Ngày 9-4, đoàn công tác Bộ Y tế do Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên làm trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND TP.HCM về kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và kết quả thực hiện công tác dân số năm 2025 tại TP.
TS Nguyễn Văn Vĩnh Châu – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết sau sáp nhập, mô hình trạm y tế rất đa dạng. Có những trạm quy mô lớn, có phòng khám đa khoa, chuyên khoa, phục vụ hàng trăm bệnh nhân mỗi ngày. Cũng có những trạm nhỏ, chỉ thực hiện các chức năng cơ bản theo quy định.
Để nâng cao năng lực, Sở Y tế đã tổ chức tập huấn quản lý cho đội ngũ lãnh đạo trạm y tế, đặc biệt là những người lần đầu đảm nhận vai trò quản lý.
Bên cạnh đó, ngành y tế TP hiện đang khẩn trương nghiên cứu và đề xuất giải pháp khám sức khỏe cho mọi người dân ngay trong năm 2026.
Theo đó, TP.HCM sẽ triển khai 3 nhóm giải pháp khám sức khỏe cho hơn 15 triệu dân tại TP gồm: tổ chức khám sức khỏe phi địa giới (người dân có thể khám ở bất kỳ đâu), khám sức khỏe tại cộng đồng (khám tận nơi nhờ đội chăm sóc sức khỏe liên tục, chăm sóc nhóm nguy cơ) và thu thập dữ liệu sức khỏe sẵn có (tích hợp dữ liệu khám sức khỏe).
Để triển khai thành công cần sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương cùng ngành y tế.
Chính quyền địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc rà soát đối tượng, vận động người dân tham gia, bố trí địa điểm và phối hợp tổ chức các điểm khám phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Đồng thời, cần xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt nhưng chặt chẽ để huy động tối đa nguồn lực xã hội. Cơ chế này phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, đúng quy định, tạo điều kiện để các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập đủ điều kiện tham gia cung ứng dịch vụ khám sức khỏe.
TS Huỳnh Minh Chín – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết năm 2025 các chỉ tiêu dân số cơ bản được hoàn thành, một số chỉ tiêu vượt kế hoạch đề ra.
Tuy nhiên tổng tỉ suất sinh của TP vẫn ở mức thấp, đạt 1,51 con/phụ nữ, mặc dù đã có xu hướng tăng nhẹ. Đây vẫn là thách thức lớn, có nguy cơ ảnh hưởng đến cơ cấu dân số và nguồn lao động trong tương lai.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đánh giá TP.HCM đã triển khai Nghị quyết 72 đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên để hoàn thành các mục tiêu, đặc biệt trong nâng cao năng lực y tế cơ sở và chăm sóc sức khỏe toàn dân, TP cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và tăng cường nguồn lực trong thời gian tới.
Liên quan đến khám sức khỏe định kỳ, Thứ trưởng Bộ Y tế lưu ý cần thống nhất cách hiểu và cách làm. Đây không phải là các gói khám chuyên sâu, mà chủ yếu là sàng lọc ban đầu, qua đó phát hiện sớm yếu tố nguy cơ, phân tích để xác định các vấn đề sức khỏe nổi bật và triển khai can thiệp phù hợp.
Tránh tình trạng triển khai dàn trải, hình thức, gây tốn kém nhưng hiệu quả thấp. Việc tổ chức khám phải phù hợp điều kiện từng địa phương, kết hợp sử dụng thiết bị y tế cơ động khi cần thiết và tăng cường hỗ trợ chuyên môn giữa tuyến cơ sở với tuyến trên.
Ngoài ra, TP.HCM cần có các chính sách đủ mạnh để khuyến khích sinh con, như hỗ trợ nhà ở, giáo dục, chi phí nuôi dưỡng… thay vì chỉ dừng ở tuyên truyền, qua đó duy trì mức sinh hợp lý và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 4, Việt Nam xuất khẩu khoảng 29.000 tấn hạt tiêu, thu về 183,6 triệu USD.
Tính chung 4 tháng đầu năm, tổng khối lượng đạt 95.100 tấn, với giá trị 614,4 triệu USD. Mỹ là thị trường nhập khẩu lớn nhất và chấp nhận mức giá cao hơn trung bình.
Vị thuốc trong Đông y
Không chỉ là gia vị, trong Đông y, hạt tiêu từ lâu đã được sử dụng như một vị thuốc. Theo bác sĩ Đông y Trương Văn Quân, hạt tiêu có vị cay, tính nóng, đi vào các kinh Tỳ, Vị, Phế và Đại Tràng.
“Trong y học cổ truyền, hạt tiêu thường được dùng để làm ấm tỳ vị, tán hàn, hỗ trợ tiêu hóa. Những người hay lạnh bụng, đầy hơi, ăn uống khó tiêu có thể cải thiện khi dùng một lượng nhỏ hạt tiêu trong bữa ăn”, BS Quân cho biết.
Không dừng lại ở đó, vị bác sĩ này phân tích thêm, hạt tiêu còn có khả năng kích thích tiết dịch tiêu hóa, giúp thức ăn được phân giải tốt hơn, từ đó giảm tình trạng chướng bụng, khó tiêu sau ăn.
Ở góc độ dinh dưỡng hiện đại, hoạt chất piperin trong hạt tiêu đóng vai trò quan trọng. Piperin có thể giúp tăng hấp thu một số vi chất như vitamin và khoáng chất tại ruột non. Điều này khiến hạt tiêu không chỉ là gia vị tạo vị cay mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hấp thu dinh dưỡng của bữa ăn.
“Một số nghiên cứu cũng cho thấy piperin có thể hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, góp phần giảm tích tụ mỡ nếu kết hợp với chế độ ăn và vận động hợp lý”, BS Quân nói.
Lượng piperine có trong hạt tiêu đen có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim do tác động tăng cường lượng cholesterol trong máu một cách tự nhiên.
Các nhà khoa học đã chứng minh rằng Piperine có trong hạt tiêu đen đặc biệt làm giảm cholesterol LDL (xấu) hay chất béo trung tính trong máu đồng thời làm tăng cholesterol HDL (tốt).
Như đã biết, sự tích tụ của cholesterol xấu và chất béo trung tính trong máu dẫn đến sự hình thành các mảng bám trên thành động mạch của bạn, dẫn đến các cơn đột quỵ hay đau tim. Trong khi đó, cholesterol tốt HDL lại có trách nhiệm loại bỏ cholesterol LDL qua thành động mạch.
Ngoài ra, hạt tiêu còn được ghi nhận có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, giúp ức chế một số vi sinh vật có hại trong đường tiêu hóa. Trong Đông y, tiêu cũng thường được dùng để hỗ trợ giảm đau nhẹ, đặc biệt trong các trường hợp đau bụng do lạnh hoặc rối loạn tiêu hóa.
Một tác dụng khác ít được chú ý là khả năng làm ấm cơ thể. Với những người hay bị lạnh tay chân, cơ thể suy nhược, việc bổ sung một lượng nhỏ tiêu trong khẩu phần ăn có thể giúp cải thiện cảm giác lạnh.
Lưu ý khi sử dụng
Tuy nhiên, BS Quân nhấn mạnh, chính vì tính cay nóng, hạt tiêu không phù hợp với tất cả mọi người.
“Người bị viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày thực quản, hay nóng trong, nổi mụn, táo bón do nhiệt nên hạn chế. Nếu dùng nhiều, tiêu có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm tình trạng bệnh nặng hơn”, bác sĩ cảnh báo.
Ngoài ra, hoạt chất piperin có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa thuốc và quá trình đông máu nếu dùng liều cao. Người chuẩn bị phẫu thuật, người dùng thuốc chống đông hoặc người mắc bệnh mạn tính cần thận trọng.
Bác sĩ cũng lưu ý phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh lý nền không nên tự ý dùng các chế phẩm chứa piperin liều cao.
Trong bữa ăn hàng ngày, cách dùng an toàn nhất là sử dụng hạt tiêu như một gia vị với lượng vừa phải, không lạm dụng.
“Tốt nhất nên xem hạt tiêu là gia vị hỗ trợ, không phải thực phẩm chính hay thuốc chữa bệnh. Dùng đúng lượng, đúng đối tượng thì lợi ích mới phát huy”, BS Quân khuyến cáo.
Theo các chuyên gia, việc kiểm soát cholesterol không phụ thuộc vào một bữa ăn hay một thời điểm cụ thể trong ngày, mà là kết quả của những thói quen được duy trì lâu dài. Trong đó, khoảng thời gian buổi tối đóng vai trò quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ, quá trình trao đổi chất và các lựa chọn ăn uống.
Nhiều người có thói quen ăn thêm sau bữa tối, đặc biệt khi xem tivi, làm việc muộn hoặc thức khuya. Vấn đề là những món ăn được lựa chọn vào thời điểm này thường là bánh ngọt, khoai tây chiên, mì ăn liền, kem hoặc các loại đồ ăn chế biến sẵn giàu calo.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Jennifer O'Donnell-Giles chia sẻ trên Eatingwell, ăn vặt vào buổi tối dễ khiến cơ thể nạp thêm năng lượng vượt quá nhu cầu thực tế. Khi hoạt động thể chất đã giảm vào cuối ngày, lượng calo dư thừa có xu hướng được tích trữ dưới dạng mỡ, góp phần làm tăng cholesterol và các yếu tố nguy cơ tim mạch.
Ngoài ra, việc ăn đêm thường xuyên còn liên quan đến tăng cân, rối loạn chuyển hóa và khó kiểm soát lượng đường huyết.
Buổi tối cũng là thời điểm nhiều người dễ tìm đến các món ăn "giải trí" như bánh quy, bánh ngọt, trà sữa, nước ngọt, xúc xích, thịt chế biến sẵn hoặc đồ chiên rán. Đây đều là những thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa hoặc đường bổ sung.
Chất béo bão hòa làm tăng cholesterol LDL, loại cholesterol thường được gọi là cholesterol "xấu". Khi LDL tăng cao, chất béo có thể tích tụ trên thành động mạch, làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Trong khi đó, tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung khiến cơ thể sản sinh nhiều triglyceride hơn, một dạng chất béo trong máu có liên quan mật thiết đến bệnh tim mạch. Các nghiên cứu cũng cho thấy người thường xuyên ăn nhiều đường có xu hướng giảm cholesterol HDL, loại cholesterol có lợi giúp bảo vệ tim mạch.
Nhiều người cho rằng cholesterol chỉ liên quan đến ăn uống, nhưng giấc ngủ cũng đóng vai trò rất quan trọng.
Theo các chuyên gia, việc ngủ ít hoặc thường xuyên thức khuya làm rối loạn nhịp sinh học của cơ thể. Điều này ảnh hưởng đến quá trình điều hòa chất béo trong máu và làm tăng nồng độ hormone cortisol, hormone căng thẳng.
Khi cortisol tăng kéo dài, cơ thể dễ xảy ra tình trạng viêm mạn tính và rối loạn chuyển hóa. Một số nghiên cứu cho thấy người ngủ không đủ giấc có xu hướng tăng cholesterol LDL và giảm cholesterol HDL so với người ngủ đủ từ 7 - 9 giờ mỗi đêm.
Thiếu ngủ còn khiến cơ thể thèm đồ ngọt và thực phẩm giàu năng lượng hơn vào ngày hôm sau, tạo thành vòng luẩn quẩn bất lợi cho sức khỏe tim mạch.
Đối với nhiều người, một ly bia hoặc rượu vào cuối ngày được xem là cách thư giãn sau công việc. Tuy nhiên các chuyên gia cho biết thói quen này có thể gây nhiều tác động bất lợi nếu lặp lại thường xuyên.
Theo chuyên gia sức khỏe tim mạch người Mỹ, Jennifer O'Donnell-Giles, việc uống rượu vào cuối ngày có thể làm tăng triglyceride trong máu, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và khiến con người dễ lựa chọn các loại thực phẩm kém lành mạnh hơn. Vì vậy giảm tần suất uống rượu hoặc thay thế bằng các loại đồ uống không cồn là lựa chọn có lợi hơn cho sức khỏe tim mạch.
Việc uống rượu vào buổi tối cũng thường đi kèm với các món nhậu nhiều muối, nhiều chất béo và calo, làm tăng thêm gánh nặng cho hệ tim mạch.
Các chuyên gia cho rằng kiểm soát cholesterol không phụ thuộc vào một loại thuốc hay một bữa ăn riêng lẻ, mà là kết quả của những lựa chọn lặp đi lặp lại mỗi ngày. Hạn chế ăn khuya, giảm đồ ngọt và thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, duy trì giờ ngủ ổn định và hạn chế rượu bia vào buổi tối là những thay đổi đơn giản nhưng có thể mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe tim mạch về lâu dài.
Ngay khi tiếp nhận bệnh nhân vào đêm khuya, đội ngũ y bác sĩ tại Bệnh viện quốc tế Minh Anh đã kích hoạt quy trình cấp cứu khẩn cấp. Bệnh nhân được đặt nội khí quản, thở máy, truyền dịch và dùng thuốc nâng huyết áp để duy trì sự sống.
Ngày 30.4, bác sĩ chuyên khoa 2 Đỗ Văn Long, Phó giám đốc Y khoa, Bệnh viện đa khoa Quốc tế Minh Anh, cho biết kết quả chụp CT Scan cho thấy bệnh nhân bị lõm sọ hở, những mảnh xương sọ vỡ vụn cắm sâu vào màng não. Các bác sĩ đã nhanh chóng thực hiện phẫu thuật làm sạch vết thương, loại bỏ dị vật và cố định cột sống cổ để ngăn ngừa liệt tứ chi. May mắn, kết quả MRI xác nhận tủy sống chưa bị tổn thương, mở ra hy vọng phục hồi vận động cho cô gái trẻ.
"Lực vặn xoắn mạnh của máy tuốt lúa không chỉ lột toàn bộ mảng da đầu mà còn khiến vùng cổ bị bẻ ngoặt, gây ra những chấn thương nặng như gãy mấu răng C1 và gãy cung sau đốt sống cổ C3C4, trật khớp đốt sống cổ C6C7", bác sĩ Long chia sẻ.
Sau khi tình trạng huyết động ổn định, các bác sĩ đã tiến hành ca phẫu thuật phức tạp: lấy da đùi để ghép lên toàn bộ vùng da đầu đã mất.
Bác sĩ Long cho biết, sau mổ 10 ngày bệnh nhân đã tỉnh táo, cử động được tay chân và có thể giao tiếp. Đây là một kết quả rất khả quan đối với một ca chấn thương phức tạp cả về sọ não lẫn cột sống.
Dù hành trình phía trước vẫn còn những đợt ghép bổ sung để da đầu ổn định hoàn toàn, nhưng sự tỉnh táo của cô gái ở tuổi 26 là sự nỗ lực từ đội ngũ y tế.
Theo bác sĩ Long, chấn thương do máy tuốt lúa hay máy ép nước mía, cối xay thịt,… luôn để lại những hậu quả đáng tiếc.
Bác sĩ khuyến cáo người dân luôn kiểm tra các bộ phận che chắn của máy móc. Trang phục, đầu tóc luôn gọn gàng: phụ nữ khi làm việc gần máy móc phải cột tóc cao, dùng mũ hoặc khăn trùm kín tóc, trang phục phải gọn gàng. Trong trường hợp không may xảy ra tai nạn, việc sơ cứu đúng cách trong "giờ vàng" là vô cùng quan trọng.
