Dựng lều tranh giữa cánh rừng nuôi 7 người con gái
Nhắc lại quãng thời gian khó khăn của gia đình, chị Lê Thị Huyền (45 tuổi), con gái thứ 2 của ông Lê Văn Yêm (70 tuổi), vẫn không giấu được xúc động. Chị Huyền kể ông Yêm là thương binh hạng 3/4, mang thương tật 51% sau những năm tháng chiến đấu.
Năm 1974, ông lên đường nhập ngũ, tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh. Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia. Trong một trận chiến đấu, ông bị thương và được đưa về quê điều trị.
Năm 1978, ông kết hôn với bà Lê Thị Hồng (69 tuổi), người cùng dân tộc Thổ ở quê nhà, sinh lần lượt 2 người con gái rồi trở lại đơn vị công tác. Đến năm 1982, sức khỏe suy giảm do vết thương chiến tranh, ông xin phục viên trở về quê và sinh người con gái thứ 3 vào năm 1983.
Không ruộng vườn, không vốn liếng, vợ chồng ông quyết định vào khu rừng Rộc Lầy, nay thuộc thôn Xuân Đàm, xã Hóa Quỳ, dựng lều khai hoang, mở đất mưu sinh. “Khi đó cả khu rừng chỉ có gia đình tôi sinh sống. Bố dựng căn nhà tranh tre đơn sơ làm nơi ở. Ban ngày khai hoang, trồng trọt, lúc rảnh lại vào rừng hái măng, tìm các sản vật mang ra chợ bán để có tiền nuôi vợ con. Mãi sau này mới có thêm nhiều hộ đến khai hoang nên cuộc sống cũng bớt hiu quạnh”, chị Huyền nhớ lại.
Từ năm 1983 đến 1995, vợ chồng ông Yêm lần lượt sinh thêm 4 con gái, nâng tổng số con lên 7 người. Theo chị Huyền, những năm tháng sống giữa rừng là ký ức không thể nào quên. Cuộc sống của cả gia đình phụ thuộc vào nương rẫy và những sản vật hái được từ rừng. Cơm độn sắn, măng rừng, cá suối trở thành bữa ăn quen thuộc.
“Đó là hành trình đầy gian nan. Bố mẹ đông con, áp lực đủ bề từ kinh tế đến tinh thần. Mẹ tôi là con dâu cả nhưng sinh 7 người con gái nên cũng chịu nhiều điều tiếng từ họ hàng. Dù vậy, bố luôn yêu thương, động viên mẹ, chưa bao giờ để mẹ phải chịu tủi thân”, chị Huyền kể.
Tuổi thơ của 7 chị em gắn với những ngày thiếu ăn, thiếu mặc. Có thời điểm 4-5 chị em phải nằm chung trên một tấm phên tre, không có chăn đắp, màn rách tả tơi, đêm xuống gió lạnh lùa vào buốt giá. “Đến bây giờ nghĩ lại tôi vẫn còn nổi da gà. Cuộc sống ngày ấy quá khổ. Càng lớn, càng hiểu, tôi càng thương bố mẹ nhiều hơn”, chị xúc động nói.
“Đổi đời” nhờ con chữ
Không chỉ lo cái ăn, điều khiến vợ chồng ông Yêm trăn trở nhất là việc học của các con. Nhà ở vùng sâu, giao thông cách trở, mỗi tuần chị em chị Huyền phải băng rừng đi học rồi ở nhờ nhà người quen gần trường. “Đầu tuần đi, cuối tuần mới về. Không có xe đạp, đường rừng quá khó đi nên chúng tôi phải đi bộ, có hôm đi 2-3 giờ mới tới nơi”, chị kể.
Là con của thương binh, 7 chị em được miễn học phí. Tuy nhiên, mỗi dịp năm học mới, để có tiền mua sách vở, quần áo cho các con, bà Hồng lại lặn lội vào rừng hái măng, chắt chiu từng đồng. Dẫu cuộc sống chật vật, ông Yêm luôn tâm niệm chỉ có học hành mới giúp các con thay đổi cuộc đời. Vì vậy, vợ chồng ông quyết không để người con nào phải bỏ học giữa chừng.
Sự hy sinh ấy cuối cùng cũng được đền đáp. Cả 7 cô con gái đều tốt nghiệp đại học. Chị Huyền học Trường Đại học Vinh; các chị em còn lại theo học ngành luật, tài chính, kế toán, truyền thông… Đến nay, tất cả đều có công việc ổn định.
“Đứa em gái út là người duy nhất chưa lập gia đình. Sáu người con rể của ông cũng đều có việc làm ổn định, người làm kiểm lâm, người công tác trong lực lượng quản lý thị trường, người là cán bộ xã, người làm trong lĩnh vực truyền thông. Nghĩ lại tôi thấy nó giống như một giấc mơ. Đến bây giờ, thỉnh thoảng tôi vẫn kể lại câu chuyện của gia đình để các con biết trân trọng, yêu thương ông bà, bố mẹ nhiều hơn”, chị Huyền chia sẻ.
Hiện vợ chồng ông Yêm có 14 người cháu. Mỗi dịp lễ, Tết hay ngày giỗ, đại gia đình lại quây quần bên nhau. “Nhà đông con, đông cháu nên mỗi lần giỗ hay Tết, bố tôi lại làm một con lợn thật to để cả gia đình sum họp”, chị Huyền cười.
Nhìn lại hành trình hơn bốn thập kỷ vượt qua gian khó, điều khiến chị Huyền xúc động nhất vẫn là sự hy sinh lặng lẽ của mẹ. “Mẹ đã trải qua rất nhiều khó khăn mới có được cuộc sống như hôm nay. Chúng tôi sẽ luôn biết ơn và cố gắng sống thật tốt để không phụ công sinh thành, dưỡng dục của bố mẹ”, chị Huyền chia sẻ.
Ông Lê Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Hóa Quỳ, nhận xét thương binh Lê Văn Yêm là người mẫu mực, hiền lành, chịu thương, chịu khó. Dù cuộc sống nhiều khó khăn và mang thương tật sau chiến tranh, ông vẫn nỗ lực lao động, nuôi các con ăn học thành đạt.
“Gia đình ông Yêm nhiều năm liền là tấm gương hiếu học của địa phương. Bản thân ông cũng là người có uy tín, được bà con quý trọng. Hiện người con gái thứ tư của ông là công chức văn hóa tại UBND xã Hóa Quỳ”, ông Tuấn chia sẻ.
Muồm lúa (muồm muỗm) là loài côn trùng quen thuộc ở vùng nông thôn Việt Nam, sống hoàn toàn ngoài tự nhiên, chưa thể nuôi nên số lượng rất hạn chế, chỉ có thể bắt khi vào mùa lúa chín. Muồm muỗm có 2 loại là muồm muỗm xanh và muồm muỗm nâu.
Những năm gần đây, loại côn trùng này bỗng dưng được nâng tầm thành món "tóp mỡ xanh" có mặt trên bàn nhậu, trở thành đặc sản đồng quê được nhiều người săn lùng.
Trong đó, muồm muỗm xanh (hay còn gọi là "tôm bay") được khai thác làm thực phẩm từ lâu và dần trở nên nổi tiếng tại nhiều tỉnh thành, được quảng bá như một đặc sản hiếm có khó tìm, khách "đỏ mắt" tìm mua.
Muồm muỗm xanh được xem như đặc sản "hiếm có khó tìm".
Một chủ cửa hàng chuyên phục vụ đặc sản 3 miền tại Hà Nội cho biết, muồm muỗm xanh chủ yếu xuất hiện vào mùa lúa, chia thành 2 đợt là từ cuối tháng 4 đến hết tháng 7 và từ đầu tháng 8 đến hết tháng 9.
Đây cũng là những thời điểm muồm muỗm được nhận xét là có chất lượng tốt nhất, thịt béo và thơm. Tùy từng địa phương, mùa lúa có thể sớm hoặc muộn hơn nên thời gian khai thác muồm muỗm cũng khác nhau.
Theo chủ cửa hàng này, muồm muỗm xanh có ở nhiều tỉnh thành phía Bắc, nhất là khu vực Tây Bắc vì diện tích trồng lúa lớn. Song, cửa hàng của chị chủ yếu thu mua muồm muỗm từ một số tỉnh như Ninh Bình, Thanh Hóa.
Muồm muỗm chủ yếu được bán trên các hội nhóm mạng xã hội với giá không hề rẻ, dao động từ 500.000-700.000 đồng/kg tuỳ loại. Riêng loại muỗm lúa non (cánh chưa dài) vẫn còn nhảy tanh tách giá lên tới 850.000 đồng/kg.
Trong đó, muồm muỗm sống có giá cao hơn muồm muỗm cấp đông từ 150.000 – 200.000 đồng/kg. Mặc dù có giá đắt đỏ ngang tôm hùm nhưng muồm muỗm xanh vẫn được nhiều thực khách tìm mua, không ngại chi tiền để có được món đặc sản gợi nhớ tuổi thơ.
Thông thường, muồm muỗm phải được sơ chế bằng cách vặt cánh, bẻ chân, ngắt đầu, rút ruột sạch sẽ. Sau đó, đem ướp với muối rồi rửa sạch, để muồm muỗm ráo nước và chế biến thành các món như muồm muỗm rang lá chanh, muồm muỗm xào, chiên giòn mang hương vị béo ngậy, giòn rụm, lạ miệng và hấp dẫn.
Theo nhiều chuyên gia cảnh báo, việc ăn muồm muỗm có khả năng gây dị ứng hoặc ngộ độc với những người có cơ địa mẫn cảm và đường ruột yếu.
Trong ruột của muồm muỗm chứa nhiều vi khuẩn gây hại, vì vậy trước khi chế biến cần rút ruột sạch sẽ, ngâm nước muối để đảm bảo vệ sinh an toàn.
Tuy nhiên, giống như nhiều loài côn trùng khác, muồm muỗm cũng dễ gây dị ứng hoặc nghiêm trọng hơn là ngộ độc nên thực khách cần cẩn trọng khi sử dụng, chế biến chúng thành thức ăn để đảm bảo sức khỏe và an toàn vệ sinh thực phẩm.
Steve Collins, chuyên gia giặt ủi tại Atlanta (Mỹ), chỉ ra một số lỗi thường gặp khi giặt và bảo quản trang phục tối màu.
Nhiều người cho rằng nước nóng giúp loại bỏ vết bẩn hiệu quả hơn. Tuy nhiên, nhiệt độ cao khiến quần áo mất màu rất nhanh. Nghiên cứu đăng trên tạp chí Dyes and Pigments cho thấy, tốc độ phai thuốc nhuộm tăng mạnh khi nhiệt độ nước tăng từ 20 đến 40 độ C. Nước lạnh là lựa chọn phù hợp nhất để giặt quần áo màu đen nhằm hạn chế phai màu.
Ngoài nhiệt độ, nước cứng cũng có thể để lại cặn trên quần áo. Một số loại bột giặt chứa chất làm sáng và làm trắng khiến đồ tối màu dễ bạc hơn khi giặt chung nhiều loại quần áo.
Phân loại quần áo trước khi giặt là nguyên tắc quan trọng. Quần áo màu tối như đen cần được giặt cùng nhau trong một mẻ riêng. Những gam màu đậm như đỏ và tím được xếp vào một mẻ khác, còn đồ sáng màu, đồ trắng, quần kaki và quần màu be cũng được tách riêng.
Bên cạnh màu sắc, việc phân loại theo chất liệu vải cũng rất cần thiết. Bạn nên hạn chế giặt chung đồ thể thao polyester với áo cotton vì các chất liệu khác nhau tạo ra ma sát mạnh khi quay trong lồng giặt, làm sợi vải nhanh xuống cấp. Hiệp hội Làm sạch và Chăm sóc Vải Mỹ cho biết phân loại đúng cách giúp giảm nguy cơ lem màu và xù vải.
Nhiệt lượng lớn từ máy sấy không chỉ khiến vải nhanh mất màu mà còn làm các vết bẩn chưa sạch bám chặt hơn. Tổ chức chăm sóc vải The Laundress cho biết nhiệt độ cao khiến sợi vải sẫm màu mất độ đậm sau nhiều lần sử dụng.
Để khắc phục, chuyên gia Steve Collins khuyên bạn chọn mức nhiệt thấp nhất khi dùng máy sấy đối với quần áo đen, hoặc ưu tiên phơi khô tự nhiên.
Chiều 29/6, thông tin từ Bệnh viện Thanh Nhàn, bệnh viện vừa tiếp nhận bệnh nhi 14 tuổi nhập viện trong tình trạng đau bụng dưới kéo dài, các cơn đau xuất hiện âm ỉ rồi tăng dần. Trước đó, gia đình cho rằng trẻ chỉ bị rối loạn tiêu hóa hoặc đau bụng liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt nên chủ yếu theo dõi tại nhà.
Người nhà bệnh nhi cho biết, do trẻ chỉ kêu đau bụng từng đợt, lúc đau lúc không nên gia đình nghĩ là đau bụng thông thường. Chỉ đến khi cơn đau trở nên dữ dội, trẻ mới được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Kết quả thăm khám khiến gia đình bất ngờ khi bác sĩ xác định trẻ có khối u buồng trứng lớn đã bị xoắn và phải phẫu thuật khẩn cấp.
Kết quả siêu âm ghi nhận một khối u buồng trứng kích thước khoảng 12cm đã bị xoắn. Đây là một tình trạng cấp cứu ngoại khoa vì khi cuống buồng trứng bị xoắn, dòng máu nuôi cơ quan này sẽ bị cản trở. Nếu không được phẫu thuật kịp thời, buồng trứng có thể bị thiếu máu, hoại tử và buộc phải cắt bỏ, ảnh hưởng đến chức năng sinh sản sau này.
Ngay sau khi xác định chẩn đoán, ê-kíp khoa Phụ sản đã khẩn trương tiến hành phẫu thuật tháo xoắn và xử trí khối u, đồng thời nỗ lực bảo tồn tối đa phần mô buồng trứng còn lành cho bệnh nhi.
Kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật xác định đây là u bì buồng trứng (u quái trưởng thành) một loại u lành tính khá thường gặp ở trẻ em gái và phụ nữ trẻ.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là bên trong khối u có thể chứa tóc, da, mỡ, chất bã nhờn; một số trường hợp hiếm còn có mô sụn hoặc răng.
Theo các bác sĩ, đây là đặc điểm của u bì buồng trứng do khối u phát sinh từ tế bào mầm của buồng trứng, loại tế bào có khả năng phát triển thành nhiều loại mô khác nhau của cơ thể. Đây là hiện tượng đã được y học ghi nhận, hoàn toàn không phải là "mọc tóc" hay "mọc răng trong buồng trứng" như nhiều thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
BSCKII Nguyễn Thị Ngọc Bích- Trưởng khoa Phụ sản, Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết, nhiều phụ huynh vẫn cho rằng u buồng trứng chỉ gặp ở phụ nữ đã lập gia đình hoặc sau sinh. Tuy nhiên, thực tế bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, kể cả trẻ em và trẻ gái đang bước vào tuổi dậy thì.
Điều đáng lo ngại là các triệu chứng ở lứa tuổi này thường rất kín đáo. Trẻ có thể chỉ đau bụng dưới âm ỉ, đau tái diễn hoặc cảm giác đầy bụng nên dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa, đau bụng kinh, táo bón hoặc các bệnh lý thông thường khác. Không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi khối u đã phát triển lớn hoặc xảy ra biến chứng xoắn buồng trứng.
"Đối với trẻ gái tuổi vị thành niên, mục tiêu điều trị không chỉ là loại bỏ khối u mà còn phải cố gắng bảo tồn tối đa buồng trứng lành. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển nội tiết và khả năng sinh sản của trẻ trong tương lai", BS. Ngọc Bích nhấn mạnh.
Theo bác sĩ, đa số u buồng trứng ở trẻ em và tuổi vị thành niên là lành tính. Tuy nhiên, nếu phát hiện muộn, khối u có thể gây xoắn buồng trứng, chảy máu, hoại tử, buộc phải cắt bỏ buồng trứng, từ đó ảnh hưởng đến chức năng nội tiết và khả năng sinh sản sau này.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa Sản phụ khoa khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu: Đau bụng dưới kéo dài hoặc đau tái đi tái lại; đau bụng dữ dội xuất hiện đột ngột; bụng to bất thường hoặc luôn có cảm giác đầy bụng; sờ thấy khối bất thường ở vùng bụng; rối loạn kinh nguyệt; buồn nôn, nôn, táo bón hoặc đi tiểu nhiều lần không rõ nguyên nhân.
