Đó là những ý kiến của các chuyên gia tại tọa đàm “Chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 tuổi bước vào lớp 1” do Hệ thống giáo dục mầm non Wisdomland World School (Khu vườn trí tuệ) tổ chức vào sáng nay (23.5), tại Trung tâm khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM, phường Xuân Hòa, TP.HCM.
Nghiên cứu sinh, thạc sĩ Nguyễn Thị Ngọc Nuôi, giảng viên Khoa Giáo dục mầm non, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho biết vấn đề thường gặp ở nhiều trẻ sắp vào lớp 1 đó là thiếu kỹ năng tự phục vụ.
Nếu như ở trường mầm non, các trẻ đã quen với việc được các cô giáo hỗ trợ chăm sóc từ bữa ăn, giấc ngủ tới mọi việc học tập, trải nghiệm ở trường thì khi vào lớp 1, các em phải thể hiện năng lực tự lập, tự phục vụ trong nhiều hoạt động ở trường hơn. Để bắt nhịp, cha mẹ cần khuyến khích con cùng làm việc nhà, nhờ con “trợ giúp” một số việc nhẹ nhàng khi dọn dẹp, nấu nướng, để con tăng cường kỹ năng tự phục vụ.
Một vấn đề thường gặp khác ở trẻ vào lớp 1, đó là thiếu kỹ năng bày tỏ cảm xúc. Nhiều bé khó bày tỏ mong muốn kết nối với bạn bè để cùng học cùng chơi, khó khăn khi chia sẻ vấn đề, nhờ người lớn hỗ trợ… Những điều này khiến trẻ chưa cảm nhận được niềm vui khi đến trường tiểu học.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Ngọc Nuôi cũng chỉ ra một hiện tượng, nhiều trẻ vào lớp 1 chưa quen với việc tập trung học tập. Khi ở môi trường mầm non, các trẻ học thông qua chơi, các hoạt động giáo dục thường ngắn, các con được thoải mái chạy nhảy, nô đùa. Nhưng khi vào lớp 1, các trẻ cần tập trung trong mỗi tiết học kéo dài 35 phút, các trẻ cũng cần chú ý giữ gìn trật tự, kỷ luật.
Cô Nuôi cho rằng cùng với nhà trường, cha mẹ, ông bà là những người đồng hành cùng con vào lớp 1 vững vàng. Trên trường mầm non, trẻ lớp lá đã được các thầy cô giáo rèn về sự tự lập, kỹ năng cầm bút đúng cách, sự tập trung. Về nhà, ông bà cha mẹ có thể cùng con đọc sách, kèm thêm cho con cách ngồi đúng tư thế, rèn khả năng ngồi tập trung ở bàn học mỗi ngày trong một khoảng thời gian nhất định, kèm thêm cho con cách diễn đạt ngôn ngữ, cách bày tỏ cảm xúc, kết nối với mọi người xung quanh… Đó là những cơ sở vững vàng để con tự tin vào lớp 1.
Tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy, thạc sĩ tâm lý trị liệu, giảng viên Học viện Hành chính Quốc gia cơ sở TP.HCM, cho biết không phải đợi đến mùa hè năm trẻ 5 tuổi thì phụ huynh mới chuẩn bị cho con vào lớp 1. Quá trình này là một hành trình dài, ngay từ những năm tháng đầu đời của trẻ.
Bà Thúy nhắc đến từ khóa “nội lực vững vàng”, bởi trong thời đại VUCA (thuật ngữ mô tả thế giới hiện đại đầy biến động, khó đoán trước. VUCA là viết tắt của 4 từ tiếng Anh: V – Volatility (biến động), U – Uncertainty (bất định), C – Complexity (phức tạp), A – Ambiguity (mơ hồ)), nơi mà tương lai của trẻ rộng mở nhưng không ngừng biến động, thì sự học hỏi phải suốt đời. Mỗi trẻ em cần phải được chuẩn bị kỹ 3 chữ “lực”, đó thể lực; trí lực; tâm lực.
Bà Thúy cũng nhắc tới 3 từ “không”, mà cha mẹ cần dạy cho con, không chỉ trong hành trình con sắp vào lớp 1, mà điều này cần đi theo suốt cuộc đời con. Đó là con có thể làm những gì con thấy phù hợp, nhưng phải là không gây hại cho mình; không gây hại cho người khác và không gây hại cho môi trường, thiên nhiên, xã hội.
Đáng chú ý, bà Thúy nhắc đến 5 từ “yêu”, cha mẹ cần dạy cho con. Biết yêu chính mình; biết yêu gia đình; yêu đất nước, sống có lý tưởng, khát vọng; yêu nhân loại, thế giới xung quanh; biết yêu muôn loài, thiên nhiên, môi trường sống quanh con…
Thạc sĩ Nguyễn Huỳnh Lâm Thư, Giám đốc trải nghiệm học tập Hệ thống giáo dục mầm non Wisdomland World School, Tổng hiệu trưởng cơ sở Imperia, phường Bình Trưng, TP.HCM, cho rằng cần thay đổi quan niệm rằng chỉ chuẩn bị kiến thức toán, tiếng Việt cho con để vào lớp 1 là đủ.
Cô Thư đặc biệt nhấn mạnh tới sự kết nối giữa cha mẹ – con cái trong bối cảnh cuộc sống bận bịu ngày nay. Đó có thể là những câu hỏi mở như “điều gì con vui nhất ở trường hôm nay?”, hay những cái ôm, cái nhìn đầy khích lệ, động viên của cha, mẹ. Đó là điều mà trí tuệ nhân tạo (AI) không thể thay thế.
“Chuẩn bị vào lớp 1 không phải là mua cho con một cái cặp mới, hộp bút mới, điều quan trọng nhất là sự chuẩn bị tâm thế mới. Trẻ cần được trao sự tự tin, tự lập, biết tự chăm sóc mình, biết tư duy độc lập, có tình yêu thương với bản thân và biết bảo vệ bản thân, có sự kết nối với những người xung quanh bằng trái tim yêu thương”, cô Thư nói.
Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch vừa có quyết định mở ngành đào tạo trình độ ĐH ngành tâm lý học.
Ngành học này thuộc khoa Y tế công cộng, có thời gian đào tạo 4 năm. Sinh viên tốt nghiệp nhận bằng cử nhân tâm lý học.
Trường có định hướng đào tạo cử nhân ngành tâm lý có kiến thức cơ bản về khoa học xã hội, nhân văn và y học. Đồng thời, chương trình cung cấp nền tảng vững chắc về lĩnh vực tâm lý lâm sàng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội về việc chăm sóc sức khỏe tinh thần của con người trong xã hội hiện đại và hội nhập quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Sau khi hoàn thành chương trình cử nhân tâm lý học tại Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, người học có thể ứng tuyển vào những vị trí việc làm như: nhân viên tư vấn tâm lý làm việc tại các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa (tâm thần, nhi đồng, ung bướu...), các trung tâm hoặc công ty chăm sóc sức khỏe tinh thần công lập hoặc tư nhân.
Người học cũng có thể trở thành nhân viên tâm lý làm việc trong các dự án chính phủ hoặc phi chính phủ về chăm sóc sức khỏe tinh thần, phúc lợi cho các đối tượng dễ bị tổn thương; Nhân viên tâm lý làm việc trong các cơ sở giáo dục; Nghiên cứu viên trường học, viện nghiên cứu hoặc các cơ sở học thuật khác; Nhân viên tâm lý học tại các cơ sở khác phù hợp với chuyên môn…
Năm 2026, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch tuyển sinh theo 2 phương thức gồm xét điểm thi tốt nghiệp THPT 2026 và xét tuyển thẳng. Năm nay trường tuyển sinh 14 ngành đào tạo trình độ ĐH. Các ngành cụ thể gồm: y khoa, y học cổ truyền, dược học, điều dưỡng, hộ sinh, dinh dưỡng, răng-hàm-mặt, kỹ thuật xét nghiệm y học, kỹ thuật hình ảnh y học, kỹ thuật phục hồi chức năng, kỹ thuật gây mê hồi sức, khúc xạ nhãn khoa, y tế công cộng, tâm lý học.
Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch không phải cơ sở đào tạo khối ngành sức khỏe đầu tiên tuyển sinh ngành tâm lý học. Trước đó, từ năm 2024, Trường ĐH Y Hà Nội tuyển sinh ngành tâm lý học. Trường ĐH Y dược TP.HCM cũng bắt đầu mở ngành đào tạo trình độ ĐH ngành tâm lý học (thuộc khoa Y tế công cộng) trong năm nay. Ngoài ra, nhiều trường ĐH công lập và tư thục khác cũng đang đào tạo ngành tâm lý học.
Tập đoàn giáo dục và công nghệ New Oriental tháng trước công bố báo cáo về xu hướng du học ở Trung Quốc năm 2026, dựa trên khảo sát hơn 6.900 học sinh và phụ huynh.
Theo đó, Anh giữ vững ngôi vương, là điểm đến được ưa thích năm thứ 7 liên tiếp nhờ chất lượng giáo dục ổn định, chính sách thị thực linh hoạt và hệ thống hỗ trợ sinh viên quốc tế bài bản. Còn đặc khu Hong Kong xếp thứ hai, tăng sức hút nhờ lợi thế về địa lý, môi trường an toàn và sự tương đồng về ngôn ngữ.
Ngược lại, Mỹ lần đầu tiên tụt xuống vị trí thứ ba, sau nhiều năm đứng nhất (giai đoạn 2015-2019) và nhì (2020-2025). Môi trường chính sách không ổn định ở Mỹ khiến các gia đình thận trọng hơn.
Dữ liệu từ báo cáo OpenDoors cũng cho thấy lượng du học sinh Trung Quốc ở Mỹ đã giảm từ hơn 370.000 vào năm học 2019/2020, còn 265.000 người vào năm ngoái. Tỷ lệ sinh viên nước này trong tổng số sinh viên quốc tế cũng từ 35% xuống còn 22%.
Cũng theo báo cáo, do lạm phát toàn cầu, chi phí du học trung bình của sinh viên Trung Quốc năm qua đã lên tới 605.000 NDT (khoảng 87.800 USD), cao nhất trong 12 năm. Do đó, học phí và các chính sách học bổng là những yếu tố mà du học sinh nước này phải cân nhắc nhiều thứ hai.
Chiến lược du học của nhiều người cũng thực tế hơn. Theo Charles Sun, người sáng lập China Education International, các gia đình ngày càng ưu tiên lợi tức đầu tư, sự an toàn và triển vọng nghề nghiệp hơn là "theo đuổi danh vọng".
Hơn một nửa số người được hỏi cho biết có kế hoạch nộp đơn đến 2-3 quốc gia hoặc vùng lãnh thổ cùng lúc để dự phòng rủi ro trước những thay đổi về chính sách.
Về ngành học, Kỹ thuật lần thứ 10 liên tiếp dẫn đầu về mức độ phổ biến, chiếm 22% tổng số hồ sơ vì triển vọng việc làm tốt và bằng cấp được công nhận rộng rãi.
Guo Yuqi, 24 tuổi, thạc sĩ ngành Trí tuệ nhân tạo tại Đại học Lĩnh Nam (Hong Kong), chia sẻ có thẻ cư trú tại Hong Kong sẽ giúp con cái cô sau này tiếp cận nguồn lực giáo dục tốt hơn. Trong khi đó, cơ hội ở lại làm việc tại Anh hay Mỹ hiện nay là "gần như không thể" do chính sách thị thực khắt khe.
"Tôi từng cân nhắc đi Anh, nhưng cuối cùng từ bỏ vì cảm thấy bỏ ra 500.000 NDT học phí mà không thu lại được kết quả tương xứng thì không đáng", cô nói.
Một trường hợp khác - Zhao Mengyuan, 23 tuổi, chọn học thạc sĩ Kinh tế doanh nghiệp tại Đại học Goethe Frankfurt, Đức, vì quốc gia này miễn học phí, mỗi học kỳ chỉ mất vài trăm euro phí quản lý. Tổng chi phí sinh hoạt hàng năm chỉ khoảng 100.000 NDT, thấp hơn nhiều so với các nước nói tiếng Anh.
Zhao dự định về nước sau khi tốt nghiệp. Cô tin tấm bằng quốc tế sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh lớn trên thị trường lao động Trung Quốc, dù hiện tại chưa có kỳ vọng cụ thể về mức lương hay lộ trình sự nghiệp.
Trung Quốc là một trong những nguồn du học sinh lớn nhất thế giới, trong nhóm đông nhất tại Mỹ, Anh, Australia,.. Tuy nhiên, dữ liệu gần đây từ Bộ Giáo dục Trung Quốc cho thấy số sinh viên ra nước ngoài đã giảm xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ vào năm ngoái (570.000 người). Khoảng 9/10 người hồi hương sau khi tốt nghiệp.
Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên (thuộc trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội) sáng 7/5 cho biết nhận gần 4.000 hồ sơ đăng ký thi lớp 10 năm nay, tăng gần 1.000 so với năm ngoái.
Trong đó, lớp chuyên Toán đông nhất với gần 1.060 thí sinh đăng ký. Kế đó là chuyên Hóa (hơn 800), Vật lý và Tin học có hơn 700 em mỗi lớp, còn lại Sinh học (hơn 570).
Chỉ tiêu của mỗi lớp đều là 109, nên thứ tự về tỷ lệ chọi cũng tương tự lượng hồ sơ đăng ký. Chuyên Toán đứng đầu với mức độ cạnh tranh gần 1/10, cao gần gấp đôi mức 5,7 của năm ngoái. Tỷ lệ chọi lớp 10 chuyên Hóa là 1/7,3, chuyên Lý - 1/7,2, chuyên Tin - 1/6,9, chuyên Sinh - 1/5,2.
Trong số này, tỷ lệ chọi chủ yếu tăng, chỉ riêng lớp chuyên Tin giảm so với năm ngoái (1/8,1).
Thí sinh đăng ký thi lớp 10 vào trường chuyên Khoa học tự nhiên phải thi bốn môn trong hai ngày 23-24/5, gồm Toán (vòng 1), Văn, Tiếng Anh và môn chuyên, trong đó Tiếng Anh là môn mới. Bài thi Toán (vòng 1) và Văn diễn ra trong 120 phút, Tiếng Anh 60 phút, còn môn chuyên 150 phút.
Điều kiện để học sinh được xét tuyển là đạt 4/10 điểm trở lên ở mỗi môn. Điểm xét tuyển là tổng điểm môn Toán (vòng 1) và môn chuyên nhân hệ số hai. Môn Văn và Tiếng Anh chỉ là điều kiện.
Điểm thi lớp 10 chuyên Khoa học tự nhiên năm nay được công bố trước ngày 16/6. Thí sinh trúng tuyển dự kiến nhập học đầu tháng 7.
Năm ngoái, điểm chuẩn lớp Toán và Tin cao nhất, cùng 19,5, còn lại ba lớp chuyên Lý, Hóa, Sinh cùng lấy 17.
