Ngày 9-4, đoàn công tác Bộ Y tế do Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND TP.HCM về kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và kết quả thực hiện công tác dân số năm 2025 tại TP.
TS Nguyễn Văn Vĩnh Châu – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết sau sáp nhập, mô hình trạm y tế rất đa dạng. Có những trạm quy mô lớn, có phòng khám đa khoa, chuyên khoa, phục vụ hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày. Cũng có những trạm nhỏ, chỉ thực hiện các chức năng cơ bản theo quy định.
Để nâng cao năng lực, Sở Y tế đã tổ chức tập huấn quản lý cho đội ngũ lãnh đạo trạm y tế, đặc biệt là những người lần đầu đảm nhận vai trò quản lý.
Bên cạnh đó, ngành y tế TP hiện đang khẩn trương nghiên cứu và đề xuất giải pháp khám sức khỏe cho mọi người dân ngay trong năm 2026.
Theo đó, TP.HCM sẽ triển khai 3 nhóm giải pháp khám sức khỏe cho hơn 15 triệu dân tại TP gồm: tổ chức khám sức khỏe phi địa giới (người dân có thể khám ở bất kỳ đâu), khám sức khỏe tại cộng đồng (khám tận nơi nhờ đội chăm sóc sức khỏe liên tục, chăm sóc nhóm nguy cơ) và thu thập dữ liệu sức khỏe sẵn có (tích hợp dữ liệu khám sức khỏe).
Để triển khai thành công cần sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương cùng ngành y tế.
Chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc rà soát đối tượng, vận động người dân tham gia, bố trí địa điểm và phối hợp tổ chức các điểm khám phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Đồng thời, cần xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt nhưng chặt chẽ để huy động tối đa nguồn lực xã hội. Cơ chế này phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, đúng quy định, tạo điều kiện để các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập đủ điều kiện tham gia cung ứng dịch vụ khám sức khỏe.
TS Huỳnh Minh Chín – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết năm 2025 các chỉ tiêu dân số cơ bản được hoàn thành, một số chỉ tiêu vượt kế hoạch đề ra.
Tuy nhiên tổng tỉ suất sinh của TP vẫn ở mức thấp, đạt 1,51 con/phụ nữ, mặc dù đã có xu hướng tăng nhẹ. Đây vẫn là thách thức lớn, có nguy cơ ảnh hưởng đến cơ cấu dân số và nguồn lao động trong tương lai.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đánh giá TP.HCM đã triển khai Nghị quyết 72 đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên để hoàn thành các mục tiêu, đặc biệt trong nâng cao năng lực y tế cơ sở và chăm sóc sức khỏe toàn dân, TP cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và tăng cường nguồn lực trong thời gian tới.
Liên quan đến khám sức khỏe định kỳ, Thứ trưởng Bộ Y tế lưu ý cần thống nhất cách hiểu và cách làm. Đây không phải là các gói khám chuyên sâu, mà chủ yếu là sàng lọc ban đầu, qua đó phát hiện sớm yếu tố nguy cơ, phân tích để xác định các vấn đề sức khỏe nổi bật và triển khai can thiệp phù hợp.
Tránh tình trạng triển khai dàn trải, hình thức, gây tốn kém nhưng hiệu quả thấp. Việc tổ chức khám phải phù hợp điều kiện từng địa phương, kết hợp sử dụng thiết bị y tế cơ động khi cần thiết và tăng cường hỗ trợ chuyên môn giữa tuyến cơ sở với tuyến trên.
Ngoài ra, TP.HCM cần có các chính sách đủ mạnh để khuyến khích sinh con, như hỗ trợ nhà ở, giáo dục, chi phí nuôi dưỡng… thay vì chỉ dừng ở tuyên truyền, qua đó duy trì mức sinh hợp lý và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Ngày 15/6, bé được đưa đến Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi, bác sĩ nội soi đường thở phát hiện một dị vật bất thường nằm sâu trong khí quản. Các bác sĩ hội chẩn chỉ định nội soi cấp cứu lấy dị vật.
Trong quá trình nội soi phế quản, êkíp phát hiện một con đỉa còn sống bám tại carina - vị trí ngã ba khí quản chia thành hai phế quản trái và phải. Hình ảnh nội soi cho thấy con đỉa liên tục co duỗi và di chuyển trong đường thở của bé. Các bác sĩ nhanh chóng xác định vị trí, gắp thành công con vật dài hơn 12 cm ra ngoài.
BSCKII Huỳnh Duy Thám, Trưởng Khoa Nhi Hô hấp, cho biết đây là trường hợp dị vật đường thở đặc biệt nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, đỉa có thể tiếp tục hút máu, phát triển kích thước gây tắc nghẽn đường thở, dẫn đến suy hô hấp nặng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Theo người nhà, trước khi xuất hiện các triệu chứng, trẻ từng tắm suối và uống nước suối. Các bác sĩ nhận định đây có thể là đường đỉa xâm nhập vào cơ thể bé và bám trong đường hô hấp.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu như ho kéo dài, khàn tiếng, khó thở, ho ra máu hoặc cảm giác vướng ở cổ họng, đặc biệt sau khi tắm suối hoặc sử dụng nguồn nước từ ao, hồ, khe suối.
Tại hội thảo quốc tế “Siêu âm vú 3D tự động (ABUS)” do Bệnh viện Từ Dũ tổ chức chiều 7-4, BS.CKII Trần Ngọc Hải - Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) - cho biết ung thư vú hiện nay vẫn là một trong những bệnh lý ác tính hàng đầu ở phụ nữ trên toàn thế giới, với xu hướng ngày càng gia tăng và trẻ hóa.
Theo thống kê của Globocan năm 2022, ung thư vú là bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ Việt Nam, với hơn 24.500 ca mắc mới và trên 10.000 ca tử vong mỗi năm, chiếm tỉ lệ 28,9% trong các loại ung thư ở nữ giới.
Riêng các ca ung thư vú ghi nhận tại Bệnh viện Từ Dũ, bác sĩ Hải cho hay cũng nằm trong xu hướng chung của thế giới và cả nước.
Theo ông, việc phát hiện ung thư vú ở giai đoạn sớm giúp người bệnh có cơ hội điều trị hiệu quả và sớm quay trở lại cuộc sống bình thường. Ở giai đoạn này, nhiều trường hợp có thể được chỉ định các phương pháp điều trị bảo tồn thay vì phải đoạn nhũ.
Ngược lại, nếu phát hiện muộn khi khối u đã sờ thấy hoặc đã di căn, việc điều trị sẽ trở nên phức tạp hơn và tiên lượng kém hơn.
"Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc nâng cao hiệu quả tầm soát, chẩn đoán sớm và quản lý bệnh một cách toàn diện", ông nhấn mạnh.
Bác sĩ Hải cho rằng với phương pháp siêu âm truyền thống (2D) thường không đau, thời gian nhanh, nhưng phải phụ thuộc hoàn toàn vào tay nghề và cách đặt đầu dò của bác sĩ, dễ bỏ sót các tổn thương nhỏ hoặc nằm ở vị trí khó.
Còn chụp nhũ ảnh thì rất đau do phải ép mạnh mô vú để chụp X-quang tuyến vú (nhũ ảnh) và phụ thuộc vào kỹ thuật ép cũng như máy X-quang, quy trình phức tạp, bệnh nhân có tâm lý lo sợ…
Trong khi đó siêu âm vú 3D tự động (ABUS) được xem là bước tiến quan trọng trong chẩn đoán hình ảnh tuyến vú, cho phép khảo sát toàn bộ mô vú, tái tạo hình ảnh 3D, giúp phát hiện tổn thương tốt hơn, đặc biệt ở phụ nữ có mô vú dày, góp phần chuẩn hóa quy trình, giảm phụ thuộc người vận hành và hỗ trợ theo dõi tổn thương hiệu quả theo thời gian.
“Không có phương pháp nào thay thế được, mỗi phương pháp đều có giới hạn. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp linh hoạt phương pháp hay kết hợp nhiều phương pháp để đạt kết quả chẩn đoán chính xác. Với riêng siêu âm vú 3D sẽ tránh sai sót do yếu tố con người”, bác sĩ Hải nhận xét.
Theo BS.CKI Trịnh Thị Thu Thảo - khoa chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Từ Dũ, với siêu âm 2D, bác sĩ phải trực tiếp thực hiện. Trong khi đó siêu âm 3D chỉ cần kỹ thuật viên, còn bác sĩ sẽ đọc và phân tích kết quả sau. Siêu âm 3D phù hợp hơn trong triển khai tầm soát diện rộng trong cộng đồng.
Bà Lý, 61 tuổi, bị những cơn ớn lạnh và co giật dai dẳng, phải chạy chữa khắp nơi. Song mọi chẩn đoán ban đầu đều bị bác bỏ, đến khi bác sĩ Bệnh viện Não 39 Quảng Đông phát hiện một con sán dải dài 8 cm còn sống đang làm tổ trong não bà, theo Sina.
Ông Lưu, chồng bệnh nhân, kể năm 2021, bà Lý phẫu thuật điều trị vấn đề về cột sống thắt lưng. Tuy nhiên, sau ca mổ, bà bị tê bì tay chân bên trái, các chi thường bị run rẩy vào ban đêm. Hai năm qua, bà Lý luôn cảm thấy tê dại toàn bộ da đầu, thậm chí từng có ý định cạo trọc cho bớt khó chịu. Gia đình vẫn đinh ninh đây là di chứng từ bệnh cột sống. Tháng 6 năm ngoái, dù Quảng Đông đang trong đợt nắng nóng gay gắt, bà bị ớn lạnh toàn thân, đắp hai lớp chăn vẫn thấy lạnh. Tại bệnh viện địa phương, người phụ nữ được chẩn đoán nhồi máu não và xuất viện sau một tuần dùng thuốc.
Rạng sáng một ngày tháng 12 năm ngoái, bà Lý lên cơn co giật, sùi bọt mép và méo miệng. Sau vài ngày theo dõi tại bệnh viện, bà được cho về nhà song ngay đêm đó, các cơn co giật lại xuất hiện dồn dập. Suốt nhiều tháng sau, bà đi các bệnh viện và bị nghi ngờ mắc u tế bào thần kinh đệm hoặc ung thư di căn não. Bà đã được cạo tóc để chuẩn bị phẫu thuật nhưng ca mổ đột ngột bị đình chỉ vào ngày hôm sau. Sau khi hội chẩn, các chuyên gia nghi ngờ bà bị viêm hạt do nhiễm ký sinh trùng nhưng mọi xét nghiệm đều không tìm thấy dấu vết sán, khiến nguyên nhân vẫn là một ẩn số.
"Nghe tên bệnh nào cũng thấy sợ, chỉ nghĩ thôi đã thấy rùng mình khiến tôi mất ngủ hàng đêm", ông Lưu nhớ lại. Với hy vọng cuối cùng, gia đình đã đưa bà Lý đến Bệnh viện Não 39 Quảng Đông, một cơ sở chuyên khoa về não bộ.
Sau khi thăm khám, bác sĩ Lục Minh, Trưởng khoa Ngoại thần kinh số 5, phát hiện một manh mối quan trọng trên hình ảnh: vùng tổn thương không chỉ di chuyển mà còn để lại "dấu hiệu đường hầm", những vệt rãnh do sán bò để lại trong nhu mô não. Với kinh nghiệm nhiều năm "bắt sán", bác sĩ Lục cho hay đó là bệnh ấu trùng sán nhái ở não (cerebral sparganosis). Kết quả xét nghiệm huyết thanh sau đó đã xác nhận có kháng thể sán dải. Êkíp tiến hành phẫu thuật và gắp thành công một con sán còn sống từ não bà Lý.
"Con sán này rất tinh ranh. Khi chúng tôi tiến hành bắt, nó không ở trong 'nhà' mà đã bò ra ngoài 'đi chơi'. Cuối cùng, chúng tôi tìm thấy nó ở vị trí khá xa tổ của nó", bác sĩ Lục Minh chia sẻ với phóng viên khi chỉ vào video ghi lại ca mổ.
Ông Lưu cho biết những triệu chứng đeo bám vợ ông nhiều năm như tê da đầu và run rẩy chi trái đã cải thiện rõ rệt sau phẫu thuật. Theo bà Lý, thời thiếu nữ, mỗi khi đau răng, mẹ bà thường bắt ếch sống ngoài đồng, cắt đùi nhét vào kẽ răng khoảng nửa tiếng để "bắt sâu răng". Bà đã làm vậy nhiều lần, cho biết đây là mẹo dân gian rất phổ biến ở quê bà. Ngoài ra, hơn 20 năm trước, bà thường xuyên uống nước suối, gần đây còn uống rượu ngâm rắn sống và ăn cá sống.
Bác sĩ Lục Minh cảnh báo việc đắp thịt ếch, thịt rắn sống lên vết thương là hành vi rủi ro cực cao dẫn đến nhiễm ký sinh trùng. "Đặc biệt cần tránh các mẹo dân gian như 'nhét đùi ếch vào răng'", ông nói.
Ấu trùng sán dải chủ yếu ký sinh trên động vật hoang dã. Sau khi xâm nhập vào cơ thể người, chúng có thể di chuyển và xuyên thủng các cơ quan quan trọng như não, mắt, gây ra những tổn thương không thể phục hồi. Người dân tuyệt đối không tin vào các phương pháp chữa bệnh thiếu cơ sở khoa học và thực hiện ăn chín uống sôi.
