Có người than thở “25 năm ra trường không biết ứng dụng kiến thức Toán vào đâu”. Đó có thể là do công việc của họ không đòi hỏi trực tiếp, hoặc họ ít để ý đến mối liên hệ của việc học và công việc. Còn trong thực tế, ứng dụng Toán có rất nhiều. Đơn cử, tính diện tích miếng đất hình chữ nhật, hình vuông thì dễ, nhưng với hình đa giác méo mó, không có góc vuông, ta phải chia thành các tam giác và dùng công thức Hê-Rông để tính diện tích.
Một bài Toán đơn giản khác, thợ nề đã tạo ra ô cửa sổ, trát chít cẩn thận, nhưng góc không thật vuông. Giờ muốn làm cửa hoa sắt lắp vào cho sát, cũng phải cần kiến thức môn hình học. Trước hết, ta phải đo bốn cạnh thông thủy của cửa sổ, tiếp đến đo một đường chéo của cửa sổ. Từ các kích thước này, ta mới xác định kích thước chính xác của cửa hoa sắt bằng phương pháp dựng tứ giác, khi biết bốn cạnh và một đường chéo. Có kiến thức Toán, ta mới biết đo thêm đường chéo và mới dựng hình chính xác được. Đây cũng là một ứng dụng nhỏ của Toán.
Hay nếu có hai làng cùng nằm về một phía của con đường liên xã. Yêu cầu đặt ra là phải tìm vị trí trạm biến áp nằm cạnh đường, truyền tải điện về hai thôn, sao cho tổng đường dây đến hai thôn là ngắn nhất. Ở bài này cũng chỉ cần Toán hình sơ cấp là giải được. Và cũng lại là ứng dụng của Toán vào đời sống.
Hoặc giả bạn đang lái xe, công tơ mét chỉ 60 km/h ngay lúc này. Đó chính là đạo hàm của quãng đường theo thời gian. Nó cho bạn biết độ dốc hay chiều biến thiên của vận tốc. Còn với tích phân là ngược lại của đạo hàm, dùng để cộng dồn những phần siêu nhỏ lại để ra một kết quả lớn. Chẳng hạn bạn biết vận tốc của xe ở từng giây, tích phân sẽ giúp tính tổng quãng đường bạn đã đi được sau một tiếng. Nó thường dùng để tính diện tích, thể tích của những hình thù ngoằn ngoèo không có công thức sẵn. Nếu không dùng tích phân thì không tính được.
>> Hoài nghi ‘học lắm tích phân đạo hàm để làm gì?’
Chỉ cần ta để ý một chút là thấy được, thực ra ứng dụng của Toán học có rất nhiều trong cuộc sống, chẳng phải là điều quá cao siêu. Còn với những người hoài nghi “học Toán để làm gì?” liệu là đúng hay sai? Câu trả lời theo tôi là: “Vừa đúng, vừa sai”.
Đúng vì đối với đại đa số công việc đời thường (bán hàng, làm hành chính, nghệ thuật…), bạn thực sự sẽ chẳng bao giờ phải cầm bút tính một cái tích phân, đạo hàm nào nữa sau khi rời ghế nhà trường. Việc bắt tất cả phải học quá sâu đôi khi gây áp lực không cần thiết.
Còn sai là về mặt tư duy. Học Toán cao cấp giống như tập gym cho bộ não. Nó luyện khả năng tư duy logic, phân tích vấn đề phức tạp thành những mảnh nhỏ.
Về mặt thực tế (thế giới vận hành nhờ Toán học), nếu không có đạo hàm, tích phân, chúng ta sẽ không có: điện thoại, Internet (các thuật toán nén dữ liệu, truyền sóng đều dựa trên chúng); y tế (tính toán tốc độ thuốc ngấm vào máu hay sự phát triển của khối u); kinh tế (dự báo biến động chứng khoán, tối ưu hóa lợi nhuận); xây dựng (đảm bảo những cây cầu cong vút không bị sập)…
Tóm lại, nếu bạn không định làm kỹ sư, nhà khoa học hay chuyên gia tài chính, bạn không cần giỏi giải các bài tập Toán, nhưng ít nhất cũng phải học để hiểu nguyên lý của nó. Đó là cách con người hiểu về sự chuyển động và thay đổi của vũ trụ.
Tôi làm môi giới nhà đất, vừa có người khách muốn đi xem một căn hộ tới ba lần. Nhận xét của vị khách khiến tôi bất ngờ: "Chị thích căn này. Có điều hơi đắn đo vì ba lần đến xem đều thấy hàng xóm mở cửa. Họ nói chuyện ồn ào, có lần lại kho cá sực mùi hành lang".
Tôi thấy khá nhiều căn hộ để cửa mở suốt ngày. Vì thế nên những chung cư có căn hộ nằm lệch nhau, cửa ra vào không đối diện nhau thường cao cấp hơn và dễ bán hơn.
Một số người ở chung cư thường có thói quen mở cửa cho thoáng. Nhưng cũng có người cho rằng tiếng ồn, mùi thức ăn và sự riêng tư đều bị ảnh hưởng.
Sống ở chung cư, việc mở cửa cả ngày là bình thường hay mất lịch sự, làm phiền hàng xóm?
Đọc thông tin Tây Ninh đề xuất giảm chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội do nhiều dự án bán chậm, tôi cho rằng cần nhìn nhận thận trọng. Từ góc độ một người đã làm việc hơn 6 năm tại KCN Đức Hòa - Hạnh Phúc, tôi không nghĩ nguyên nhân nằm ở việc người lao động không có nhu cầu mua nhà.
Tôi đang làm việc tại KCN trên. Trong công ty có rất nhiều lao động đang thuê trọ và mong muốn có một căn nhà ổn định để an cư. Tuy nhiên, khi đọc bài báo về dự án nhà ở xã hội tại Lương Hòa, tôi mới biết đến sự tồn tại của dự án này. Trước đó, tôi gần như chưa từng nghe ai trong công ty nhắc đến.
Tôi thử tìm hiểu thì nhận thấy một vấn đề đáng suy nghĩ. Từ KCN Đức Hòa - Hạnh Phúc đến khu nhà ở xã hội Lương Hòa khoảng 13 km. Trên giấy tờ, khoảng cách này có vẻ không xa. Nhưng với người lao động đi làm mỗi ngày bằng xe máy, đặc biệt là làm việc theo ca, đây là một quãng đường đáng kể.
Người lao động không lựa chọn nơi ở theo ranh giới hành chính. Điều họ quan tâm là mỗi ngày mất bao nhiêu thời gian để đi làm, chi phí xăng xe ra sao, có thuận tiện cho sinh hoạt gia đình hay không. Một căn hộ giá hợp lý nhưng cách nơi làm việc hơn 10 km chưa chắc hấp dẫn bằng một phòng trọ đơn giản nằm cách nhà máy vài trăm mét.
Vì vậy, việc một dự án nhà ở xã hội bán chậm chưa thể kết luận rằng nhu cầu nhà ở xã hội thấp. Có thể vấn đề nằm ở chỗ dự án chưa được bố trí đúng nơi người lao động thực sự muốn sinh sống.
Điều khiến tôi băn khoăn hơn là ngay tại KCN Đức Hòa - Hạnh Phúc vẫn còn những quỹ đất chưa được khai thác hết. Khu vực ven hồ trong khu công nghiệp hiện nay còn khá nhiều đất trống, môi trường tương đối thông thoáng, ít chịu tác động từ hoạt động sản xuất. Các tiêu chuẩn môi trường hiện nay cũng đã chặt chẽ hơn rất nhiều so với trước đây.
Thực tế, ngay sát nhà máy nơi tôi làm việc, chỉ cách một bức tường đã là khu dân cư thương mại. Điều đó cho thấy việc bố trí khu dân cư gần khu công nghiệp không phải là điều quá xa lạ. Nếu nhà ở thương mại có thể tồn tại ở vị trí đó thì tại sao nhà ở xã hội dành cho người lao động lại không được xem xét?
Theo tôi, thay vì chỉ tập trung vào việc hoàn thành chỉ tiêu số lượng căn hộ, cần đặt câu hỏi: Người lao động thực sự muốn sống ở đâu? Nếu quy hoạch được các khu nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho thuê ngay gần những khu công nghiệp lớn như Đức Hòa - Hạnh Phúc, người lao động có thể đi làm chỉ trong vài phút, giảm đáng kể chi phí sinh hoạt và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Nhà ở xã hội không chỉ là câu chuyện xây bao nhiêu căn hộ. Quan trọng hơn là xây ở đâu. Một dự án vài trăm căn nằm đúng vị trí có thể mang lại hiệu quả xã hội cao hơn nhiều một dự án hàng nghìn căn nhưng xa nơi làm việc của người lao động.
Vì vậy, trước khi tính đến việc giảm chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, có lẽ cần đánh giá lại yếu tố vị trí. Bởi thực tế mà tôi quan sát được cho thấy nhu cầu nhà ở của người lao động vẫn tồn tại. Điều còn thiếu có thể không phải là nhu cầu, mà là những dự án được xây dựng đúng nơi người lao động cần.
Theo kế hoạch phát triển nhà ở xã hội năm 2026, Tây Ninh được giao chỉ tiêu 13.500 căn và đặt mục tiêu hoàn thành 14.614 căn, bao gồm 896 căn chuyển tiếp từ năm 2025.
Đến nay, địa phương đã có 7 dự án nhà ở xã hội được khởi công với tổng quy mô gần 7.430 căn, dự kiến hoàn thành khoảng 5.282 căn. Ngoài ra, 20 dự án khác đã được chấp thuận chủ trương đầu tư với quy mô khoảng 20.755 căn hộ. Trong năm nay, tỉnh cũng đặt mục tiêu hoàn tất chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư cho thêm 11 dự án nhà ở xã hội với tổng nguồn cung khoảng 39.607 căn.
"Tôi có ba năm nghỉ hưu sớm với ý định đi du lịch cho đã. Thế nhưng, đến năm thứ hai, khoản thu nhập thụ động từ bất động sản cho thuê của tôi bắt đầu có vấn đề, toàn bộ bài toán tài chính hưu 'trật đường ray'. Điều đó cho thấy những suy nghĩ của tôi về điều kiện hưu trên khoản thu nhập thụ động hoàn toàn sai lầm.
Vậy là, tôi phải liên hệ lại với đồng nghiệp ở công ty cũ để xem vị trí trước đây của mình có còn cần người không? Nhưng tiếc là bộ máy nhân sự lúc đó đã ổn định. Cuối cùng, tôi lại đi rải CV và tìm cơ hội công việc mới. May mắn là sau khoảng hai năm lông bông, kỹ năng và kinh nghiệm của tôi vẫn chưa bị mài mòn nhiều lắm, nên tôi tìm được cơ hội vào lại cuộc chơi.
Sau lần ấy, tôi rút ra được một bài học xương máu rằng nghỉ hưu sớm hay muộn không phải được quyết định khi bạn đã đạt được bao nhiêu tiền và thu nhập thụ động sau khi nghĩ việc là bao nhiêu? Nó còn phụ thuộc vào triết lý xây dựng lối sống tiếp theo của bạn sau khi nghỉ việc. Đặc biệt, đừng bất chấp để nghỉ, hãy lắng nghe người thân, bạn bè để có thêm cái nhìn đa chiều trước khi quyết định".
Đó là chia sẻ của độc giả Nguyễn Phú Hưng về quyết định nghỉ hưu sớm. FIRE (độc lập tài chính và nghỉ hưu sớm) bắt đầu được nhiều người Việt biết đến từ khoảng năm 2020. Khảo sát trên VnExpress với gần 20.000 độc giả cho thấy chỉ 11% muốn làm việc đến tuổi nghỉ hưu theo quy định. 55% muốn nghỉ từ tuổi 50, 29% từ 40-50 tuổi và 5% muốn nghỉ trước tuổi 40. Tuy nhiên, không phải lúc nào nghỉ hưu sớm cũng đi cùng những mặt tích cực. Người theo trào lưu FIRE dễ rơi vào trạng thái hụt hẫng do chưa xác định được mục đích sống, hoặc nhầm lẫn giữa công cụ mưu sinh và ý nghĩa cuộc đời.
>> Cuộc sống nghỉ hưu sớm sau 10 năm đi làm
Từng rơi vào cảm giác tương tự sau khi nghỉ hưu sớm, bạn đọc Doanhiep bình luận: "Tôi cũng nghỉ hưu sớm từ năm 35 tuổi, sau khi đã tích lũy đủ tài sản để sống một đời sung túc. Nhưng thú thực, sau khi nghỉ, tôi thấy rất buồn. Tôi cũng dành hơn 5 năm đi khắp thế giới, nhưng vẫn cảm thấy cô đơn, trống rỗng. Cuối cùng, sau 10 năm nghỉ ở nhà, tôi quyết định quay trở lại với công việc, thành lập một công ty nho nhỏ với khoảng 20 nhân viên. Giờ công việc của tôi rất bận rộn nhưng bản thân lại thấy vui vẻ hơn ngày trước rất nhiều. Ý nghĩa cuộc sống đôi khi không phải sự nhàn rỗi, đủ đầy, mà nó nằm trong sự tồn tại của bản thân với thế giới xung quanh".
Đồng quan điểm, độc giả Henry Tran cho rằng: "Cuộc sống là một hành trình dài, chứ không phải một đích đến. Bởi lẽ, đến cuối cùng thì ai cũng sẽ phải rời xa cõi đời này. Điều làm nên sự khác biệt giữa mỗi người không nằm ở việc ai đến đích trước, mà ở việc ai đã sống với nhiều trải nghiệm ý nghĩa và đa sắc màu hơn.
Tự do tài chính không phải là đích đến để dừng lại hay chỉ tận hưởng cuộc sống trong sự nhàn rỗi. Giá trị lớn nhất của nó là giúp chúng ta không còn phải quá bận tâm đến cơm áo gạo tiền hằng ngày, từ đó có thời gian nhìn lại chính mình: mình thực sự muốn gì, điều gì đáng theo đuổi, điều gì nên buông bỏ và đâu là đam mê khiến cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn.
Nếu còn trẻ mà chọn cách nghỉ ngơi hoàn toàn, rất dễ đánh mất động lực, mất kết nối với xã hội và dần đánh mất giá trị của bản thân. Con người vốn cần được cống hiến, học hỏi và phát triển. Chỉ khi tuổi cao, sức khỏe không còn cho phép lao động như trước thì việc sống chậm và nghỉ ngơi mới là điều tự nhiên. Còn khi vẫn còn trẻ, tự do tài chính nên được xem là cơ hội để sống đúng với giá trị của mình, chứ không phải là lý do để ngừng bước".