Trong một tuyên bố được công bố vào tối 13.4, Toàn quyền Tuvalu Tofiga Vaevalu Falani nói rằng tình trạng khẩn cấp sẽ chỉ giới hạn ở Funafuti, hòn đảo chính của quốc gia này, theo AFP.
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh sự bất ổn ngày càng gia tăng trong hệ thống sản xuất và phân phối điện, cùng với những rủi ro đối với nguồn cung nhiên liệu, đe dọa đến việc cung cấp các dịch vụ thiết yếu một cách đáng tin cậy ở Funafuti, theo tuyên bố.
Funafuti là nơi đặt thủ đô của Tuvalu và là nơi sinh sống của khoảng 2/3 trong tổng số 10.000 công dân của quốc gia Thái Bình Dương này.
Ông Falani cho hay Funafuti có vai trò trung tâm trong việc quản lý quốc gia và cung cấp dịch vụ, và cần phải được bảo vệ.
Ông nhấn mạnh việc ban bố tình trạng khẩn cấp sẽ “cho phép chính phủ hành động phối hợp và ngay lập tức để bảo vệ phúc lợi công cộng, đảm bảo tiếp cận công bằng các dịch vụ thiết yếu và duy trì ổn định quốc gia trong giai đoạn rủi ro cao này”.
Tuyên bố tình trạng khẩn cấp cho phép chính phủ kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng nhiên liệu và hạn chế đi lại. Ông Falani cho hay tình trạng khẩn cấp sẽ kéo dài ít nhất 2 tuần.
Tuvalu đang nỗ lực chuyển đổi từ sản xuất điện bằng diesel sang 100% năng lượng mặt trời vào năm 2030, nhưng vẫn chi một phần lớn ngân sách hằng năm cho nhiên liệu hóa thạch.
Vào năm 2021, Tuvalu đã chi tương đương 70% GDP cho nhiên liệu hóa thạch, nhưng con số này hiện đã giảm xuống còn khoảng 25%, theo AFP dẫn tài liệu về ngân sách.
Tin Gốc: Thanh Niên
Thế Giới
Đầu tư hàng chục triệu USD vào công ty nhà Trump, tỉ phú Justin Sun nay quay ra kiện

Theo Hãng tin AFP, ngày 22-4, tỉ phú tiền điện tử Justin Sun đệ đơn kiện Công ty World Liberty Financial - do các con trai của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Donald Jr. và Eric Trump sáng lập.
Trong hồ sơ gửi tòa án liên bang tại San Francisco (bang California, Mỹ), tỉ phú gốc Trung Quốc này cho biết đã mua số tiền điện tử WLFI trị giá 45 triệu USD - loại tiền điện tử do World Liberty Financial ra mắt vào tháng 10-2024.
Để ghi nhận khoản đầu tư của ông Sun vào thời điểm WLFI còn ít được chú ý, các giám đốc công ty đã bổ nhiệm ông làm cố vấn và tặng thêm 1 tỉ token WLFI.
Doanh số bán ra sau đó tăng tốc. Đến tháng 3-2025, World Liberty Financial thông báo đã bán được số tiền điện tử trị giá 550 triệu USD.
Ông Sun cũng mua vài triệu USD đồng $TRUMP - đồng tiền ảo do ông Donald Trump tung ra thị trường chỉ vài giờ trước lễ nhậm chức tổng thống nhiệm kỳ hai vào tháng 1-2025.
Vị tỉ phú này còn được mời tham dự tiệc tại Washington vào tháng 5-2025 dành cho 220 cổ đông lớn nhất của $TRUMP.
Đồng WLFI ra mắt thị trường giao dịch ngày 1-9-2025 và hiện đã được niêm yết công khai, nhưng giá đã giảm mạnh từ 0,46 USD xuống còn 0,08 USD/đồng.
Ông Sun khẳng định tài sản của ông tại World Liberty Financial bị công ty đơn phương đóng băng, khiến ông không thể bán lại bất kỳ tài sản nào.
Theo ông, các giám đốc điều hành còn đe dọa sẽ phá hủy toàn bộ tài sản nếu ông khởi kiện. Ông đang yêu cầu hủy lệnh đóng băng và bồi thường thiệt hại.
Ông Sun là người sáng lập nền tảng tiền điện tử TRON, từng gây chú ý toàn cầu vào tháng 11-2024 khi chi 6,2 triệu USD mua một tác phẩm nghệ thuật - một quả chuối dán băng keo lên tường - rồi ăn luôn quả chuối đó.
Ngày 22-4, ông Eric Trump - con trai Tổng thống Trump và đồng sáng lập World Liberty Financial - viết trên mạng xã hội rằng thứ duy nhất buồn cười hơn vụ kiện này là việc bỏ ra 6 triệu USD cho một quả chuối dán tường.
Giữa tháng 4, World Liberty Financial cũng đăng bài cáo buộc ông Sun đưa ra những cáo buộc vô căn cứ nhằm che đậy hành vi sai trái của chính mình.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Đó thực sự là khoảng thời gian kinh hoàng. Tôi thậm chí không muốn nhớ lại", Kiyota Koji, nhà báo kỳ cựu của đài Asahi TV thuật lại câu trả lời của A tại nhà tù Fuchu ở Tokyo.
Cuộc phỏng vấn được Koji thực hiện cho phóng sự phát sóng trên Asahi TV hồi tháng 3. Người mà ông phỏng vấn là A, một cựu thực tập sinh kỹ thuật khoảng 30 tuổi, đang ngồi tù 3 năm 10 tháng tù vì tội trộm cắp tại nhà tù Fuchu.
Thanh niên Việt Nam này bị xác định liên quan đến đường dây đột nhập nhà dân, trộm tiền mặt, trang sức, gây thiệt hại 6,7 triệu yên. Khi được hỏi đã thực hiện bao nhiêu vụ trộm, A cho biết khoảng chừng 100 vụ, trong đó có 11 vụ bị đưa vào cáo trạng.
"Con số này khiến ngay cả tôi, người nhiều năm theo mảng điều tra án hình sự, cũng cảm thấy bất ngờ", Koji cho hay.
Phóng sự được Asahi TV thực hiện trong bối cảnh Nhật Bản đang chuẩn bị thay chương trình thực tập sinh kỹ năng bằng chế độ lao động mới từ tháng 4/2027, khiến vấn đề tiếp nhận lao động nước ngoài tiếp tục được chú ý.
Theo nhà báo Koji, 30 phút phóng sự trên truyền hình chưa thể chuyển tải hết những gì ông ghi nhận phía sau song sắt. Ngày 25/5, ông công bố bài viết chi tiết về thực trạng phạm nhân nước ngoài tại nhà tù Fuchu, trong đó có cuộc phỏng vấn phạm nhân A như một lát cắt về những bất cập trong hệ thống tiếp nhận lao động nước ngoài tại Nhật.
Nhà tù Fuchu ở Tokyo có khuôn viên rộng gấp 5,6 lần sân vận động Tokyo Dome, được xem là nhà tù lớn nhất Nhật Bản. Thời điểm ông Koji tác nghiệp, nhà tù có 1.762 phạm nhân đang thụ án, trong đó có 429 người là người nước ngoài, tỷ lệ khoảng 1/4.
Dữ liệu của chính phủ Nhật Bản cho thấy từ năm 2017, phạm nhân người Trung Quốc đứng đầu trong nhóm người nước ngoài thi hành án tại nhà tù Fuchu, tiếp đó là người đến từ Mexico, đảo Đài Loan hay Malaysia.
Tuy nhiên, từ năm 2021, phạm nhân người Việt bắt đầu tăng với 30 người, thuộc nhóm người nước ngoài đông thứ ba tại nhà tù Fuchu. Đến năm 2024, nhóm người Việt vượt qua Trung Quốc, trở thành nhóm đứng đầu với 68 phạm nhân.
Trong nhóm phạm nhân Việt Nam, nhiều người phạm tội trộm cắp như A. Một ngày của A bắt đầu lúc 6h45. Sau khi tù nhân thức dậy, gấp chăn, vệ sinh cá nhân, quản giáo sẽ điểm danh buổi sáng.
Phòng của phạm nhân phân theo từng khu lao động. Sau khi ăn sáng, phạm nhân rời phòng đến xưởng làm việc từ 7h30. A được phân công làm ở xưởng giặt, nơi đòi hỏi phạm nhân phải có hạnh kiểm và thể lực tốt.
Khi phạm nhân Nhật ngày càng già hóa, phạm nhân người nước ngoài trở thành lực lượng khó thay thế trong các khu xưởng lao động. Tại Fuchu, phạm nhân nước ngoài hiện chiếm 7 trong 36 người làm ở bếp và 7 trong 37 người tại xưởng giặt.
"Xã hội Nhật Bản đang phụ thuộc nhiều vào lao động nước ngoài do thiếu nhân lực, và tình trạng tương tự cũng diễn ra phía sau song sắt. Nhà tù vì thế được mô tả như 'tấm gương phản chiếu xã hội'", ông Koji giải thích.
A cho biết bắt đầu sa vào phạm tội khi visa hết hạn. "Tôi không tìm được việc trong khi còn nợ nần. Nghe lời bạn bè rủ rê, tôi đi trộm", A nói.
Nhóm rủ A phạm tội cũng gồm những thực tập sinh Việt Nam bỏ trốn khỏi nơi làm việc, sau đó tập hợp thành đường dây trộm cắp hơn 10 thành viên. Theo quy định khi đó, visa thực tập sinh có thể được gia hạn từng năm, nhưng người lao động phải về nước sau ba năm. A bỏ trốn khỏi nơi thực tập và khi bị bắt đã ở quá hạn lưu trú.
Khoản nợ của A là tiền vay ngân hàng để trang trải chi phí sang Nhật, đến thời điểm phạm tội vẫn còn nợ khoảng 600.000 yên. Chi phí xuất cảnh cao từ lâu được xem là một trong những bất cập lớn nhất của chương trình thực tập sinh kỹ năng ở Nhật Bản.
Theo khảo sát chính thức năm 2022 của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản, thực tập sinh Việt Nam phải trả trung bình khoảng 656.000 yen cho cơ quan phái cử trước khi sang Nhật, cao nhất trong các nhóm quốc tịch được khảo sát. Khoảng 80% vay nợ để đi Nhật, với mức nợ trung bình hơn 674.000 yen (khoảng 110 triệu đồng).
A cho biết anh rời công ty thực tập còn do điều kiện làm việc. "Trong hai năm làm thực tập sinh kỹ thuật, tôi thường xuyên bị giám đốc bắt nạt. Trước khi sang, tôi nghĩ mình sẽ được đào tạo kỹ năng nhiều hơn, nhưng đến đây thì chỉ có làm việc, quá nhiều việc. Lương cũng thấp hơn mức đã ký ở Việt Nam. Công việc thì vất vả mà tôi vẫn không trả được nợ, nên tôi bỏ trốn".
Khi được hỏi tâm trạng lúc phạm tội, A nói: "Ngay cả khi làm điều xấu, tôi vẫn nghĩ nếu mình ở vị trí nạn nhân thì sẽ thế nào. Tôi cũng nghĩ sớm muộn gì mình cũng bị bắt. Giờ nhìn lại, tôi hối hận và tự hỏi vì sao khi đó mình lại làm đến mức ấy".
Khi được hỏi về tâm lý lo ngại của một bộ phận người Nhật trước các vụ án liên quan thực tập sinh Việt Nam, A nói anh cũng nhận thấy số vụ phạm tội của người Việt xuất hiện nhiều trên tin tức trong tù.
"Nếu ở Việt Nam có người nước ngoài đến phạm tội, tôi cũng sẽ cảm thấy bất an", A nói, cho biết anh muốn gửi lời xin lỗi tới không chỉ các nạn nhân, mà còn tới tất cả người Nhật. "Người phạm tội đang bị pháp luật trừng phạt, nên tôi mong mọi người nhìn nhận bằng lòng khoan dung".
Nhà báo Koji nhắc đến việc A bị giám đốc bắt nạt, rồi hỏi trải nghiệm đó có làm thay đổi cách anh nhìn nhận Nhật Bản hay người Nhật không. "Tôi từng nghĩ đây là một đất nước tuyệt vời. Nhưng sang đây, tôi nhận ra Nhật Bản có mặt tốt và cũng có mặt xấu", A trả lời.
"Đây là câu trả lời khiến người Nhật như tôi cảm thấy rất tiếc", ông Koji nhận xét.
Phạm nhân nước ngoài gần như chắc chắn bị trục xuất sau khi mãn hạn tù, trừ một số trường hợp còn tư cách lưu trú hợp pháp. Khi còn chưa đầy một năm nữa là ra tù, A nói muốn lập tức tìm việc sau khi về nước để nuôi ba con nhỏ và cha mẹ già, trong bối cảnh gia đình hiện không còn ai khác có thể lao động.
Từ tháng 4/2027, Nhật Bản dự kiến thay chương trình thực tập sinh kỹ năng bằng chế độ Việc làm để phát triển kỹ năng (Ikuseishuro - ESD). Cơ chế mới cho phép người lao động chuyển việc sau ít nhất một năm nếu đáp ứng điều kiện về tiếng Nhật, đồng thời bảo đảm mức lương ngang bằng hoặc cao hơn người Nhật làm cùng công việc.
Chương trình thực tập sinh kỹ năng cũ không giới hạn khoản phí người lao động phải trả cho công ty phái cử. Với chế độ ESD, Nhật Bản đề xuất khống chế khoản phí này ở mức không quá hai tháng lương, nhằm giảm gánh nặng nợ nần cho lao động nước ngoài.
Để đảm bảo minh bạch, Nhật Bản đề xuất ký thỏa thuận hợp tác song phương với các nước phái cử, trong đó quy định cơ chế về mức phí này. Các công ty, tổ chức phái cử phải công khai tiêu chuẩn tính toán các khoản "phí xuất cảnh" thu từ người lao động ESD.
Tuy nhiên, các nội dung cụ thể về ESD chưa được hoàn thiện. Chính phủ Nhật Bản chưa công bố thay đổi chính thức nào. "Hiệu quả của chế độ mới vẫn sẽ phụ thuộc vào cách doanh nghiệp và các chính quyền thực thi", ông Koji nhận định.
Tin Gốc: Vnexpress

Các nhà dự báo thời tiết châu Âu cho biết đợt nóng sẽ kéo dài suốt tuần, với nhiệt độ đạt đỉnh trong các ngày 28 - 29.5 trước khi giảm dần vào cuối tuần.
Tại Anh, Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office) cho biết nhiệt độ ngày 26.5 đạt 35,1 độ C, lập kỷ lục mới trong tháng 5 và vượt xa mức cũ 32,8 độ C từng được ghi nhận năm 1944. Cùng ngày, London còn ghi nhận một "đêm nhiệt đới" hiếm gặp, khi nhiệt độ ban đêm không xuống dưới 20 độ C, theo Hãng tin AP.
Cơ quan An ninh y tế Anh đã ban hành cảnh báo sức khỏe màu hổ phách cho nhiều khu vực đến hết ngày 29.5. Nhà dự báo Greg Dewhurst của Met Office nói mức nhiệt này "bất thường với Anh ngay cả vào giữa mùa hè, chứ chưa nói đến tháng 5". Nhà chức trách Anh cũng ghi nhận ít nhất 5 trường hợp tử vong do đuối nước tại hồ và vùng biển tây nam nước này khi người dân tìm cách giải nhiệt.
Tại Pháp, Cơ quan Khí tượng Pháp (Météo France) ngày 27.5 ban hành cảnh báo màu cam về nắng nóng cực độ tại 13 tỉnh thành miền tây, trong khi nhiệt độ tại miền nam có thể lên 38 - 39 độ C trong những ngày tiếp theo. Đây là lần đầu tiên hệ thống cảnh báo nắng nóng quốc gia của Pháp được kích hoạt trong tháng 5 kể từ khi ra đời năm 2004, theo Sky News. Phát ngôn viên chính phủ Pháp Maud Bregeon cho biết ít nhất 7 trường hợp tử vong có thể liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến đợt nắng nóng.
Tây Ban Nha cũng hứng chịu nền nhiệt bất thường. Cơ quan Khí tượng quốc gia Aemet ngày 27.5 cảnh báo "nhiệt độ cao bất thường so với thời điểm này trong năm" sẽ kéo dài trong tuần tới. Tại Ý, nhiều địa phương đã phát cảnh báo nắng nóng đầu tiên trong năm và hạn chế làm việc ngoài trời. Ngày 27.5, nhiệt độ tại Milan chạm mốc 36 độ C, cao hơn khoảng 9 độ C so với trung bình theo mùa. Ở Áo, nhà khí tượng Marcus Wadsak cho biết thị trấn Lienz ghi nhận 32,7 độ C ngày 26.5, đánh dấu ngày tháng 5 nóng nhất tại nước này trong hơn 200 năm.
Nguyên nhân trực tiếp của đợt nắng nóng là hiện tượng "vòm nhiệt", khi một vùng áp suất cao giữ khối không khí nóng từ Bắc Phi mắc kẹt trên Tây Âu, đồng thời ngăn không khí mát tràn xuống. Theo Météo France, khối khí nóng từ Morocco khiến nhiệt độ tại nhiều nơi cao hơn 10 - 13 độ C so với bình thường.
Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu do con người gây ra mới là nguyên nhân nền khiến những hiện tượng như vậy xảy ra thường xuyên hơn, dữ dội hơn và đến sớm hơn trong năm. Các mô hình khí hậu cho thấy những đợt nắng nóng tháng 6 ở châu Âu hiện có khả năng xảy ra cao gấp khoảng 10 lần so với trước thời kỳ công nghiệp và xu hướng tương tự đang dần xuất hiện trong tháng 5, theo AFP.
Trước rủi ro gia tăng, nhiều chính phủ châu Âu đã áp dụng biện pháp khẩn cấp. Pháp cân nhắc đóng cửa trường học tạm thời và hủy một số sự kiện thể thao. Ý cấm làm việc ngoài trời kéo dài dưới nắng trực tiếp từ 12 giờ 30 - 16 giờ đến ngày 15.9. Cơ quan y tế tại Tây Ban Nha, Anh và Bồ Đào Nha khuyến cáo người dân tránh ra ngoài vào giờ nắng gắt, uống đủ nước và theo dõi người dễ tổn thương, theo tờ The Guardian.
Về dài hạn, giới chuyên gia cảnh báo châu Âu cần thích ứng nhanh hơn với khí hậu nóng lên. Nhiều hạ tầng của châu Âu chưa được thiết kế để đối phó với nhiệt độ cực đoan. Các biện pháp được đề xuất gồm tăng không gian che nắng, cải tạo hệ thống làm mát tại bệnh viện, viện dưỡng lão và trường học, đặt giới hạn nhiệt độ tối đa tại nơi làm việc, đồng thời hỗ trợ hộ thu nhập thấp tiếp cận công nghệ làm mát.
Tin Gốc: Thanh Niên

