Nguyễn Minh Thy, 21 tuổi, sinh viên tại thành phố Bordeaux, cho biết hơn hai tuần qua, vật dụng bất ly thân khi ra khỏi nhà là quạt cầm tay và bình nước đá. Căn hộ cô thuê không có điều hòa. Những ngày nóng, nhiệt độ bề mặt tường tăng cao, phòng không có gió lưu thông khiến không gian càng ngột ngạt, khó chịu.
Để thích nghi, Thy tìm mua các cuộn giấy bạc dán kín mặt kính cửa sổ để phản xạ ánh sáng mặt trời, đồng thời đặt thêm chậu nước quanh phòng để tăng độ ẩm.
“Tôi phải tắm 3-4 lần mỗi ngày. Khu vực tôi sống, các quán cà phê có máy điều hòa khá hiếm nên không thể đến trốn nóng như ở Việt Nam”, Thy nói.
Cơ quan Y tế Công cộng Pháp ngày 28/6 cho biết nước này đã ghi nhận thêm 1.000 ca tử vong so với các tháng trước kể từ đỉnh điểm của đợt nắng nóng (heat wave – sóng nhiệt) hôm 24/6. Số ca tử vong tại nhà cũng tăng 40% trong thời gian này.
Đợt nóng làm gián đoạn hệ thống giao thông công cộng. Các tuyến xe buýt và tàu điện ngầm liên tục thay đổi lịch trình hoặc tạm dừng hoạt động. Nhiều tuyến buýt không có điều hòa khiến Thy phải đổi chặng, đi bộ xa hơn hoặc gọi taxi với giá 35-45 euro một lượt. “Bình thường tôi mất một tiếng đi lại, nay mất 2,5-3 tiếng mới tới nơi”, Thy nói.
Nhiều bạn bè cô chọn đến thư viện công cộng hoặc nhà thờ – nơi mở cửa miễn phí, có Wi-Fi và mát mẻ để trốn nóng. “Tôi cũng muốn đến đây làm việc, nhưng các nhà thờ thường đóng cửa trước 17h, trùng với thời điểm tôi tan làm”, cô kể.
Ở Paris, Đặng Kiên, 28 tuổi, cho biết đây là giai đoạn thời tiết khắc nghiệt nhất trong ba năm anh sống tại Pháp. Các mùa hè trước, nắng nóng chỉ dao động 30-37 độ C, kéo dài khoảng một tuần và có thể giải quyết bằng quạt điện. Năm nay, nhiệt độ Paris duy trì 39-40 độ C, cảm nhận thực tế chạm mức 42 độ C. Hiện tượng “đêm nhiệt đới” (nhiệt độ ban đêm không giảm dưới 20 độ C) khiến Kiên nhiều hôm mất ngủ.
“Hơn 22h trời mới tắt nắng. Tôi thường ở lại cơ quan đến 20h để tận dụng điều hòa. Dù vậy, việc chen chúc trên các chuyến tàu điện ngầm vào giờ cao điểm để về nhà vẫn là một thử thách”, Kiên nói.
Thiếu thiết bị làm mát là thực trạng chung tại châu Âu. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tỷ lệ hộ gia đình có điều hòa tại châu Âu khoảng 19%. Tại Pháp, tỷ lệ này dao động 3-5%. Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist cảnh báo các triệu chứng bệnh lý do thời tiết duy trì ở mức nhiệt cao có thể xuất hiện muộn từ 5 đến 10 ngày sau khi sóng nhiệt kết thúc, gây áp lực liên tục lên hệ thống y tế công cộng.
Tại thủ đô Paris, các dịch vụ khẩn cấp phải phản hồi 3.400 cuộc gọi, cao gấp 4 lần mức trung bình, đồng thời tiếp nhận điều trị cho 30 ca ngừng tim trong vòng 24 giờ tính đến ngày 26/6. Giới chức Pháp ghi nhận 74 trường hợp tử vong do đuối nước khi người dân tự ý đi tìm nơi giải nhiệt.
Để trốn cái nóng ngột ngạt trong các căn hộ, nhiều người dân Paris phải ra ngủ tại các công viên công cộng. Một số người khác chọn giải pháp đặt phòng khách sạn có điều hòa nhiệt độ để lánh nạn.
Với kinh nghiệm nghiên cứu các mô hình kiến trúc tiết kiệm năng lượng tại châu Âu, kiến trúc sư Vũ Linh Quang, Giám đốc Điều hành công ty ARDOR Green (TP HCM), giải thích phần lớn cấu trúc nhà ở Tây Âu sử dụng tường gạch dày và kính nhiều lớp để giữ nhiệt cho mùa đông. Khi xảy ra sóng nhiệt (đợt nóng mùa hè), cấu trúc này ngăn cản quá trình thoát nhiệt vào ban đêm, biến căn nhà thành không gian tích nhiệt, ảnh hưởng mạnh đến cuộc sống người dân.
Việc lắp điều hòa tại các đô thị lớn như Paris cũng gặp rào cản pháp lý do quy định bảo tồn kiến trúc. Khâu thay đổi mặt ngoài công trình để lắp cục nóng phải qua quy trình phê duyệt kéo dài, với chi phí thiết bị và nhân công từ 1.500 đến 4.500 euro.
Tại các khu ký túc xá sinh viên, tình hình tương tự. Cẩm Anh, 23 tuổi, sinh viên trường Neoma Business School (Rouen, vùng Normandy) cho biết phòng cô không có hệ thống thông gió đối lưu. Cô phải dành toàn bộ thời gian trong ngày tại thư viện trường.
Đợt nóng này khiến thiết bị làm mát cháy hàng. Cẩm Anh tìm khắp các siêu thị điện máy nhưng không mua được quạt điện. Nếu đặt mua, thời gian giao hàng kéo dài từ 15 đến 20 ngày. Cuối cùng cô phải tìm trên các hội nhóm thanh lý của cộng đồng người Việt mới mua được chiếc quạt cây loại nhỏ.
“Những ngày nắng nóng, thư viện trường cũng quá tải vì nhiều người đến trốn nóng. Tôi đành lang thang ở các siêu thị lớn để hưởng điều hòa”, cô kể.
Kết thúc ngày đầu tiên đi làm cho một công ty Đức, Thu Trang, 24 tuổi, nhận được email cảnh cáo vì lỗi "làm nhiều hơn 8 tiếng một ngày".
Đầu năm 2025, Trang sang bang Hessen, Đức học thạc sĩ. Sau 6 tháng tìm việc, cô trở thành nhân viên marketing bán thời gian cho một doanh nghiệp địa phương. Buổi sáng ngày đầu đi làm là thời gian đào tạo nhân viên mới. Hôm đó, Trang phải ở lại văn phòng đến gần 20h để giải quyết hết công việc.
Ngay khi về đến nhà, cô gái Việt nhận được email yêu cầu hôm sau họp với Phòng Nhân sự để giải trình. "Tôi nhận ra cân bằng công việc và cuộc sống ở Đức là nguyên tắc, không phải khẩu hiệu", Trang cho biết. "Bộ phận Nhân sự cho biết họ đánh giá nhân viên qua hiệu quả công việc, không dựa trên số giờ hiện diện".
Ranh giới giữa công việc và đời tư cũng là rào cản với Vân An, nhân viên marketing tại Amsterdam, Hà Lan. Cô không bao giờ nhận được phản hồi về công việc trước 8h hoặc sau 17h. Nếu gửi tin nhắn ngoài giờ làm, cô phải chờ đến sáng hôm sau. "Ban đầu, tôi sốt ruột vì mọi thứ diễn ra quá chậm. Ở Việt Nam, sếp thường phản hồi ngay để xử lý việc liên tục cho kịp tiến độ", An nói. "Sau này tôi mới hiểu công ty coi khoảng thời gian đó là của cá nhân nhân viên, không được xâm phạm".
"Cú sốc" lớn nhất của cô gái quê TP HCM là giám đốc bộ phận bất ngờ nghỉ phép một tháng để đi du lịch giữa lúc dự án quan trọng đang triển khai. Mọi công việc lập tức tạm dừng, vài tháng sau dự án vẫn chưa khởi động lại.
Tại Hà Lan, ngoài số ngày nghỉ phép năm, nhiều công ty có thêm ngày nghỉ cho những lý do riêng, ví dụ nhân viên chuyển nhà. Khi sếp nghỉ, cả tập thể chấp nhận tiến độ bị ảnh hưởng, không ai phàn nàn. Vào tháng 5, nhân viên thường nhận được khoản trợ cấp nghỉ hè tương đương một tháng lương để đi du lịch. "Ở Việt Nam, mọi người thường cố xử lý xong việc rồi mới nghỉ", An nói.
Cách giao tiếp không phân cấp bậc là điểm bất ngờ tiếp theo. An từng ăn trưa cùng giám đốc nhân sự toàn cầu của công ty ngay khi người này bay từ Mỹ sang Amsterdam. Lần đầu dùng bữa cùng lãnh đạo trong nhóm 5 người, cô "run đến mức chỉ muốn trốn đi". Tuy nhiên, buổi trò chuyện diễn ra hoàn toàn khác. Mọi người hỏi cô về việc học, cuộc sống và trải nghiệm công việc. "Ngồi một lúc tôi mới thả lỏng vì nhận ra mọi người xem đây chỉ là một bữa ăn bình thường", An kể.
Ông Kent Murphy, Giám đốc điều hành công ty tuyển dụng quốc tế Zlata Design Recruitment (Anh) cho rằng người Việt thường gặp sốc văn hóa khi gia nhập môi trường công sở châu Âu do khác biệt về triết lý lao động. Số liệu từ Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) cho thấy tỷ lệ lao động làm việc quá 49 tiếng mỗi tuần tại Đức và Hà Lan dao động 5-8%, thuộc nhóm thấp nhất khu vực.
Nghiên cứu của tổ chức tư vấn văn hóa Hofstede Insights cũng chỉ ra nhiều quốc gia Tây Âu có chỉ số khoảng cách quyền lực thấp, nhân sự quen với cấu trúc phẳng và giao tiếp trực diện. Nhiều lao động châu Á dễ bị ngợp trước tốc độ ra quyết định và sự thẳng thắn.
"Nhưng khác biệt lớn nhất của người Việt khi làm việc tại châu Âu thường nằm ở cách giao tiếp và vận hành công việc", ông Kent Murphy nói. Môi trường công sở châu Âu ưu tiên hiệu suất, trách nhiệm cá nhân. Tại Anh và Bắc Âu, phản hồi thường được đưa ra trực diện để xử lý vấn đề ngay lập tức. Với nhiều nhân viên Việt Nam, cách trao đổi này dễ tạo cảm giác gay gắt. Ở Việt Nam, nhân viên thường ít "dám" phản biện quản lý. Ngược lại, nhiều công ty châu Âu kỳ vọng nhân viên chủ động nêu ý kiến, phản biện và đưa ra sáng kiến mà không cần chờ cho phép.
Cách vận hành tổ chức cũng có sự khác biệt. Ở nhiều công ty châu Âu, nếu vấn đề nằm ngoài phạm vi, nhân viên sẽ chuyển cho người phụ trách thay vì tự xử lý. Hệ thống dựa trên quy trình cá nhân, trái ngược với sự linh hoạt và hỗ trợ chéo thường thấy ở Việt Nam.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp châu Âu đôi khi hiểu chưa đúng về người Việt. "Cách giao tiếp quá thận trọng đôi khi bị hiểu nhầm là thiếu tự tin hoặc thiếu chủ động", ông Murphy nói.
Để thích nghi, Thu Trang mất nửa năm làm quen với nhịp độ họp hành ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề nên nhiều cuộc họp lên lịch 30 phút nhưng kết thúc sau 9 phút. Cô học được cách tập trung cao độ trong giờ làm và tắt thông báo công việc khi về nhà. Ngoài giờ làm và học, Trang có thời gian cho mình, xây dựng kênh TikTok ghi lại trải nghiệm tại Đức, dành thời gian du lịch các nước châu Âu.
Để giải quyết xung đột văn hóa công sở, ông Kent Murphy cho rằng doanh nghiệp cần giải thích rõ quy trình và kỳ vọng cho nhân sự mới. Đồng thời, người lao động nên rèn luyện cách đặt câu hỏi sớm, cập nhật tiến độ và xem các phản hồi trực tiếp là công cụ cải thiện hiệu suất.
"Cả hai phía cần cố gắng hiểu văn hóa làm việc của nhau thay vì chờ một bên phải thích nghi hoàn toàn", ông Murphy nói.
"Ăn lẩu của tôi có thể tiêu chảy đấy", ông Mo nói với khách. Khách hàng đáp: "Đau bụng là việc của tôi".
Trong video ông Mo nói các món ăn của quán sử dụng gà giết mổ tại chỗ, rượu thảo dược tự nấu và món lẩu gà thuốc được cho là có tác dụng "trừ hàn khí". Một tấm biển trên tường nhà hàng thông báo: "Sau khi ăn món lẩu ở đây, một số khách có thể cần đi vệ sinh. Điều này là bình thường".
Đoạn đối thoại xuất hiện trong video của blogger ẩm thực Lưu Vũ Tân đăng đầu tháng 4, biến quán lẩu gà tại thị trấn Trần Thôn, quận Thuận Đức, TP Phật Sơn thành hiện tượng mạng. Trong video, chủ quán nói thêm: "Đừng làm tôi nổi tiếng, tôi không kham nổi việc kinh doanh đâu".
Trong ba ngày nghỉ lễ Thanh minh vừa qua, dòng người đổ về gây ùn tắc các tuyến đường lân cận. Quán đón 2.000-3.000 khách mỗi ngày, gấp hàng chục lần bình thường. Nhiều người chấp nhận ngủ trong ôtô, xếp hàng từ 6h sáng.
Trước đây, quán ông Mo chỉ phục vụ khoảng 10 bàn mỗi ngày. Hiện tại, lượng khách đông khiến ông làm việc liên tục. "Mọi năm tôi đi tảo mộ dịp Thanh minh, nay chỉ quanh quẩn làm gà vì không hết việc", ông Mo nói.
Anh Chen Zuyao, 42 tuổi, ở Quảng Châu đến từ 7h sáng và đợi thêm 4 tiếng để gọi món. Anh nói muốn tự kiểm chứng sau khi xem video. Chị Xiao Chang, 37 tuổi, ở Đông Quan xếp hàng ba tiếng, cho rằng việc chờ đợi khiến món ăn đáng giá hơn.
Mỗi con gà tại đây có giá 258 tệ (khoảng 995.000 đồng), phần súp dược liệu giá 38 tệ. Do nhu cầu lớn, quán dán thông báo nhập thêm gà từ bên ngoài thay vì dùng gà nhà tự nuôi.
Thuận Đức được UNESCO vinh danh là "Thành phố ẩm thực sáng tạo" vào năm 2014. Đây được xem là một trong những cái nôi của ẩm thực Quảng Đông. Văn hóa ẩm thực của địa phương chú trọng sử dụng các nguyên liệu bản địa, đặc biệt là cá, gia cầm, gạo và sữa. Các đầu bếp Thuận Đức thường đề cao phương pháp chế biến tối giản nhằm giữ lại tối đa hương vị, độ tươi ngon và thanh đạm của thực phẩm. Sự khắt khe trong việc tuyển chọn nguyên liệu chất lượng cao, chẳng hạn như ưu tiên sử dụng gà tươi thay vì thực phẩm đông lạnh, là yếu tố cốt lõi tạo nên nét đặc trưng và sức hút của ẩm thực vùng đất này.
Lượng khách tăng vọt buộc chính quyền địa phương can thiệp. Theo thông báo của chính quyền thị trấn Trần Thôn ngày 4/4, quán lẩu chỉ đón 200 khách mỗi ngày bằng hình thức bốc số trực tiếp (100 số buổi trưa và 100 số buổi tối). Cơ quan chức năng huy động nhân viên an ninh, tăng cường nhà vệ sinh, lập bãi đỗ xe tạm thời rộng 2.000 m2 và cung cấp "bản đồ ẩm thực" để phân luồng khách sang các nhà hàng lân cận.
Bất chấp quy định hạn chế, ngày 5/4, khu vực trong và ngoài quán vẫn tập trung đông người. Tối cùng ngày, ông Mo phát trực tiếp trên mạng xã hội, khuyên khách không nên tới quán. Ông cho biết sẽ mở thêm chi nhánh tại thành phố Vân Phù để giảm áp lực cho cơ sở hiện tại.
Ngày 3/6, UBND xã Ea Rốk (tỉnh Đắk Lắk) cho biết lực lượng chức năng đã phối hợp khống chế thành công một con trâu "điên" húc người khiến 4 người bị thương.
Ngày 3/6, UBND xã Ea Rốk (Đắk Lắk) cho biết lực lượng chức năng địa phương đã phối hợp Trung tâm Bảo tồn voi, Cứu hộ động vật và Quản lý bảo vệ rừng tỉnh, Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 3 tại Ea Súp khống chế thành công một con trâu đã tấn công người dân.
Trước đó, sáng 2/6, một con trâu cái của người dân tại xã Ea Rốk có biểu hiện bất thường. Trong lúc hoảng loạn, con trâu cái đã tấn công khiến 4 người bị thương và gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân địa phương.
Ngay sau khi nhận được tin báo, UBND xã Ea Rốk đã phối hợp với Trung tâm Bảo tồn voi, Cứu hộ động vật và Quản lý bảo vệ rừng tỉnh Đắk Lắk cùng Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 3 tại Ea Súp triển khai phương án xử lý, đảm bảo an toàn cho người dân.
Sau khi tiếp cận hiện trường, lực lượng chức năng đã sử dụng súng chuyên dụng bắn thuốc gây mê để khống chế con vật. Con trâu sau đó được kiểm soát an toàn và bàn giao lại cho chủ nuôi.
Lãnh đạo UBND xã Ea Rốk cho biết, nguyên nhân khiến con trâu có biểu hiện bất thường hiện đang được các cơ quan chức năng phối hợp xác minh, làm rõ.
Theo UBND xã Ea Rốk, nguyên nhân khiến con trâu có biểu hiện bất thường đang được cơ quan chức năng phối hợp làm rõ. Trong số 4 người nhập viện, 3 người đã xuất viện, trường hợp còn lại vẫn điều trị.
