biết "không muốn liên tục bình luận về chiến dịch mà Mỹ tự quyết định cùng với Israel".
"Họ có thể phàn nàn về việc không được hỗ trợ, nhưng đó không phải chiến dịch của chúng tôi. Chúng tôi muốn hòa bình càng sớm càng tốt", ông nói.
Tổng thống Trump hôm 20/3 cho rằng NATO "hèn nhát" khi không muốn giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz. Ông sau đó gọi NATO là "hổ giấy" và khẳng định đang nghiêm túc cân nhắc rút Mỹ khỏi liên minh này vì họ không tham gia cuộc chiến ở Trung Đông.
Tổng thống Pháp hôm 2/4 nhận định chiến dịch của Mỹ - Israel không phải là giải pháp lâu dài cho vấn đề hạt nhân Iran. Các nước phương Tây nhiều năm qua cáo buộc Iran tìm cách phát triển vũ khí nguyên tử, trong khi Iran khẳng định chương trình hạt nhân nước này có mục đích hòa bình.
"Nếu không có khuôn khổ cho các cuộc đàm phán về ngoại giao và kỹ thuật, tình hình có thể một lần nữa xấu đi sau vài tháng hoặc vài năm", ông Macron nói.
Sau khi bị Mỹ - Israel tấn công hôm 28/2, Iran đã phát động chiến dịch trả đũa bằng cách nhắm vào các mục tiêu quân sự và hạ tầng năng lượng ở Trung Đông bằng tên lửa, máy bay không người lái.
Tehran cũng phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua. Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.
Tổng thống Trump hôm 1/4 kêu gọi các quốc gia nhận dầu thông qua eo biển Hormuz phải "chịu trách nhiệm về tuyến đường đó".
Tuần trước Bộ Ngoại giao Nhật Bản công bố Sách xanh ngoại giao thường niên, trong đó nêu rõ quan điểm chính thức của Tokyo và tái khẳng định Nhật Bản phản đối Triều Tiên sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong tuyên bố được Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đăng tải ngày 15-4, một quan chức Bộ Ngoại giao Triều Tiên nói rằng lập trường trên của Nhật Bản là "khiêu khích nghiêm trọng, xâm phạm quyền chủ quyền, lợi ích an ninh và quyền phát triển của quốc gia thiêng liêng của chúng tôi".
Tuyên bố cũng nhấn mạnh các biện pháp tăng cường năng lực quốc phòng của Triều Tiên "thuộc về quyền tự vệ".
Bình Nhưỡng cho rằng sách xanh ngoại giao của Nhật Bản "được dệt nên từ thứ logic kiểu xã hội đen quen thuộc và sự phi lý".
Trong sách xanh ngoại giao thường niên, Nhật Bản cũng bày tỏ lo ngại về việc Triều Tiên đã gửi binh sĩ và đạn dược tới Nga nhằm hỗ trợ Matxcơva trong cuộc chiến với Ukraine.
Đồng thời, Nhật Bản hạ mức đánh giá về mối quan hệ giữa nước này với Trung Quốc lần đầu tiên trong một thập kỷ, khi gọi Trung Quốc là "láng giềng quan trọng" thay vì "một trong những đối tác quan trọng nhất" của Nhật Bản.
Nhật Bản và Triều Tiên không có quan hệ ngoại giao chính thức.
Hồi tháng 1, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã gọi Triều Tiên là "quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân" cùng với Trung Quốc và Nga - quan điểm mà Chính phủ Nhật Bản lâu nay không chính thức công nhận.
Trên chương trình truyền hình của Đài TV Asahi, bà Takaichi đã nói về thực tế: Nhật Bản có lãnh thổ nằm trong một khu vực nơi các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân như vậy đang ngày càng xích lại gần nhau. Bà cho rằng Tokyo cần phải "tăng cường ngoại giao".
Triều Tiên là một trong số các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân trên thực tế, bên cạnh năm nước được phép sở hữu vũ khí hạt nhân theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) gồm: Anh, Trung Quốc, Pháp, Nga và Mỹ, cũng như một số nước khác gồm Ấn Độ, Pakistan...
Theo ước tính của Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), tính đến tháng 1-2025, Triều Tiên sở hữu khoảng 50 đầu đạn hạt nhân và có đủ vật liệu phân hạch để có thể đạt tổng số lên tới khoảng 90 đầu đạn.
Hồi tháng 3, lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un tuyên bố vị thế quốc gia hạt nhân của Triều Tiên "không thể đảo ngược", và việc mở rộng "răn đe hạt nhân tự vệ" là thiết yếu đối với an ninh quốc gia, ổn định khu vực và phát triển kinh tế.
Hãng AP ngày 2.6 đưa tin Bộ Chiến tranh Mỹ tuyên bố rằng văn phòng báo chí của cơ quan này hiện là một khu vực mật, không cho phép các nhà báo tiếp cận.
Trên mạng xã hội X, quyền thư ký báo chí Lầu Năm Góc Joel Valdez xác nhận động thái này, nói rằng không có gì "gây tranh cãi" và lý do là vì những người biên soạn các bài phát biểu, thường sử dụng các tài liệu mật, hiện đang sử dụng không gian này.
"Văn phòng báo chí Lầu Năm Góc đã được chỉ định lại là cơ sở thông tin nhạy cảm do những người viết diễn văn từ Văn phòng Bộ trưởng Chiến tranh sử dụng cơ sở này", ông Valdez viết.
"Những người viết diễn văn này thường xuyên xử lý tài liệu mật… do đó, các nhà báo sẽ không còn được phép vào không gian văn phòng nữa. Không có gì gây tranh cãi về điều đó", theo ông Valdez.
Động thái mới nhất diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa giới truyền thông Mỹ và chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Trong nhiều năm, các phóng viên Lầu Năm Góc được cấp thẻ ra vào cho phép họ tự do đi lại trong tòa nhà khi muốn tiếp xúc với các quan chức báo chí ở đó.
Vào tháng 10.2025, hầu hết các hãng tin đã trả lại thẻ ra vào và rời khỏi Lầu Năm Góc thay vì chấp nhận các hạn chế do chính phủ áp đặt đối với công việc của họ.
Hôm 18.5, tờ The New York Times kiện Bộ Chiến tranh Mỹ lần thứ hai trong vòng 5 tháng, cho rằng yêu cầu các nhà báo phải được hộ tống khi ở trong khuôn viên Lầu Năm Góc vi phạm Tu chính án thứ nhất và là "một nỗ lực vi hiến của Lầu Năm Góc nhằm ngăn chặn việc đưa tin độc lập về các vấn đề quân sự".
Tờ báo cho biết đã đệ đơn kiện bổ sung sau khi lần đầu tiên kiện Lầu Năm Góc vào tháng 12.2025 về các quy định mới do Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth ban hành. Đơn kiện phản đối một chính sách tạm thời "mà Lầu Năm Góc vội vàng áp dụng sau khi một thẩm phán liên bang phán quyết có lợi cho tờ báo trong vụ kiện ban đầu của họ".
