Giữa nhịp sống hối hả, ban ngày mọi người tất bật với công việc và học tập nhưng khi màn đêm buông xuống cũng là lúc không ít người trẻ chọn cách tắt đèn, sử dụng điện thoại hoặc máy tính trước khi ngủ; họ xem đây như cách để giải tỏa áp lực và tìm kiếm sự thư giãn.
Nguyễn Kim Thư, sinh viên Trường ĐH Văn Lang TP.HCM, cho biết thường có thói quen tắt đèn để sử dụng điện thoại trong phòng trọ vào ban đêm vì không gian yên tĩnh giúp thư giãn và dễ ngủ hơn. “Thường mình cầm điện thoại để lướt TikTok, xem các video giải trí cho bớt căng thẳng đến khi cảm thấy buồn ngủ”, Thư nói.
Sau một thời gian duy trì thói quen này, Thư nhận thấy mắt xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường như khô mắt, nhạy cảm với ánh sáng và đôi lúc nhìn mờ. Tuy nhiên, do lịch học dày đặc nên chưa đi kiểm tra mắt.
Dù Thư đã nhận thức được việc dùng điện thoại trong bóng tối có thể ảnh hưởng xấu đến đôi mắt nhưng thói quen này vẫn khó từ bỏ vì Thư cho rằng đây là cách giúp giải trí và giảm áp lực sau một ngày học tập căng thẳng.
Trong khi đó, Nguyễn Hữu Tài, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết: “Mình đi học cả ngày ít khi được dùng máy tính. Đến tối về phòng trọ, mình thường tắt hết đèn để tiết kiệm điện rồi dùng máy tính học lập trình, sau đó chơi điện tử hoặc đọc tin tức, lướt TikTok cho đến khi ngủ. Nhiều hôm mình đang sử dụng máy tính thì ngủ quên khi nào không biết”, Tài nói.
Tài cũng cho biết bản thân thích sử dụng máy tính trong không gian tối vì cảm thấy dễ tập trung hơn. “Mình thích cảm giác cả căn phòng tối đen, chỉ có ánh sáng từ màn hình chiếu vào mặt nên không bị xao nhãng bởi những thứ xung quanh”, Tài nói.
Tương tự, Nguyễn Sỹ Huy, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết việc sử dụng điện thoại và máy tính trong bóng tối trước khi ngủ đã trở thành thói quen khó bỏ. “Vì sống xa nhà, ban đêm phòng trọ khá yên tĩnh nên mình thường nằm lướt điện thoại đến khi mắt díp lại mới ngủ. Có hôm mình còn dùng máy tính làm tiểu luận hoặc giải bài tập đến khuya”, Huy kể.
Việc sử dụng thiết bị điện tử trong bóng tối suốt thời gian dài cũng khiến mắt Huy xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường. Lo lắng về tình trạng này, Huy đã đi kiểm tra mắt. Kết quả cho thấy mắt phải điều tiết quá mức do thường xuyên nhìn màn hình trong điều kiện thiếu sáng, dẫn đến khô mắt và tăng độ cận.
Nói về tác hại khi sử dụng thiết bị điện tử trong bóng tối, TS.BS Trần Đình Minh Huy, Khoa Khúc xạ Bệnh viện Mắt TP.HCM, giảng viên bộ môn Mắt Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cho biết thói quen lướt điện thoại hoặc dùng máy tính trong bóng tối thời gian dài sẽ gây ra những tác động không tốt cho mắt. Các loại màn hình như OLED hay LCD thường phát ra ánh sáng xanh năng lượng cao. Việc tiếp xúc kéo dài đặc biệt vào ban đêm sẽ làm mắt dễ mỏi, dễ nhức và gây suy giảm chất lượng giấc ngủ.
Bên cạnh đó, theo bác sĩ Huy, khi dùng điện thoại, mắt phải liên tục nhìn gần. Để nhìn rõ ở khoảng cách gần, mắt sẽ điều tiết và hội tụ liên tục, giống như một cơ hoạt động trong thời gian dài không được nghỉ ngơi, từ đó tạo cảm giác căng tức hoặc nhức mỏi mắt. Ngoài ra, khi tập trung vào màn hình, sẽ chớp mắt ít hơn bình thường. Điều này làm nước mắt bốc hơi nhanh hơn, dẫn đến khô mắt, cộm rát hoặc chảy nước mắt sống.
“Trong môi trường tối, đồng tử sẽ giãn ra để thu nhận nhiều ánh sáng hơn. Tuy nhiên, khi nhìn vào màn hình điện thoại sáng, đồng tử lại phải co lại phần nào để kiểm soát lượng ánh sáng đi vào võng mạc. Sự chênh lệch giữa môi trường tối và màn hình sáng khiến hệ điều tiết của mắt trở nên kém ổn định hơn, do đó mắt phải hoạt động nhiều hơn bình thường để liên tục thích nghi. Đồng thời, vì điện thoại được sử dụng ở khoảng cách gần nên mắt luôn phải tập trung liên tục để giữ hình ảnh rõ nét. Những điều này khiến mắt dễ xuất hiện các triệu chứng như mỏi, căng tức hoặc đau nhứt”, bác sĩ Huy phân tích.
Bác sĩ Huy cho biết gần đây nhiều bạn trẻ thường đến khám vì các triệu chứng như: mỏi mắt, khô mắt, nhức đầu, nhìn mờ thoáng qua hoặc cảm giác tăng độ sau một thời gian làm việc máy tính hoặc dùng điện thoại kéo dài vào ban đêm. “Trong y khoa, chúng tôi gọi đây là hội chứng mỏi mắt do thiết bị số, hoặc trước đây còn được biết đến với tên gọi hội chứng thị giác màn hình”, bác sĩ Huy nói.
Phân tích về tâm lý dù biết xem điện thoại hoặc máy tính có hại nhưng thói quen vẫn khó bỏ, thạc sĩ tâm lý Võ Minh Thành, giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở chuyện “biết có hại mà vẫn làm”, mà nằm ở chỗ chiếc điện thoại đã trở thành một cơ chế tự xoa dịu cảm xúc của con người. “Khi mọi thứ yên xuống trong không gian bóng tối, điện thoại trở thành một “vùng trú ẩn tâm lý” rất dễ tiếp cận. Chỉ cần mở màn hình lên là có ngay giải trí, tin nhắn, video ngắn, cảm giác được cập nhật và được lấp đầy khoảng trống”, thạc sĩ Thành nói.
Theo thạc sĩ Thành, không ít người dùng nhất là bạn trẻ không thật sự tìm kiếm thông tin, mà đang tìm kiếm cảm giác được thoát ra khỏi áp lực ban ngày. Có người tìm sự thư giãn, có người tìm cảm giác không cô đơn, có người tìm một chút quyền kiểm soát: “Ban ngày mình phải làm quá nhiều việc cho người khác, còn đêm là thời gian của mình”.
Vì vậy, mặc dù biết dùng điện thoại trong bóng tối có thể gây mỏi mắt, khô mắt, căng thẳng thị giác và làm rối nhịp ngủ, hành vi này vẫn lặp lại. Về mặt tâm lý, lợi ích cảm xúc trước mắt thường thắng tác hại sức khỏe lâu dài. Não bộ của con người nhận phần thưởng tức thì từ điện thoại: một video vui, một tin nhắn, một lượt tương tác, một nội dung mới. Chính phần thưởng nhanh đó khiến họ rất khó dừng lại.
Cũng theo thạc sĩ Thành, với thói quen “chỉ xem 5 phút thôi” nhưng rồi kéo dài hàng giờ, đây thường không phải là lời nói dối có chủ ý. Khi nói câu đó, mọi người thật sự tin rằng mình sẽ xem 5 phút. Nhưng sau đó, não bị cuốn vào cơ chế phần thưởng liên tục.
“Mạng xã hội và video ngắn hoạt động rất mạnh trên nguyên tắc phần thưởng bất định. Nghĩa là người dùng không biết nội dung tiếp theo có hay không, vui không, sốc không, đúng tâm trạng không. Chính sự không chắc chắn này lại khiến người ta muốn kéo tiếp, giống như cảm giác ‘biết đâu cái tiếp theo sẽ thú vị hơn’. Một video chưa đủ hay, ta kéo tiếp. Một video quá hay, ta cũng kéo tiếp. Cứ như vậy, 5 phút biến thành 50 phút”, thạc sĩ Thành nói.
Theo TS.BS Trần Đình Minh Huy, một quy tắc đơn giản nhưng hiệu quả để giảm mỏi mắt khi dùng thiết bị điện tử là quy tắc 20-20-20. Cụ thể, sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, nên nhìn ra xa khoảng 20 feet (tương đương 6 mét) trong ít nhất 20 giây để mắt được thư giãn. “Thực tế, không cần đo chính xác khoảng cách 6 mét, chỉ cần nhìn xa hết mức có thể để đưa mắt về trạng thái nghỉ ngơi”, bác sĩ Huy nói.
Bác sĩ Huy cũng khuyến cáo nên giữ khoảng cách từ mắt đến màn hình điện thoại khoảng 30 – 40 cm và từ 50 – 70 cm đối với màn hình máy tính. Nếu chữ quá nhỏ, người dùng nên tăng kích thước chữ thay vì đưa màn hình lại gần mắt.
Ngoài ra, không nên sử dụng thiết bị điện tử trong môi trường tối hoàn toàn mà cần duy trì nguồn sáng dịu từ 200 – 500 lux để giảm chênh lệch ánh sáng giữa màn hình và môi trường xung quanh. Duy trì thói quen sử dụng nước mắt nhân tạo theo hướng dẫn của bác sĩ để hạn chế tình trạng khô mắt khi phải nhìn màn hình trong thời gian dài.
Thạc sĩ Thành thì cho rằng người trẻ cần thiết kế lại môi trường sống như để điện thoại xa giường ngủ, bật chế độ không làm phiền, đặt giờ tắt ứng dụng, giảm độ sáng màn hình…
Sáng 19.4, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ khai mạc vòng loại quốc gia Cuộc thi Vô địch tin học văn phòng thế giới (MOS World Championship) do T.Ư Đoàn phối hợp cùng IIG Việt Nam tổ chức.
Tham dự chương trình có anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam. Cuộc thi đã thu hút gần 1.500 thí sinh trên cả nước tham gia.
Phát biểu tại lễ khai mạc, anh Nguyễn Tường Lâm cho biết đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh, phức tạp của thế giới.
Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là xu hướng, mà đã trở thành động lực chủ yếu, nền tảng cốt lõi và con đường tất yếu để Việt Nam bứt phá vươn lên như Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã khẳng định. Đồng thời, phát triển con người, đặc biệt là thế hệ trẻ, là trung tâm và chủ thể của quá trình phát triển.
Điều đó đặt ra một yêu cầu rất cụ thể: phải xây dựng được một thế hệ thanh niên có tri thức, kỹ năng, tư duy số, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng cao trong môi trường toàn cầu. Đây không chỉ là mục tiêu lâu dài, mà là nhiệm vụ cấp bách, mang tính quyết định đối với tương lai phát triển của đất nước.
Anh Lâm khẳng định, việc tổ chức những sân chơi như MOS World Championship là giải pháp thiết thực để nâng cao năng lực số, khơi dậy tư duy sáng tạo và chuẩn bị nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao cho đất nước trong thời kỳ mới.
Hiệu quả đó cũng được thể hiện qua thành tích quốc tế ấn tượng của Đội tuyển quốc gia Việt Nam. Tính đến nay, Việt Nam đã giành 24 huy chương thế giới, trong đó có 5 cúp Vô địch thế giới. Riêng mùa giải 2025, Việt Nam đã xuất sắc lọt vào top 5 đội tuyển mạnh nhất thế giới.
Năm 2026, cuộc thi tiếp tục được tổ chức trên phạm vi toàn quốc với hai vòng thi cấp quốc gia gồm: vòng loại quốc gia và vòng chung kết quốc gia. Thí sinh tranh tài ở 6 nội dung: Microsoft Word, Excel, PowerPoint (phiên bản 2019 và Microsoft 365 Apps), tại ba khu vực Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM.
Kết thúc các vòng thi quốc gia, 6 thí sinh xuất sắc nhất sẽ đại diện Việt Nam tham dự vòng chung kết thế giới tại Mỹ, tranh tài cùng thí sinh đến từ gần 100 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Được triển khai tại Việt Nam từ năm 2010, MOS World Championship đã bước sang mùa giải thứ 17 liên tiếp với quy mô ngày càng mở rộng và sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng học sinh, sinh viên.
Là một freelancer, Tạ Nhật Trinh (30 tuổi, ngụ P.Tân Hưng, TP.HCM) thường xuyên lựa chọn quán cà phê như một văn phòng làm việc quen thuộc của mình. Do tính chất công việc tự do và không gian ở nhà khá đông người, Trinh cảm thấy làm việc tại quán giúp tập trung hơn.
Mỗi tuần, Trinh đến quán khoảng 3 - 4 lần, chi khoảng 50.000 đồng/đồ uống cho mỗi lần, tương đương gần 200.000 đồng/tuần. Ngoài ra, những lần gặp gỡ bạn bè hoặc đối tác, mức chi cho việc ngồi quán cà phê sẽ tăng lên 500.000 đồng - 800.000 đồng/tuần. Theo Trinh, đây là mức chi hợp lý vì quán cà phê có sẵn wifi, không gian phù hợp có thể ngồi làm việc trong thời gian dài.
"Ở nhà đôi khi cũng phát sinh chi phí ăn uống rồi tiền điện... thì cũng vậy nên ra quán cà phê lại thuận tiện hơn, không có tốn kém lắm", Trinh nói.
Còn là sinh viên nhưng nhiều bạn vẫn chịu chi một khoản tiền không nhỏ trong sinh hoạt phí để ra quán cà phê học bài.
Phan Thanh Nam, sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho biết bản thân thường đến quán cà phê để học bài khoảng 5 lần mỗi tuần. Mỗi lần, Nam chi khoảng 50.000 đồng cho một ly nước, tương đương khoảng 250.000 - 400.000 đồng mỗi tuần, gồm cả phí khác như gửi xe, phụ thu, đồ ăn nhẹ. Theo Nam, khoản chi này hoàn toàn xứng đáng nếu giúp việc học tập hiệu quả hơn.
"Ở nhà em không thể tập trung được do các yếu tố tác động, nhưng ra quán cà phê lại học hiệu quả hơn vì có bạn bè học cùng, không gian thoải mái nên số tiền bỏ ra là đáng. Còn nếu chỉ đi để trò chuyện, vui chơi với bạn bè mà tuần nào cũng tốn chừng đó thì hơi nhiều", Nam chia sẻ.
Còn Phạm Thị Bạch Cúc, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho biết bản thân đi cà phê gần như 6 ngày mỗi tuần để học bài hoặc gặp gỡ bạn bè. Mức chi của Cúc cho thói quen này khoảng từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng mỗi tuần cho thức uống và đồ ăn nhẹ nếu mời bạn bè hay phụ phí cần ngồi lâu lúc mùa thi.
Theo Cúc, việc giới trẻ ngày nay chọn quán cà phê để học tập và làm việc là xu hướng khá phổ biến bởi sự tiện lợi nên chấp nhận chi để có không gian "chill" hơn, đẹp hơn so với ngồi ở nhà hay ở trường. "Quán cà phê có máy lạnh, wifi, có những quán chỉ cần gọi một ly nước vài chục nghìn là có thể ngồi lâu nên rất thuận tiện cho mọi người, khoản chi này xứng đáng", Cúc chia sẻ.
Ngồi quán cà phê trở thành nhu cầu thiết yếu
Nguyễn Mai Hân (26 tuổi, ngụ P.Tân Thuận, TP.HCM) cho biết bản thân thường xuyên đi quán cà phê khoảng 4 lần mỗi tuần, nhất là mỗi khi cảm thấy chán hoặc khó tập trung làm việc ở nhà. Hân thường chọn nhiều quán khác nhau thay vì cố định một địa điểm và có thể ngồi từ 5 - 6 tiếng để hoàn thành công việc.
"Mỗi lần khoảng 50.000 đồng/đồ uống thì mỗi tuần mình sẽ tốn từ 200.000 đồng - 400.000 đồng, kèm thêm đồ ăn, phụ phí, gửi xe... cho việc đi quán cà phê, nó gần như không thể thiếu rồi", Hân nói. Theo Hân, chi phí mỗi tuần không quá nhiều, nhưng khoản chi này hợp lý và cần thiết trong cuộc sống của mình.
Còn Trần Thanh Liễu, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho hay thường tốn khoảng 45.000 đồng đến dưới 50.000 đồng/đồ uống cho mỗi lần ngồi quán cà phê và đi khoảng 3-4 lần mỗi tuần, đặc biệt nhiều hơn (5-6 lần/tuần) vào mùa thi. "Mình bỏ ra khoản tiền không nhiều nhưng đổi lại có không gian tốt hơn để học hiệu quả hơn thì đây là chi phí mua sự hiệu quả, rất cần", Liễu nói.
Với Nguyễn Thị Nga (31 tuổi, làm freelance content writer, ngụ P.An Hội Đông, TP.HCM) thì quán cà phê như "ngôi nhà thứ hai". Cứ 3-4 lần một tuần, Nga lại mang laptop ra quán cà phê để học ngoại ngữ online, giải trí hoặc chạy deadline và mỗi lần như vậy Nga chi khoảng 45.000 – 60.000 đồng/món ăn uống. "Nếu tuần nào có gặp gỡ bạn bè thì khoản chi của mình có thể lên tới hơn 500.000 đồng/tuần", Nga cho biết. Theo Nga, hầu hết quán cà phê đều có trang trí đẹp, không gian mở và tiện nghi tạo cảm giác thoải mái. "Hơn nữa mình có thể chụp ảnh, thư giãn, tiện gặp bạn bè nên mình chi tiền cho điều này để bản thân được tận hưởng", Nga nói.
Hôm nay 23.5, tại Nhà văn hóa cộng đồng thôn Bản Giàng II (xã Hương Xuân, tỉnh Hà Tĩnh), Tỉnh đoàn Hà Tĩnh phối hợp cùng Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh và Hội đồng Đội tỉnh tổ chức lễ ra quân Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè và hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026.
Đây là hoạt động trọng tâm nhằm cụ thể hóa đề án "Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 - 2030".
Tại chương trình, ban tổ chức đã huy động và trao tặng các nguồn lực an sinh xã hội với tổng trị giá gần 500 triệu đồng cho địa phương cùng người dân, gồm: đường điện thắp sáng vùng biên trị giá 50 triệu đồng, 210 triệu đồng hỗ trợ xây dựng 7 mô hình kinh tế thanh niên tại các xã biên giới, 50 suất quà cho các hộ dân và học sinh dân tộc Chứt có hoàn cảnh khó khăn…
Ngay sau lễ khởi động đã diễn ra nhiều hoạt động hưởng ứng thiết thực như: khám, tư vấn, cấp phát thuốc miễn phí cho người dân; triển khai "Chiến dịch Thanh niên chung tay phổ cập kỹ năng số" hưởng ứng phong trào "Bình dân học vụ số", hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng I-Hà Tĩnh; trao tặng công trình thanh niên "Đường cờ vùng biên"; tổ chức thay bóng đèn tiết kiệm điện, sửa chữa điện miễn phí cho các hộ dân; trao tặng bình lọc nước thông minh; tổ chức lớp dạy bơi, học bơi miễn phí; chương trình "Em học hát ví dặm cùng nghệ nhân"; triển khai lớp học tiếng Anh miễn phí cho thanh thiếu nhi.
Hưởng ứng Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, từ ngày 23 - 31.5, các cấp bộ Đoàn, Hội, Đội trong toàn tỉnh sẽ đồng loạt triển khai hơn 250 hoạt động cấp tỉnh và cấp cơ sở trên các lĩnh vực xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số, an sinh xã hội và chăm lo thiếu nhi, thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia.
