Giữa nhịp sống hối hả, ban ngày mọi người tất bật với công việc và học tập nhưng khi màn đêm buông xuống cũng là lúc không ít người trẻ chọn cách tắt đèn, sử dụng điện thoại hoặc máy tính trước khi ngủ; họ xem đây như cách để giải tỏa áp lực và tìm kiếm sự thư giãn.
Nguyễn Kim Thư, sinh viên Trường ĐH Văn Lang TP.HCM, cho biết thường có thói quen tắt đèn để sử dụng điện thoại trong phòng trọ vào ban đêm vì không gian yên tĩnh giúp thư giãn và dễ ngủ hơn. “Thường mình cầm điện thoại để lướt TikTok, xem các video giải trí cho bớt căng thẳng đến khi cảm thấy buồn ngủ”, Thư nói.
Sau một thời gian duy trì thói quen này, Thư nhận thấy mắt xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường như khô mắt, nhạy cảm với ánh sáng và đôi lúc nhìn mờ. Tuy nhiên, do lịch học dày đặc nên chưa đi kiểm tra mắt.
Dù Thư đã nhận thức được việc dùng điện thoại trong bóng tối có thể ảnh hưởng xấu đến đôi mắt nhưng thói quen này vẫn khó từ bỏ vì Thư cho rằng đây là cách giúp giải trí và giảm áp lực sau một ngày học tập căng thẳng.
Trong khi đó, Nguyễn Hữu Tài, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết: “Mình đi học cả ngày ít khi được dùng máy tính. Đến tối về phòng trọ, mình thường tắt hết đèn để tiết kiệm điện rồi dùng máy tính học lập trình, sau đó chơi điện tử hoặc đọc tin tức, lướt TikTok cho đến khi ngủ. Nhiều hôm mình đang sử dụng máy tính thì ngủ quên khi nào không biết”, Tài nói.
Tài cũng cho biết bản thân thích sử dụng máy tính trong không gian tối vì cảm thấy dễ tập trung hơn. “Mình thích cảm giác cả căn phòng tối đen, chỉ có ánh sáng từ màn hình chiếu vào mặt nên không bị xao nhãng bởi những thứ xung quanh”, Tài nói.
Tương tự, Nguyễn Sỹ Huy, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết việc sử dụng điện thoại và máy tính trong bóng tối trước khi ngủ đã trở thành thói quen khó bỏ. “Vì sống xa nhà, ban đêm phòng trọ khá yên tĩnh nên mình thường nằm lướt điện thoại đến khi mắt díp lại mới ngủ. Có hôm mình còn dùng máy tính làm tiểu luận hoặc giải bài tập đến khuya”, Huy kể.
Việc sử dụng thiết bị điện tử trong bóng tối suốt thời gian dài cũng khiến mắt Huy xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường. Lo lắng về tình trạng này, Huy đã đi kiểm tra mắt. Kết quả cho thấy mắt phải điều tiết quá mức do thường xuyên nhìn màn hình trong điều kiện thiếu sáng, dẫn đến khô mắt và tăng độ cận.
Nói về tác hại khi sử dụng thiết bị điện tử trong bóng tối, TS.BS Trần Đình Minh Huy, Khoa Khúc xạ Bệnh viện Mắt TP.HCM, giảng viên bộ môn Mắt Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cho biết thói quen lướt điện thoại hoặc dùng máy tính trong bóng tối thời gian dài sẽ gây ra những tác động không tốt cho mắt. Các loại màn hình như OLED hay LCD thường phát ra ánh sáng xanh năng lượng cao. Việc tiếp xúc kéo dài đặc biệt vào ban đêm sẽ làm mắt dễ mỏi, dễ nhức và gây suy giảm chất lượng giấc ngủ.
Bên cạnh đó, theo bác sĩ Huy, khi dùng điện thoại, mắt phải liên tục nhìn gần. Để nhìn rõ ở khoảng cách gần, mắt sẽ điều tiết và hội tụ liên tục, giống như một cơ hoạt động trong thời gian dài không được nghỉ ngơi, từ đó tạo cảm giác căng tức hoặc nhức mỏi mắt. Ngoài ra, khi tập trung vào màn hình, sẽ chớp mắt ít hơn bình thường. Điều này làm nước mắt bốc hơi nhanh hơn, dẫn đến khô mắt, cộm rát hoặc chảy nước mắt sống.
“Trong môi trường tối, đồng tử sẽ giãn ra để thu nhận nhiều ánh sáng hơn. Tuy nhiên, khi nhìn vào màn hình điện thoại sáng, đồng tử lại phải co lại phần nào để kiểm soát lượng ánh sáng đi vào võng mạc. Sự chênh lệch giữa môi trường tối và màn hình sáng khiến hệ điều tiết của mắt trở nên kém ổn định hơn, do đó mắt phải hoạt động nhiều hơn bình thường để liên tục thích nghi. Đồng thời, vì điện thoại được sử dụng ở khoảng cách gần nên mắt luôn phải tập trung liên tục để giữ hình ảnh rõ nét. Những điều này khiến mắt dễ xuất hiện các triệu chứng như mỏi, căng tức hoặc đau nhứt”, bác sĩ Huy phân tích.
Bác sĩ Huy cho biết gần đây nhiều bạn trẻ thường đến khám vì các triệu chứng như: mỏi mắt, khô mắt, nhức đầu, nhìn mờ thoáng qua hoặc cảm giác tăng độ sau một thời gian làm việc máy tính hoặc dùng điện thoại kéo dài vào ban đêm. “Trong y khoa, chúng tôi gọi đây là hội chứng mỏi mắt do thiết bị số, hoặc trước đây còn được biết đến với tên gọi hội chứng thị giác màn hình”, bác sĩ Huy nói.
Phân tích về tâm lý dù biết xem điện thoại hoặc máy tính có hại nhưng thói quen vẫn khó bỏ, thạc sĩ tâm lý Võ Minh Thành, giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở chuyện “biết có hại mà vẫn làm”, mà nằm ở chỗ chiếc điện thoại đã trở thành một cơ chế tự xoa dịu cảm xúc của con người. “Khi mọi thứ yên xuống trong không gian bóng tối, điện thoại trở thành một “vùng trú ẩn tâm lý” rất dễ tiếp cận. Chỉ cần mở màn hình lên là có ngay giải trí, tin nhắn, video ngắn, cảm giác được cập nhật và được lấp đầy khoảng trống”, thạc sĩ Thành nói.
Theo thạc sĩ Thành, không ít người dùng nhất là bạn trẻ không thật sự tìm kiếm thông tin, mà đang tìm kiếm cảm giác được thoát ra khỏi áp lực ban ngày. Có người tìm sự thư giãn, có người tìm cảm giác không cô đơn, có người tìm một chút quyền kiểm soát: “Ban ngày mình phải làm quá nhiều việc cho người khác, còn đêm là thời gian của mình”.
Vì vậy, mặc dù biết dùng điện thoại trong bóng tối có thể gây mỏi mắt, khô mắt, căng thẳng thị giác và làm rối nhịp ngủ, hành vi này vẫn lặp lại. Về mặt tâm lý, lợi ích cảm xúc trước mắt thường thắng tác hại sức khỏe lâu dài. Não bộ của con người nhận phần thưởng tức thì từ điện thoại: một video vui, một tin nhắn, một lượt tương tác, một nội dung mới. Chính phần thưởng nhanh đó khiến họ rất khó dừng lại.
Cũng theo thạc sĩ Thành, với thói quen “chỉ xem 5 phút thôi” nhưng rồi kéo dài hàng giờ, đây thường không phải là lời nói dối có chủ ý. Khi nói câu đó, mọi người thật sự tin rằng mình sẽ xem 5 phút. Nhưng sau đó, não bị cuốn vào cơ chế phần thưởng liên tục.
“Mạng xã hội và video ngắn hoạt động rất mạnh trên nguyên tắc phần thưởng bất định. Nghĩa là người dùng không biết nội dung tiếp theo có hay không, vui không, sốc không, đúng tâm trạng không. Chính sự không chắc chắn này lại khiến người ta muốn kéo tiếp, giống như cảm giác ‘biết đâu cái tiếp theo sẽ thú vị hơn’. Một video chưa đủ hay, ta kéo tiếp. Một video quá hay, ta cũng kéo tiếp. Cứ như vậy, 5 phút biến thành 50 phút”, thạc sĩ Thành nói.
Theo TS.BS Trần Đình Minh Huy, một quy tắc đơn giản nhưng hiệu quả để giảm mỏi mắt khi dùng thiết bị điện tử là quy tắc 20-20-20. Cụ thể, sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, nên nhìn ra xa khoảng 20 feet (tương đương 6 mét) trong ít nhất 20 giây để mắt được thư giãn. “Thực tế, không cần đo chính xác khoảng cách 6 mét, chỉ cần nhìn xa hết mức có thể để đưa mắt về trạng thái nghỉ ngơi”, bác sĩ Huy nói.
Bác sĩ Huy cũng khuyến cáo nên giữ khoảng cách từ mắt đến màn hình điện thoại khoảng 30 – 40 cm và từ 50 – 70 cm đối với màn hình máy tính. Nếu chữ quá nhỏ, người dùng nên tăng kích thước chữ thay vì đưa màn hình lại gần mắt.
Ngoài ra, không nên sử dụng thiết bị điện tử trong môi trường tối hoàn toàn mà cần duy trì nguồn sáng dịu từ 200 – 500 lux để giảm chênh lệch ánh sáng giữa màn hình và môi trường xung quanh. Duy trì thói quen sử dụng nước mắt nhân tạo theo hướng dẫn của bác sĩ để hạn chế tình trạng khô mắt khi phải nhìn màn hình trong thời gian dài.
Thạc sĩ Thành thì cho rằng người trẻ cần thiết kế lại môi trường sống như để điện thoại xa giường ngủ, bật chế độ không làm phiền, đặt giờ tắt ứng dụng, giảm độ sáng màn hình…
Câu hỏi đặt ra: vì sao kỳ thi VSTEP khiến không ít sinh viên e ngại đến mức tìm cách đối phó?
Không ít sinh viên thừa nhận họ... sợ VSTEP hơn cả những môn chuyên ngành. Nguyễn Minh Tú, sinh viên năm cuối ngành kinh doanh quốc tế tại một trường ĐH tại P.Tân Hưng, TP.HCM (trước thuộc Q.7), cho biết từng thi VSTEP 2 lần mới đạt chuẩn đầu ra.
"Em học chuyên ngành ổn nhưng tiếng Anh không giỏi. Nghe và nói là hai kỹ năng khiến em lo nhất. Càng gần ngày tốt nghiệp càng lo vì nếu chưa có chứng chỉ VSTEP thì không được xét ra trường", Tú nói.
Nguyễn Ngọc Bích (24 tuổi), đang học thạc sĩ ngành quản trị kinh doanh tại một trường ĐH ở P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM (trước thuộc Q.Bình Thạnh), cho biết rất căng thẳng vì thi VSTEP 2 lần đều trượt. Theo Bích, VSTEP chính là "cửa ải" lớn nhất cần vượt qua để trở thành thạc sĩ.
Huỳnh Thanh Hải, sinh viên năm 3 ngành công nghệ thông tin một trường ĐH ở P.Linh Chiểu, TP.HCM (trước là TP.Thủ Đức), cho hay đang luyện thi VSTEP nhưng thử thi 2 lần đều không đạt. "Em đang gặp áp lực tốt nghiệp đúng hạn, lại nghe nhiều anh chị khóa trên cho biết họ từng bị ám ảnh bởi việc phải thi đi thi lại nhiều lần mới đạt chuẩn nên em rất lo kỳ thi VSTEP".
Trên nhiều diễn đàn, kỳ thi VSTEP cũng được nhiều sinh viên nhắc đến và cho biết đó là nỗi lo lớn nhất để trở thành cử nhân.
Tiến sĩ Phạm Tiến Đông, Phó giám đốc Trung tâm tin học – ngoại ngữ, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, cho biết VSTEP (Vietnamese Standardized Test of English Proficiency) là kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Anh theo khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam.
Theo ông Đông, VSTEP là một trong những chứng chỉ đáp ứng chuẩn đầu ra ngoại ngữ của các trường đại học. Đối với sinh viên, VSTEP là một trong những chứng chỉ được các trường sử dụng để đáp ứng chuẩn đầu ra ngoại ngữ trước khi xét tốt nghiệp bên cạnh các chứng chỉ khác như: Aptis, IELTS, TOEIC, VEPT, TOEFL iBT…. Tùy theo ngành học và quy định của từng trường, sinh viên thường phải đạt trình độ B1 hoặc B2 theo khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Đây cũng là điều kiện cần trong học sau đại học ở nhiều cơ sở đào tạo.
Cũng theo ông Đông, đối với người đi làm, VSTEP cũng như các chứng chỉ quốc tế như: Aptis, IELTS, TOEIC, VEPT, TOEFL iBT… được sử dụng trong tuyển dụng, thi tuyển công chức, viên chức, nâng ngạch, xét tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và đáp ứng yêu cầu ngoại ngữ của nhiều cơ quan, đơn vị…
"Nhìn chung, VSTEP cũng như Aptis, IELTS, TOEIC, VEPT, TOEFL iBT… không chỉ là kỳ thi cấp chứng chỉ ngoại ngữ mà còn là công cụ đánh giá năng lực tiếng Anh có ý nghĩa quan trọng đối với đào tạo đại học, kiểm định chất lượng giáo dục và phát triển nghề nghiệp của người học, đồng thời mở cánh cửa để gia nhập và thăng tiến ở thị trường lao động trong bối cảnh hiện nay", ông Đông nói.
Phân tích lý do vì sao nhiều sinh viên lại e ngại hoặc áp lực khi nhắc đến kỳ thi VSTEP, ông Đông cho rằng sinh viên lo nếu không đạt yêu cầu, có thể bị ảnh hưởng đến tiến độ ra trường, kế hoạch học sau đại học hoặc cơ hội việc làm, cuộc sống của sinh viên. Điều này khiến các kỳ thi cấp chứng chỉ ngoại ngữ trở thành áp lực lớn đối với nhiều sinh viên, đặc biệt ở giai đoạn cuối khóa.
"Nguyên nhân nữa vì VSTEP là kỳ thi đánh giá toàn diện, cả 4 kỹ năng nghe, nói, đọc và viết. Trong khi đó, năng lực tiếng Anh của nhiều sinh viên chưa đồng đều, đặc biệt ở kỹ năng nói và viết do thiếu môi trường thực hành và sử dụng tiếng Anh thường xuyên. Điều này làm gia tăng tâm lý thiếu tự tin và lo lắng khi tham gia kỳ thi. Bên cạnh đó, còn có khoảng cách giữa cách học trước đây và cách thi VSTEP. Nhiều sinh viên quen học tiếng Anh theo kiểu ghi nhớ từ vựng, làm bài ngữ pháp, chọn đáp án đúng; trong khi đó, VSTEP đòi hỏi sử dụng tiếng Anh để xử lý thông tin, trình bày quan điểm, viết bài có cấu trúc và nói có lập luận...", ông Đông nói.
Để giảm áp lực khi thi VSTEP, bà Nguyễn Bích Thảo, giảng viên tiếng Anh, Trung tâm SkyLink English Center (TP.HCM), cho rằng thí sinh nên ôn tập đều cả 4 kỹ năng, làm quen cấu trúc đề thi và luyện phản xạ tiếng Anh trong các tình huống thực tế. Đồng thời cần giữ tâm lý bình tĩnh, đọc kỹ yêu cầu đề và phân bổ thời gian hợp lý để tránh mất điểm đáng tiếc.
Cũng dành lời khuyên cho thí sinh đang đau đầu với "cửa ải" VSTEP, bà Huỳnh Thị Lan Anh, giảng viên tiếng Anh, Trung tâm Lila English (TP.HCM), chia sẻ: "Thí sinh không nên học tủ hay phụ thuộc hoàn toàn vào bài mẫu. Thay vào đó, cần luyện kỹ năng diễn đạt tự nhiên, tăng vốn từ học thuật và duy trì thói quen sử dụng tiếng Anh hằng ngày để cải thiện khả năng phản xạ khi vào phòng thi".
Để đạt kết quả tốt trong kỳ thi VSTEP, ông Đông khuyên sinh viên cần xác định rõ trình độ hiện tại và mục tiêu đầu ra mong muốn, từ đó xây dựng lộ trình học tập phù hợp.
Theo ông Đông, ở giai đoạn đầu, người học nên tập trung củng cố nền tảng tiếng Anh, đặc biệt là từ vựng, ngữ pháp, phát âm và kỹ năng diễn đạt. Với kỹ năng nghe và đọc, sinh viên cần tăng cường tiếp xúc với tiếng Anh thông qua các bài nghe, bài đọc có nội dung phù hợp với trình độ nhằm hình thành khả năng nắm ý chính, nhận diện thông tin quan trọng và hiểu các cách diễn đạt tương đương. Với kỹ năng nói và viết, người học nên chú trọng phát triển ý tưởng, diễn đạt mạch lạc và sử dụng ngôn ngữ trong bối cảnh thực tế thay vì học thuộc câu mẫu một cách máy móc.
Ông Đông hướng dẫn thêm: "Sau khi đã có nền tảng tương đối ổn định, sinh viên cần làm quen với cấu trúc đề thi VSTEP, thời lượng của từng phần và yêu cầu cụ thể của từng kỹ năng. Việc này giúp người học hiểu cách phân bổ thời gian, tránh bỏ sót yêu cầu đề bài và giảm áp lực trong quá trình làm bài thi. Tuy nhiên, việc luyện đề không nên chỉ dừng ở "mẹo làm bài", mà cần hướng đến việc phát triển năng lực sử dụng tiếng Anh thực chất".
Theo ông Đông, trong quá trình ôn luyện, sinh viên nên duy trì việc học đều đặn và cân đối giữa các kỹ năng. Bên cạnh việc tham gia các khóa học hoặc hoạt động hỗ trợ học thuật, người học cần chủ động tạo môi trường tiếp xúc với tiếng Anh thông qua việc đọc tài liệu, nghe podcast, xem video, luyện nói và viết thường xuyên. Việc ứng dụng công nghệ, các nền tảng học tập trực tuyến và phần mềm hỗ trợ học ngoại ngữ cũng góp phần nâng cao hiệu quả tự học...
"Quan trọng nhất, việc học tiếng Anh cần được xem là một quá trình liên tục và lâu dài thay vì chỉ tập trung ôn luyện trong thời gian ngắn trước kỳ thi. Khi người học duy trì được thói quen sử dụng tiếng Anh thường xuyên và có phương pháp học tập phù hợp, khả năng đạt kết quả tốt trong kỳ thi VSTEP sẽ bền vững và hiệu quả hơn", ông Đông chia sẻ.
Sáng 1.6, hơn 151.000 học sinh tại TP.HCM tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập. Đây được xem là một trong những kỳ thi quan trọng đối với học sinh THCS, quyết định cơ hội vào các trường THPT công lập trên địa bàn thành phố.
Tại điểm thi Trường THCS Trường Thọ (TP.HCM), nhiều phụ huynh cho biết họ đưa con đến trường thi từ hơn một giờ trước thời gian tập trung.
Chị Nguyễn Thị Thùy Trang, mẹ em Nguyễn Minh Đức, học sinh Trường THCS Tam Bình (TP.HCM), cho biết cả gia đình thức dậy từ 4 giờ 30 sáng. Đến 5 giờ 38, ba mẹ con đã có mặt tại điểm thi dù thời gian tập trung là 6 giờ 30.
Để yên tâm hơn, chị Trang còn chuẩn bị sẵn nước uống, áo mưa và một số vật dụng cần thiết phòng trường hợp thời tiết thay đổi hoặc phát sinh tình huống bất ngờ trên đường đến điểm thi.
Chị Nguyễn Thị Ngọc Hoa, phụ huynh em Nguyễn Ngọc Minh Anh, học sinh Trường THCS Tam Bình (TP.HCM), cho biết nhà cách điểm thi chỉ khoảng 12 - 13 phút đi xe máy nhưng chị vẫn chủ động đưa con đi từ rất sớm.
"Từ 5 giờ sáng, con đã lục đục chuẩn bị đi thi. Kỳ thi quan trọng nên gia đình muốn đi sớm để con ổn định tinh thần, tránh những tình huống phát sinh trên đường. Ba mẹ đưa đón thì không vất vả gì, chỉ thấy thương con vì phải thức dậy từ rất sớm để bước vào một kỳ thi nhiều áp lực", chị Hoa nói.
Chị Lê Thị Kim Ngân, phụ huynh em Phạm Lê Huyền Trân, học sinh Trường THCS Tam Bình (TP.HCM), cũng đưa con đến điểm thi từ 5 giờ 30 sáng. Theo chị Ngân, việc đến trường sớm giúp con có thời gian làm quen không khí phòng thi và ổn định tâm lý trước khi bước vào môn thi đầu tiên.
Không chỉ phụ huynh, nhiều thành viên trong gia đình cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho thí sinh. Em Đỗ Lê Quỳnh Trâm, học sinh lớp 4 Trường TH Tam Bình (TP.HCM), theo gia đình đến đưa anh trai là Đỗ Lê Tiến, học sinh Trường THCS Tam Bình, đi thi từ sáng sớm.
Tại điểm thi Trường THCS Lê Quý Đôn (TP.HCM), chị Võ Thị Minh Uyên đưa con gái là em Trần Ngọc Cát Tiên đến trường từ 6 giờ sáng.
Điều đặc biệt là Cát Tiên đang học ngay tại ngôi trường được chọn làm điểm thi. Dù vậy, chị Uyên vẫn quyết định đưa con đi sớm. "Dù con học ở đây nhưng tôi vẫn không yên tâm. Đi thi thì cứ đi sớm cho chắc. Chỉ mong con giữ được bình tĩnh và làm bài đúng khả năng của mình", chị Uyên cho biết.
Bên cạnh phụ huynh, lực lượng thanh niên tình nguyện cũng có mặt từ rất sớm để hỗ trợ thí sinh. Lưu Gia Hào, thành viên đội hình tiếp sức mùa thi đến từ FPT PolySchool (TP.HCM), cho biết cả đội đã có mặt tại điểm thi từ lúc trời còn chưa sáng. Riêng Hào xuất phát từ Thuận An (Bình Dương cũ) lúc 5 giờ 30 sáng để kịp tham gia công tác hỗ trợ.
"Điều mình nhớ nhất trong buổi sáng nay là hình ảnh một người bố la con ngay trước điểm thi vì sợ con quên đồ. Nhưng khi con đã vào trường thi, chú vẫn đứng ngoài nhìn theo mãi. Mình nghĩ đó là sự lo lắng rất dễ hiểu của các bậc phụ huynh trong ngày thi quan trọng. Trong lúc chờ đợi, tụi mình cũng tranh thủ trò chuyện để giúp các cô chú bớt căng thẳng hơn", Hào kể.
Tại điểm thi Trường THCS Lê Lai (TP.HCM), nhiều phụ huynh cho biết họ chủ động giữ tâm lý thoải mái cho con trong suốt quá trình ôn tập.
Chị Trương Khiếu Bích Vân, ngụ P.An Đông (TP.HCM), cho biết cả gia đình không đặt nặng áp lực điểm số. Điều quan trọng nhất là con phát huy được năng lực sau thời gian dài ôn luyện.
"Có những hôm con học đến 12 giờ đêm để ôn bài. Nhờ chuẩn bị kỹ nên con khá tự tin trước khi vào phòng thi. Tôi chỉ động viên con giữ tâm lý ổn định, không áp lực quá về kết quả và cố gắng làm tốt nhất có thể", chị Vân chia sẻ.
Trong khi đó, tại điểm thi Trường THCS Lý Thánh Tông (TP.HCM), chị Trần Thị Hồng Lan, ngụ P.Chánh Hưng (TP.HCM), thừa nhận bản thân chị còn hồi hộp hơn cả con.
"Con thì bình tĩnh lắm, nhưng mẹ lại không bình tĩnh nổi. Làm mẹ nên lo đủ thứ. Nhưng thấy con bước vào trường thi với tâm thế tự tin, không căng thẳng thì tôi cũng yên tâm phần nào", chị Lan nói.
Theo chị Lan, tâm lý lo lắng là điều khó tránh khỏi đối với các bậc phụ huynh khi con bước vào kỳ thi chuyển cấp.
Câu hỏi là có cần học cách ôn thi hiệu quả theo "routine" (trình tự các công việc cố định được lặp đi lặp lại hàng ngày) hoàn hảo trên mạng hay không? là chủ đề mà nữ sinh Trần Ngọc Minh Thanh, thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2025, chia sẻ với thí sinh trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi chiều hôm nay.
Lựa chọn chủ đề này bởi theo Minh Thanh đây là một vấn đề khá phổ biến trong quá trình ôn luyện không chỉ của chính bản thân cô nàng mà cũng là của nhiều thí sinh khác.
Minh Thanh cho biết trong lúc ôn thi, ngoài thời gian học, cô nàng cũng có những khoảng thời gian "lướt" điện thoại như bao học sinh khác, vì đây là nhu cầu giải trí cơ bản của mỗi người. Trong những lần "lướt" điện thoại, Thanh thấy nhiều video hướng dẫn về việc nỗ lực học, đi kèm với đó là một "xớ"dài ơi là dài về thời khóa biểu cho dành cho học sinh để học theo.
Cô nàng thủ khoa kể: "Mình có xem một video mà khiến mình nhớ đến tận bây giờ. Trong video đó hướng dẫn học sinh ngày học 5, 6 tiếng đồng hồ mà học liên tục, không nghỉ ngơi. Nào là 5 giờ thức dậy, 6 giờ ăn sáng, 7 giờ làm toán, đến 9 giờ bắt đầu làm tiếng Anh... cứ liên tục như vậy. Nhữngroutine như vậy được cho là hoàn hảo, nhưng mọi người thấy có thật sự khoa học hay không? Riêng mình thì cảm thấy cái đó không phù hợp với bản thân".
Theo nữ sinh năm nhất chuyên ngành luật thương mại quốc tế, học sinh lớp 12 đang ôn thi cần phải lựa chọn những "routine" phù hợp, hoặc tốt hơn là nên tự tạo "routine" cho chính mình chứ không nên cố ép bản thân vào trong một thời khóa biểu nào đó được cho là hoàn hảo trên mạng. Bởi vì "routine"có thể hoàn hảo với người này nhưng chưa chắc đã phù hợp với mình. Nếu cứ ép bản thân theo những điều không phù hợp, vô tình làm cho quá trình ôn thi thêm căng thẳng và không hiệu quả.
"Chẳng hạn như mình không thể nào dậy được vào lúc 5 giờ sáng. Ít nhất mình cũng phải dậy vào 6giờ hoặc là 7 giờ, nếu ngày đó không đi học. Sau khi thức dậy, mình vệ sinh cá nhân, ăn sáng xong thì 8 giờ bắt đầu học. Nếu các bạn cảm thấy việc học từ 8 giờ là quá trễ thì có thể tăng thời gian học lên.Chẳng hạn người khác 7 giờ học đến 10 giờ nghỉ thì các bạn cũng có thể 8 giờ học và 11 giờ nghỉ", Thanh chia sẻ và cho biết "routine" sẽ hoàn hảo nhất khi phù hợp với bản thân nhất.
Tuy nhiên, điều mà Minh Thanh muốn lưu tâm với thí sinh là có nên học liên tiếp trong vòng mấy tiếng đồng hồ chỉ vì áp lực kiến thức quá nhiều, hay còn hàng đống đề chưa giải?
"Đối với mình thì đó là điều hoàn toàn không nên. Chúng ta không thể nào ngồi học mấy tiếng đồng hồ liên tục như vậy. Bởi vì bộ não chúng ta không thể nào chịu nổi việc nhồi nhét kiến thức cùng một lúc. Có thể là đối với một số bạn đặc biệt khác thì các bạn có thể học được 3, 4 tiếng đồng hồ liên tục. Nhưng phần nhiều thì chúng ta sẽ không thể nào ép buộc bản thân phải học liên tục như vậy. Các bạn cần tạo ra một thời khóa biểu thật sự phù hợp với chính mình", cô nàng thủ khoa nhắn gửi đồng thời recommend (gợi ý, giới thiệu dựa trên trải nghiệm cá nhân) cho học sinh 12 một cách, đó chính là học xong cái nào thì mới bắt đầu tạo thêm kế hoạch cho hôm sau.
Minh Thanh gợi ý cụ thể hơn: "Chẳng hạn như buổi tối hôm đó kết thúc việc học, các bạn nên lên kế hoạch ngay cho buổi sáng ngày hôm sau. Buổi sáng hôm thức dậy và làm theo kế hoạch đó, hoặc các bạn cũng có thể linh động một tý. Vì điều quan trọng nhất là mình không cần quá áp đặt bản thân vào bất kỳ một cái routine nào; hãy làm sao cho bản thân được thoải mái nhất và nên học những lúc mà mình cảm thấy thích thú, lúc đó kiến thức mới thấm nhuần và dễ đi sâu vào trí nhớ".
Minh Thanh cho rằng khi có thể kiểm soát được tinh thần cũng như là tình trạng sức khỏe của mình thì sẽ có được những phút giây học bài hạnh phúc hơn. Và đó cũng chính là yếu tố rất quan trọng quyết định đến hiệu quả trong quá trình ôn thi cũng như là kết quả cho kỳ thi tốt nghiệp THPT.
