Sáng 14.4, từ rất sớm, sân chùa Candaransi (phường Xuân Hòa, TP.HCM) có đông đảo người Khmer đến chuẩn bị lễ giao thừa đón năm mới dịp Tết Chôl Chnăm Thmây. Khác với không khí giao thừa quen thuộc vào nửa đêm, nơi đây đón thời khắc bước sang năm mới giữa ban ngày.
Khi đồng hồ dần tiến đến 10 giờ 48 phút, tiếng trống chùa vang lên. Dưới sự hướng dẫn của các sư, mọi người chắp tay thành kính đón thời khắc thiêng liêng.
Theo các sư tại chùa, đây là lúc “chư thiên” – vị thần cai quản năm mới giáng trần. Vì vậy, người Khmer chọn đúng giờ này làm lễ đón giao thừa.
Sư Châu Hoài Thái, Phó trụ trì chùa Candaransi, cho biết với người Kinh, giao thừa luôn diễn ra vào 0 giờ mùng 1 tháng giêng âm lịch. Nhưng với người Khmer và một số nước như Campuchia, Lào, Thái Lan… thời điểm này không cố định.
“Hiểu đơn giản, mỗi năm thời điểm bàn giao giữa vị thần cũ và vị thần mới sẽ khác nhau, nên giờ giao thừa cũng thay đổi”, sư Thái nói.
Chu kỳ này kéo dài khoảng 365 ngày, hơn 6 giờ. Vì vậy, có năm giao thừa rơi vào ban đêm, nhưng cũng có năm lại diễn ra vào buổi sáng (như năm nay).
Trong dòng người dự lễ, nhiều gia đình đưa cả trẻ nhỏ theo cùng. Những bộ trang phục truyền thống Khmer rực rỡ nổi bật giữa sân chùa. Trẻ em nắm tay cha mẹ, tò mò nhìn khói nhang bay lên, trong khi người lớn lặng lẽ khấn nguyện cho một năm mới bình an.
Theo kinh điển Mahāsamkārasūtra, tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây kéo dài 3 ngày, mỗi ngày mang một ý nghĩa riêng.
Ngày đầu tiên (Săng Cran) là lúc đón vị thần mới bắt đầu cai quản. Năm nay, vị thần này được cho là Rakkhāsādevī, con gái thứ ba của Đại Phạm Thiên Kapila.
Theo quan niệm của đồng bào Khmer, chư thiên năm nay mặc y phục màu đen, tay phải cầm đinh ba, tay trái cầm cung, cài trên tai hoa sen, thực phẩm sử dụng hằng ngày là máu. Do đó, trên bàn thờ cúng chư thiên đón năm mới, nhà chùa có để 1 xấp vải màu đen và những bông hoa sen cúng dường.
Ngày thứ hai là Vāravanapata, được xem là ngày chuyển giao giữa thần năm cũ và năm mới.
Đến ngày thứ ba, người Khmer chính thức bước vào năm mới, bắt đầu một chu kỳ vận hành mới của đời sống.
Giao thừa theo quan điểm của người Khmer là thời khắc chư thiên giáng trần
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Khoảnh khắc giao thừa vào 10 giờ 48 phút sáng không chỉ là một nghi lễ, mà còn là nét văn hóa riêng, khiến nhiều người lần đầu chứng kiến không khỏi bất ngờ và thích thú.
Tết Chôl Chnăm Thmây tức tết năm mới lớn nhất của đồng bào Khmer thường diễn ra vào giữa tháng 4 dương lịch. Năm 2026, lễ kéo dài từ 14 – 16.4, với 3 ngày chính: đón năm mới, dâng cơm (đắp núi cát) và tắm Phật, chúc thọ người cao tuổi. Với người Khmer xa quê, đây không chỉ là dịp lễ mà còn là lúc hướng về cội nguồn, nhớ ơn tổ tiên, cầu mong một năm mưa thuận gió hòa.
Lễ hội Sắc màu Văn hóa với hơn 100 gian hàng ẩm thực, văn hóa vừa khai mạc tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn sáng 22.4. Đây dự báo sẽ là điểm thu hút đông đảo người dân, du khách trong dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch.
Từ 10 giờ 30 phút, các gian hàng đã hoàn tất và bắt đầu phục vụ người dân. Dù là ngày trong tuần nhưng vẫn có nhiều nhóm bạn trẻ, gia đình đưa con nhỏ đi trải nghiệm.
Điểm cộng của lễ hội là được tổ chức ở không gian xanh mát ngay trung tâm TP.HCM, thuận tiện đi lại. Khu vực phục vụ du khách đến lễ hội có bạt che nắng mưa, bàn ghế để ăn uống. Đặc biệt, một số khu vực có quạt giúp du khách thoải mái hơn khi trải nghiệm.
Lễ hội diễn ra từ nay đến hết ngày 27.4 và miễn phí vé tham gia các hoạt động tại khu vực lễ hội từ 17 giờ.
Không chỉ dừng lại ở ẩm thực đất tổ, lễ hội còn mở rộng thành không gian hội tụ tinh hoa 3 miền. Từ những món miền Bắc thanh nhẹ như bún chả, bánh cuốn, đến miền Trung đậm đà với bún bò Huế, mì Quảng, miền Nam phóng khoáng với bánh xèo, hủ tiếu Mỹ Tho, chè bưởi… tất cả tạo nên hành trình trải nghiệm ẩm thực đa sắc màu.
Tại lễ hội, người dân, du khách có thể thưởng thức đa dạng các món ăn với giá dao động từ 40.000 - 60.000 đồng. Trong đó, một số món có giá từ 10.000 đồng để khách được trải nghiệm nhiều món theo sở thích như: dimsum, xíu mại, bánh dân gian, shushi, kimpap...
Lần đầu tham gia gian hàng tại Thảo Cầm Viên, chị Thảo Nhi, phụ trách gian hàng ẩm thực đất tổ với món gà đa cựa cho biết mong muốn mang hương vị quê hương Phú Thọ đến gần hơn với người dân và du khách TP.HCM.
Theo chị Nhi, gà đa cựa được đưa từ Phú Thọ vào, chế biến thành các món như gỏi, cháo nhưng điều chỉnh gia vị cho phù hợp khẩu vị miền Nam để thực khách dễ thưởng thức. Đây là giống gà cổ, mỗi con có từ 4 - 11 cựa, trong đó loại 8 cựa, 9 cựa trở lên rất hiếm.
"Giống gà này có thể bay, thường sống trên cây do người Dao nuôi. Vì quen bay nhảy nhiều nên thịt săn chắc, dai và ngọt", chị chia sẻ, đồng thời cho biết dịp giỗ tổ năm nay nguồn hàng khá hạn chế nên không thể mang vào số lượng lớn.
Chị Nhi nói thêm, lần đầu tham gia gian hàng, chị khá bất ngờ khi nhiều người nghĩ gà 9 cựa chỉ có trong truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh. "Tôi muốn giới thiệu để mọi người biết rằng, gà 9 cựa là có thật ngoài đời", chị nói.
Bên cạnh hành trình ẩm thực với hơn 100 gian hàng, lễ hội còn mang đến không gian trải nghiệm văn hóa - nghệ thuật đa dạng, giúp du khách vừa ăn uống vừa khám phá bản sắc truyền thống. Người tham gia có thể xem trình diễn Việt phục giữa không gian xanh mát, thưởng thức các tiết mục múa bóng rỗi đặc trưng Nam bộ hay theo dõi những nghi thức tái hiện văn hóa như rước sắc, học trò lễ.
Ngoài ra, các khu workshop thủ công như làm nón, nặn tượng, vẽ họa tiết dân gian cũng là một trong những trải nghiệm dự đoán thu hút đông đảo bạn trẻ và gia đình có trẻ nhỏ.
Bánh dân gian là những gian hàng luôn đắt khách trong các lễ hội ẩm thực ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Những gian hàng làng nghề dân gian nằm ngay cổng vào, khách có thể cùng trải nghiệm làm ra sản phẩm
Clip tuyên truyền về an toàn giao thông trên trang Fanpage Công an xã A Lưới 1 (thành phố Huế) đang "gây sốt" trên mạng xã hội những ngày gần đây. Thay vì những buổi phổ biến pháp luật theo phương thức truyền thống, cán bộ trẻ của Công an xã này đã tạo nên một làn gió mới.
Những nội dung tuyên truyền về an toàn giao thông được thể hiện một cách dí dỏm, gần gũi đã nhanh chóng nhận được sự tương tác lớn từ cộng đồng mạng.
Người đưa ra ý tưởng này là thượng úy Phạm Đức Huỳnh, Bí thư Chi đoàn Công an xã A Lưới 1. Điều thú vị là "diễn viên" phối hợp cùng anh chính là em trai Phạm Trung Hiếu, nghệ danh David Nộp hay Gnob, một "rapper triệu view". Hiếu là gương mặt trẻ có sức ảnh hưởng, từng gây ấn tượng tại chương trình Rap Việt mùa 4 và sở hữu kênh TikTok với hơn 385.000 lượt theo dõi.
Trao đổi với PV Thanh Niên, thượng úy Phạm Đức Huỳnh chia sẻ rằng làm nhiệm vụ tại địa bàn xã miền núi với phần lớn người dân là đồng bào các dân tộc thiểu số, việc phổ biến các chính sách pháp luật gặp nhiều khó khăn... nên từ lâu đã ấp ủ việc tuyên truyền bằng cách làm mới, sáng tạo này.
Tận dụng thế mạnh về khả năng diễn xuất và kỹ thuật hậu kỳ của em trai, cả hai đã xây dựng các kịch bản dựa trên những tình huống vi phạm thực tế như chạy xe lạng lách, đánh võng hay học sinh chưa đủ tuổi điều khiển xe máy.
"Ý tưởng này tôi ấp ủ từ cuối năm 2025 nhằm tận dụng lợi thế gia đình có em trai am hiểu về mạng xã hội. Sau khi được đơn vị khích lệ và hỗ trợ, 2 anh em mất khoảng 3 ngày để hoàn thiện một clip. Tôi rất vui khi những thông điệp về an toàn giao thông được bà con và các bạn trẻ đón nhận tích cực như vậy", thượng úy Phạm Đức Huỳnh nói.
Dù các video mang tính giải trí cao, nhưng quy trình sản xuất lại được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tính chuẩn xác của thông tin pháp luật. Trong khi thượng úy Huỳnh chịu trách nhiệm về nội dung và kịch bản thì David Nộp đảm nhận toàn bộ phần hình ảnh và hậu kỳ.
Sự kết hợp này vừa đảm bảo tính chuyên môn của lực lượng công an, vừa mang phong cách trẻ trung. Đối với David Nộp, việc đồng hành cùng anh trai trong các chiến dịch tuyên truyền không chỉ là công việc mà còn là trách nhiệm của một người trẻ với cộng đồng.
"Vì đây là nội dung tuyên truyền liên quan đến lực lượng công an nên ban đầu tôi cũng lo ngại, sợ thực hiện không đúng sẽ gây nhạy cảm. Tuy nhiên, nhờ sự định hướng của anh trai và ý kiến từ các anh trong công an xã nên mọi thứ đều thuận lợi. Tôi và anh Huỳnh khá ăn ý và hợp nhau trong cuộc sống, nên khi anh ngỏ ý là tôi đồng ý tham gia ngay", nam rapper bày tỏ.
Nói về định hướng sắp tới, David Nộp khiêm tốn chia sẻ: "Ban đầu tôi chỉ mong muốn lan tỏa trong phạm vi địa phương, không ngờ clip lại có sức hút lớn đến thế. Thời gian tới, tôi sẵn lòng tiếp tục đồng hành cùng anh trai để sản xuất thêm nhiều nội dung thiết thực, giúp bà con dễ dàng tiếp cận và ghi nhớ các quy định pháp luật".
Đây không phải là clip đầu tay của anh em thượng úy Phạm Đức Huỳnh và rapper David Nộp. Trước đó, hai anh em đã cho ra mắt một clip khác cũng về chủ đề tuyên truyền, phổ biến an toàn giao thông, đạt hơn 2,2 triệu lượt xem trên mạng xã hội.
Hiện tại, mô hình tuyên truyền của Công an xã A Lưới 1 đang nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ lãnh đạo đơn vị, hứa hẹn sẽ có thêm nhiều clip mang thông điệp tích cực trong tương lai.
Thiếu tá Trần Anh Tiến, Trưởng ban thanh niên Công an thành phố Huế, đánh giá cao tinh thần năng động, sáng tạo, chủ động ứng dụng chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền của Chi đoàn Công an xã A Lưới 1 và Bí thư Chi đoàn Phạm Đức Huỳnh.
Theo thiếu tá Tiến, đây là kết quả cụ thể từ định hướng của Ban thanh niên Công an thành phố Huế trong thời gian qua về đổi mới phương thức tuyên truyền, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, nền tảng số và mạng xã hội để lan tỏa thông điệp pháp luật một cách gần gũi, hiệu quả.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác tuyên truyền, việc mạnh dạn ứng dụng công nghệ, tận dụng mạng xã hội để truyền tải nội dung pháp luật bằng hình thức sinh động, dễ nhớ, dễ tiếp cận là hướng đi rất cần thiết.
"Thời gian qua, Ban thanh niên Công an thành phố Huế đã chỉ đạo các tổ chức cơ sở Đoàn tích cực triển khai nhiều cách làm mới và bước đầu mang lại hiệu quả rõ nét. Trong đó, Chi đoàn Công an xã A Lưới 1 là điểm sáng tiêu biểu, thể hiện tinh thần tiên phong của tuổi trẻ Công an thành phố Huế trong chuyển đổi số gắn với nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật", thiếu tá Trần Anh Tiến nhấn mạnh.
