Ngày 10-4, BS.CK2 Đỗ Châu Việt, Trưởng khoa hồi sức tích cực nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết mới đây khoa đã kịp thời cứu sống 2 trường hợp bệnh nhi nguy kịch vì bệnh tay chân miệng. Đáng lưu tâm khi cả hai trường hợp bệnh đều liên quan đến chủng virus EV71.
Trường hợp đầu tiên là nam bệnh nhi P.Đ.K., 1 tuổi, ngụ xã Đất Đỏ, TP.HCM. Hai ngày trước khi chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 2, bé bị sốt và được đưa đến khám ở phòng khám gần nhà.
Bé được chẩn đoán viêm họng nhưng uống thuốc không thuyên giảm. Bé tiếp tục khám và được chẩn đoán mắc tay chân miệng, bắt đầu xuất hiện các vết hồng ban.
Dù đã được nhập bệnh viện tuyến dưới nhưng tình trạng trở nặng nhanh, bệnh nhi vã mồ hôi vùng đầu, khó thở, suy hô hấp. Bệnh viện tuyến duới đặt nội khí quản và chuyển bé đến Bệnh viện Nhi đồng 2.
Tại đây, bé được các y bác sĩ của khoa hồi sức tích cực nhiễm chẩn đoán tay chân miệng độ 4 và khẩn trương cho thở máy, lọc máu và dùng thuốc trợ tim. Sau hơn 3 ngày điều trị tích cực, bé K. qua cơn nguy kịch, cai máy thở và thở CPAP, sinh hiệu tạm ổn, tiếp tục theo dõi di chứng thần kinh.
Trường hợp thứ hai là nam bệnh nhi Đ.H.T., 3 tuổi, ngụ tỉnh Khánh Hòa. Theo người nhà bệnh nhi, bé T. bị sốt và xuất hiện hồng ban. Gia đình nghi ngờ bé mắc tay chân miệng nên nhanh chóng đưa đến bệnh viện địa phương điều trị.
Ban đầu bé có đáp ứng với thuốc hạ sốt, nhưng sau đó có dấu hiệu giật mình, đi đứng loạng choạng.
Sau khi được truyền thuốc IVIg và theo dõi sát 12 giờ tại phòng hồi sức, bệnh nhi tiếp tục sốt cao 39 độ, thở mệt, miệng trào bọt hồng lẫn máu, phù phổi, nhịp tim 230 lần/phút – gấp đôi so với trẻ bình thường, huyết áp tăng, giảm đột ngột.
Bệnh nhi được chẩn đoán mắc tay chân miệng độ 4, nhưng người nhà tiếp tục chuyển bé đến Bệnh viện Nhi đồng 2 cứu chữa.
Khi nhập Bệnh viện Nhi đồng 2, SPO2 của bé còn 75%, suy hô hấp, suy tim và được chỉ định lọc máu, thở máy, dùng thuốc vận mạch. Sau 6 giờ tận tình điều trị, nhịp tim bé có giảm và sau 3 ngày điều trị bé đã được ngưng lọc máu, ngưng thuốc vận mạch và tiếp tục theo dõi di chứng thần kinh.
BS.CK2 Đỗ Châu Việt nhấn mạnh, trẻ được chẩn đoán tay chân miệng độ 4 đều gặp phải các di chứng thần kinh, tùy theo mức độ từ nhẹ đến nặng.
Bên cạnh đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM ghi nhận chủng EV71 hiện chiếm 56% mẫu bệnh phẩm đầu năm 2026. Virus lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh.
Dấu hiệu của chủng EV71 này thường nổi ban rất ít hoặc kín đáo. Nhiều trường hợp trẻ vào viện trong tình trạng nguy kịch, suy hô hấp, sốc tim mà không hề có hồng ban hay loét miệng rõ rệt, thậm chí có tổn thương não cấp tính, do virus tấn công thẳng vào hệ thống thần kinh trung ương, gây tổn thương nghiêm trọng các cơ quan và tử vong nhanh chóng chỉ trong vòng 12-24 giờ.
Công an Hà Nội phát hiện đường dây giết mổ và tiêu thụ 3.600 con lợn mắc dịch tả châu Phi, tương đương 300 tấn. Trong chuỗi này, công ty Cường Phát được xác định là đầu mối tiêu thụ và phân phối, cung cấp thịt cho một số trường học ở Hà Nội. Nhiều gia đình lo lắng việc tiêu thụ thịt lợn bệnh khi nấu chín có an toàn hay gây hại sức khỏe.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhấn mạnh việc tiêu thụ thịt lợn bệnh, ngay cả khi đã nấu chín kỹ, vẫn không an toàn và tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng sức khỏe.
Dù nhiệt độ cao có thể tiêu diệt hầu hết vi khuẩn và virus, nhưng nó không thể loại bỏ các độc tố do vi khuẩn tiết ra trong quá trình lợn bị bệnh hoặc do thịt bắt đầu phân hủy. Những độc tố này rất bền với nhiệt và có thể gây ngộ độc cấp tính, nôn mửa hoặc tiêu chảy nặng, thậm chí nguy hiểm tính mạng.
Quá trình chế biến thiếu vệ sinh cũng tạo điều kiện cho virus cúm lợn, dịch tả châu Phi, liên cầu lợn lây lan gián tiếp sang người. Khối thịt ốm chứa mầm bệnh Salmonella, E.coli, Listeria gây rối loạn tiêu hóa, sốt cao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe trẻ nhỏ, người già và phụ nữ mang thai. Ký sinh trùng gồm giun xoắn, nang sán xâm nhập cơ thể, phá hủy cơ, mắt và thần kinh trung ương nếu đầu bếp đun nấu chưa đủ thời gian.
Thêm vào đó, người chăn nuôi thường tiêm kháng sinh liều cao nhằm "chạy dịch", khiến cơ thể người ăn vô tình hấp thụ dư lượng thuốc. Nhiều tiểu thương lạm dụng hóa chất độc hại nhằm khử mùi hôi thịt thiu, gây nguy cơ mắc bệnh ung thư cho khách hàng.
Bộ Y tế yêu cầu người dân từ bỏ thói quen ăn tiết canh, thịt tái; thực hiện nghiêm quy tắc ăn chín uống sôi và tuyệt đối không giết mổ lợn ốm, chết. Chuyên gia khuyên người nội trợ chọn mua thực phẩm tại cơ sở uy tín, mang dấu kiểm dịch rõ ràng. Người tiêu dùng cần tránh xa miếng thịt có màu xám nhạt, xuất huyết dưới da, nhão rỉ nước, bốc mùi ôi thiu hoặc mùi kháng sinh. Nếu ấn ngón tay để lại vết lõm hoặc phát hiện hạt trắng như hạt gạo xen kẽ trong thớ cơ, người dân tuyệt đối không mua để bảo vệ sức khỏe gia đình.
Theo Đài CNN, ngày 10-5, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus đang có mặt tại đảo Tenerife (Tây Ban Nha) để trực tiếp giám sát quá trình sơ tán gần 150 hành khách trên tàu du lịch MV Hondius - nơi đang bùng phát dịch vi rút Hanta và đã ghi nhận ba ca tử vong.
Trong thư gửi cư dân địa phương, ông Tedros cho biết ông thấu hiểu tâm lý lo âu của người dân trước sự xuất hiện của con tàu, nhưng khẳng định vi rút Hanta "không phải là đại dịch COVID-19 thứ hai".
"Nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng từ vi rút Hanta hiện vẫn ở mức thấp", ông Tedros nói, đồng thời nhấn mạnh WHO không hề chủ quan khi đưa ra đánh giá này.
Chính quyền Tây Ban Nha đã chuẩn bị kế hoạch chi tiết cho việc cập cảng. Tàu MV Hondius dự kiến cập cảng Granadilla lúc 5h30 ngày 10-5 (giờ địa phương).
Từ khoảng 8h, hành khách sẽ rời tàu theo từng nhóm trên các phương tiện hộ tống biệt lập, tách biệt hoàn toàn với khu dân cư trước khi được hồi hương. 358 nhân viên an ninh sẽ tham gia chiến dịch này.
Công dân Tây Ban Nha sẽ là nhóm đầu tiên rời tàu, còn thứ tự sơ tán các nhóm quốc tịch khác sẽ do cơ quan y tế quyết định. Hành khách chỉ được rời tàu khi máy bay sơ tán của họ đã sẵn sàng cất cánh.
Các quốc gia khác cũng đang chuẩn bị kế hoạch sơ tán công dân của mình.
Mỹ đã cử chuyên gia từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Mỹ đến đánh giá rủi ro và đưa hành khách về nước bằng chuyên cơ, trang bị buồng cách ly sinh học.
Đức, Pháp, Bỉ, Ireland và Hà Lan đang điều động máy bay để đón công dân của mình.
Liên minh châu Âu (EU) sẽ điều thêm hai máy bay để sơ tán các công dân châu Âu còn lại.
Mỹ và Anh xác nhận đang chuẩn bị máy bay và phương án dự phòng cho các công dân không thuộc EU, trong trường hợp quốc gia của họ không thể tự triển khai phương tiện.
Theo Hãng tin AFP, 24 hành khách Anh sẽ cách ly tại Bệnh viện Arrowe Park - cơ sở từng tiếp nhận người trở về từ Vũ Hán (Trung Quốc) và du thuyền Diamond Princess hồi đầu đại dịch COVID-19.
14 hành khách Tây Ban Nha sẽ được đưa đến bệnh viện quân đội để xét nghiệm PCR định kỳ và theo dõi thân nhiệt trong phòng đơn.
Hành lý cùng thi thể hành khách đã tử vong sẽ giữ lại trên tàu. Con tàu được khử trùng toàn diện sau khi cập cảng.
Sự xuất hiện của tàu MV Hondius đã gây căng thẳng tại địa phương. Công nhân cảng ở Tenerife đã biểu tình vào ngày 8-5 vì lo ngại thiếu thông tin về các rủi ro do con tàu gây ra.
Đợt bùng phát được báo cáo lên WHO từ ngày 2-5. Đến nay, có ba người - gồm một cặp đôi Hà Lan và một công dân Đức - đã tử vong kể từ khi tàu rời Argentina vào tháng trước.
Theo chia sẻ của bệnh nhân, cơn đau khởi phát từ 21h tối hôm trước với triệu chứng đau âm ỉ vùng thượng vị, sau đó cơn đau tăng dần và lan ra sau lưng.
Do lầm tưởng là đau dạ dày thông thường, bệnh nhân tự theo dõi tại nhà. Đến 6h sáng hôm sau, khi cơn đau trở nên liên tục và không thể chịu đựng thêm, bệnh nhân mới đến Bệnh viện Đa khoa Phương Đông (hà Nội) thăm khám.
Trước các dấu hiệu lâm sàng như đau bụng dữ dội, mệt mỏi kéo dài kèm theo các cơn đau lan ra sau lưng, bệnh nhân nhanh chóng được bác sĩ chỉ định siêu âm và chụp cắt lớp vi tính (CT) ổ bụng để tìm nguyên nhân. Đáng nói, mặc dù siêu âm phát hiện túi mật có rất nhiều sỏi nhưng trên phim chụp CT lại không nhìn thấy sỏi.
Theo bác sĩ Hà Văn Hồng - khoa ngoại bệnh viện, kết quả này rất dễ bị nhầm với bệnh đau dạ dày nếu không thăm khám kỹ, không phải loại sỏi nào cũng hiện lên trên phim CT.
Sau đó các bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm túi mật hoại tử do sỏi kẹt ở cổ túi mật, chỉ định mổ nội soi cắt túi mật.
Các bác sĩ đánh giá đây là ca phẫu thuật khó vì túi mật của bệnh nhân đã bị hoại tử, viêm dính nhiều và xuất huyết khiến bác sĩ rất khó bóc tách để nhìn rõ cấu trúc các cơ quan bên trong trong quá trình nội soi. Nếu không nhìn rõ, nguy cơ làm tổn thương đường mật cao hơn, gây biến chứng rất nguy hiểm.
Sau khoảng 2 giờ, các bác sĩ đã hoàn thành ca mổ chỉ với 3 vết mổ khoảng 5mm. Sau phẫu thuật, bệnh nhân được chăm sóc tích cực, có thể xuất viện sau 5-7 ngày.
Theo các bác sĩ, túi mật là cơ quan nhỏ thuộc hệ tiêu hóa, có hình dạng giống như một quả lê, có chức năng dự trữ, cô đặc và bài xuất dịch mật - hỗ trợ quá trình tiêu hóa.
Thông thường, mọi người nghĩ viêm túi mật sẽ đau bên phải bụng, nhưng thực tế nhiều trường hợp lại đau bụng vùng trên rốn, rất giống đau dạ dày.
"Đó là lý do nhiều người nhầm lẫn 2 căn bệnh này, dẫn đến nguy cơ bỏ qua việc điều trị kịp thời, gây nguy hiểm cho sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng", bác sĩ Hồng khuyến cáo.
Theo bác sĩ Hồng, dấu hiệu chỉ dẫn quan trọng ở ca bệnh này là cơn đau lan xuyên ra sau lưng, triệu chứng đặc trưng của viêm tắc đường mật.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo người dân không nên tự ý chẩn đoán và điều trị tại nhà khi có các dấu hiệu bất thường vùng bụng. Việc thăm khám sớm tại các cơ sở y tế uy tín không chỉ giúp xác định chính xác bệnh lý mà còn giúp ngăn biến chứng đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
