Gia đình ông Leon Chen (họ Trần) đang khiến cộng đồng mạng phát sốt từ câu chuyện hiếm có. Bảy thành viên trong nhà gồm bố mẹ và 5 người con đều là bác sỹ chuyên ngành nha khoa.
3 năm trước, khi Niq – một người con trong nhà đăng tải đoạn clip lên trang cá nhân, hé lộ cuộc sống của một gia đình gốc Á ở Mỹ có 7 nha sỹ cùng ngồi chung bàn ăn – những video đều thu hút hàng triệu lượt xem.
Được biết, bác sỹ nha khoa Leon Chen – người tiên phong trong lĩnh vực cấy ghép nha khoa cùng vợ – bác sỹ Jennifer Cha là người đồng sáng lập chuỗi phòng khám quốc tế ở Mỹ.
Năm người con của họ gồm Nina, Audree, Niq, Aleq và Nasdaq đều theo đuổi nghề nghiệp này của bố mẹ.
Trong một video giới thiệu về gia đình hồi tháng 1 năm nay đăng tải trên Instagram, video thu hút hơn 92 triệu lượt xem cùng lượng tương tác cao bất ngờ. Không chỉ gây chú ý bởi nghề nghiệp, ngoại hình của các thành viên trong nhà cũng khiến nhiều người trầm trồ.
Tuy nhiên phía sau sự nổi tiếng đó là câu chuyện về nỗ lực bền bỉ và cách giáo dục đặc biệt.
Ông Leon Chen sinh năm 1966 tại Chương Hóa (Đài Loan, Trung Quốc) trong gia đình có truyền thống y khoa. Từ nhỏ, ông được gửi sang Mỹ sống ở Saginaw (bang Michigan).
Trong hồi ký xuất bản năm 2012 tại Đài Loan, ông kể từng trốn vào cánh đồng ngô để khóc vì cảm giác cô đơn.
Chính sự cô lập này đã thúc đẩy ông nỗ lực vượt bậc. Ông đã hoàn thành 4 năm đại học chỉ trong 1 năm, đạt điểm cao nhất kỳ thi đầu vào nha khoa trong 10 năm và được nhận vào Trường Nha khoa Harvard (là cơ sở đào tạo nha khoa danh tiếng thuộc Viện Đại học Harvard, Mỹ) khi còn rất trẻ với học bổng toàn phần.
Năm 1995, trong quá trình đào tạo tại Đại học Northwestern (Chicago), ông phát minh kỹ thuật nâng xoang bằng áp lực nước, giúp đơn giản hóa quy trình phẫu thuật phức tạp. Hai năm sau, ông tiếp tục phát triển kỹ thuật dịch chuyển theo chiều dọc, mang lại hiệu quả cao hơn với mức xâm lấn thấp.
Vợ ông – bà Jennifer Cha – sinh tại Hàn Quốc và lớn lên ở Mỹ. Khi gặp Leon vào năm 1995, bà đã là bác sỹ nha khoa. Họ gặp nhau ở Đại học Northwestern. Sau đó, bà mời ông về Las Vegas làm việc.
“Một sự khởi đầu không tệ với một người sếp nữ xinh đẹp”, ông Leon hóm hỉnh kể lại.
Sau đó, hai người cùng xây dựng Viện Cấy ghép Nha khoa năm 1998 và hệ thống chuỗi phòng khám quốc tế đều đặt tại Las Vegas.
Tuy nhiên, thành tựu lớn nhất của họ là nuôi dạy 5 người con và chứng kiến tất cả đều chọn theo ngành nha khoa giống bố mẹ. Đặc biệt, mỗi người con chỉ sinh cách nhau khoảng một năm.
5 người con tài năng, ngoại hình nổi bật
Thay vì đi theo lộ trình truyền thống tại Mỹ, ông bà Leon Chen đã gợi ý các con sang châu Âu học nha khoa ngay sau khi kết thúc quãng thời gian học trung học.
Được biết, gia đình bén duyên với Tây Ban Nha từ chuyến du lịch năm 2014. Ngoài yếu tố văn hóa, hệ thống giáo dục tại đây cho phép học nha khoa trực tiếp sau phổ thông, giúp rút ngắn 4 năm so với Mỹ. Bởi vậy, họ đưa ra quyết định này.
Cả 5 người con đều theo học tại Đại học Châu Âu Madrid (Tây Ban Nha). Sau đó họ tiếp tục đào tạo nâng cao tại Mỹ.
Người con cả Nina theo đuổi chương trình sau đại học tại Đại học New York, chuyên ngành về nha chu và cấy ghép. Con thứ 2 Audree học tại Đại học Tufts (Massachusetts), lấy bằng sau đại học và thạc sĩ kỹ thuật phục hình răng.
Niq được đào tạo tại Đại học Columbia (New York), cũng chuyên về nha chu. Trong khi đó, Aleq theo học Tuft, theo đuổi chuyên ngành kỹ thuật phục hình răng. Cậu em út Nasdaq học tại Đại học New York, lấy bằng tiến sĩ về cấy ghép.
Điều bất ngờ là cha mẹ họ không hề ép buộc con cái theo đuổi ngành nghề của gia đình.
“Mọi người nghĩ bố mẹ tôi hẳn rất nghiêm khắc trong chuyện học hành của các con, nhưng thực tế họ giống bạn bè hơn”, Audree (28 tuổi) nói.
Niq (27 tuổi) cho rằng, người nghiêm khắc nhất trong nhà lại là bà bảo mẫu Emilia Calderon gốc Peru. Do bố mẹ thường xuyên bận rộn với công việc, bà bảo mẫu Emilia lo toan mọi việc, thường kể cho 5 anh em về tuổi thơ nghèo khó của bà. Từ những câu chuyện này, họ biết cách trân trọng mọi cơ hội.
“Chúng tôi theo đuổi nghề bác sỹ nha khoa không phải do bố mẹ định hướng. Có lẽ, tôi chọn nghề này chỉ vì muốn gần gũi với gia đình hơn”, bác sỹ Nina chia sẻ.
Mặc dù bận rộn với công việc riêng, nhưng gia đình vẫn duy trì sự gắn kết chặt chẽ từ chuyện học tập tới du lịch khắp châu Âu. Họ cùng nhau đặt chân tới Morocco, Đức, Italia, Thụy Sĩ để trải nghiệm cuộc sống.
Chính sự thân thiết này, 5 anh em nhà bác sỹ thừa nhận, họ ít bạn bè bên ngoài. Mối quan hệ khăng khít này cũng khiến họ mong muốn gia đình sẽ đông con cháu trong tương lai. Dù vậy, họ khẳng định không ép buộc thế hệ sau tiếp tục nối nghiệp.
Phía sau công việc chính, mỗi người hiện đều theo đuổi đam mê riêng. Niq thích làm phim, Nina yêu làm bánh, Audree mê âm nhạc và Nasdaq có thể mở nhà hàng trong tương lai.
“Dù có làm nha khoa hay không, chúng tôi vẫn hạnh phúc vì có nhau. Suy cho cùng, tôi hạnh phúc vì được sinh ra trong nhà và có sẵn 4 người bạn thân thiết nhất cũng là anh chị em ruột”, Niq nói.
"Đó là điều khiến tôi bất ngờ nhất", nam giáo viên tiếng Anh sống ở phường Long Biên nói.
Năm 2022, Ryan rời quê nhà London, Anh đến Hà Nội để trải nghiệm thành phố có bốn mùa rõ rệt. Tuy nhiên anh bị sốc ngay trong mùa hè đầu tiên.
Đầu tháng 4 trời vẫn mát mẻ nhưng vài ngày sau thành phố bước vào đợt nóng gay gắt. Sốc nhiệt, Ryan và những người bạn nước ngoài phải thay đổi thói quen sinh hoạt. Họ gần như cố thủ trong các trung tâm thương mại, quán cà phê hoặc ở nhà bật điều hòa để tránh nóng. Nhiều ngày liền anh không dám ra đường. "Đây là mùa làm người ta sợ hãi và cũng kiệt sức nhanh nhất", Ryan nói.
Hè năm nay, trong đợt nắng nóng cao điểm cuối tháng 5, ở trường tiểu học nơi Ryan dạy, thời gian ngủ trưa của học sinh được kéo dài từ một lên hai giờ vì các em mệt hơn khi vận động. Quãng đường 6 km từ trường về nhà là thử thách lớn đối với anh. Vào giờ cao điểm, hơi nóng hắt lên từ mặt đường cùng khí thải phương tiện làm không khí ngột ngạt. Ryan kể, nhiều hôm anh phải ghé vào cửa hàng tiện lợi, hưởng ké điều hòa khoảng 10 phút để hạ nhiệt rồi mới tiếp tục đi tiếp.
Dù vậy, Ryan cho rằng mình vẫn may mắn vì ở Việt Nam, điều hòa phổ biến khắp nơi. "Tôi không thể tưởng tượng mình sẽ sống qua mùa hè Hà Nội thế nào nếu không có điều hòa", chàng trai người Anh nói.
Với chàng trai Nigeria Godspromise Iveoghene Egbeji, dù đã quen với nền nhiệt độ cao ở châu Phi, mùa hè Hà Nội vẫn là một trải nghiệm đáng sợ. Anh kể ở quê nhà (bang Borno, Nigeria) nhiệt độ thường xuyên vượt 40 độ C nhưng độ ẩm không khí thấp, mồ hôi bốc hơi nhanh, cảm giác dễ chịu hơn. Trong khi đó, nắng nóng ở Hà Nội luôn đi kèm độ ẩm cao, khiến mồ hôi đọng lại trên cơ thể khiến anh luôn thấy bức bối, ngột ngạt.
Tuần trước, anh mua một chiếc áo khoác gắn quạt có sò lạnh thổi gió liên tục vào trong để làm mát khi ra đường. Anh cũng uống khoảng 3 lít nước mỗi ngày và hạn chế đi lại. "Mấy chục năm ở châu Phi tôi cũng chưa từng trải qua đợt nắng nào như tuần vừa qua. Cái nóng khiến tôi rất mệt mỏi, mất động lực và khó tập trung vào công việc", Godspromise nói.
Đợt nắng nóng kéo dài từ 22 đến 27/5 khiến nhiều địa phương miền Bắc và Trung bộ đảo lộn cuộc sống. Tại trạm Láng, nhiệt độ ngày 26/5 đạt 41,1 độ C, tiệm cận mức kỷ lục 41,3 độ C của tháng 5/2019.
Nhà khoa học môi trường sức khỏe Sumeet Saksena, nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Đông Tây (Mỹ), cho biết nhiều yếu tố kết hợp khiến Hà Nội giống như một "lò nung ngoài trời".
Chuyên gia này đã có 16 năm nghiên cứu về ô nhiễm không khí, sức khỏe môi trường và tác động của quá trình đô thị hóa tại Hà Nội. Ông cho biết nguyên nhân chính là hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Quá trình đô thị hóa nhanh khiến cây xanh, ao hồ và không gian mở dần được thay thế bằng bê tông, gạch và nhựa đường. Vật liệu xây dựng hấp thụ nhiệt vào ban ngày rồi tỏa nhiệt trở lại, khiến khu vực nội đô nóng hơn vùng xung quanh. Đặc điểm địa lý và các luồng gió khô nóng cũng giữ nhiệt lại trên khu vực đồng bằng.
"Hơi nóng bị giữ lại giữa các tòa nhà cao tầng, khiến không khí trở nên đặc quánh", ông Sumeet Saksena cho biết.
Theo chuyên gia, đặc điểm thời tiết này khiến cơ chế điều hòa nhiệt của cơ thể những người vừa chuyển đến từ các vùng khí hậu mát mẻ hơn như Ryan Barnett bị quá tải. Người nước ngoài mới đến Việt Nam có thể gặp tình trạng kiệt sức với các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu và buồn nôn.
Karim Raof, 30 tuổi, người Malaysia, du học tại Hà Nội được 7 tháng. Đến từ quốc gia nhiệt đới, Karim từng nghĩ bản thân quen với thời tiết nóng nhưng mùa hè Hà Nội vẫn làm anh bất ngờ.
Karim kể, giữa trưa, khi nhiệt độ ngoài trời khoảng 40 độ C, chỉ cần đi bộ 5 phút, mồ hôi đã làm ướt áo. Ngay cả ban đêm, anh không thể ngủ dù đã bật quạt và điều hòa. Malaysia nóng quanh năm nhưng thường có gió, còn mùa hè Hà Nội độ ẩm cao, oi bức hơn.
Karim cho biết anh bất ngờ khi thấy nhiều người tận dụng nền nhiệt để chiên trứng hoặc phơi thịt. Anh học được nhiều kinh nghiệm chống nóng của người Việt. Khác với Malaysia thường mặc đồ thoáng mát, người dân Hà Nội che kín cơ thể khi ra đường để tránh nắng. "Tôi bắt đầu mang theo áo khoác hoặc đội mũ mỗi khi ra ngoài vào ban ngày giống họ", Karim nói.
Nói về kinh nghiệm thích nghi với mùa hè Hà Nội, Sumeet Saksena cho biết người nước ngoài cần thay đổi cách sinh hoạt hằng ngày. Ông khuyên hạn chế vận động mạnh ngoài trời từ 10h đến 16h, thay vào sáng sớm hoặc chiều tối.
Bên cạnh nước lọc, cơ thể cũng cần được bổ sung các chất điện giải như natri và kali. Nước điện giải, nước dừa hoặc các loại nước dùng loãng, thanh đạm có thể giúp bù khoáng hiệu quả hơn.
Ông cũng khuyến khích mặc quần áo rộng, nhẹ và sáng màu để cơ thể tản nhiệt tốt hơn. Khi vừa từ ngoài trời nắng bước vào phòng, không nên hạ điều hòa xuống quá thấp. Cơ thể cần thời gian để thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ thay vì chuyển từ nóng sang lạnh đột ngột.
Huấn luyện viên thể dục, chuyên gia tư vấn sức khỏe Toby King (Anh) cho biết các bài tập yêu cầu gồng cơ mạnh như squat, nâng tạ hoặc tác động sâu vào cơ bụng khiến người tập vô thức siết chặt cơ sàn chậu.
"Nhiều nam giới có xu hướng gồng người khi nâng vật nặng và duy trì trạng thái này cả ngày. Lâu dần, cơ sàn chậu hoạt động quá mức, cản trở khả năng cương cứng, thậm chí gây đau nhức", chuyên gia nói.
Một số bài tập như ép chân (leg press), lăn bụng (ab wheel), nâng chân khi treo người hoặc plank cũng gây tác động tương tự do yêu cầu giữ căng cơ bụng liên tục. Với những người thường xuyên đạp xe hoặc tập ba môn phối hợp, việc ngồi lâu trên yên xe sai tư thế tạo áp lực lên dây thần kinh và mô cơ vùng nhạy cảm.
Bên cạnh yếu tố thể chất, tâm lý lo lắng về sự suy giảm sinh lý cũng làm gia tăng căng thẳng, khiến cơ sàn chậu khó thư giãn và tạo thành vòng luẩn quẩn.
Dù vậy, người tập không cần tránh hoàn toàn các bài squat hay nâng tạ. Chuyên gia khuyên nên điều chỉnh chế độ luyện tập, hạn chế các động tác tác động mạnh đến vùng háng, đùi trong và cơ hông sâu nếu đang có triệu chứng đau tức.
Người tập cần học cách thư giãn cơ sàn chậu bằng các bài tập thở, giãn cơ mông và hông như tư thế em bé (Child’s Pose) hoặc tư thế em bé hạnh phúc (Happy Baby). Ngoài ra, bài tập "Kegel ngược" tập trung thả lỏng sàn chậu thông qua hít thở sâu bằng cơ hoành cũng giúp giảm căng thẳng cho khu vực này.
Bác sĩ Tia Dankberg tại Viện vật lý trị liệu Brooks Rehabilitation (Mỹ) cho biết không có nhóm cơ nào hoạt động độc lập. Các biện pháp can thiệp thường bao gồm bài tập kéo giãn, cải thiện độ linh hoạt của lồng ngực và hông, qua đó giảm áp lực lên sàn chậu. Trong trường hợp cần thiết, người tập nên khám bác sĩ vật lý trị liệu để xác định nguyên nhân cụ thể.
"Tôi không thể bước ra khỏi cửa nhà. Có lúc tôi được báo tin có tới 50.000 người kéo đến nhà", Cheng Yunfu, 44 tuổi, ở thành phố Lâm Nghi, tỉnh Sơn Đông kể về mùa xuân năm 2021, thời điểm ông trở thành hiện tượng mạng.
Cheng có 15 năm bán mì tại các hội chợ luân phiên trong huyện với mức giá không đổi là 0,45 USD một bát. Ngày đông khách, ông làm việc liên tục từ sáng đến 18h, bán hơn 600 bát. "Tôi mang về nhà khoảng 30-45 USD tiền lãi, đủ cho gia đình chi tiêu", ông kể và cho biết nhà mình còn kiếm thêm từ việc bán nông sản.
Sự việc bắt đầu vào dịp Tết Nguyên đán 2021, khi một video ghi lại cảnh ông làm mì nước hầm xương với giá "siêu rẻ", đăng lên mạng xã hội. Bài đăng thu hút 200 triệu lượt xem, 350.000 lượt thích và 18.000 bình luận.
Lập tức, vlogger và người hiếu kỳ kéo đến bám theo ông để quay phim, phát trực tiếp. Sạp hàng chật cứng đám đông chen lấn, trèo lên ôtô, gây ách tắc. Điện thoại của ông liên tục nhận cuộc gọi từ người lạ.
Kèm theo sự tung hô là làn sóng miệt thị. Một số người tố cáo ông dàn dựng để gây chú ý hoặc cắt xén lời nói biến ông thành kẻ quên nguồn cội. Có người khẳng định ông tạo chiêu trò để nổi tiếng và kiếm tiền.
"Có quá nhiều thứ nằm ngoài tầm kiểm soát", Cheng nói.
Bà Hu Lirong, vợ ông Cheng, cho biết áp lực lớn đến mức chồng nhiều lần khóc khi về nhà. "Ông ấy là nông dân, không thể đối phó với những lời đàm tiếu", bà nói.
Sau đó, Cheng đăng một video trên tài khoản cá nhân có 2,7 triệu người theo dõi, đưa ra thông điệp: "Mong muốn lớn nhất của tôi là sống bình thường và tiếp tục làm mì". Ông quyết định không tham gia các hội chợ, chuyển sạp hàng về cố định tại cửa nhà và chỉ bán sau khi xong việc đồng áng.
Hiện tại, mạng xã hội không còn tập trung vào Cheng. Buổi sáng, ông nhào bột, nấu nước hầm xương và phục vụ vài chục khách quen. Ông không tăng giá mì và vừa dùng tiền tiết kiệm để xây nhà mới cho con trai.
Trên nền tảng Douyin, ông cùng con trai và vợ tự quay, chỉnh sửa các video ghi lại cảnh làm nông, trồng cây và bán nông sản địa phương. Các video không còn lượng tương tác đột biến như trước. Ông cho biết việc làm nội dung hiện tại không nhằm mục tiêu lợi nhuận, mức hoa hồng bán nông sản chỉ thu về khoảng 10% và bị trừ nhiều khoản phí.
Nhìn lại quá khứ, Cheng nhận ra sức mạnh gia đình giúp ông vượt qua giai đoạn tồi tệ nhất. "Con người không thể sống cả đời trong sự phán xét, mà phải sống vì những người chung một mái nhà", ông nói.
"Danh tiếng trên mạng đến nhanh, đi nhanh và phơi bày mọi góc cuộc sống của bạn trước công chúng", Cheng nói. Nhận xét về môi trường Internet, người đàn ông 44 tuổi cho biết chỉ cần giữ vững nguyên tắc làm việc, con người sẽ không bị cuốn theo những rắc rối trên mạng.
Nhắn gửi tới những người mơ ước nổi tiếng trên mạng, ông cho rằng internet là con thú dữ, không nên vắt kiệt sức để thuần hóa. "Dù làm gì, chỉ cần không trái lương tâm và nguyên tắc, bạn sẽ giữ vững được đôi chân trên mặt đất", Cheng đúc kết.
