Kể từ tháng 5/2022, đây là lần đầu tiên giá dầu thô ngọt nhẹ WTI của Mỹ chính thức vượt qua dầu chuẩn quốc tế Brent.
Sự đảo chiều ngoạn mục này không chỉ là những con số nhảy múa trên màn hình. Nó đang phản ánh một cơn khát năng lượng thực tế lan rộng trên toàn cầu.
Cơn khát dầu “giao ngay” và nghịch lý giá cả
Dữ liệu từ S&P Global vừa ghi nhận một cột mốc đáng kinh ngạc trên thị trường năng lượng. Giá dầu Brent giao ngay cho các lô hàng vật lý đã vọt lên 141,36 USD/thùng. Đây là mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Giá giao ngay vốn phản ánh nhu cầu đối với các lô dầu sẽ được giao nhanh chóng trong vòng 10-30 ngày tới. Việc mức giá này cao hơn tới hơn 32 USD so với hợp đồng tương lai đang phát đi tín hiệu khẩn cấp. Nguồn cung vật lý trên thị trường đang rơi vào trạng thái cực kỳ căng thẳng.
Theo bà Amrita Sen từ công ty tư vấn Energy Aspects, thị trường tài chính đang tạo ra một cảm giác an toàn giả tạo. Những con số hợp đồng tương lai dường như che lấp mức độ khan hiếm thực tế. Áp lực này lớn đến mức đẩy giá dầu diesel tại châu Âu tiến sát mốc 200 USD/thùng.
Đồng tình với góc nhìn này, CEO Chevron là ông Mike Wirth cũng đưa ra lời cảnh báo sắc sảo. Giới đầu tư đang giao dịch dựa trên nhận thức và thông tin hạn chế thay vì thực tế. Những tác động vật lý từ việc gián đoạn chuỗi cung ứng đang lan rộng nhưng chưa được định giá đúng mức.
Vì sao dầu chuẩn Mỹ bứt phá ngoạn mục?
Đóng cửa phiên giao dịch gần nhất, theo dữ liệu từ Dow Jones, dầu WTI vọt tăng hơn 11% lên 111,54 USD/thùng. Trong khi đó, dầu Brent khép phiên ở mức 109,03 USD. Sự bứt phá của dầu chuẩn Mỹ đến từ nhu cầu tìm kiếm nguồn cung an toàn, nằm ngoài khu vực Trung Đông.
Yếu tố kỹ thuật cũng góp phần tạo nên hiện tượng này. WTI hiện vẫn giao dịch hợp đồng tháng 5, trong khi dầu Brent đã chuyển sang tháng 6. Giới đầu tư rõ ràng đang định giá rủi ro thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn ở mức rất cao.
Lời kêu gọi hãy mua dầu từ Mỹ của Tổng thống Donald Trump mới đây càng tiếp thêm sức nóng. Nhu cầu mua những thùng dầu có sẵn ngay lập tức tăng vọt. Điều này xảy ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang chật vật tìm kiếm nhiên liệu hàng không.
Tâm lý thị trường càng căng thẳng khi nút thắt logistics tại eo biển Hormuz chưa được tháo gỡ. Theo AP News và Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper, lưu lượng qua tuyến hàng hải huyết mạch này đã rơi tự do. Từ mức 150 tàu mỗi ngày, hiện chỉ còn vỏn vẹn 5 tàu qua lại.
Sức ép từ giá năng lượng cũng bắt đầu ngấm vào nền kinh tế đại chúng. Dữ liệu từ AAA cho thấy giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng hơn 1 USD/gallon chỉ trong một tháng. Trên thị trường chứng khoán, chỉ số S&P 500 cũng ghi nhận mức giảm 4,4% kể từ khi căng thẳng khu vực leo thang.
Phản ứng lại các diễn biến mới, phía Iran cũng nhanh chóng lên tiếng bảo vệ vị thế. Theo The Wall Street Journal, đại diện quân đội nước này bác bỏ các nhận định cho rằng năng lực của họ đang suy yếu. Họ khẳng định những đánh giá như vậy dựa trên thông tin hoàn toàn sai lệch.
Giải pháp “trên giấy” và góc nhìn nhà đầu tư
Đứng trước bài toán nguồn cung, liên minh OPEC+ dự kiến họp vào chủ nhật tới. Tổ chức này đang cân nhắc việc nâng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày. Tuy nhiên, Reuters dẫn lời các nguồn tin nội bộ cho biết đây nhiều khả năng chỉ là mức tăng trên giấy.
Thực tế, dù có bơm thêm dầu, các quốc gia vùng Vịnh cũng khó đưa sản phẩm ra thị trường. Tàu bè hiện không thể lưu thông qua eo biển Hormuz, nơi từng gánh vác 20% nguồn cung toàn cầu. Sự phân bổ công suất dự phòng của OPEC+ lúc này cũng bộc lộ nhiều bất cập.
Các nước như Nga, Kazakhstan hay Oman không bị ảnh hưởng trực tiếp nhưng lại cạn dư địa tăng sản lượng. Ngược lại, nhóm quốc gia vùng Vịnh có sẵn công suất thì lại mắc kẹt vì thiếu tuyến xuất khẩu. Để tự cứu mình, một số nước đang ráo riết tìm đường vòng.
Saudi Arabia đang đẩy mạnh vận chuyển 4,6 triệu thùng/ngày qua đường ống Đông – Tây tới cảng Yanbu. Trong khi đó, UAE cũng tăng cường xuất khẩu qua cảng Fujairah với công suất 1,61 triệu thùng/ngày. Dù vậy, các nỗ lực này vẫn mang tính tình thế, chưa đủ bù đắp khoảng trống khổng lồ.
Dưới góc nhìn đầu tư, rủi ro tăng giá vẫn hiện hữu rõ rệt. Ngân hàng UBS cảnh báo giá dầu hoàn toàn có thể vượt mốc 150 USD/thùng nếu tình trạng gián đoạn kéo dài. Chuyên gia Ryan Sweet từ Oxford Economics cũng dự báo nút thắt này có thể kéo dài hết tháng 4.
“Thị trường đang giao dịch dựa trên thông tin hạn chế thay vì các tác động vật lý thực tế”, lời nhận định của CEO Chevron có lẽ là phản ánh chính xác nhất cho bức tranh năng lượng lúc này. Khi những thùng dầu thực vẫn đang mắc kẹt, mọi quyết định của các nhà sản xuất lớn dường như chỉ mang ý nghĩa chiến lược dài hạn thay vì giải tỏa cơn khát trước mắt.
Cập nhật đến đầu giờ sáng ngày 3/4 (giờ Việt Nam), sức nóng trên thị trường năng lượng châu Á vẫn duy trì đà tăng nhẹ, nối tiếp nhịp đập của phiên giao dịch đêm qua. Dầu WTI tiếp tục neo vững chắc trên mốc 111 USD/thùng, trong khi Brent bám sát vùng 109 USD/thùng.
Giới đầu tư toàn cầu hiện đang nín thở chờ đợi những tín hiệu mới nhất từ cuộc họp cuối tuần của OPEC+, cũng như các diễn biến tiếp theo trên tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới.
Càng đến gần dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương cũng như dịp lễ 30-4 và 1-5, các công ty du lịch, cơ sở lưu trú ghi nhận lượng khách đặt phòng, dịch vụ tăng vọt.
Theo ghi nhận, nhiều khách sạn nội đô TP.HCM có công suất phòng trong dịp cuối tháng 4 lên đến 80-85%, trong đó ngày 30-4, công suất phòng đạt 95% ở các khách sạn có tầm nhìn hướng ra sông Sài Gòn.
Bà Trần Thị Bảo Thu - Giám đốc tiếp thị và truyền thông Vietluxtour - cho biết đến thời điểm hiện tại, hãng ghi nhận lượng khách chốt tour dịp 30-4 đạt khoảng hơn 80% kế hoạch, các điểm đến biển, thời gian nghỉ dưỡng từ 3-4 ngày chiếm tỉ lệ cao.
Đặc điểm chung là khách đặt sát ngày hơn so với trước, nhưng tốc độ lấp chỗ vẫn khá nhanh ở các hành trình có lịch trình thuận tiện và giá hợp lý.
"Lễ 30-4 năm nay sẽ không có tình trạng thiếu hụt dịch vụ. Để chuẩn bị cho kế hoạch kinh doanh lễ năm nay, công ty đã chuẩn bị sớm kế hoạch quản trị rủi ro và chuẩn bị quỹ phòng/vé dự phòng", bà Thu cho biết.
Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào đợt nắng nóng gay gắt sớm hơn mọi năm, nhiệt độ được ghi nhận gần 40 độ ở nhiều nơi trên toàn quốc, nhiều du khách có xu hướng tìm kiếm những nơi có khí hậu mát mẻ hơn.
Đại diện Vietravel cho biết các tuyến Phú Quốc, Đà Nẵng, Nha Trang, Quy Nhơn, Đà Lạt, miền Bắc... tiếp tục giữ sức hút ổn định nhờ khả năng đáp ứng đồng thời nhu cầu nghỉ dưỡng, trải nghiệm và đi cùng nhiều thế hệ trong gia đình.
"Ở dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, chúng tôi nhận thấy nhóm sản phẩm được quan tâm nhiều là các tour nội địa ngắn ngày, hành trình nghỉ dưỡng biển, du lịch thiên nhiên và các tuyến điểm đến thuận lợi về thời gian di chuyển.
Trong khi đó, với dịp lễ 30-4 và 1-5, nhu cầu đang mở rộng rõ hơn sang các tour trong nước từ 3-5 ngày và các chương trình outbound gần như Thái Lan, Singapore, Malaysia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan...", đại diện Vietravel nhận định.
Một xu hướng khác cũng được nhận diện rõ là du khách dành thời gian ở lại TP.HCM trong suốt kỳ nghỉ dài.
Anh Phan Lâm, ngụ phường Thạnh Mỹ Tây, cho biết năm ngoái đúng dịp kỷ niệm ngày hội lớn của TP.HCM nên cả nhà không đi đâu, dành thời gian khám phá, tận hưởng các hoạt động tại thành phố. Đó là kỳ nghỉ ai cũng vui vẻ và thêm yêu thành phố. "Năm nay gia đình quyết định sẽ nghỉ lễ ở thành phố và đi một số tour trong ngày", anh Lâm nói.
Những du khách chọn ở lại TP.HCM đều có thể trải nghiệm những dịch vụ lưu trú, ẩm thực đặc sắc trong suốt kỳ nghỉ lễ, khi nhiều đơn vị tung ra nhiều sản phẩm du lịch và chương trình ưu đãi hấp dẫn dịp này.
Ông Hậu Nguyễn - Giám đốc Chi nhánh Sea Stars Cruise khu vực miền Nam - cho biết ngoài cơ sở lưu trú khách sạn, kỳ nghỉ năm nay ngành lưu trú TP.HCM có thêm lựa chọn trải nghiệm nghỉ đêm ngay trên dòng sông Sài Gòn.
Theo đó, du thuyền Star of the South vừa mới ra mắt giữa tháng 4 này sẽ đón khách nghỉ qua đêm ngay trên sông Sài Gòn. Giá phòng qua đêm từ 200 USD/cabin/đêm, bao gồm bữa sáng cho hai người.
Dịch vụ dinner cruise cũng như những dịch vụ trải nghiệm khác như trà chiều trên boong, du ngoạn trên sông ngắm hoàng hôn với giá từ 40 USD/người. Du thuyền cũng sẵn sàng cho thuê trọn gói phục vụ sự kiện doanh nghiệp, MICE và các buổi tiệc riêng.
Ông An Sơn Lâm, Giám đốc Công ty TNHH Thuyền buồm Đông Dương, cho biết với du khách trong và ngoài nước, du ngoạn trên dòng sông Sài Gòn trong buổi hoàng hôn rực nắng luôn là điểm nhấn độc đáo ngay tại khu vực trung tâm thành phố.
Hiện nay, các dịch vụ thưởng ngoạn trên sông kết hợp thưởng thức ẩm thực trên tàu nhà hàng, du thuyền... vẫn luôn kín chỗ trong dịp cuối tuần, dịp lễ.
Thông tin được ông Trần Kim Thành, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn KIDO, chia sẻ tại đại hội cổ đông sáng 28/5 ở TP HCM, khi đề cập chiến lược tăng trưởng dài hạn và mục tiêu đưa doanh nghiệp trở thành một trong ba tập đoàn thực phẩm tiêu dùng lớn nhất Đông Nam Á năm 2030.
Theo ông Trần Kim Thành, KIDO đang tái tổ chức tập đoàn theo từng ngành hàng thay vì vận hành theo mô hình tập trung như trước. Mục tiêu là phản ánh rõ hiệu quả từng lĩnh vực kinh doanh, giúp nhà đầu tư dễ định giá hơn và tạo dư địa tăng trưởng dài hạn.
Trong lộ trình tái cấu trúc, các mảng dầu ăn và thực phẩm sẽ được tổ chức thành những đơn vị chuyên biệt hơn. Theo lãnh đạo doanh nghiệp, sau khi tái cấu trúc hoàn tất, những công ty như Tường An sẽ trở lại sàn, còn Thọ Phát lần đầu niêm yết để cổ đông có thể lựa chọn đầu tư theo từng lĩnh vực riêng.
Ở mảng dầu ăn, KIDO cho biết sẽ tiếp tục tái cấu trúc nhằm nâng hiệu quả vận hành và tăng tính liên kết trong chuỗi giá trị. Theo phương án được cổ đông thông qua tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 ngày 28/5, Tường An dự kiến được tái cấu trúc để trở thành trung tâm của chuỗi ngành dầu ăn trong hệ sinh thái KIDO.
Sau tái cấu trúc, KIDO sẽ sở hữu tối thiểu 97% vốn Tường An, trong khi Tường An nắm tối thiểu 93% vốn tại Vocarimex và Vocarimex sở hữu 99% vốn KIDO Nhà Bè.
Để thực hiện kế hoạch này, Vocarimex sẽ chuyển nhượng toàn bộ phần vốn tại Tường An, còn KIDO chuyển nhượng cổ phần KIDO Nhà Bè cho Vocarimex hoặc bên thứ ba với giá không thấp hơn giá vốn đầu tư. Đồng thời, Tường An dự kiến phát hành riêng lẻ cho KIDO để hoán đổi cổ phần Vocarimex, qua đó nâng vốn điều lệ từ 338,8 tỷ đồng lên 3.188 tỷ đồng.
Song song với tái cấu trúc, KIDO tiếp tục mở rộng chuỗi giá trị trong ngành thực phẩm thiết yếu theo mô hình hợp tác thay vì tự đầu tư từ đầu. Theo Chủ tịch Trần Kim Thành, tập đoàn ưu tiên hợp tác với các doanh nghiệp đã có năng lực sản xuất nhưng chưa mạnh về phân phối để rút ngắn thời gian mở rộng thị trường.
Theo mô hình này, đối tác tập trung sản xuất, còn KIDO đảm nhận thương hiệu và hệ thống phân phối. Doanh nghiệp cho biết đang mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực thực phẩm thiết yếu, bánh hấp đông lạnh và thực phẩm đông lạnh.
Ở kế hoạch kinh doanh năm 2026, KIDO đặt mục tiêu doanh thu khoảng 12.000 tỷ đồng, chưa bao gồm đóng góp từ một số ngành hàng mới dự kiến ra mắt. Tập đoàn kỳ vọng lợi nhuận vượt 700 tỷ đồng.
Ban lãnh đạo đánh giá căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt liên quan Iran, có thể tác động đến giá dầu và chi phí logistics, song ảnh hưởng đến KIDO không lớn nhờ lợi thế thương hiệu và năng lực quản trị chi phí.
Ngoài chiến lược kinh doanh, KIDO cũng cập nhật tiến độ một số dự án bất động sản đang hoàn thiện pháp lý như dự án khu phức hợp 17ha ở phường Phú Thuận, khu đất 436 Nơ Trang Long (phường Bình Lợi Trung) và dự án 8-12 Lê Duẩn.
Theo Tổng giám đốc Trần Lệ Nguyên, dự án 17ha ở phường Phú Thuận đang thực hiện thủ tục chuyển đổi từ đất cổ phần hóa sang đất thương mại theo Nghị quyết về cơ chế cho phép doanh nghiệp cổ phần hóa chuyển đổi mục đích sử dụng đất.
Trong khi đó, dự án 8-12 Lê Duẩn đang được KIDO phối hợp với các sở ngành liên quan và UBND TP HCM để hoàn thiện hồ sơ. Doanh nghiệp kỳ vọng sẽ sớm được cơ quan chức năng chấp thuận để tiếp tục triển khai.
Lãnh đạo KIDO cho biết các dự án bất động sản chưa thể ghi nhận lợi nhuận trong năm 2026 do vẫn trong quá trình hoàn thiện thủ tục theo quy định của Nhà nước. Nếu được phê duyệt đúng tiến độ, doanh nghiệp kỳ vọng các dự án có thể ghi nhận chuyển biến đáng kể từ cuối năm nay hoặc bước sang giai đoạn tăng tốc trong năm 2027.
Ngoài hoạt động kinh doanh, KIDO cho biết đang đào tạo AI cho toàn bộ nhân sự và dự kiến ứng dụng công nghệ này trong quản trị nội bộ cũng như hỗ trợ đội ngũ bán hàng dựa trên hệ thống dữ liệu tích lũy nhiều năm.
Trả lời thắc mắc của cổ đông về diễn biến cổ phiếu bị bán mạnh cuối tháng 5, Tổng giám đốc Trần Lệ Nguyên cho rằng đây là biến động bình thường của thị trường, có thể đến từ hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ ngoại hoặc sự dịch chuyển dòng vốn. Ban lãnh đạo khẳng định sẽ tập trung vào tăng trưởng nội lực, mở rộng thị phần và duy trì hiệu quả tài chính thay vì can thiệp vào diễn biến giá cổ phiếu.
Các doanh nghiệp cho hay khó khăn lớn nhất là mức chiết khấu xăng E10 chỉ từ khoảng 10 - 300 đồng/lít, còn mức chiết khấu dầu DO từ khoảng 10 - 100 đồng/lít.
Trong khi đó, doanh nghiệp phát sinh thêm chi phí vệ sinh bồn bể khi triển khai kinh doanh xăng E10 theo quy định, chưa kể vẫn phải duy trì đầy đủ các khoản chi phí bắt buộc khác.
Các khoản chi phí này hoàn toàn do doanh nghiệp bán lẻ tự bỏ ra thực hiện nhưng chưa được tính toán, bù đắp hoặc hỗ trợ tương xứng trong cơ chế phân phối hiện nay.
Theo các doanh nghiệp, mức chiết khấu đang được áp dụng thấp hơn rất nhiều so với chi phí thực tế cần thiết để duy trì hoạt động kinh doanh hợp pháp và an toàn.
Vì vậy, trong đơn kiến nghị, nhiều doanh nghiệp cho biết đang phải hoạt động trong tình trạng lợi nhuận không đủ bù đắp chi phí, thậm chí phát sinh thua lỗ kéo dài, tạo áp lực lớn trong việc duy trì hoạt động hệ thống. Bên cạnh vấn đề chiết khấu, nhiều doanh nghiệp còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn hàng.
Trong nhiều trường hợp, cửa hàng đã gần cạn hoặc hết hàng tồn kho nhưng xe bồn vẫn chưa thể nhận hàng ngay do phải xếp hàng chờ tại kho. Thực tế, có cửa hàng đã rơi vào tình trạng thiếu hàng cục bộ hoặc buộc phải tạm ngừng bán hàng để chờ nguồn cung.
Theo các doanh nghiệp bán lẻ, nếu tình trạng chiết khấu thấp và khó khăn nguồn cung tiếp tục kéo dài, nhiều doanh nghiệp bán lẻ tư nhân sẽ không còn đủ khả năng duy trì vốn lưu động và buộc phải cắt giảm sản lượng kinh doanh. Hoạt động kinh doanh có thể bị thu hẹp hoặc tạm ngừng hay chấm dứt hoạt động.
Do đó, các doanh nghiệp kiến nghị khẩn trương tổ chức đối thoại giữa cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu nhằm ghi nhận đầy đủ thực trạng hoạt động hiện nay.
Rà soát toàn diện tình hình chiết khấu, nguồn cung và khả năng duy trì hoạt động của hệ thống bán lẻ xăng dầu trên phạm vi cả nước.
Nghiên cứu cơ chế xác định mức thù lao hoặc mức chiết khấu tối thiểu cho hệ thống bán lẻ xăng dầu trên cơ sở chi phí thực tế phát sinh nhằm bảo đảm doanh nghiệp có khả năng duy trì hoạt động ổn định.
Ngoài ra, cần tăng cường giám sát việc cung ứng hàng hóa của các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối nhằm bảo đảm nguồn hàng thông suốt, kịp thời và minh bạch cho hệ thống bán lẻ.
Nghiên cứu cơ chế bảo đảm thời gian cung ứng hàng hóa hợp lý từ kho đầu mối, thương nhân phân phối đến hệ thống bán lẻ nhằm hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải chờ đợi kéo dài khi nhận hàng...
