Tàu ngầm không tháp chỉ huy của Trung Quốc lần đầu xuất hiện trong ảnh vệ tinh hôm 1/6, khi neo đậu ở cầu cảng tại nhà máy đóng tàu Giang Nam thuộc thành phố Thượng Hải. Chuyên trang hải quân Naval News nhận định chiến hạm có mặt ở vị trí hiện tại từ cuối tháng 5.
Chưa rõ nhiệm vụ và hệ thống động lực của tàu ngầm này, cũng như liệu nó có người lái hay không.
H. I. Sutton, chuyên gia về hải quân, ước tính tàu ngầm mới của Trung Quốc có chiều dài khoảng 120 m và rộng 10-11 m, lớn hơn các tàu ngầm diesel-điện và thậm chí dài hơn một số mẫu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Để so sánh, tàu ngầm hạt nhân tấn công lớp Type-093 Trung Quốc có chiều dài 108-110 m và rộng 11 m, trong khi lớp Virginia của Mỹ dài khoảng 115 m và rộng hơn 10 m.
Tàu ngầm không tháp chỉ huy có thể dùng hệ thống đẩy phản lực dòng nước (pump-jet). Thiết kế này có nhiều ưu điểm như tốc độ cao và độ ồn thấp hơn so với chân vịt, tăng khả năng ẩn mình của tàu ngầm, đạt hiệu quả cao hơn ở mọi dải tốc độ, mang lại nhiều lợi ích khi hoạt động ở những vùng biển nông hoặc gần bờ.
Tuy nhiên, pump-jet thường nặng nề, phức tạp và tốn kém hơn nhiều so với động cơ chân vịt truyền thống.
Phương tiện dường như có cánh lái đuôi hình chữ X, thiết kế lần đầu xuất hiện trên tàu ngầm Trung Quốc vào năm 2024.
“Kiểu bố trí này giúp tàu có độ cơ động và hiệu quả cao, an toàn hơn so với thiết kế cánh lái chữ thập truyền thống. Cánh lái đuôi hình chữ X là đặc điểm liên quan đến tàu ngầm hạt nhân tấn công thế hệ mới của Trung Quốc, được đặt biệt danh Type-095”, Joseph Trevithick, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận xét.
Trevithick đánh giá không có tháp chỉ huy là yếu tố đáng chú ý nhất của tàu ngầm Trung Quốc, khi thiết kế tổng thể được tối ưu hóa đáng kể nhờ loại bỏ cấu trúc lớn nhô khỏi thân tàu.
“Điều này triệt tiêu tối đa lực cản, tăng tốc độ và khả năng cơ động khi lặn, giúp tàu ngầm hoạt động êm và khó bị phát hiện hơn, ngay cả khi di chuyển với tốc độ cao. Đây là tính năng đặc biệt hữu ích khi con tàu phải đối mặt với nhiều mối đe dọa”, Trevithick cho biết.
Tuy nhiên, thiếu tháp chỉ huy cũng dẫn tới một số hạn chế. Trên tàu ngầm truyền thống, đây là nơi lắp kính tiềm vọng, cảm biến, ăng-ten và ống thở để phương tiện có thể thông khí mà không cần nổi lên.
Khi di chuyển ở trạng thái nổi, tháp chỉ huy cũng giúp thủy thủ đoàn định hướng và quan sát xung quanh, hỗ trợ bảo vệ lực lượng tại chỗ và nhận hàng tiếp tế. Một số tàu ngầm của Nga và Mỹ có tháp chỉ huy được gia cố để xuyên thủng lớp băng dày nhiều mét, cho phép nổi lên ở vùng cực.
“Tàu ngầm mới xuất hiện ở Trung Quốc dường như tập trung vào hoạt động trong lòng biển và cách xa mặt nước, nơi tháp chỉ huy và các bộ phận liên quan ít cần thiết hơn. Thiết kế của con tàu cũng tập trung vào cải thiện hiệu suất, trong đó có khả năng di chuyển nhanh nhất có thể”, Trevithick cho hay.
Một tàu ngầm không tháp chỉ huy, có chiều dài 45 m, rộng khoảng 4,5 m và cánh đuôi hình chữ thập truyền thống, từng xuất hiện tại nhà máy Giang Nam hồi năm 2018. Trung Quốc dường như chế tạo con tàu để thử nghiệm và đánh giá về thiết kế mới.
Tại triển lãm hàng không ở thành phố Chu Hải năm 2024, Tập đoàn Đóng tàu Nhà nước Trung Quốc (CSSC) cũng trưng bày mô hình tàu ngầm không người lái dùng động cơ diesel-điện với kích thước lớn chưa từng có. Thiết kế tổng thể của mô hình có nhiều điểm tương đồng với nguyên mẫu ở nhà máy Giang Nam.
Theo CSSC, tàu ngầm không người lái (UUV) có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ như tấn công chiến hạm đối phương, rải thủy lôi, hỗ trợ lực lượng đặc nhiệm và phóng UUV nhỏ hơn.
Các nhà máy đóng tàu trên thế giới và hải quân nhiều nước từng nghiên cứu thiết kế tàu ngầm với tháp chỉ huy thấp trong quá khứ, song chúng thường chỉ dừng lại trên lý thuyết hoặc trải qua thử nghiệm hạn chế.
Theo Hãng tin Reuters, trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 17-7, ông Trump cáo buộc Canada đã không quản lý rừng hiệu quả, khiến khói từ hàng trăm đám cháy rừng của nước này tràn xuống Mỹ.
Trong hai ngày 16 và 17-7, khói mù bao phủ nhiều bang từ khu vực Trung Tây đến Đông Bắc của Mỹ. Hiện hơn 100 triệu người tại 18 bang và Đặc khu Columbia đang nằm trong vùng cảnh báo chất lượng không khí.
"Chúng tôi quy trách nhiệm cho Canada vì họ không quản lý rừng đúng cách, khiến nước Mỹ phải hứng chịu bầu không khí bẩn, ô nhiễm và độc hại một cách không cần thiết", ông Trump viết. Nhà lãnh đạo Mỹ còn gọi đây là "sự cẩu thả có chủ ý", cho rằng tình trạng này đang lặp lại hằng năm và gây thiệt hại hàng tỉ USD cho Mỹ.
Ông tuyên bố sẽ trao đổi với Thủ tướng Canada Mark Carney về vấn đề này, đồng thời khẳng định "chi phí không thể tính hết" mà Mỹ phải bỏ ra để ứng phó với ô nhiễm sẽ được cộng vào các mức thuế hiện áp lên hàng hóa Canada.
Đây là động thái mới nhất trong quan hệ căng thẳng giữa hai nước, sau khi ông Trump áp thuế đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu chủ lực từ Canada ngay sau khi trở lại Nhà Trắng năm 2025.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng biến đổi khí hậu mới là nguyên nhân chính khiến các vụ cháy rừng ngày càng nghiêm trọng.
Giáo sư Mike Flannigan, chuyên gia về cháy rừng tại Đại học Thompson Rivers (Canada), nhận định nhiệt độ tăng cao khiến rừng khô hơn, kéo theo nhiều đợt nắng nóng, gió mạnh và thời tiết cực đoan, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng.
Trong khi đó, Thủ tướng Carney hôm 17-7 cho rằng Mỹ cũng cần làm nhiều hơn để ứng phó với biến đổi khí hậu - yếu tố góp phần khiến nhiệt độ toàn cầu tăng và các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra thường xuyên hơn.
Văn phòng của ông chưa bình luận về phát biểu mới nhất của Tổng thống Trump.
Các vụ cháy rừng năm nay tập trung chủ yếu tại tỉnh Ontario, đặc biệt ở khu vực tây bắc hẻo lánh. Khoảng 650.000 mẫu Anh (2.630km²) đã bị thiêu rụi, tăng so với khoảng 600.000 mẫu Anh cùng kỳ năm ngoái, khiến hàng nghìn người phải sơ tán.
Thủ hiến Ontario Doug Ford cho biết tỉnh sẽ mua thêm 11 máy bay để tăng cường năng lực chữa cháy, đồng thời bác bỏ những chỉ trích từ một số chính trị gia Mỹ về công tác ứng phó của Canada.
Bản thân nước Mỹ đang trải qua một năm cháy rừng nghiêm trọng hơn mức trung bình, với khoảng 3,7 triệu mẫu Anh bị thiêu rụi từ đầu năm 2026, cao hơn đáng kể mức trung bình 2,7 triệu mẫu Anh của 10 năm gần đây.
Tại Hội nghị thượng đỉnh EU ở Cyprus (CH Síp) ngày 23-4, Hungary và Slovakia đã dỡ bỏ quyền phủ quyết đối với khoản vay 90 tỉ euro cho Ukraine giai đoạn 2026 - 2027 sau nhiều tháng trì hoãn chủ yếu do sự phản đối của Thủ tướng Hungary Viktor Orbán.
Cùng ngày, EU phê duyệt gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga, siết chặt thêm vòng vây năng lượng chống Matxcơva. Hai quyết định này báo hiệu châu Âu tiếp tục chọn con đường đối đầu, và hòa bình cho Ukraine ngày càng lùi xa.
Theo cổng thông tin Ukraine Strananews, hệ quả trực tiếp của gói viện trợ 90 tỉ euro là Kiev sẽ giảm đáng kể động lực nhượng bộ các yêu cầu từ Mỹ và Nga - bao gồm việc rút quân khỏi Donbass và các biện pháp chấm dứt chiến tranh khác.
Trong bối cảnh đó, các phương tiện truyền thông phương Tây liên tục đưa ra đồn đoán về nguy cơ Nga tấn công châu Âu. Bộ Quốc phòng Nga và Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Dmitry Medvedev đã đe dọa tấn công các cơ sở sản xuất drone cung cấp cho Ukraine tại các nước châu Âu.
Thư ký Hội đồng An ninh Sergei Shoigu cáo buộc các nước Baltic mở không phận cho các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine nhằm vào Nga và tuyên bố "quyền tự vệ của Nga".
Ngày 24-4, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo trên tờ Financial Times rằng "Nga có thể tấn công một trong những thành viên của NATO trong vòng vài tháng tới", đồng thời chỉ trích một số thành viên "giả vờ như không có chuyện gì xảy ra" khi khoảng 20 drone của Nga vi phạm không phận Ba Lan năm ngoái.
Tuy nhiên, Strananews phân tích rằng kịch bản đó khó xảy ra: Nếu Nga tấn công châu Âu, họ sẽ phải đối mặt với EU và Anh - khối dân số hơn nửa tỉ người, cùng các tên lửa Taurus và nhiều loại vũ khí khác. Nga sẽ không thể duy trì chiến tranh trên hai mặt trận. Điều kiện duy nhất để Nga tấn công châu Âu là sẵn sàng dùng vũ khí hạt nhân - thứ vũ khí duy nhất Nga có ưu thế tuyệt đối.
Song Điện Kremlin nhiều khả năng sẽ không làm vậy, do ô dù hạt nhân của Mỹ với kho vũ khí tương đương. Vấn đề là rạn nứt ngày càng sâu giữa Washington và các đồng minh NATO châu Âu đang dấy lên nghi ngờ liệu Mỹ có thực sự can thiệp nếu xung đột nổ ra? Nếu không, cán cân hạt nhân sẽ không còn nghiêng về phía châu Âu.
Gói trừng phạt thứ 20 tập trung phong tỏa xuất khẩu năng lượng Nga với nhiều biện pháp mạnh: cấm cung cấp dịch vụ hàng hải cho dầu mỏ Nga; cấm hỗ trợ kỹ thuật, tài chính và môi giới cho tàu phá băng và tàu chở khí hóa lỏng (LNG) từ ngày 25-4-2026, mở rộng sang tàu nước ngoài hoạt động tại Nga từ 1-1-2027; cấm giao dịch với cảng dầu Karimun của Indonesia và hai cảng Nga là Murmansk và Tuapse; bổ sung 46 tàu vào danh sách "hạm đội ngầm", nâng tổng số lên hơn 600 tàu; đồng thời đóng băng tài sản 120 cá nhân và thực thể liên quan.
Cao ủy viên Ngoại giao EU Kaja Kallas tuyên bố: "Nền kinh tế chiến tranh của Nga đang chịu áp lực ngày càng tăng, trong khi Ukraine nhận được sự hỗ trợ đáng kể. Chúng ta phải duy trì áp lực cho đến khi ông Putin hiểu rằng cuộc chiến này không dẫn đến đâu cả".
Ủy ban châu Âu dẫn số liệu cho thấy doanh thu xuất khẩu dầu khí của Nga đã giảm 24% trong năm 2025, xuống mức thấp nhất kể từ 2020, trong khi thâm hụt ngân sách tăng, lãi suất giữ ở mức 16% và lạm phát vẫn cao.
Tuy nhiên, các nhà phân tích của Alfa Bank nhận định các biện pháp mới sẽ làm phức tạp hậu cần vận chuyển LNG - đặc biệt với dự án Yamal LNG - nhưng không ngăn được xuất khẩu. Nga sẽ chuyển hướng sang châu Á, chấp nhận chi phí vận chuyển cao hơn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố Brussels đã "tự giáng đòn vào chính mình".
Thứ trưởng Ngoại giao Nga A. Grushko cũng cho rằng EU đang tự làm trầm trọng thêm khủng hoảng năng lượng của mình, trong khi ngày càng phụ thuộc vào nguồn cung từ Mỹ.
Thực tế đang diễn ra đúng như vậy. Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc chiến chống Iran vào ngày 28-2, hóa đơn nhập khẩu nhiên liệu của EU đã tăng thêm 14 tỉ euro, theo Cao ủy viên Năng lượng EU Dan Jørgensen.
Tại Cyprus ngày 23-4, các lãnh đạo EU chỉ có thể đề xuất thắt lưng buộc bụng và hỗ trợ nhóm dễ bị tổn thương - nhưng tất cả đều phải trả từ ngân sách quốc gia vốn gần cạn kiệt. Tờ Politico bình luận chua chát: "Người châu Âu muốn Brussels làm điều gì đó, nhưng Brussels chỉ muốn chuyển gánh nặng lên vai các thủ đô châu Âu".
Tại buổi hội kiến sáng nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung thể hiện sự coi trọng cao độ đối với Việt Nam và quan hệ hai nước, tin tưởng chuyến thăm sẽ tiếp thêm động lực mới thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Hàn Quốc tiếp tục phát triển, theo Bộ Ngoại giao.
Thủ tướng đề nghị hai bên tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, nâng cao hiệu quả các cơ chế hợp tác, tạo cơ sở chính trị vững chắc mở rộng hợp tác song phương trên tất cả lĩnh vực.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng hai bên cần đẩy mạnh liên kết kinh tế tập trung vào đổi mới và nâng cao chất lượng hợp tác, đề nghị phối hợp triển khai các nhóm nhiệm vụ tại Kế hoạch hành động thực hiện mục tiêu kim ngạch thương mại song phương lên 150 tỷ USD theo hướng cân bằng hơn vào năm 2030, tiếp tục mở cửa thị trường cho hàng hóa hai nước.
Thủ tướng cũng mong muốn Hàn Quốc hỗ trợ tăng cường tỷ lệ nội địa hóa và sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng sản xuất của Hàn Quốc, có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại Hàn Quốc, chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực đổi mới tài chính, thanh tra, giám sát ngân hàng và vận hành, tham gia vào các trung tâm tài chính quốc tế của Việt Nam.
Thủ tướng Lê Minh Hưng kêu gọi hai bên thúc đẩy hợp tác về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, gắn kết chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng bền vững giữa hai nước, mở rộng hợp tác nguồn nhân lực, văn hóa, du lịch, đẩy mạnh giao lưu nhân dân.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Tổng thống Lee Jae Myung và chính phủ Hàn Quốc tiếp tục hỗ trợ, bảo vệ quyền lợi chính đáng của cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại Hàn Quốc, đơn giản hóa thủ tục tiến tới miễn thị thực cho công dân Việt Nam. Thủ tướng khẳng định chính phủ cũng sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Hàn Quốc yên tâm sinh sống, học tập và làm việc lâu dài tại Việt Nam.
Tổng thống Lee Jae Myung cho rằng hai nước đang có điều kiện rất thuận lợi để định hình tầm nhìn chiến lược mới cho hợp tác, kiến tạo cơ hội cùng phát triển và hướng tới tương lai thịnh vượng chung bền vững, khẳng định Hàn Quốc sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trên chặng đường hiện thực hóa mục tiêu phát triển, đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại đến năm 2030, trở thành nước phát triển, thu nhập cao đến năm 2045.
Tổng thống mong muốn chính phủ Việt Nam tích cực hỗ trợ giải quyết các vướng mắc, khó khăn của doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam, tạo điều kiện để doanh nghiệp Hàn Quốc có cơ hội tham gia các dự án hạ tầng chiến lược của Việt Nam như điện hạt nhân, cơ sở hạ tầng, đường sắt tốc độ cao.
Tổng thống Lee Jae Myung nhất trí với các đề xuất của Thủ tướng Lê Minh Hưng, khẳng định sẽ phối hợp với Việt Nam tìm kiếm biện pháp đưa thương mại hai nước đạt 150 tỷ USD vào năm 2030 theo hướng cân bằng hơn, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu của Hàn Quốc.
Tổng thống Lee Jae Myung đề nghị thúc đẩy hợp tác dài hạn và chiến lược không chỉ trong lĩnh vực thương mại, đầu tư, năng lượng mà còn trong lĩnh vực khoa học công nghệ, lao động, chuỗi cung ứng. Ông khẳng định thành công của Việt Nam cũng là thành công của Hàn Quốc, hai bên cần tăng cường trao đổi thúc đẩy hợp tác song phương ở tầm cao nhất, hướng tới thịnh vượng chung bền vững.
Tổng thống Lee Jae Myung cho biết thêm Hàn Quốc sẽ xem xét tăng hạn ngạch tiếp nhận lao động Việt Nam, cũng như mở rộng các ngành nghề tiếp nhận lao động và tăng cường hợp tác đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng ngày hội kiến Tổng thống Lee Jae Myung, bày tỏ hoan nghênh hai bên đã ký kết nhiều văn kiện hợp tác quan trọng trong chuyến thăm.
Về hợp tác nghị viện, hai bên nhất trí tiếp tục làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa quốc hội hai nước, thông qua duy trì trao đổi đoàn cấp cao và các ủy ban chuyên môn, tăng cường hoạt động của Nhóm nghị sĩ hữu nghị hai nước, phát huy vai trò giám sát, thúc đẩy các cam kết, thỏa thuận hợp tác, góp phần quan trọng vào củng cố nền tảng chính trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế sâu rộng, bền vững, làm phong phú thêm giao lưu văn hóa - thể thao và khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực hợp tác kinh tế - đầu tư - công nghệ.
Tổng thống Lee Jae Myung đánh giá cao đóng góp của cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc, nhất trí tiếp tục quan tâm và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho cộng đồng người Việt Nam tại nước này, cho biết sẽ xem xét các biện pháp đơn giản hóa thủ tục cấp thị thực cho công dân Việt Nam.
Ông đồng thời đề nghị quốc hội Việt Nam tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Hàn Quốc cũng như các doanh nghiệp Hàn Quốc đang đầu tư, hoạt động tại Việt Nam.
