Vẫn còn các ca đột quỵ đến bệnh viện muộn, di chứng và tử vong cao do không vào đúng địa chỉ có thể xử trí cấp cứu điều trị.
Còn tình trạng một số đơn vị giữ bệnh nhân, hoặc chuyển tuyến muộn; hiểu biết của của cán bộ y tế, bộ phận người dân về bệnh lý đột quỵ chưa cao.
Đó là các ý kiến được chuyên gia chia sẻ về cấp cứu ngoại viện trong điều trị đột quỵ, tại Hội thảo vệ tinh chủ đề “Bệnh viện công lập trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp: đảm bảo cấp cứu theo dõi liên tục người bệnh và chăm sóc gần dân” tổ chức chiều nay 22.5.
Hội thảo diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị Câu lạc bộ giám đốc các bệnh viện khu vực phía bắc diễn ra trong 2 ngày 22 – 23.5, tại Lào Cai.
Các chuyên gia cũng lưu ý, giao thông đi lại khó khăn, địa bàn rộng, người dân ở xa các đơn vị y tế trong bối cảnh mạng lưới cấp cứu ngoại viện và nhân viên được đào tạo còn chưa phát triển.
Do đó, việc củng cố hệ thống cấp cứu ngoại viện trong điều kiện chính quyền 2 cấp giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế sớm nhất.
Các chuyên gia chia sẻ, các địa phương tiến tới xây dựng bản đồ đột quỵ, lập danh sách các đơn vị điều trị đột quỵ, để trong tình huống cấp cứu do đột quỵ (người bệnh đã được đánh giá ban đầu) sẽ được vận chuyển đến cơ sở điều trị gần nhất, nhờ đó tăng cơ hội được điều trị thành công.
Đại diện Sở Y tế tỉnh Lào Cai chia sẻ về mô hình cấp cứu và phát triển mạng lưới tiếp nhận, chẩn đoán, điều trị đột quỵ trên địa bàn tỉnh.
Theo đó, mạng lưới cấp cứu ngoại viện giúp rút ngắn nhất thời gian người bệnh được vận chuyển đến cơ sở y tế, được chẩn đoán, điều trị kịp thời, đặc biệt quan trọng với bệnh nhân đột quỵ. Vì với đột quỵ, thời gian là não, trong khi nhiều điểm xa bệnh viện, xa cơ sở y tế.
Đồng thời, để tối ưu trong can thiệp đột quỵ não, các bệnh viện của tỉnh đã thống nhất tổ chức cấp cứu theo mô hình “cấp cứu một cửa”.
Người bệnh khi được chuyển đến được tiếp nhận ngay tại khu vực hồi sức cấp cứu, đánh giá phân loại nhanh nhất (theo 5 cấp độ), đảm bảo các ca đột quỵ được can thiệp, điều trị sớm nhất.
Với ca bệnh “đỏ”, mức độ cấp cứu tối khẩn, ngay lập tức được can thiệp điều trị; mức độ “cam”, thời gian được chuyển can thiệp điều trị không chậm hơn 10 phút. Và với các ca bệnh đánh giá mức độ “vàng”, thời gian cho phép là từ 160 phút.
Năm 2025, Lào Cai đã có 6/20 đơn vị y tế đã có thể triển khai can thiệp cấp cứu và điều trị đột quỵ.
Theo các chuyên gia, cấp cứu ngoại viện cần được củng cố mở rộng, đặc biệt ý nghĩa với bệnh nhân đột quỵ, vì thời gian là não. Cứ 1 phút qua, 1,9 triệu tế bào não mất đi nếu không được tái tưới máu kịp thời, khiến não tổn thương vĩnh viễn.
Tại Bệnh viện Bạch Mai, ê kíp can thiệp thần kinh của bệnh viện từng xác lập cột mốc can thiệp đột quỵ trong vòng 6 phút.
Không có một loại thực phẩm nào có thể chữa khỏi viêm loét dạ dày. Chế độ ăn không phải là nguyên nhân trực tiếp gây loét dạ dày và cũng không có một thực đơn đặc biệt nào có thể điều trị bệnh, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Phần lớn các trường hợp loét dạ dày và tá tràng là do nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) hoặc tác dụng phụ của thuốc chống viêm không steroid. Với người bị đau dạ dày, điều quan trọng là cần chọn những món ăn dễ tiêu và ít gây kích thích niêm mạc dạ dày.
Khi mới thức dậy buổi sáng, người bị loét dạ dày nên ưu tiên ăn các món nhẹ nhàng, dễ tiêu sau:
Bữa ăn đầu tiên trong ngày nên chọn những món mềm, ít chất béo và không nêm quá nhiều gia vị. Trong những thời điểm dạ dày đang bị kích ứng, ăn những món này sẽ giúp giảm cảm giác khó chịu.
Các món như cháo, yến mạch nấu chín, cơm mềm, bánh mì trắng hoặc khoai tây luộc đều là lựa chọn phù hợp. Chúng cung cấp tinh bột để bổ sung năng lượng sau một đêm dài, đồng thời tương đối dễ tiêu hóa.
Ngoài tinh bột, người bệnh cũng nên bổ sung một lượng protein vừa phải như trứng luộc, thịt gà nạc, cá hấp hoặc đậu phụ. Những thực phẩm này giúp duy trì khối cơ và tạo cảm giác no lâu mà không gây áp lực lớn cho hệ tiêu hóa.
Người bị đau dạ dày thường được khuyên hãy ăn chuối chín. Nguyên nhân là vì chúng có kết cấu mềm, ít a xít và dễ tiêu. Chuối còn chứa pectin, một loại chất xơ hòa tan có lợi cho tiêu hóa, đồng thời cung cấp kali và vitamin B6.
Tuy nhiên, không phải ai cũng phản ứng giống nhau. Một số người có thể cảm thấy đầy bụng sau khi ăn chuối. Vì vậy, nếu sau khi ăn chuối mà các triệu chứng khó chịu tăng lên, người bệnh nên lựa chọn loại trái cây khác phù hợp với cơ thể hơn.
Sữa chua cung cấp protein, canxi và lợi khuẩn, giúp duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh. Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Therapeutic Advances in Gastroenterology cho thấy bổ sung lợi khuẩn có thể giúp tăng khả năng tiêu diệt vi khuẩn H. pylori gây viêm loét dạ dày. Đồng thời, lợi khuẩn cũng giảm các tác dụng phụ liên quan đến kháng sinh, đặc biệt là tiêu chảy.
Với thức uống, đối với đa số người bị viêm hoặc loét dạ dày, một cốc nước ấm sau khi thức dậy là lựa c họn đơn giản và an toàn. Sau đó, nên ăn sáng trong khoảng 30-60 phút thay vì để bụng đói quá lâu, theo Medical News Today.
Theo Times of India, nghệ chứa curcumin - hợp chất có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh. Một số nghiên cứu cho thấy curcumin có thể góp phần bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do stress oxy hóa.
Ngoài lợi ích đối với gan, curcumin còn có thể hỗ trợ sức khỏe thận nhờ đặc tính chống viêm và chống oxy hóa. Kết hợp nghệ với tiêu đen giúp cải thiện đáng kể khả năng hấp thu curcumin của cơ thể.
Theo Times of India, nghệ chứa curcumin - hợp chất có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh. Một số nghiên cứu cho thấy curcumin có thể góp phần bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do stress oxy hóa.
Ngoài lợi ích đối với gan, curcumin còn có thể hỗ trợ sức khỏe thận nhờ đặc tính chống viêm và chống oxy hóa. Kết hợp nghệ với tiêu đen giúp cải thiện đáng kể khả năng hấp thu curcumin của cơ thể.
Nước ép dưa hấu
Dưa hấu chứa nhiều nước và ít purin, hỗ trợ đào thải acid uric qua nước tiểu. Loại quả này còn cung cấp vitamin C, lycopene và các chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa. Bổ sung đủ nước từ thực phẩm như dưa hấu cũng giúp duy trì chức năng thận bình thường.
Nước ép dưa hấu
Dưa hấu chứa nhiều nước và ít purin, hỗ trợ đào thải acid uric qua nước tiểu. Loại quả này còn cung cấp vitamin C, lycopene và các chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa. Bổ sung đủ nước từ thực phẩm như dưa hấu cũng giúp duy trì chức năng thận bình thường.
Nước ép củ dền
Củ dền chứa nitrat tự nhiên và các chất chống oxy hóa như betalain. Theo Eatingwell, nitrat có thể hỗ trợ giãn mạch, cải thiện tuần hoàn và giúp kiểm soát huyết áp - yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thận. Các chất chống oxy hóa trong củ dền cũng có thể giảm stress oxy hóa và có lợi cho tế bào gan. Tuy nhiên, người có tiền sử sỏi thận oxalate nên sử dụng ở mức vừa phải.
Nước ép củ dền
Củ dền chứa nitrat tự nhiên và các chất chống oxy hóa như betalain. Theo Eatingwell, nitrat có thể hỗ trợ giãn mạch, cải thiện tuần hoàn và giúp kiểm soát huyết áp - yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thận. Các chất chống oxy hóa trong củ dền cũng có thể giảm stress oxy hóa và có lợi cho tế bào gan. Tuy nhiên, người có tiền sử sỏi thận oxalate nên sử dụng ở mức vừa phải.
Cà phê đen
Uống cà phê ở mức vừa phải có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gan mạn tính. Các hợp chất chống oxy hóa trong cà phê có thể giúp giảm viêm và bảo vệ tế bào gan trước một số tác nhân gây tổn thương.
Các chuyên gia trên trang Verywell Health cho rằng các hợp chất chống oxy hóa trong cà phê có thể giúp giảm viêm, cải thiện sức khỏe mạch máu và hỗ trợ duy trì chức năng thận. Tuy nhiên, nên hạn chế thêm nhiều đường hoặc kem béo khi sử dụng.
Cà phê đen
Uống cà phê ở mức vừa phải có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gan mạn tính. Các hợp chất chống oxy hóa trong cà phê có thể giúp giảm viêm và bảo vệ tế bào gan trước một số tác nhân gây tổn thương.
Các chuyên gia trên trang Verywell Health cho rằng các hợp chất chống oxy hóa trong cà phê có thể giúp giảm viêm, cải thiện sức khỏe mạch máu và hỗ trợ duy trì chức năng thận. Tuy nhiên, nên hạn chế thêm nhiều đường hoặc kem béo khi sử dụng.
Catechin là nhóm chất chống oxy hóa có trong trà xanh góp phần giảm tích tụ mỡ ở gan khi kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh. Trà xanh còn bổ sung lượng nước hàng ngày cho cơ thể, tốt cho chức năng thận.
Trà xanh không đường
Catechin là nhóm chất chống oxy hóa có trong trà xanh góp phần giảm tích tụ mỡ ở gan khi kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh. Trà xanh còn bổ sung lượng nước hàng ngày cho cơ thể, tốt cho chức năng thận.
Sau đây các chuyên gia sẽ giải thích rõ điều gì sẽ xảy ra cho cơ thể nếu bạn hấp thu quá nhiều axit béo omega-3, đồng thời cũng chỉ ra ngưỡng an toàn cần lưu ý, theo trang tin sức khỏe Eating Well.
Tiến sĩ Kari Hamrick, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết việc sử dụng quá liều omega-3 có thể dẫn đến một số tác dụng phụ.
Đường tiêu hóa. Ở đa số người dùng, các phản ứng thường gặp gồm đau đầu và các vấn đề tiêu hóa như ợ nóng, buồn nôn hoặc tiêu chảy.
Tim mạch. Chuyên gia dinh dưỡng Natalie Walsh, chuyên về tim mạch, cảnh báo rằng dùng dầu cá liều cao có thể gây rối loạn nhịp tim. Nguy cơ này tăng lên khi dùng khoảng 4.000 mg mỗi ngày, đặc biệt ở những người có bệnh tim mạch hoặc nguy cơ cao. Một số nghiên cứu cũng cho thấy ngay cả người khỏe mạnh vẫn có thể gặp tình trạng này nếu sử dụng liều cao. Vì vậy, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Nguy cơ chảy máu. Omega-3 liều cao có thể làm chậm quá trình đông máu, từ đó làm tăng nhẹ nguy cơ chảy máu, nhất là ở người đang dùng thuốc chống đông. Tuy nhiên, các trường hợp chảy máu nghiêm trọng được ghi nhận là rất hiếm, kể cả ở liều cao. Với người khỏe mạnh dùng liều thông thường, nguy cơ này khá thấp. Dù vậy, nếu sắp phẫu thuật hoặc đang dùng thuốc, cần hỏi ý kiến bác sĩ.
Suy giảm miễn dịch. Việc sử dụng omega-3 với liều rất cao có thể ảnh hưởng đến một số hoạt động của hệ miễn dịch do đặc tính chống viêm. Tuy nhiên, tác động này nhìn chung không đáng kể và omega-3 vẫn được xem là an toàn khi dùng đúng khuyến nghị.
Bao nhiêu là quá nhiều? Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khuyến cáo không nên dùng quá 5 g omega-3 mỗi ngày (bao gồm EPA và DHA) từ thực phẩm bổ sung, trừ khi có chỉ định của bác sĩ.
Tiến sĩ Kari Hamrick nhấn mạnh: Dầu cá omega-3 nhìn chung an toàn và dễ dung nạp với đa số người dùng, nhưng việc sử dụng liều cao có thể tiềm ẩn rủi ro. Vì vậy, nếu có ý định bổ sung liều cao, nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế.
