Hai xe lửa đâm nhau gần Jakarta, 7 người chết, nhiều người bị thương

CNN ngày 23/6 dẫn lời các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết thông tin được tiết lộ trong cuộc phỏng vấn nội bộ với phi công điều khiển tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran cách đây hai tháng.

Người này mô tả cuộc chạm trán xảy ra ngay trước khi phóng ghế thoát hiểm, trong đó máy bay không người lái (UAV) cỡ lớn của Iran liên kết với nhau và di chuyển đồng bộ, trong khi một số thiết bị bay không người lái (drone) nhỏ hơn cơ động bên dưới như những chiếc xúc tu.

Một nguồn tin am hiểu nội dung phỏng vấn mô tả đội hình UAV Iran "giống như một con sứa", trong khi những người khác nói rằng phi công F-15E đã gọi đó là "bãi mìn drone treo lơ lửng trên không".

Thông tin đã gây ra tranh luận gay gắt trong cộng đồng tình báo Mỹ. Nếu mô tả của phi công F-15E là chính xác, đây có thể là dấu hiệu cho thấy Iran đã đạt bước tiến đáng kể trong công nghệ điều khiển UAV và drone theo mạng lưới, cho phép nhiều thiết bị phối hợp hoạt động như một thực thể thống nhất.

Một số quan chức tình báo Mỹ bày tỏ hoài nghi về độ tin cậy của lời kể, lưu ý rằng phi công có khả năng bị chấn động não trong quá trình máy bay bị bắn hạ và chờ giải cứu, gây ảnh hưởng nhận thức và ký ức. Đây là lần thứ hai phi công này phải phóng ghế thoát hiểm trong vòng hơn một tháng, sau khi bị lực lượng Kuwait bắn nhầm hồi đầu tháng 3.

Những chuyên viên tình báo phụ trách phỏng vấn cũng nghi ngờ lời kể của phi công, đến mức một người đã rằng "anh có chắc chắn đã thật sự nhìn thấy thứ mà anh đang kể cho chúng tôi không?".

Không quân Mỹ và Bộ tư lệnh Trung tâm, cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin. Văn phòng Tình báo Quốc gia Mỹ không phản hồi đề nghị bình luận.

Giới chuyên gia cho rằng nếu đội hình UAV và drone nói trên thực sự tồn tại, nó sẽ dựa vào công nghệ mạng lưới mesh, cho phép một người điều khiển cùng lúc nhiều thiết bị. Các thiết bị trong mạng cũng có thể liên lạc trực tiếp với nhau, giúp duy trì hoạt động ngay cả khi một phần hệ thống liên lạc bị gây nhiễu hoặc phá hủy.

Nga và Trung Quốc được cho là đã sở hữu năng lực tương tự. Một số nguồn tin cũng cho biết Iran có thể đã nhận hỗ trợ công nghệ từ hai quốc gia trong những năm gần đây, dù mức độ hợp tác chưa được làm rõ.

Emma Bates, chuyên gia về tác chiến UAV, nhận định khả năng điều phối nhiều thiết bị thành một đội hình thống nhất sẽ mở ra thách thức lớn đối với các phương pháp phòng thủ hiện nay.

"Nếu bầy drone tự sát đủ sức lập thành đội hình và điều phối lực lượng dự bị để đánh bồi sau đòn mở màn, đó sẽ là năng lực rất đáng gờm. Chúng ta sẽ cần bỏ ra rất nhiều tiền, tốn rất nhiều máu và tài sản, để tự vệ trước những bầy drone có năng lực phối hợp kiểu đó", bà cảnh báo.

Tin Gốc: Vnexpress

Giao tranh giữa Mỹ - Israel và Iran diễn ra trong hơn 5 tuần, cho đến các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần vào ngày thứ 39 của xung đột. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 thông báo gia hạn lệnh ngừng bắn để chờ đề xuất đàm phán từ Iran.

Cuộc chiến do Mỹ - Israel phát động đã lan ra khắp Trung Đông và khiến hàng nghìn người thiệt mạng, chủ yếu tại Lebanon và Iran. Xung đột còn làm hàng trăm nghìn người phải rời bỏ nhà cửa và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế toàn cầu.

Dưới đây là những bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến:

Ngày 28/2: Quân đội Mỹ - Israel phát động các cuộc tấn công trên khắp Iran, nhắm vào khu phức hợp chính phủ ở Tehran và các mục tiêu quân sự. Những cuộc tập kích này đã khiến ông Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao của Iran, cùng nhiều quan chức quân sự và tình báo cấp cao thiệt mạng.

Ít nhất 175 người, phần lớn là trẻ em, đã chết khi một trường tiểu học dành cho nữ sinh ở miền nam Iran bị trúng tên lửa, theo truyền thông nước này. New York Times dẫn lời các quan chức am hiểu về kết quả điều tra sơ bộ của Lầu Năm Góc cho biết đây là cuộc tập kích nhầm của quân đội Mỹ do sử dụng dữ liệu mục tiêu lỗi thời. Quân đội Mỹ cho biết đang điều tra về sự việc và chưa đưa ra kết luận.

Iran đã đáp trả bằng cách phóng tên lửa, máy bay không người lái (UAV) nhằm vào Israel và căn cứ quân sự có lực lượng Mỹ ở các nước trong khu vực, trong đó có Qatar, Kuwait và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Ngày 1/3: Đòn tập kích bằng UAV của Iran đã khiến 6 quân nhân Mỹ thiệt mạng ở cảng Shuaiba tại Kuwait. Đây là những binh sĩ Mỹ đầu tiên thiệt mạng kể từ đầu chiến sự.

Lebanon bị kéo vào xung đột ở Trung Đông khi nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn phóng rocket vào lãnh thổ Israel, nhằm trả đũa vụ lãnh tụ Khamenei bị sát hại.

Ngày 8/3: Ông Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ Ali Khamenei, được một ủy ban gồm các giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite cấp cao bầu làm người kế nhiệm cha mình, dù Tổng thống Trump gọi ông là "lựa chọn không thể chấp nhận được". Động thái cho thấy Iran sẽ tiếp tục đường lối chính sách cũ và duy trì lập trường cứng rắn.

Ngày 11/3: Iran đẩy mạnh tấn công ở trong và xung quanh eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết ít nhất ba tàu đã bị tập kích, trong đó Iran nhận trách nhiệm tấn công một tàu hàng Thái Lan.

Các cuộc tập kích đã khiến giá dầu thế giới tăng vọt, buộc chính quyền Tổng thống Trump phải tìm cách ổn định thị trường toàn cầu.

Ngày 12/3: Ông Mojtaba Khamenei phát đi thông điệp đầu tiên kể từ khi được bầu làm Lãnh tụ Tối cao, trong đó ra lệnh cho lực lượng vũ trang nước này tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz.

Cùng ngày, một máy bay tiếp dầu Mỹ rơi ở Iraq khiến 6 thành viên tổ bay thiệt mạng, nâng tổng số quân nhân Mỹ chết kể từ đầu chiến sự lên ít nhất 13 người.

Ngày 13/3: Quân đội Mỹ tiến hành vụ ném bom quy mô lớn nhằm vào đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran. Tổng thống Trump cho biết lực lượng Mỹ chỉ nhắm mục tiêu hạ tầng quân sự và không tấn công các cơ sở dầu mỏ trên hòn đảo.

Ngày 17/3: Quân đội Israel hạ sát hai quan chức hàng đầu của Iran là Ali Larijani, người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia, và Gholamreza Soleimani, chỉ huy lực lượng bán quân sự Basij. Đây là thiệt hại lớn nhất với giới lãnh đạo Iran kể từ hôm 28/2.

Ngày 18/3: Các hạ tầng năng lượng chủ chốt ở vùng Vịnh bị tấn công, trong đó Israel tập kích mỏ khí đốt South Pars của Iran, nơi sản xuất 70-75% lượng khí tự nhiên của nước này. Qatar cho biết Iran đã tấn công Thành phố Công nghiệp Ras Laffan, cơ sở xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng lớn nhất thế giới, ở nước này.

Ngày 21/3: Tổng thống Trump cho biết Mỹ và Iran đang thảo luận về cách kết thúc xung đột. Đây là dấu hiệu công khai đầu tiên cho thấy đã có các cuộc đàm phán giữa hai bên.

Ngày 27/3: 12 binh sĩ Mỹ bị thương sau đòn tập kích của Iran nhằm vào căn cứ Prince Sultan ở Arab Saudi. Đây là một trong những thất bại nghiêm trọng nhất của lưới phòng không Mỹ kể từ đầu xung đột.

Ngày 3/4: Iran bắn rơi một tiêm kích F-15E Mỹ có tổ bay hai người, trong đó phi công buồng trước được giải cứu ngay trong ngày. Mỹ đã phải triển khai đặc nhiệm vào sâu trong lãnh thổ Iran trong khuôn khổ chiến dịch tìm kiếm đầy mạo hiểm kéo dài hai ngày, nhằm giải cứu thành viên còn lại của tổ bay. Đây là lần đầu tiên một chiến đấu cơ Mỹ bị bắn hạ trong cuộc chiến.

Ngày 7/4: Ông Trump thông báo về thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran. Hội đồng An ninh Quốc gia của Iran xác nhận thông tin và gọi đây là chiến thắng của nước này.

Ngày 8/4: Israel tiến hành cuộc tấn công dữ dội nhất nhằm vào Lebanon kể từ đầu xung đột, khi thực hiện hơn 100 cuộc không kích chỉ trong vòng 10 phút để nhắm mục tiêu nhóm vũ trang Hezbollah. Israel tuyên bố Lebanon không nằm trong phạm vi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Tehran công bố kế hoạch hòa bình gồm 10 điểm, trong đó có các yêu cầu rất cứng rắn.

Ngày 11/4: Phó tổng thống Mỹ JD Vance tới Islamabad để dự cuộc hòa đàm do Pakistan làm trung gian với Iran. Đi cùng ông còn có đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể ông Trump. Phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Ghalibaf dẫn đầu và còn có các quan chức ngoại giao, quân sự hàng đầu cũng như chuyên gia tài chính.

Ngày 12/4: Cuộc đàm phán kết thúc mà không có thỏa thuận do hai bên không thể thỏa hiệp về các vấn đề quan trọng, trong đó có kho uranium của Iran và việc mở lại eo biển Hormuz.

Ngày 16/4: Israel và Lebanon đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày dưới sự trung gian của Mỹ, qua đó loại bỏ được một trở ngại lớn trên bàn đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Ngày 17/4: Mỹ và Iran tuyên bố eo biển Hormuz đã được mở cửa trở lại với tàu hàng. Sau đó chưa đầy 24 giờ, Tehran một lần nữa đóng cửa eo biển này. Giới chức hàng hải ghi nhận hai vụ tấn công nhằm vào tàu.

Ngày 19/4: Lực lượng Mỹ khai hỏa và bắt một tàu hàng Iran với lý do phương tiện này tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa hàng hải mà Washington áp đặt với quốc gia Tây Á.

Ngày 21/4: Tổng thống Trump thông báo gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran ngay trước thời điểm thỏa thuận này hết hạn, để chờ đề xuất đàm phán từ Tehran. Ông cho biết quân đội Mỹ vẫn sẽ tiếp tục "phong tỏa và duy trì trạng thái sẵn sàng hành động trên mọi mặt".

Tin Gốc: Vnexpress

Cử tri California ngày 2/6 sẽ bỏ phiếu vòng bầu cử sơ bộ trong cuộc đua được đánh giá là hỗn loạn và có tác động lớn nhất nước Mỹ hiện tại, nhằm chọn hai ứng viên vào vòng cuối tranh ghế kế nhiệm Thống đốc Gavin Newsom.

Kết quả cuộc đua sẽ góp phần định hình đường hướng của bang đông dân nhất nước Mỹ, lâu nay được xem là "nơi thử nghiệm nhiều chính sách cấp tiến" và là nơi hứng chịu nhiều đòn công kích của Tổng thống Donald Trump. Người kế nhiệm Thống đốc Newsom cũng sẽ quyết định cách California ứng phó với chính quyền Trump trong những năm tới.

California loại bỏ các cuộc bầu cử sơ bộ theo đảng phái từ năm 2010 nhằm giảm bớt sự phân cực chính trị. Bang này lựa chọn phương thức "bầu cử rừng rậm", trong đó tất cả ứng viên không phân biệt đảng phái đều cùng xuất hiện trên một lá phiếu để cử tri lựa chọn.

Hai ứng viên nhận được nhiều phiếu nhất trong "bầu cử rừng rậm" sẽ đối đầu trực tiếp trong tổng tuyển cử tháng 11, bất kể họ thuộc đảng nào. Điều này đồng nghĩa cử tri California có thể sẽ phải chọn giữa hai thành viên đảng Dân chủ, hoặc hai thành viên đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử quyết định ghế Thống đốc.

Trong số 61 ứng viên xuất hiện trên lá phiếu năm nay, sự chú ý và nguồn lực tranh cử hiện tập trung vào một vài gương mặt có kinh nghiệm chính trị.

Hai khảo sát giữa và cuối tháng 5 cho thấy Xavier Becerra của đảng Dân chủ và Steve Hilton của đảng Cộng hòa đang dẫn đầu, mỗi người được khoảng 20% cử tri có khả năng đi bầu ủng hộ. Nhóm bám đuổi gồm Tom Steyer, Chad Bianco và Katie Porter, trong khi các ứng viên còn lại đều chưa đạt tỷ lệ ủng hộ hai chữ số.

Xavier Becerra, đảng Dân chủ

Ông Becerra có 35 năm hoạt động trong chính trường California và Washington. Ông từng làm lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện Mỹ trước khi được bổ nhiệm chức Tổng chưởng lý California năm 2016, thay cho bà Kamala Harris, người khi đó được bầu làm thượng nghị sĩ Mỹ.

Trên cương vị này, Becerra nhiều lần kiện chính quyền Trump trong nhiệm kỳ thứ nhất, trở thành một trong những gương mặt nổi bật nhất của đảng Dân chủ trong cuộc đối đầu pháp lý với Nhà Trắng.

Ông sau đó gia nhập nội các tổng thống Joe Biden, giữ chức Bộ trưởng Y tế. Hồ sơ kinh nghiệm này là trọng tâm trong thông điệp tranh cử của Becerra, khi ông xây dựng hình ảnh một chính khách dày dạn, có khả năng điều hành California và đối phó với ông Trump.

Tuy nhiên, quá trình hoạt động của Becerra cũng kéo theo nhiều sức ép. Một số cựu quan chức chính quyền Biden chỉ trích nhiệm kỳ của ông tại Bộ Y tế. Ông cũng liên tục bị chất vấn sau khi một cựu trợ lý cấp cao bị kết tội biển thủ quỹ tranh cử của ông.

Hồi tháng 4, sau khi nghị sĩ Dân chủ Eric Swalwell, ứng viên hàng đầu vào ghế Thống đốc California, rút lui vì cáo buộc tấn công tình dục, ông Becerra nhận được sự ủng hộ của nhiều bên tại California, trong đó có các nghiệp đoàn lớn.

Steve Hilton, đảng Cộng hòa

Ông Hilton là bình luận viên bảo thủ và cựu người dẫn chương trình của Fox News, nhưng có xuất phát điểm khác thường so với nhiều chính khách Cộng hòa tại Mỹ. Sinh tại Anh, ông từng là cố vấn cấp cao của cựu thủ tướng Anh David Cameron trước khi chuyển sang Mỹ và trở thành một gương mặt truyền thông bảo thủ quen thuộc tại California.

Ông nhận được ủng hộ của ông Trump, yếu tố giúp củng cố vị thế trong nhóm cử tri Cộng hòa nhưng cũng có thể là gánh nặng tại California, bang nghiêng mạnh về đảng Dân chủ. Trong các tranh luận, ông Hilton hầu như tránh nhắc đến Tổng thống Mỹ, trừ khi bị hỏi trực tiếp.

Ông Hilton kêu gọi cử tri bầu một Thống đốc Cộng hòa để tạo đối trọng với phe Dân chủ đang chiếm ưu thế ở thành phố thủ phủ Sacramento. Trong cuộc chạy đua, ông Hilton tập trung vào sinh hoạt phí, giảm thuế, thu hẹp quy mô chính quyền. Ông cam kết miễn thuế thu nhập cho 100.000 USD đầu tiên của mỗi người dân và giảm mạnh giá xăng.

Tom Steyer, đảng Dân chủ

Ông Steyer là tỷ phú sáng lập quỹ phòng hộ tại San Francisco. Trước vòng sơ bộ, ông trở thành một trong những gương mặt xuất hiện dày đặc nhất nhờ mức chi tiêu tranh cử kỷ lục, phần lớn từ tài sản cá nhân.

Tỷ phú này chưa từng giữ chức vụ dân cử, nhưng là gương mặt quen thuộc trong chính trường Dân chủ nhờ khối tài sản lớn và vai trò nhà tài trợ cho các chiến dịch chống biến đổi khí hậu.

Steyer từng rót tiền cho chiến dịch kêu gọi luận tội tổng thống Trump trong nhiệm kỳ đầu. Ông sau đó tự tài trợ chiến dịch tranh cử trong vòng sơ bộ tổng thống của đảng Dân chủ năm 2020, nhưng rút lui sau kết quả không thuận lợi ở các bang bỏ phiếu sớm.

Trong cuộc đua vào ghế Thống đốc California, Steyer xây dựng hình ảnh một ứng viên dân túy cấp tiến, công kích ảnh hưởng của các nhóm lợi ích và doanh nghiệp lớn trong chính trị.

Thông điệp này giúp ông nhận được sự ủng hộ từ những đồng minh không thường thấy đối với một tỷ phú tài chính, trong đó có tổ chức vận động chính trị Our Revolution.

Chad Bianco, đảng Cộng hòa

Ông Bianco là Cảnh sát trưởng Hạt Riverside với sự nghiệp 30 năm trong lực lượng hành pháp. Ông tranh cử với cam kết siết kiểm soát tội phạm, xử lý tình trạng vô gia cư và tập trung nhiều vào các vấn đề trật tự xã hội.

Là người ủng hộ ông Trump mạnh mẽ, Bianco gây chú ý toàn quốc khi văn phòng của ông thu giữ 1.000 thùng tài liệu bầu cử, trong đó có hơn nửa triệu lá phiếu từ một cuộc bầu cử đặc biệt năm 2025 về tái phân chia khu vực bầu cử.

Ông nói đây là một cuộc điều tra hình sự hợp pháp, trong khi các ý kiến chỉ trích cho rằng động thái này chiều theo các thuyết âm mưu bầu cử từng được phong trào MAGA thúc đẩy.

Vụ thu giữ tài liệu đẩy ông Bianco vào cuộc đối đầu với Tổng chưởng lý Dân chủ Rob Bonta của California, đồng thời củng cố hình ảnh của ông trong nhóm cử tri Cộng hòa hoài nghi về bầu cử. Tòa án Tối cao bang hồi tháng 4 đã yêu cầu ông dừng cuộc điều tra.

Katie Porter, đảng Dân chủ

Bà Porter từng là giáo sư luật trước khi bước vào chính trường, đại diện quận Cam tại Hạ viện Mỹ trong ba nhiệm kỳ. Bà nổi tiếng với các phần chất vấn bằng bảng trắng và cách diễn giải chính sách dễ hiểu. Bà cũng nhiều lần gây chú ý khi đối đáp gay gắt với lãnh đạo doanh nghiệp trong các phiên điều trần quốc hội.

Porter dựa vào hình ảnh dân túy và chống doanh nghiệp lớn, lập luận rằng bà có thể đấu tranh cho người dân California trước các nhóm lợi ích quyền lực. Trước khi tranh cử, bà từng là giám sát viên độc lập của California trong thỏa thuận quốc gia với các ngân hàng sau khủng hoảng thế chấp năm 2008.

Năng lực về chính sách giúp bà Porter nhận được nhiều ủng hộ từ truyền thông. Tuy nhiên, bà cũng đối mặt nghi vấn về phong cách lãnh đạo. Một số video rò rỉ cho thấy bà quát mắng cấp dưới trong cuộc họp trực tuyến, dọa rời khỏi một cuộc phỏng vấn truyền hình. Bà đã xin lỗi và cam kết ứng xử tốt hơn.

Antonio Villaraigosa, đảng Dân chủ

Ông Villaraigosa là cựu thị trưởng Los Angeles và cựu chủ tịch Hạ viện California, nhưng đang gặp khó khi nỗ lực tạo đà sau hơn 10 năm rời xa chức vụ công.

Từng là nhà tổ chức công đoàn, ông trở thành thị trưởng gốc Latin đầu tiên của Los Angeles sau hơn 100 năm, lãnh đạo thành phố từ năm 2005 đến 2013.

Trong chiến dịch tranh cử, Villaraigosa nhấn mạnh kinh nghiệm điều hành Los Angeles và hoạt động tại cơ quan lập pháp bang, xây dựng hình ảnh một chính khách ôn hòa, thực dụng. Theo giới quan sát, chiến thuật này nhằm ngầm tạo khác biệt với các đối thủ Dân chủ đặt nặng thông điệp cấp tiến.

Ông có nền tảng chính trị ở miền nam California, khác với bốn nhiệm kỳ thống đốc gần nhất của Jerry Brown và Gavin Newsom, hai chính khách đều đến từ Vùng Vịnh San Francisco. Villaraigosa từng tranh cử thống đốc năm 2018 nhưng chỉ về thứ ba ở vòng sơ bộ.

Tin Gốc: Vnexpress