Quân đội Iran hôm nay thông báo đã triển khai “lượng lớn máy bay không người lái (UAV) có sức công phá mạnh” để tấn công một tổ hợp phòng không Patriot tại Kuwait, một trạm ăng-ten vệ tinh cảnh báo sớm ở Qatar và các kho nhiên liệu của quân đội Mỹ tại Bahrain.
Chưa rõ vị trí trận địa Patriot bị nhắm tới, cũng như liệu đó là tổ hợp thuộc biên chế quân đội Mỹ hay Kuwait. Quân đội Iran không cho biết chiến dịch này có được hiệp đồng với những đợt tấn công của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) hay không.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa bình luận về thông tin.
Theo ước tính của tạp chí quốc phòng Jane’s, có trụ sở tại Anh, Kuwait đang sở hữu ít nhất 7 tổ hợp phòng không Patriot, trong đó 5 hệ thống được mua từ giai đoạn Chiến tranh Vùng Vịnh thập niên 1990 và hai tổ hợp được Mỹ duyệt bán tháng 7/2012.
Kể từ năm 2025 đến nay, Kuwait đã đạt một số thỏa thuận với Mỹ để mua các gói trang thiết bị, nâng cấp tên lửa đánh chặn cho các tổ hợp Patriot của nước này từ thế hệ PAC-2 đời cũ lên mẫu PAC-3 hiện đại nhất.
Trong khi đó, Mỹ đang triển khai ít nhất một khẩu đội Patriot sử dụng tên lửa PAC-3 MSE để bảo vệ căn cứ không quân Ali Al Salem. Đây là nơi đóng quân của Không đoàn Viễn chinh số 386 không quân Mỹ, được Washington mô tả là “trung tâm không vận chủ chốt và cửa ngõ để triển khai sức mạnh chiến đấu cho các lực lượng đồng minh cùng liên quân ở khu vực”.
Mỹ rạng sáng 9/7 tiến hành đợt không kích mới nhằm vào khoảng 90 mục tiêu ở miền nam và đông nam Iran. CENTCOM tuyên bố chiến dịch nhằm bào mòn năng lực của Iran trong kiểm soát hoạt động hàng hải ở eo biển Hormuz.
IRGC sau đó tuyên bố tiến hành chiến dịch tập kích hiệp đồng bằng tên lửa và UAV nhằm vào các công trình trọng yếu trong căn cứ đồn trú của Mỹ ở Arifjan và Ali Al Salem tại Kuwait, cũng như cơ sở Juffair và Shaikh Isa trên lãnh thổ Bahrain.
“Đây là giai đoạn đầu của loạt biện pháp trả đũa những kẻ vi phạm thỏa thuận. Chúng tôi sẽ đáp trả mạnh mẽ bằng cách tập kích các căn cứ khác của Mỹ trong khu vực nếu họ lặp lại hành động gây hấn”, IRGC cho hay.
Trước khi chiến sự bùng phát, Mỹ duy trì hiện diện quân sự đáng kể tại Kuwait với hơn 13.000 binh sĩ đóng quân tại nhiều căn cứ. Quốc gia này đóng vai trò là trung tâm hậu cần, tập kết lực lượng và hỗ trợ các chiến dịch của CENTCOM tại Trung Đông.
Một bản ghi nhớ nội bộ của HHS tiết lộ đối tượng bị nhắm đến trong làn sóng thay đổi quy chế đầu tiên là hàng trăm chuyên gia kỹ thuật, nhân sự cấp quản lý và những người hoạch định chính sách cấp cao. Theo luật hiện hành của Mỹ, nhóm công chức này chỉ bị mất việc khi mắc lỗi nghiêm trọng và họ có quyền khiếu nại. Tuy nhiên, quy định mới sẽ xếp họ vào một nhóm lao động khác, qua đó tước đi các đặc quyền bảo vệ việc làm. Đây là bước đi cụ thể hóa chiến dịch cải tổ bộ máy nhà nước được chính quyền ông Trump công bố hồi tháng 2. Chính phủ Mỹ muốn Tổng thống Trump có quyền chủ động sa thải hoặc thay thế lên tới 50.000 nhân viên chính phủ trên toàn quốc.
Bộ Y tế Mỹ đã xác nhận sự tồn tại của bản ghi nhớ trên, song không phản hồi về việc có bao nhiêu nhân sự hay phòng ban nào bị ảnh hưởng. Bộ này cũng giải thích rằng kế hoạch chỉ chính thức có hiệu lực nếu Tổng thống Trump ký ban hành sắc lệnh. Các tổ chức công đoàn đại diện cho viên chức liên bang Mỹ hiện đã đệ đơn kiện lên tòa án, nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động trước nguy cơ bị sa thải hàng loạt.
Theo một quan chức Mỹ giấu tên chia sẻ với Hãng tin Reuters, hai tàu chở dầu xuất phát từ cảng Chabahar của Iran đã bị tàu chiến Mỹ liên lạc qua radio và yêu cầu quay trở lại. Chưa có thông tin liệu phía Mỹ có đưa ra thêm cảnh báo hay biện pháp cưỡng chế nào khác hay không.
Động thái này là một phần trong chiến dịch phong tỏa của Mỹ nhằm gây sức ép buộc Iran mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Chính quyền ông Trump kỳ vọng biện pháp này sẽ khiến Tehran chấp nhận các điều kiện của Washington để chấm dứt cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động từ cuối tháng 2, trong đó có yêu cầu khôi phục lưu thông tại Hormuz.
Tuy nhiên các chuyên gia nhận định còn quá sớm để đánh giá mức độ hiệu quả của chiến dịch, khi các biện pháp mới chỉ được áp dụng từ ngày 13-4.
Bà Noam Raydan thuộc Viện Washington về chính sách khu vực Cận Đông cho biết dữ liệu theo dõi đã ghi nhận ít nhất một tàu chở dầu quay đầu sau khi lệnh phong tỏa có hiệu lực, nhưng lưu ý rằng nhiều tàu liên quan đến dầu Iran thường tắt tín hiệu, khiến việc đánh giá trở nên khó khăn.
"Chúng ta chưa thể biết điều này hiệu quả đến đâu. Đây mới chỉ là ngày thứ hai", bà nói.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết chưa có tàu nào vượt qua được vòng phong tỏa kể từ khi chiến dịch bắt đầu vào sáng 14-4 (theo giờ địa phương), với sáu tàu thương mại đã phải quay đầu.
Về quy mô chiến dịch phong tỏa, quân đội Mỹ cho biết đã huy động hơn 10.000 binh sĩ, nhiều tàu chiến cùng hàng chục máy bay tham gia.
Washington khẳng định sẽ đảm bảo quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz đối với các tàu không liên quan đến Iran, nhằm tránh làm gián đoạn hoàn toàn tuyến vận tải chiến lược này.
Lệnh phong tỏa toàn bộ giao thông đường biển "đi và đến các cảng của Iran" được công bố sau khi các cuộc đàm phán cuối tuần giữa Washington và Tehran tại Islamabad (Pakistan) đổ vỡ.
Theo giới phân tích, nếu biện pháp này thành công, chiến lược của ông Trump có thể làm suy yếu đáng kể đòn bẩy quan trọng nhất của Iran trong đàm phán, đồng thời mở lại tuyến vận tải huyết mạch cho thương mại toàn cầu.
Tuy nhiên lệnh phong tỏa cũng được xem là một hành động mang tính leo thang, có thể kích động các hành động trả đũa từ Iran và gây thêm sức ép lên lệnh ngừng bắn hai tuần vốn đã mong manh.
Dù các đợt không kích quy mô lớn của Mỹ đã làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Iran, các nhà phân tích cho rằng Tehran vẫn là một thách thức khó lường, với bộ máy lãnh đạo ngày càng cứng rắn và kho dự trữ uranium làm giàu ở mức cao chưa bị kiểm soát hoàn toàn.
Trong bối cảnh đó, bà Raydan nhận định giai đoạn hiện nay có thể được xem là một phép thử đối với chiến lược của Washington.
Theo The New York Times ngày 5.7, tổng thiệt hại của nhóm nhà đầu tư này lên tới 3,81 tỉ USD, bao gồm cả những người đã bán lỗ token và những người vẫn nắm giữ $TRUMP nhưng giá trị tài sản đã giảm mạnh trên giấy tờ. Dữ liệu của Nansen cho thấy 988.905 ví mua $TRUMP bị lỗ, tương đương khoảng 2/3 tổng số ví từng mua token này.
$TRUMP được ra mắt ngày 17.1.2025, 3 ngày trước lễ nhậm chức tổng thống của ông Trump. Đây là một loại tài sản số thường biến động mạnh và chủ yếu được thúc đẩy bởi mức độ chú ý trên mạng xã hội hơn là giá trị sử dụng thực tế.
Sau khi ra mắt, giá $TRUMP từng tăng vọt từ dưới 1 USD lên hơn 70 USD chỉ trong vài ngày, đẩy giá trị thị trường lên gần 15 tỉ USD trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, đến ngày 3.7, token này chỉ còn khoảng 1,76 USD, giảm gần 98% so với mức đỉnh.
Trong khi phần lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ thua lỗ, ông Trump được cho là thu lợi đáng kể từ tiền số mang thương hiệu của mình. Bản kê khai tài chính hằng năm cho thấy ông thu về 636 triệu USD từ các hoạt động liên quan tiền điện tử.
Theo Nansen, gần 500.000 ví vẫn ghi nhận lợi nhuận từ $TRUMP, với tổng mức lãi khoảng 4 tỉ USD. Tuy nhiên, phần lớn lợi nhuận này thuộc về nhóm mua sớm và bán ra trong giai đoạn giá tăng mạnh, trong khi những người tham gia sau phải gánh phần lớn thiệt hại khi giá lao dốc.
