Ngày 12/5, giới chức du lịch Nepal xác nhận một hướng dẫn viên Sherpa tử nạn sau khi rơi xuống khe băng trên đỉnh Everest. Đây là ca tử vong thứ ba được ghi nhận trong vòng hai tuần qua tại đỉnh núi cao nhất thế giới.
Bà Nisha Thapa Rawat, đại diện Cục Du lịch Nepal, cho biết nạn nhân là Phura Gyaljen Sherpa, 21 tuổi, cháu trai của huyền thoại leo núi Ang Rita Sherpa. Ông Ang Rita từng được mệnh danh là “báo tuyết” với kỷ lục 10 lần chinh phục Everest không cần bình oxy.
Theo báo cáo từ hiện trường, tai nạn xảy ra vào khoảng 19h (giờ địa phương) tối 11/5. Phura Gyaljen đang vận chuyển thiết bị cho khách leo núi từ Trại 2 lên các trại cao hơn. Trong lúc di chuyển qua khu vực mặt núi Lhotse ở độ cao khoảng 7.200 m, anh không may trượt chân trên lớp tuyết mỏng và rơi xuống một khe băng sâu.
Chiến dịch tìm kiếm được triển khai trong đêm, nhưng gặp nhiều khó khăn do địa hình hiểm trở. Sáng ngày 12/5, thi thể của nam hướng dẫn viên được tìm thấy trong khe băng, cách vị trí rơi ban đầu khoảng 400 m. Nạn nhân sau đó đã được đưa về Trại 2 trước khi vận chuyển bằng trực thăng tới Kathmandu.
Sherpa là một dân tộc thiểu số sống tại vùng phía nam Nepal. Họ có nguồn gốc từ Tây Tạng hàng trăm năm trước, chủ yếu sống tập trung quanh khu vực Everest. Họ có khả năng làm việc trên núi cao, trong điều kiện oxy loãng – môi trường đòi hỏi người ngoài mất nhiều ngày hoặc hàng tuần để thích nghi. Người Sherpa nổi tiếng với vai trò dẫn đường, khuân vác (porter) và làm việc tại vùng cao Himalaya.
Vụ tai nạn của Phura Gyaljen đã nâng tổng số người thiệt mạng trong mùa leo núi Himalaya năm nay lên 5 người. Trước đó, hai nhà leo núi người Nepal khác cũng chết tại Everest. Anh Bijay Ghimire Bishwakarma, 35 tuổi, tử vong khi đang tập thích nghi tại thác băng Khumbu. Đầu tháng 5, Lakpa Dendi Sherpa, 51 tuổi, cũng qua đời trên đường di chuyển về trạm nghỉ.
Không riêng Everest, các đỉnh núi lân cận thuộc dãy Himalaya cũng ghi nhận các ca thiệt mạng. Tuần trước, bà Johannesen Shelley, 53 tuổi, quốc tịch Mỹ, đã tử vong trên núi Makalu, đỉnh núi cao thứ 5 thế giới (8.463 m). Một nhà leo núi khác là David Ronbinek, quốc tịch Czech, cũng thiệt mạng tại đỉnh Makalu II (7.678 m). Hiện giới chức trách vẫn chưa công bố chi tiết nguyên nhân tử vong của hai vận động viên nước ngoài này.
Bất chấp những rủi ro và các cuộc xung đột tại Trung Đông gây ảnh hưởng đến ngành du lịch, vận tải hàng không toàn cầu, sức hút của Everest vẫn duy trì. “Lượng người leo núi đến Everest ngày càng tăng”, ông Himal Gautam, quan chức Cục Du lịch Nepal nhận định.
Trong mùa leo núi năm nay (tháng 4 đến tháng 5), Nepal đã cấp kỷ lục 492 giấy phép với mức phí 15.000 USD mỗi người, vượt qua con số 478 của năm 2023. Đối với quốc gia Nam Á vốn phụ thuộc nhiều vào du lịch này, hoạt động leo núi là nguồn thu nhập và việc làm thiết yếu cho người dân bản địa.
Nepal hiện sở hữu hơn 400 đỉnh núi thuộc dãy Himalaya, nhưng chỉ khoảng 20 đỉnh thường xuyên được các nhà leo núi từ khắp nơi trên thế giới săn đón. Sự gia tăng số lượng người leo núi cũng làm dấy lên những lo ngại về tình trạng quá tải và an toàn trên các tuyến đường lên “nóc nhà thế giới”.
Ngày 4-7, ông Lê Đại Dương - Chủ tịch UBND phường Bắc Nha Trang - cho biết phường vừa tiếp tục có cảnh báo nguy cơ cháy rừng và các mối nguy hiểm đối với hoạt động leo núi tự phát tại khu vực núi Cô Tiên.
Theo UBND phường Bắc Nha Trang, địa hình núi Cô Tiên có đường đèo dốc quanh co, dễ xảy ra sạt lở, trơn trượt; khi thời tiết xấu dễ khiến người tham gia giao thông hoặc người leo núi bị mất lái, mất phương hướng, dẫn đến bị lạc sâu vào trong rừng, mất tín hiệu liên lạc và thiếu hụt lương thực, thực phẩm, bị kiệt sức.
Thực tế từng xảy ra nhiều vụ cháy rừng ở núi Cô Tiên và có nhiều trường hợp người dân, du khách gặp nạn khi vào rừng, leo núi này.
Trong khi hiện nay khu vực núi Cô Tiên chưa có hệ thống biển báo, đèn chiếu sáng hay chỉ dẫn rõ ràng; đường mòn trên núi lại có nhiều rẽ nhánh rất dễ gây mất phương hướng, lạc đường vào rừng sâu, vực thẳm, nhất là với người lạ hay du khách.
Để đảm bảo an toàn tuyệt đối về tính mạng, tài sản của cư dân, du khách, UBND phường Bắc Nha Trang "cảnh báo khẩn cấp" đến các tổ chức, cá nhân thực hiện, chấp hành khi đến khu vực núi Cô Tiên.
Đó là tuyệt đối không tổ chức leo núi khi thời tiết xấu (mưa bão, gió lớn…) và khi chưa đảm bảo các điều kiện an toàn, không có đầy đủ trang thiết bị bảo hộ;
Không tổ chức leo núi Cô Tiên sau 13h chiều hằng ngày để tránh việc không còn thời gian đủ sáng để kịp thời di chuyển xuống, rời khỏi núi.
Trường hợp leo núi tham quan có tổ chức và đảm bảo các điều kiện an toàn, có đầy đủ trang thiết bị bảo hộ, UBND phường Bắc Nha Trang khuyến cáo phải có kế hoạch di chuyển rõ ràng, có thông báo trước số lượng người tham gia leo núi cho các cơ quan chức năng của phường để được theo dõi, kịp thời cứu hộ cứu nạn khi xảy ra sự cố.
Phường cũng cảnh báo người tham gia leo núi phải chuẩn bị đầy đủ các vật dụng thiết yếu như: thức ăn, nước uống, thiết bị sạc pin dự phòng… và tìm hiểu kỹ về địa hình; khi leo núi phải luôn đi cùng và theo sát các thành viên trong đoàn, không tự ý tách nhóm;
Trẻ em, người lớn tuổi, những người không có đủ sức khỏe, thiếu trang thiết bị bảo hộ cần thiết… không nên tham gia hoạt động leo núi Cô Tiên.
Theo phường Bắc Nha Trang, thảm thực vật trên núi Cô Tiên (chủ yếu là cỏ tranh, lau sậy và bụi rậm) đang trong tình trạng khô hanh nghiêm trọng, dễ bắt lửa, cháy. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể gây ra cháy rừng trên diện rộng, đe dọa trực tiếp đến cả các khu dân cư phía dưới chân núi.
UBND phường khuyến cáo mọi người khi đến núi Cô Tiên phải thực hiện nghiêm các yêu cầu: Không sử dụng các vật dụng gây ra lửa cháy, hóa chất hoặc các chất dễ cháy, nổ vào rừng.
Tuyệt đối không đốt lửa cắm trại, nhóm lửa sưởi ấm, nấu nướng hoặc nướng đồ ăn tại các khu vực có thảm thực vật khô ở khu vực núi Cô Tiên. Tuyệt đối không hút thuốc, không vứt tàn thuốc bừa bãi trong rừng.
Phường đã nghiêm cấm đốt rác tự phát dưới chân núi vì nguy cơ cháy lan lên sườn núi rất cao và không dùng lửa để đốt tổ ong, tổ kiến hoặc hun khói để bắt các loại động vật ở khu vực núi Cô Tiên.
Nghiêm cấm hoàn toàn việc dùng lửa trong rừng khi thời tiết nắng nóng cao điểm hoặc khi có cảnh báo cháy rừng từ cấp IV (cấp nguy hiểm) và cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm).
Theo lộ trình, toàn bộ chuyến bay và dịch vụ đang khai thác tại sân bay quốc tế Dubai (DXB), bao gồm cả hãng hàng không Emirates, sẽ được chuyển dịch sang sân bay mới Al Maktoum còn gọi là Dubai World Central (DWC), nằm cách trung tâm Dubai khoảng 32 km về phía tây nam.
Ông Paul Griffiths, Giám đốc điều hành Dubai Airports, cho biết việc duy trì đồng thời hai trung tâm hàng không quy mô lớn trong phạm vi chưa đến 70 km không phù hợp.
"Toàn bộ hoạt động sẽ được chuyển sang DWC. Đến thời điểm đó, phần lớn cơ sở hạ tầng tại DXB đã gần hết vòng đời khai thác. Việc tiếp tục vận hành sân bay sẽ đòi hỏi khoản đầu tư rất lớn và không còn hiệu quả về mặt kinh tế", ông nói.
Một trong những nguyên nhân khiến DXB không thể tiếp tục mở rộng là vị trí bị bao quanh bởi hai tuyến cao tốc lớn cùng các khu dân cư phát triển dày đặc. Giới chức Dubai cho rằng quỹ đất hạn chế khiến sân bay không còn dư địa để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng dài hạn.
Ông Griffiths cho biết việc di dời sẽ bắt đầu khi DXB đạt ngưỡng công suất tối đa. "Trong vòng hai năm tới, chúng tôi sẽ vượt mốc 100 triệu lượt khách mỗi năm. Đến năm 2031, con số này dự kiến đạt 114 triệu lượt. Sau đó, năm 2032 sẽ đánh dấu thời khắc lịch sử khi diễn ra cuộc chuyển đổi lớn nhất thế giới từ sân bay lớn nhất thế giới sang một sân bay còn lớn hơn nữa", ông nói.
Quá trình chuyển đổi hoạt động từ DXB sang DWC dự kiến bắt đầu vào khoảng năm 2032, trong khi toàn bộ dự án có thể hoàn thành vào năm 2057. Sân bay mới cũng sẽ kết nối với tuyến đường sắt cao tốc Etihad Rail đang được xây dựng, giúp rút ngắn thời gian di chuyển giữa Dubai và Abu Dhabi xuống còn khoảng 30 phút.
Dự án mở rộng sân bay DWC có tổng vốn đầu tư khoảng 28 tỷ bảng Anh (khoảng 38 tỷ USD), nằm trong chiến lược củng cố vị thế trung tâm hàng không và logistics toàn cầu của các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).
Khi hoàn thành, DWC được kỳ vọng đạt công suất phục vụ 260 triệu lượt khách mỗi năm, trở thành sân bay lớn nhất thế giới với 5 đường băng song song và 400 cửa lên máy bay.
Dubai Aviation Engineering Projects (DAEP), đơn vị phụ trách phát triển hạ tầng hàng không của Dubai, cho biết sân bay mới sẽ mở ra "kỷ nguyên mới của các hệ thống sân bay thông minh", với cơ sở hạ tầng lấy hành khách làm trung tâm, hướng tới nâng cao trải nghiệm di chuyển và rút ngắn thời gian làm thủ tục.
Theo lãnh đạo Dubai Airports, những công nghệ đang được thử nghiệm tại DXB hiện nay sẽ được triển khai trên quy mô lớn tại DWC. Mục tiêu là duy trì trải nghiệm cá nhân hóa cho hành khách ngay cả khi sân bay mới phục vụ hàng trăm triệu lượt khách mỗi năm.
Sân bay quốc tế Dubai (DXB) vận hành năm 1960, nằm giữa vùng sa mạc của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).
Từ một sân bay nhỏ với đường băng bằng cát nén, DXB hiện là trung tâm trung chuyển quan trọng kết nối hàng trăm thành phố trên khắp các châu lục, đồng thời là "đại bản doanh" của hãng hàng không Emirates.
Mỗi năm, hàng chục triệu hành khách quá cảnh hoặc khởi hành từ đây. Năm 2025, theo Dubai Airports, sân bay đón 95,2 triệu lượt khách, mức cao nhất trong lịch sử hoạt động và cũng là lượng khách quốc tế lớn nhất từng được ghi nhận tại một sân bay trên thế giới.
Thành tích này giúp sân bay quốc tế Dubai tiếp tục duy trì vị trí sân bay quốc tế bận rộn nhất toàn cầu, danh hiệu mà sân bay giữ liên tục hơn một thập kỷ qua.
Những tranh cãi về hành vi của du khách nước ngoài tại mùa hoa anh đào ở Nhật Bản gia tăng tuần đầu tháng 4, sau khi xuất hiện các phản ánh về "đám đông thiếu trật tự" tại nhiều điểm ngắm hoa, làm dấy lên vấn đề quá tải du lịch và quy tắc ứng xử nơi công cộng.
Tranh luận trở nên gay gắt khi tờ Sankei đăng tải bài viết mô tả tình trạng du khách nước ngoài có hành vi không phù hợp trong các buổi hanami, hoạt động ngắm hoa anh đào, diễn ra trên khắp Nhật Bản. Bài báo đồng thời kêu gọi du khách cần tôn trọng hơn các phong tục địa phương. Nội dung cho rằng tiếng ồn, những hành vi vi phạm quy định gây mất an toàn cùng tình trạng quá tải du lịch đang "đẩy người dân địa phương đến giới hạn chịu đựng".
Cư dân tại thành phố Dazaifu, tỉnh Fukuoka, đã phàn nàn về những nhóm người "nói tiếng Trung, gây ồn ào" tại một điểm ngắm hoa nổi tiếng. Một số phụ nữ trong nhóm được cho là nhảy múa theo nhạc phát từ điện thoại di động, trong khi những người khác quay video. Nhóm này cũng mang theo bếp gas mini và nồi để nấu ăn tại chỗ.
Khi bị nhắc nhở, nhóm khách trả lời: "Hát và nhảy là cách người Trung Quốc thưởng thức hoa anh đào". Nhóm khách cho rằng các buổi ngắm hoa tại Trung Quốc thường "sôi động hơn" so với Nhật Bản, với các hoạt động như hát karaoke và tập thái cực quyền.
Chính quyền địa phương đã đến hiện trường và thông báo việc sử dụng bếp gas là không được phép. Nhóm du khách nói rằng họ không biết quy định và sẽ ngừng sử dụng.
Những thông tin trên nhanh chóng gây phản ứng trên mạng xã hội, với nhiều ý kiến chỉ trích hành vi "thiếu tôn trọng không gian công cộng và văn hóa địa phương". Một số ý kiến cho rằng việc nhân nhượng cho những hành vi thiếu văn minh dưới danh nghĩa "đa dạng văn hóa" là không công bằng với người dân địa phương.
Các báo cáo về xung đột giữa người dân địa phương và du khách cũng có xu hướng gia tăng. Một chủ doanh nghiệp người châu Âu cho biết cảnh sát đã được gọi đến buổi hanami của ông tại Yokohama gần đây.
Bà Hiromi Murakami, Giáo sư Khoa học Chính trị tại cơ sở Tokyo của Đại học Temple, cho rằng "đổ lỗi hoàn toàn cho khách nước ngoài là chưa khách quan". Bà cho hay năm nào cũng có trường hợp người Nhật say xỉn, hát karaoke di động và tranh giành chỗ ngồi tại các buổi tiệc hanami.
Các vụ va chạm giữa người dân địa phương và du khách đang có dấu hiệu leo thang. Một du khách châu Âu cho hay từng bị cảnh sát yêu cầu làm việc ngay trong buổi tiệc hanami tại Yokohama cuối tháng 3.
"Tôi chỉ buộc một lá cờ lên cành cây để bạn bè dễ nhận ra vị trí của nhóm, nhưng bất ngờ có hai cảnh sát đến yêu cầu tháo xuống vì họ nhận được khiếu nại", du khách nói.
Tại thị trấn Fujiyoshida, tỉnh Yamanashi, lễ hội hoa anh đào hồi tháng 3 thậm chí đã bị hủy bỏ do lo ngại các "hành vi gây phiền toái" của du khách nước ngoài. Một số trường hợp bị phản ánh tự ý vào nhà dân, thậm chí tiểu tiện trong vườn của người địa phương.
Các chuyên gia nhận định Nhật Bản đang đứng trước bài toán khó giữa việc khai thác lợi ích kinh tế từ du lịch và bảo vệ không gian sống của người dân. Việc tăng cường hướng dẫn quy tắc ứng xử cho du khách được xem là giải pháp cần thiết để giảm thiểu các xung đột văn hóa trong tương lai.
