Hà Nội: Khu vực đường Văn Cao được rào chắn phục vụ thi công metro

Tại nhiều quốc gia, kỳ thi tốt nghiệp phổ thông được xem là cánh cửa mở ra tương lai. Nhưng ở Nigeria, kỳ thi WAEC – chứng chỉ trung học Tây Phi, lại nhiều năm liền gắn với những bê bối gian lận khiến cả xã hội lo ngại.

WAEC là kỳ thi quan trọng bậc nhất với học sinh tại Nigeria cũng như nhiều nước Tây Phi. Kết quả của kỳ thi này ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng vào đại học và cơ hội việc làm sau này. Chính vì vậy, áp lực điểm số đã khiến nạn quay cóp phát triển với quy mô đáng báo động.

Trong nhiều năm, báo chí Nigeria liên tục phản ánh các vụ lộ đề thi trước giờ làm bài, giám thị tiếp tay cho thí sinh và những nhóm "giải đề thuê" hoạt động công khai trên mạng xã hội. Có thời điểm, đáp án được phát tán qua điện thoại chỉ vài phút sau khi đề thi bắt đầu.

Điều gây tranh cãi hơn cả là sự tồn tại của các "special centres", tạm dịch là "trung tâm thi đặc biệt". Đây là những địa điểm bị cáo buộc tổ chức gian lận có hệ thống để đổi lấy tiền. Nhiều phụ huynh sẵn sàng chi khoản tiền lớn để con em được làm bài trong môi trường "dễ thở", nơi đáp án có thể được cung cấp ngay trong phòng thi.

Một số trung tâm thậm chí bị ví như "nhà máy sản xuất điểm cao", khi học sinh gần như được đảm bảo kết quả tốt nếu chịu trả phí. Các vụ điều tra cho thấy nhiều đường dây gian lận có sự tham gia của giám thị, giáo viên và cả nhân viên tổ chức thi.

Năm 2025, WAEC gây chấn động khi công bố cấm hơn 500 trường tham gia kỳ thi do liên quan tới gian lận. Động thái mạnh tay này được xem là một trong những chiến dịch chống quay cóp lớn nhất lịch sử giáo dục Nigeria.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định đây mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Theo họ, gốc rễ vấn đề nằm ở áp lực cạnh tranh khốc liệt và sự bất bình đẳng trong giáo dục. Tại Nigeria, cơ hội học đại học và tìm việc làm tốt vẫn cực kỳ hạn chế, khiến nhiều gia đình coi điểm số là "tấm vé đổi đời".

Trong bối cảnh đó, không ít học sinh bị cuốn vào tâm lý "phải thắng bằng mọi giá". Khi quá nhiều người cùng tham gia hoặc làm ngơ trước gian lận, hành vi quay cóp dần bị xem là điều bình thường thay vì đáng xấu hổ.

Sự phát triển của công nghệ càng khiến cuộc chiến chống gian lận trở nên khó khăn hơn. Từ tai nghe siêu nhỏ, điện thoại giấu kín cho tới các nhóm chia sẻ đáp án trực tuyến, nhiều hình thức gian lận hiện đại liên tục xuất hiện trong các kỳ thi lớn.

Không chỉ ảnh hưởng tới tính công bằng, tình trạng này còn gây lo ngại về chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai. Khi điểm số không còn phản ánh năng lực thật, các trường đại học và nhà tuyển dụng cũng mất dần niềm tin vào hệ thống đánh giá.

Nhiều nhà giáo dục cảnh báo rằng nếu không cải tổ mạnh mẽ, Nigeria có nguy cơ rơi vào vòng luẩn quẩn: áp lực thi cử tạo ra gian lận, còn gian lận lại khiến giá trị giáo dục tiếp tục suy giảm.

Dù WAEC và Chính phủ Nigeria đã liên tục siết chặt quy định, tăng cường giám sát và áp dụng công nghệ chống quay cóp, cuộc chiến này vẫn chưa có hồi kết. Bởi phía sau mỗi vụ gian lận không chỉ là câu chuyện thi cử, mà còn phản ánh áp lực xã hội, khoảng cách giàu nghèo và khát vọng đổi đời của hàng triệu học sinh tại quốc gia đông dân nhất châu Phi.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Bộ GD&ĐT vừa có văn bản về việc miễn thi tốt nghiệp THPT và ưu tiên xét tuyển thẳng vào đại học, cao đẳng năm 2026.

Theo Bộ GD&ĐT, kỳ thi chọn học sinh THPT vào các đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế và khu vực năm 2026 có 151 học sinh đang học lớp 12 năm học 2025-2026 tham gia.

Bộ GD-ĐT đề nghị các Sở GD&ĐT thực hiện việc miễn thi tốt nghiệp THPT năm học 2025-2026 đối với các thí sinh này theo quy định của quy chế thi tốt nghiệp THPT.

Cùng với đó, các đại học, học viện, trường đại học, cao đẳng thực hiện việc ưu tiên xét tuyển thẳng vào đại học, cao đẳng năm 2026 theo quy định của quy chế tuyển sinh đối với 151 thí sinh này.

Danh sách 151 học sinh được miễn thi tốt nghiệp THPT và được ưu tiên xét tuyển thẳng vào ĐH, CĐ năm 2026 như sau:

Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, tính đến hết ngày 3/5 đã có hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 , mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Trong số các thí sinh đã đăng ký, có hơn 8.000 thí sinh được miễn thi ngoại ngữ (chiếm 0,67%).

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra ngày 10-12/6, trong đó ngày 11 và 12/6 thí sinh chính thức làm bài thi.

Thí sinh phải thi 2 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn cùng 1 bài thi gồm 2 môn được lựa chọn trong số các môn còn lại là Vật lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ định hướng công nghiệp, Công nghệ định hướng nông nghiệp, Tin học, Ngoại ngữ, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật. Thí sinh được chọn thi môn ngoại ngữ khác với ngoại ngữ được học tại trường phổ thông.

Phạm vi kiến thức của đề thi vẫn bám sát chương trình THPT, trong đó trọng tâm tập trung ở nội dung lớp 12, đồng thời lồng ghép một số câu hỏi thuộc kiến thức lớp 10 và lớp 11. Cấu trúc đề được thiết kế theo ma trận do Bộ GD-ĐT ban hành với ba mức độ đánh giá năng lực gồm nhận biết, thông hiểu và vận dụng.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục đi theo định hướng đánh giá năng lực và phẩm chất học sinh thay vì chỉ kiểm tra ghi nhớ kiến thức. Tỷ lệ câu hỏi phân hóa được giữ tương tự năm 2025, chú trọng thêm những nội dung yêu cầu thí sinh biết vận dụng kiến thức đã học để xử lý các tình huống gắn với thực tiễn đời sống.

Đối với các môn thi trắc nghiệm, đề sẽ được xây dựng theo những dạng thức như trong đề tham khảo mà Bộ GD-ĐT đã công bố trước đó, bao gồm câu hỏi nhiều lựa chọn, câu hỏi đúng/sai và dạng trả lời ngắn. Đáng chú ý, thang điểm ở bài thi trắc nghiệm sẽ không chia đều cho từng câu mà được phân bổ linh hoạt tùy theo mức độ và dạng câu hỏi.

Riêng môn Ngữ văn vẫn là môn duy nhất tổ chức thi theo hình thức tự luận. Ngữ liệu sử dụng trong đề thi tiếp tục là các văn bản nằm ngoài sách giáo khoa nhằm tăng khả năng đánh giá kỹ năng đọc hiểu, cảm thụ và tư duy độc lập của thí sinh.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Buổi chiều, khi thủy triều rút khỏi bãi biển Phước Thiện, xã Vạn Tường, từng khoảng cát ướt dần hiện ra dưới nắng muộn. Từ trong xóm nhỏ ven biển, nhiều người dân mang theo cào sắt, giỏ lưới lặng lẽ xuống bãi.

Giữa nền cát còn loang nước, ông Nguyễn Tấn Thế ở thôn Phước Thiện khom lưng kéo chiếc cào sát mặt cát rồi chậm rãi bước giật lùi. Mỗi nhịp cào đi qua phát ra tiếng lạo xạo trên nền cát ướt. Khi đầu cào chạm nghêu nằm dưới lớp cát, ông liền cúi xuống nhặt nhanh bỏ vào chiếc giỏ lưới phía trước.

"Làm quen rồi nên cào đụng là biết có nghêu liền. Nghề này phải đi lùi mới dò được nghêu dưới cát", ông Thế nói rồi tiếp tục bước theo con nước đang rút dần ra xa.

Ở vùng bãi ngang ven biển, người làm nghề cào nghêu không đi theo giờ giấc cố định mà phụ thuộc hoàn toàn vào thủy triều. Nước xuống lúc nào thì ra bãi lúc đó. Có hôm mới đầu giờ chiều đã bắt đầu làm, nhưng cũng có ngày phải chờ đến chiều muộn.

Nhìn qua tưởng đơn giản, nhưng nghề này đòi hỏi sức bền và sự chịu khó. Người làm phải cúi lưng hàng giờ trên nền cát mềm, vừa kéo cào vừa cảm nhận những va chạm rất nhỏ dưới lớp cát ướt.

"Người mới làm thường đau lưng, mỏi người vì phải khom suốt nhiều giờ. Nghề cực mà thu nhập lại bấp bênh nên giờ ít người còn theo", ông Thế chia sẻ.

Cách đó không xa, bà Nguyễn Thị Hạnh vẫn đều tay kéo cào theo mép nước. Theo bà, nghề cào nghêu có ngày kiếm được tiền chợ, tiền gạo nhưng cũng nhiều hôm đi cả buổi mà chẳng được bao nhiêu.

"Biết là cực nhưng vẫn phải bám bãi thôi. Không làm thì cũng không biết lấy gì lo cuộc sống", bà Hạnh nói.

Dọc những bãi biển ở Vạn Tường, Đông Sơn hay Tịnh Khê, hình ảnh người dân lặng lẽ bước giật lùi trên cát theo con nước đã trở thành nhịp mưu sinh quen thuộc suốt nhiều năm qua.

Trời vừa hửng sáng, bãi biển xã Mỏ Cày đã vang tiếng gọi nhau chuẩn bị chuyến biển đầu ngày. Trong làn gió mặn, đội lưới rùng của ông Nguyễn Văn Hải (62 tuổi) tất bật đưa ngư lưới cụ xuống ghe.

Chiếc ghe nhỏ chở theo tấm lưới dài men sát bờ biển. Đứng ở mạn ghe, ông Hải chăm chú quan sát mặt nước để dò luồng cá áp bờ.

"Không phải thấy biển êm là thả lưới được. Phải nhìn con nước, hướng sóng rồi đoán luồng cá chạy đâu", ông Hải nói.

Theo những ngư dân làm nghề lưới rùng, việc "dò luồng" quyết định phần lớn chuyện được hay mất của cả mẻ lưới. Chỉ cần gió đổi hướng hoặc biển động mạnh, cả đội phải quay ghe vào bờ vì khó gom cá và dễ gặp nguy hiểm.

Khi xác định được luồng cá, chiếc lưới dài bắt đầu được thả xuống biển. Một đầu giữ trên bờ, đầu còn lại theo ghe chạy vòng ra xa, tạo thành vòng cung ôm lấy vùng nước ven bờ.

Ít phút sau, ghe quay lại cập bãi. Tiếng hô kéo lưới vang lên giữa buổi sớm yên ả. Ngay lập tức, cả đội đồng loạt ghì dây lưới, bước giật lùi trên cát để lấy sức kéo tấm lưới nặng trĩu nước biển.

Cát lún dưới chân theo từng nhịp bước. Mồ hôi thấm ướt lưng áo nhưng tiếng hô kéo lưới vẫn đều giữa tiếng sóng biển.

Ngư dân Lê Sáu (65 tuổi), thành viên trong đội lưới rùng, vừa kéo lưới vừa thở gấp: "Kéo riết là rã cả tay chân nhưng vẫn phải bám nghề để kiếm đồng ra đồng vào".

Sau gần một giờ, tấm lưới dần khép lại. Những con cá ánh bạc mắc đầy trong mắt lưới lấp lánh dưới nắng sớm.

"Có hôm gặp luồng cá gần bờ thì cả đội có tiền chia nhau. Nhưng cũng nhiều bữa kéo cả buổi mà lưới nhẹ tênh", ông Hải cười hiền.

Từng là nghề phổ biến ở nhiều làng biển Quảng Ngãi, nay nghề lưới rùng ven bờ dần ít người theo. Những người còn gắn bó chủ yếu là ngư dân lớn tuổi, không còn đủ sức vươn khơi xa nên tiếp tục bám biển gần bờ để mưu sinh và giữ nghề cũ của cha ông.

Tin Gốc: Người Đưa Tin