Giấc ngủ không diễn ra theo một đường thẳng liên tục trong 7–8 tiếng. Trong suốt đêm, não bộ luân phiên giữa các giai đoạn ngủ nông, ngủ sâu và giấc ngủ REM, vốn là giai đoạn xuất hiện giấc mơ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Khi chuyển từ chu kỳ ngủ này sang chu kỳ khác, cơ thể có thể tỉnh giấc trong thời gian rất ngắn. Phần lớn mọi người thậm chí không nhớ những lần thức dậy này vào sáng hôm sau.
Ngoài ra, những yếu tố rất đời thường như tiếng ồn, thay đổi nhiệt độ phòng, tư thế nằm không thoải mái hoặc nhu cầu đi vệ sinh cũng có thể khiến thức giấc tạm thời. Nếu có thể nhanh chóng ngủ lại và vẫn cảm thấy tỉnh táo vào ngày hôm sau thì thường không đáng lo.
Mọi người nên bắt đầu đáng quan tâm khi thức giấc giữa đêm diễn ra thường xuyên và khó ngủ lại. Có người tỉnh dậy lúc 1 – 2 giờ sáng rồi phải nằm thao thức hàng giờ. Một số người thức dậy nhiều lần trong đêm khiến giấc ngủ bị chia nhỏ, sáng hôm sau cảm thấy mệt mỏi.
Tình trạng này thường được gọi là mất ngủ giữa giấc. Người gặp vấn đề này thường xuyên thức giấc giữa đêm mà không rõ nguyên nhân, mất nhiều thời gian để ngủ lại và cảm thấy buồn ngủ, thiếu tập trung hoặc dễ cáu gắt vào ban ngày. Nếu tình trạng này xảy ra nhiều đêm mỗi tuần và kéo dài trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, người mắc không nên chủ quan.
Một trong những nguyên nhân phổ biến của mất ngủ giữa giấc là stress. Khi não bộ vẫn trong trạng thái căng thẳng vì công việc, tài chính, học tập hoặc các vấn đề cá nhân, cơ thể có thể khó duy trì giấc ngủ sâu.
Nhiều người vẫn ngủ được vào đầu đêm nhưng dễ thức giấc vào rạng sáng. Khi thức giấc, những suy nghĩ lặp đi lặp lại, lo lắng hoặc áp lực kéo dài có thể khiến khó ngủ lại.
Trong một số trường hợp, giấc ngủ chập chờn, hay thức giấc nửa đêm đôi khi liên quan đến các vấn đề sức khỏe như đau mạn tính, viêm khớp, đau lưng, trào ngược dạ dày thực quản, hen suyễn hoặc tình trạng đi tiểu đêm.
Người mắc nên đến gặp bác sĩ nếu thường xuyên thức giấc giữa đêm nhiều lần trong tuần, khó ngủ lại hoặc cảm thấy mệt mỏi rõ rệt vào ban ngày. Điều này đặc biệt cần khi tình trạng này kèm ngáy lớn, khó thở khi ngủ, đau ngực, trầm cảm hay lo âu kéo dài, theo Healthline.
Phán quyết này khép lại vụ kiện khởi xướng từ năm 2019, khi luật sư của Buckley cáo buộc công ty Malabar Creameries cùng tập đoàn nhượng quyền quốc gia tội tắc trách. Bồi thẩm đoàn xác định sai sót trong quy trình sản xuất của cửa hàng đã để lẫn dị vật nguy hiểm vào thực phẩm. Do đó, các công ty liên quan phải chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ chi phí y tế và tổn thất tinh thần cho nữ khách hàng.
Sự việc khởi nguồn vào ngày 11/9/2018, khi Buckley ghé tiệm Bruster’s Ice Cream tại thành phố Palm Bay mua một cây kem bơ hạt hồ đào. Lúc dừng đèn đỏ, cô nếm thử và lập tức cảm thấy một vật cứng vướng ở cổ họng. Ban đầu, cô nghĩ đó là mảnh hạt. Tuy nhiên, khi định xúc thêm kem cho con trai, cô phát hiện một chiếc đinh găm chặt bên trong lớp vỏ ốc quế.
Nữ khách hàng nhanh chóng đến bệnh viện chụp X-quang và hoảng hốt khi bác sĩ xác nhận cô đã nuốt dị vật. Kíp y tế lập tức phẫu thuật lấy chiếc đinh cùng nhiều mảnh kim loại ra khỏi cơ thể cô. Sau ca mổ, Buckley tiếp tục đối mặt với biến chứng xuất huyết nội nghiêm trọng và chứng máu đông. Tình trạng nguy kịch buộc các bác sĩ tiến hành một thủ thuật y khoa khiến cô vĩnh viễn mất đi chức năng sinh sản. Hồ sơ y tế đồng thời ghi nhận cô mang nhiều tổn thương thần kinh, mất chức năng vận động kéo dài cùng các vết sẹo sâu làm biến dạng cơ thể.
Đánh giá về kết quả vụ kiện, luật sư đại diện Scott Alpizar gọi đây là một bản án công tâm, tương xứng với những thiệt hại nặng nề của thân chủ. Dưới góc độ pháp lý độc lập, luật sư Danny Karon nhận định mức tiền 14 triệu USD hoàn toàn thỏa đáng. Ông nhấn mạnh việc công ty vô ý tước đoạt cơ hội xây dựng gia đình của một người phụ nữ luôn đòi hỏi mức đền bù rất lớn, thậm chí con số thực tế có thể cao hơn.
Trên thực tế, rủi ro sức khỏe không nằm ở việc hâm nóng lại, mà chủ yếu phụ thuộc vào cách bảo quản trước đó, thời gian thức ăn bị để ngoài nhiệt độ phòng và số lần món ăn được hâm đi hâm lại, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Trong một số trường hợp, vi khuẩn có thể phát triển trước khi thức ăn được hâm lại và tạo ra độc tố. Độc tố này không thể bị phá hủy hoàn toàn ngay cả khi hâm ở nhiệt độ cao. Những sai lầm sau có thể khiến thức ăn không còn an toàn, ngay cả khi đã hâm lại.
Đây là nguyên nhân phổ biến khiến thức ăn hâm lại không còn an toàn. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), các thực phẩm dễ hỏng như thịt, hải sản, cơm, món có trứng, sữa hoặc nước sốt không nên để ngoài nhiệt độ phòng quá 2 giờ. Nếu thời tiết trên 32 độ C, thời gian an toàn giảm xuống còn 1 giờ.
Nguyên nhân là vì vi khuẩn phát triển nhanh trong khoảng nhiệt độ từ 4 đến 60 độ C. Trong môi trường này, các vi khuẩn như Salmonella, E. coli hoặc Staphylococcus aureus có thể sinh sôi mạnh.
Điều đáng lo là hâm nóng lại có thể tiêu diệt một phần vi khuẩn sống nhưng không phải lúc nào cũng loại bỏ được độc tố mà chúng đã tạo ra trước đó. Nếu thức ăn đã để trên bàn bếp quá lâu hoặc để qua đêm ở nhiệt độ phòng, cách an toàn nhất là không nên ăn tiếp.
Nhiều người nghĩ rằng hâm cơm nguội nhiều lần dễ gây hại. Thế nhưng, vấn đề thật sự lại nằm ở cách bảo quản cơm sau khi nấu.
Gạo có thể chứa bào tử của vi khuẩn Bacillus cereus. Các bào tử này có khả năng sống sót sau quá trình nấu. Nếu cơm chín để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu, chúng có thể phát triển thành vi khuẩn và tạo độc tố gây nôn ói hoặc tiêu chảy.
Độc tố gây nôn của Bacillus cereus có khả năng chịu nhiệt khá cao. Điều này đồng nghĩa việc hâm nóng lại không đảm bảo cơm trở nên an toàn nếu độc tố đã hình thành từ trước. Cách tốt hơn là để cơm nguội nhanh sau khi nấu, cho vào tủ lạnh và chỉ hâm lại khi chuẩn bị ăn.
Một số người nghĩ rằng chỉ cần cho thức ăn vào tủ lạnh thì có thể để nhiều ngày mà không sao. Tuy nhiên, tủ lạnh chỉ làm chậm quá trình phát triển của vi khuẩn chứ không ngăn chặn hoàn toàn.
Các chuyên gia khuyến cáo phần lớn thức ăn thừa chỉ nên giữ trong tủ lạnh khoảng 3 - 4 ngày. Sau thời gian này, nguy cơ nhiễm khuẩn bắt đầu tăng lên dù món ăn vẫn có vẻ bình thường về mùi và màu sắc.
Một số vi khuẩn như Listeria monocytogenes vẫn có thể phát triển trong môi trường lạnh. Vì vậy, nếu thức ăn đã để gần 1 tuần trong tủ lạnh, cách an toàn nhất là không nên ăn, theo Healthline.
Nâng tạ nặng quá sức có khả năng khiến cơ thể đứng trước những nguy cơ sau:
Khi tập tạ quá nặng, các nhóm cơ, dây chằng và khớp phải chịu áp lực vượt quá khả năng chịu tải. Điều này dễ dẫn đến các vấn đề như căng cơ, rách cơ, viêm gân hoặc tổn thương khớp. Những chấn thương này thường xảy ra ở các vùng chịu lực lớn như vai, lưng dưới và đầu gối, theo chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Journal of Musculoskeletal Surgery and Research cho thấy các vị trí vừa nêu trên là những khu vực dễ bị tổn thương nhất trong quá trình tập tạ. Nguyên nhân không chỉ đến từ mức tạ nặng mà còn do kỹ thuật sai hoặc tập quá sức trong thời gian dài.
Để hạn chế rủi ro, người tập nên giảm tải ngay khi xuất hiện đau bất thường, ưu tiên kỹ thuật đúng và đi khám nếu cơn đau kéo dài.
Lưng dưới là vùng rất dễ bị ảnh hưởng khi nâng tạ quá nặng, đặc biệt trong các bài như squat hoặc deadlift. Khi cột sống phải chịu áp lực lặp đi lặp lại trong thời gian dài, các đĩa đệm và cấu trúc hỗ trợ có thể bị tổn thương. Nguy cơ chấn thương thường tích lũy theo thời gian.
Một phân tích tổng hợp trên chuyên san Indonesian Journal of Medicine cho thấy người thường xuyên nâng vật nặng có nguy cơ đau lưng dưới cao hơn 4,36 lần. Nguyên nhân là do nâng vật nặng làm tăng áp lực lên đĩa đệm, gây chấn thương nhỏ và lâu dài có thể dẫn đến thoái hóa. Để phòng tránh, người tập cần giữ cột sống ở tư thế trung lập, tăng cường sức mạnh cơ lõi và tránh nâng quá sức.
Khi mức tạ vượt quá khả năng kiểm soát, cơ thể thường "gian lận" để hoàn thành động tác. Ví dụ như cong lưng khi deadlift, đẩy đầu gối sai hướng khi squat hoặc dùng quán tính thay vì dùng lực cơ.
Những thay đổi này có thể không gây đau ngay lập tức nhưng lại làm tăng nguy cơ chấn thương về lâu dài. Đồng thời, hiệu quả tập luyện cũng giảm vì nhóm cơ chính không được kích hoạt đúng cách. Giải pháp là luôn đặt kỹ thuật lên ưu tiên thay vì trọng lượng tạ. Nếu nhận thấy động tác đang không thể giữ tư thế chuẩn do tạ nặng, đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy đang tập quá sức.
Nâng tạ nặng không chỉ ảnh hưởng đến cơ mà còn tác động đến hệ thần kinh trung ương. Khi liên tục tập với cường độ cao, hệ thần kinh phải hoạt động quá mức để huy động lực tối đa.
Hệ quả là cơ thể rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, phản xạ chậm và giảm khả năng phối hợp. Tình trạng này vẫn xảy ra ngay cả khi cơ bắp không còn đau. Để khắc phục, người tập nên có các giai đoạn giảm tải, nghỉ nhiều hơn, ngủ đủ giấc và tránh tập nặng liên tục nhiều ngày, theo Verywellfit.
