Cô đã đau thắt ngực dai dẳng nhiều tháng nhưng không đi khám, nghĩ mình còn quá trẻ để mắc “bệnh của người lớn tuổi”. Khi cơn đau dữ dội ập đến, nữ bác sĩ nhập viện trong tình trạng nhồi máu cơ tim cấp. Các chuyên gia đã xử trí đúng phác đồ song bệnh nhân không qua khỏi.
“Cái chết này không hẳn là không được dự báo”, bác sĩ Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, nói. Cô nặng hơn 100 kg, ăn nhiều đồ ngọt, hầu như không vận động, áp lực công việc lớn đến mức không còn thời gian, hay động lực để chăm sóc bản thân.
“Sự kết hợp giữa béo phì và lối sống tĩnh tại là nguyên nhân y khoa trực tiếp, nhưng áp lực công việc là thứ đã gạt đi mọi cơ hội để cô nhận ra điều đó sớm hơn”, bác sĩ Mạnh tâm sự.
Trước đó, một nam tài xế 35 tuổi cũng nhập viện trong tình trạng đột quỵ não. Để gánh vác gia đình, anh tâm sự với bác sĩ Mạnh về việc “vắt kiệt” mình trên những cung đường đêm, vừa cố chạy nhiều chuyến, vừa cố giữ tỉnh táo. Thuốc lá và nước tăng lực trở thành chỗ dựa duy nhất.
“Có những đêm anh ấy phải uống hết một lốc nước ngọt, hút vài bao thuốc mới trụ được đến sáng”, người nhà bệnh nhân kể lại.
Giờ đây, gia đình anh không chỉ đối mặt với chi phí điều trị khổng lồ mà còn là một tương lai bấp bênh, không lối thoát khi người bệnh gắn cả đời còn lại với giường bệnh.
Nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới WHO và Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), công bố năm 2021 trên tạp chí Environment International, chỉ ra làm việc trên 55 giờ mỗi tuần làm tăng 35% nguy cơ đột quỵ và 17% nguy cơ tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ so với khung giờ tiêu chuẩn 35-40 giờ.
Tháng 4/2026, ILO tiếp tục công bố báo cáo cho thấy các rủi ro tâm lý xã hội tại nơi làm việc, bao gồm giờ làm kéo dài, bất an nghề nghiệp và bạo lực tinh thần, góp phần gây ra hơn 840.000 ca tử vong liên quan bệnh tim mạch mỗi năm.
Tại Việt Nam, Bệnh viện Tim Hà Nội ghi nhận số ca bệnh tim mạch tăng 10-20% mỗi năm, với ngày càng nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 30-40, thậm chí dưới 30. Theo thống kê, bệnh tim mạch gây ra hơn 200.000 ca tử vong tại Việt Nam mỗi năm, chiếm 39,5% tổng số ca tử vong.
PGS Nguyễn Sinh Hiền, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội, Chủ tịch Hội Tim mạch Hà Nội, xác nhận rằng các bệnh lý vốn chỉ gặp ở người trên 50 như tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đột quỵ nay đã xuất hiện phổ biến ở nhóm tuổi 30-40. Ông chỉ ra lối sống thiếu lành mạnh, bao gồm hút thuốc, lạm dụng rượu bia, ăn uống sai cách, ít vận động, cùng với căng thẳng công việc và áp lực tinh thần là những yếu tố thúc đẩy.
Bên cạnh tim mạch, Bộ Y tế năm 2023 ghi nhận 5-7% số ca đột quỵ xảy ra ở người dưới 45 tuổi, tỷ lệ này tăng khoảng 2% mỗi năm, tập trung tại Hà Nội và TP HCM. WHO cũng cảnh báo đột quỵ không còn là căn bệnh của riêng người già khi 10-15% tổng số ca đột quỵ toàn cầu xảy ra ở người dưới 45 tuổi.
Áp lực công việc không chỉ tàn phá tim mạch, gây các bệnh nội khoa mãn tính, nó còn bào mòn tâm trí. Như người đàn ông 31 tuổi đến Bệnh viện E trong tình trạng kiệt sức. Deadline dồn dập, lịch trình kín đặc, những bữa ăn vội và những đêm trắng nhiều không đếm xuể. Mặc dù đau đầu triền miên, nhịp tim dồn dập, cơ thể mệt rã rời, anh vẫn nghĩ “còn trẻ, phải cố”.
“Những suy nghĩ tiêu cực liên tục bủa vây, luôn lo lắng, bất an, thậm chí hoảng sợ, nghĩ đến cái chết”, anh nói với bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E. Anh cần thuốc hỗ trợ giấc ngủ, thuốc giảm lo âu, kết hợp tư vấn tâm lý.
Năm 2019, Tổ chức Y tế Thế giới chính thức đưa “Burnout” vào Phân loại bệnh tật quốc tế lần thứ 11 (ICD-11), mã QD85, định nghĩa đây là hội chứng phát sinh từ căng thẳng mạn tính tại nơi làm việc mà cá nhân không thể kiểm soát. WHO gọi đây là “hiện tượng nghề nghiệp”, không phải bệnh lý đơn thuần. Nhưng hệ quả của nó lên cơ thể và tinh thần là có thật và đo lường được.
Bác sĩ Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân Y 175, mô tả hội chứng này qua ba dấu hiệu cụ thể như cảm giác kiệt quệ năng lượng, tâm lý hoài nghi, xa rời công việc, và sự suy giảm rõ rệt về hiệu suất.
Về thể chất, người mắc thường đối mặt với rối loạn tiêu hóa, tăng huyết áp, suy giảm miễn dịch, đau đầu tái phát và mất ngủ kéo dài. Khi không được can thiệp, tình trạng có thể trượt sang trầm cảm, rồi xa hơn. “Nếu bạn thường xuyên thấy mệt mỏi rã rời, bắt đầu chán ghét công việc và cảm thấy bản thân vô dụng, đó là tín hiệu cần hành động”, ông nói.
Khảo sát của Gallup năm 2018 với hàng chục nghìn nhân viên trên toàn cầu xác định 5 yếu tố chính đẩy người lao động vào trạng thái kiệt sức là bị đối xử bất công, khối lượng công việc quá tải không thể kiểm soát, vai trò trách nhiệm mập mờ, thiếu sự hỗ trợ từ quản lý và áp lực thời gian phi lý. Nhân viên kiệt sức có khả năng nghỉ ốm cao hơn 63% và có xu hướng tìm việc mới cao gấp 2,6 lần so với nhóm còn lại. Trong một khảo sát của VnExpress, 36% người được hỏi cho biết nguyên nhân căng thẳng lớn nhất tại nơi làm việc là “nhiều việc, tăng ca quá mức”, cao hơn tất cả lý do khác.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhìn nhận vấn đề từ một góc khác. Ông cho rằng nguy hiểm nhất không chỉ là cường độ công việc, mà còn là thái độ chủ quan của chính người trẻ. Nhiều người không khám sức khỏe định kỳ, hoặc cho rằng còn trẻ khỏe nên ăn uống sinh hoạt “vô tội vạ”, đến khi nhập viện cấp cứu mới phát hiện bệnh.
“Guồng quay công việc cuộc sống hối hả cuốn mọi người đi, sau đó lại dùng chính tiền bạc đó để mua lại sức khỏe, thậm chí trả giá bằng cả tính mạng”, ông nói.
Bộ luật Lao động Việt Nam 2019 quy định rõ không quá 8 giờ mỗi ngày, 48 giờ mỗi tuần, làm thêm không vượt quá 40 giờ mỗi tháng. Nhưng với hàng triệu tài xế công nghệ, shipper và lao động tự do, những quy định đó gần như không tồn tại trong thực tế. Thu nhập của họ tỷ lệ thuận với số giờ lăn bánh hay số đơn hoàn thành. Sự lựa chọn giữa “nghỉ ngơi” và “nuôi gia đình” với nhóm này không phải là sự lựa chọn.
Để giảm áp lực, bác sĩ Nghĩa khuyến nghị các cá nhân cần chủ động trao đổi thẳng thắn với quản lý về khối lượng công việc, hoặc cân nhắc thay đổi vị trí nếu môi trường hiện tại không thể cải thiện. Song song đó, việc duy trì giấc ngủ đủ giờ, ăn uống lành mạnh và vận động thể chất đều đặn là nền tảng để phục hồi năng lượng. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh trách nhiệm không thể chỉ đặt lên vai cá nhân, doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa tôn trọng giờ nghỉ, phân bổ công việc hợp lý, và tạo kênh hỗ trợ tâm lý cho nhân viên.
Bác sĩ Nghĩa lưu ý thêm dù có một số biểu hiện tương đồng, kiệt sức và trầm cảm là hai trạng thái khác nhau với phương pháp chẩn đoán và điều trị riêng biệt. Khi cảm thấy bế tắc hoặc nghi ngờ có dấu hiệu rối loạn tâm thần, cần tìm đến chuyên gia sức khỏe tâm thần thay vì tự chịu đựng cho tình trạng trở nên trầm trọng hơn.
Người phụ nữ ngoài 30 tuổi hiện đã hoàn tất phẫu thuật và đang tiếp tục điều trị phục hồi sức khỏe tại Bệnh viện Đại học Dong-A ở thành phố Busan. Đây là kết quả sau chuỗi thời gian 4,5 giờ đồng hồ đội ngũ cứu hộ tìm kiếm bệnh viện tiếp nhận ca cấp cứu trong đêm 1/5, theo Korea Herald.
Khoảng 23h ngày 1/5, thai phụ đến một phòng khám sản khoa ở thành phố Cheongju, tỉnh Gyeongsang trong tình trạng xuất huyết. Nhịp tim thai sau đó giảm mạnh. Bác sĩ phòng khám đánh giá ca bệnh vượt quá khả năng xử lý, đòi hỏi một cơ sở y tế tuyến trên đủ năng lực vừa đỡ đẻ vừa hồi sức cấp cứu.
Nhân viên y tế lập tức gọi điện cho 10 cơ sở y tế có chuyên khoa nhi. 6 nơi nhấc máy, bao gồm các bệnh viện đại học lớn ở khu vực Chungcheong, nhưng tất cả đều từ chối nhận bệnh nhân. Đại diện một bệnh viện tuyến đầu giải thích họ không có bác sĩ sản khoa trực đêm đó nên thiếu nhân sự xử lý.
Sau nhiều nỗ lực liên hệ tuyến gần thất bại, cơ quan phòng cháy chữa cháy quyết định điều động trực thăng đưa thai phụ vượt hơn 280 km đến Busan. Bệnh nhân mất 4 tiếng rưỡi kể từ khi xuất hiện triệu chứng bất thường mới đến Bệnh viện Đại học Dong-A. Thai nhi đã tử vong trước khi bác sĩ tuyến cuối kịp thời can thiệp.
Vụ việc tiếp tục bộc lộ những bất cập trong hệ thống y tế Hàn Quốc. Luật pháp nước này cấm đội ngũ cấp cứu chuyển bệnh nhân đến phòng cấp cứu nếu chưa có sự đồng ý từ cơ sở tiếp nhận. Các cơ sở y tế ngày càng thường xuyên khước từ người bệnh do tình trạng thiếu hụt nhân sự trầm trọng. Thêm vào đó, đội ngũ y bác sĩ luôn mang tâm lý e ngại đối mặt với các bản án hình sự nếu bệnh nhân không qua khỏi. Các nghiên cứu chỉ ra tỷ lệ bác sĩ Hàn Quốc phải ra tòa vì sự cố y khoa vượt xa mức trung bình của nhiều quốc gia phát triển.
Theo KBS News, đây không phải là trường hợp duy nhất sản phụ gặp nguy hiểm do sự bất cập của hệ thống y tế. Trước đó tại Daegu, một thai phụ khác cũng từng phải rong ruổi tìm bệnh viện suốt nhiều tiếng, dẫn đến hậu quả một người con trong cặp song sinh tử vong, bé còn lại bị tổn thương não nghiêm trọng. Chính phủ Hàn Quốc liên tục kêu gọi nỗ lực vượt qua tình trạng tỷ lệ sinh thấp kỷ lục nhưng bi kịch về những bà mẹ tương lai phải "lang thang" tìm nơi cứu chữa và những bi kịch vẫn đang tiếp tục lặp lại.
Trong một buổi phát sóng trực tiếp mới đây, diễn viên hài nổi tiếng Nhạc Vân Bằng thu hút sự chú ý khi chia sẻ về hành trình giảm cân thành công của mình, theo Sina ngày 28/4. Anh tiết lộ giảm cân thành công nhờ duy trì những thói quen kỷ luật, đặc biệt kiểm soát năng lượng vào cuối ngày.
Diễn viên cho biết: "Bí quyết là không ăn tối hoặc ăn rất ít, kết hợp chơi cầu lông. Tôi thực lòng khuyên mọi người nên trải nghiệm bộ môn này". Theo Nhạc Vân Bằng, cầu lông không chỉ giúp cơ thể đốt cháy calo và đổ mồ hôi hiệu quả mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khác. "Chơi cầu lông giúp vận động linh hoạt đốt sống cổ và cải thiện thị lực. Đây là lựa chọn tuyệt vời để rèn luyện thân thể", anh nói.
Tại buổi livestream, Nhạc Vân Bằng xác nhận cân nặng của mình giảm nhờ trung kiểm soát chặt bữa tối bằng cách hạn chế tối đa lượng calo nạp vào buổi đêm nhằm tránh tích tụ mỡ thừa. Bên cạnh đó, việc chọn một môn thể thao có tính giải trí cao như cầu lông giúp việc tập luyện không còn là gánh nặng, từ đó dễ dàng duy trì thành thói quen.
Nhạc Vân Bằng vốn gắn liền với hình ảnh mập mạp, hiền lành. Vì vậy, việc anh quyết tâm thay đổi vóc dáng đã trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi và leo lên dẫn đầu xu hướng tìm kiếm. Nhiều khán giả bày tỏ sự khâm phục trước tinh thần kỷ luật của anh, bởi đối với một người làm nghệ thuật có lịch trình dày đặc, việc duy trì chế độ ăn và tập luyện là điều không dễ dàng. Sự thay đổi tích cực này của Nhạc Vân Bằng không chỉ giúp anh cải thiện ngoại hình mà còn trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho người hâm mộ. Nhiều người khẳng định sẽ học theo "thần tượng" để bắt đầu hành trình theo đuổi lối sống lành mạnh ngay từ hôm nay.
Theo các chuyên gia, cầu lông là môn thể thao phù hợp để duy trì lâu dài nhờ tính giải trí và khả năng vận động toàn thân, dù vậy những người có thể trạng đậm người vẫn được khuyến cáo chú ý bảo hộ để tránh chấn thương.
Trước đó, hồi đầu tháng 4, Nhạc Vân Bằng từng khiến cộng đồng mạng xôn xao khi đăng bức ảnh chụp bàn cân cùng dòng trạng thái hóm hỉnh: "Tôi đã giảm được 4 kg rồi. Có bộ phim thần tượng nào muốn mời tôi không? Đang đợi phản hồi trực tuyến đây". Sự thay đổi tích cực này không chỉ là minh chứng cho nỗ lực cá nhân của nam diễn viên mà còn trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ, thúc đẩy người hâm mộ cùng theo đuổi lối sống lành mạnh.
Nhạc Vân Bằng sinh năm 1985 trong một gia đình nghèo đông con tại bộc Dương, Hà Nam, Trung Quốc. Xuất thân từ hoàn cảnh khó khăn và từng làm nhiều công việc chân tay, anh bén duyên với nghệ thuật tấu hài sau khi theo học bậc thầy làng hài Quách Đức Cương vào năm 2004. Anh là nghệ sĩ hài tài năng nổi tiếng với vai trò trụ cột của đoàn nghệ thuật Đức Vân Xã.
Với phong cách biểu diễn duyên dáng, hóm hỉnh, Nhạc Vân Bằng không chỉ gặt hái thành công trên sân khấu hài kịch mà còn lấn sân sang điện ảnh với nhiều tác phẩm ăn khách, trở thành một trong những gương mặt giải trí hàng đầu được khán giả yêu mến.
PGS.TS.BS Nguyễn Vũ Thượng, Viện phó Viện Pasteur TP HCM, cho biết tỷ lệ trẻ bệnh tay chân miệng chuyển nặng khi nhiễm EV71 cao gấp 3-5 lần so với các chủng virus khác. Như dịch tay chân miệng đang bùng phát tại TP HCM với số ca chuyển nặng tăng gấp 5 lần, nguyên nhân chủ yếu do chủng này.
Giám sát vi sinh của Viện Pasteur TP HCM ở các ca tay chân miệng nặng từ độ 2B - mức cảnh báo bệnh chuyển nặng, bắt đầu xuất hiện các biến chứng về thần kinh, bắt buộc phải nhập viện, chủng EV71 luôn chiếm ưu thế vượt trội. Riêng những tuần đầu năm, EV71 chiếm tới 56% tổng số mẫu xét nghiệm dương tính. Trẻ dưới 36 tháng tuổi hiện chiếm 80% ca mắc EV71. Đây là độ tuổi đi nhà trẻ, mức độ tiếp xúc cao, một trẻ mang mầm bệnh có thể lây cho 1-5 trẻ khác ngay từ lúc chưa phát triệu chứng rõ ràng.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện của phân nhóm (sub-genotype) C1 của EV71 trong những ca bệnh đầu năm nay đang dấy lên lo ngại về khả năng làm giảm miễn dịch chéo. Điều này đồng nghĩa với việc những trẻ từng mắc tay chân miệng (ví dụ như nhiễm chủng B5 chiếm ưu thế trong mùa dịch năm 2023) vẫn có nguy cơ bị tái nhiễm và diễn tiến thành thể nặng.
Chủng EV71 dễ gây biến chứng nặng và có thể dẫn đến tử vong. Đây cũng là tác nhân từng gây ra các vụ dịch lớn vào các năm 2011, 2018 và 2023.
Theo BS.CK2 Nguyễn Đình Qui, Trưởng Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, sự nguy hiểm đáng sợ nhất của EV71 là tốc độ tàn phá cơ thể. Virus này có ái lực rất mạnh với hệ thần kinh trung ương. Sau khi xâm nhập qua niêm mạc, chỉ trong thời gian ngắn, virus đi vào hạch bạch huyết, gây nhiễm khuẩn huyết và tấn công thẳng vào não bộ, tim mạch.
"EV71 diễn tiến nhanh, có những ca trở nặng chỉ trong vòng 24 tiếng, buộc bác sĩ phải xử lý ngay lập tức", bác sĩ Qui cảnh báo.
Chính vì tốc độ chuyển biến quá nhanh này, việc chuyển tuyến đối với các ca tay chân miệng độ 4 tiềm ẩn rủi ro sinh tử. BS.CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, dẫn chứng về một bệnh nhi ở miền Tây được chuyển lên tuyến trên khi bệnh đã ở độ 4. Trẻ mất 3 giờ di chuyển, khi đến nơi mạch và huyết áp đã bằng 0, tổn thương tim rất nặng. Các bác sĩ lập tức can thiệp ECMO (tim phổi nhân tạo) và lọc máu suốt hai tuần, nhưng do mất đi thời gian vàng, não trẻ đã bị phù lan tỏa và tổn thương không thể hồi phục. Bệnh nhi sau đó không qua khỏi.
Theo bác sĩ Tiến, mắc tay chân miệng do EV71, bệnh nhân "lao xuống vực thẳm mà không có cách nào kéo lại" nếu mất quá nhiều thời gian di chuyển. Do đó, nâng cao năng lực hội chẩn trực tuyến và điều trị tại chỗ bệnh nhân cho bệnh viện tuyến dưới đóng vai trò quan trọng.
Để không lỡ mất "thời gian vàng", các chuyên gia y tế khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu chuyển nặng mang tính "chỉ điểm" của biến chứng thần kinh do EV71. Đó là trẻ sốt cao kéo dài, không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường, ngủ hay giật mình chới với, run chi, đi đứng loạng choạng.
Bên cạnh các dấu hiệu lâm sàng kinh điển, phụ huynh cũng cần chú ý đến sự thay đổi hình thái của các nốt ban. Theo BS.CK2 Dư Tuấn Quy, Trưởng Khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 1, nhiều bệnh nhi hiện nay không nổi ban rõ ràng ở lòng bàn tay, bàn chân. Thay vào đó, nốt ban "trốn" ở những vị trí kín đáo như vùng mông, quanh hậu môn hoặc chỉ lấm tấm ở rìa ngón tay, ngón chân.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần quan sát kỹ vùng khoang miệng, mông, hậu môn và kẽ ngón tay, ngón chân của trẻ. Không chủ quan với triệu chứng phụ. Nếu trẻ chưa nổi ban nhưng có biểu hiện đau miệng, chảy nước miếng nhiều, biếng ăn, quấy khóc kéo dài hoặc sốt liên tục 2-3 ngày, cần đưa đi khám ngay để phân biệt với sốt xuất huyết, sởi hay não mô cầu. Trẻ mắc bệnh cần nghỉ học, báo ngay cho nhà trường và trạm y tế để có biện pháp khử khuẩn, cách ly, tránh bùng phát ổ dịch trong môi trường mầm non.
