Ở vòng loại World Cup 2026, Nhật Bản đá 16 trận, ghi 54 bàn và chỉ thủng lưới 3 bàn. Vẫn biết đối thủ ở vòng loại và VCK World Cup là khác nhau, nhưng "tổng tỷ số" 54-3 vẫn là một con số choáng ngợp. Hãy nhìn vào các đối thủ nặng ký hơn. Trong lần gặp nhau gần đây nhất, Nhật đã thắng cả 5 ứng cử viên vô địch nặng ký nhất tại World Cup 2026 là Tây Ban Nha, Pháp, Anh, Brazil, Argentina. Không có đội nào khác trên thế giới làm được như vậy. Nhật chưa bao giờ gặp Bồ Đào Nha (ứng viên số 6). Trước ứng viên số 7 là Đức, Nhật thắng trong cả 2 lần gặp nhau gần đây nhất. Trước ứng viên số 8 là Hà Lan, Nhật "chỉ" hòa trong lần gặp nhau gần đây nhất. Trong 6 trận đấu gần đây thì Nhật toàn thắng và giữ nguyên mành lưới 5 lần. Ở trận duy nhất thủng lưới, họ thắng Brazil 3-2! Khi gặp Anh, ngay trên "thánh địa" Wembley với 79.000 khán giả, Nhật thắng 1-0.
Tất nhiên, đấy vẫn chỉ là số liệu thuần túy, chưa nói lên nhiều điều trong môn bóng đá tuyệt vời. Dù sao đi nữa, cũng có lý khi nhiều người nhìn vào những số liệu ấy và kết luận: Nhật là một trong vài đội bóng đáng chờ xem nhất tại World Cup năm nay. Phần mình, đội bóng của HLV Hajime Moriyasu có thể củng cố niềm tin khi đối đầu với các đối thủ danh tiếng. Một mặt, ít ra Nhật cũng đã thắng bất kỳ "ông kẹ" nào - thắng trên thực tế chứ không chỉ là "có khả năng". Mặt khác, đấy là những chiến thắng nói lên bước tiến lớn lao của Nhật trong suốt vài năm gần đây. Khi Nhật thắng Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Brazil, Argentina, thì đấy đều là lần đầu tiên Nhật thắng các đối thủ ấy. Đã thắng Đức 2-1 tại World Cup 2022 (cũng là lần đầu tiên), thì Nhật lại thắng tiếp đến 4-1 khi đôi bên tái ngộ 1 năm sau đó. Ai đã tỏ ra thán phục khi xem Nhật vượt qua vòng bảng World Cup 2022 bằng cách thắng Tây Ban Nha và Đức, thì xin hãy lưu ý: đấy chưa chắc đã là hình ảnh chuẩn xác về đội Nhật ngay lúc này. Có thể đội bóng trong tay HLV Moriyasu lúc này còn… mạnh hơn nữa.
Hơi lạ khi Nhật thắng Tây Ban Nha và Đức, chiếm ngôi đầu bảng tại World Cup 2022, nhưng HLV Moriyasu vẫn bị giới hâm mộ trong nước chỉ trích. Trong cả hai chiến thắng oanh liệt, Nhật đều bị dẫn điểm và chỉ thắng ngược khi bị dồn vào đường cùng. Còn khi gặp đối thủ yếu Costa Rica, Nhật chơi rất thận trọng và thua 0-1 vì thủng lưới vào cuối trận. Ngay vòng knock-out đầu tiên, Nhật dẫn điểm nhưng để Croatia gỡ hòa bằng quả phạt đền rồi về nước vì thua trong loạt sút luân lưu. Kết luận: quan điểm quá thận trọng của HLV Moriyasu khiến Nhật không phát huy hết khả năng.
Cho đến bây giờ vẫn không khác mấy. HLV Moriyasu rất thích dùng hàng phòng ngự 5 người, trong đó có 3 trung vệ. Vấn đề đặt ra: sau khi đã liên tiếp thắng các đối thủ mạnh nhất, Nhật có "dám" tấn công nhiều hơn, tự tin đá để thắng trong các trận đấu lớn tại World Cup? Sơ đồ ưa thích của HLV Moriyasu rất lạ: 3-2-4-1, với một cặp tiền vệ trụ đứng trước bộ ba trung vệ và một cặp tiền vệ "số 10" đứng giữa hai cầu thủ đá cánh. Do cặp cầu thủ đá cánh có thiên hướng tấn công, nên khi có bóng, Nhật có đến 5 cầu thủ sẵn sàng tham gia vào pha tấn công, chưa kể cặp tiền vệ trụ cũng dâng cao nếu cần, thành ra là một cỗ máy tấn công có 7 người. Ngược lại, nếu cặp cầu thủ đá cánh hoạt động thấp, Nhật có đến 7 cầu thủ phòng ngự.
Một mặt, đấy là sơ đồ rất hay, nhưng tất nhiên chỉ là sơ đồ "chết". Vận hành ra sao mới là điều quan trọng. Mặt khác, Nhật sẽ dùng 7 cầu thủ tấn công là chính, hay lại thận trọng với 7 cầu thủ thường xuyên phòng ngự? Tất nhiên, còn tùy hoàn cảnh cụ thể. Như đã nêu: Nhật thắng ngược trước Đức và Tây Ban Nha tại World Cup 2022 khi họ đã bị đẩy vào chân tường. Còn khi chủ động toan tính, Nhật lại thua Costa Rica.
Không có biến động lực lượng đáng kể giữa hai kỳ World Cup. Chỉ hơi tiếc cho Nhật khi họ mất cặp tiền vệ Takumi Minamino và Kaoru Mitoma tại World Cup này vì chấn thương. Khác biệt lớn nhất có lẽ là yếu tố tinh thần như đã nêu. Bây giờ, Nhật phải tự tin tấn công nhiều hơn, sau khi đã có kinh nghiệm chiến thắng trước mọi ứng cử viên vô địch nặng ký nhất. Đội bóng này rất đáng chờ xem tại World Cup 2026.
Tin Gốc: Thanh Niên
