“Thói quen của nhiều người Việt là cứ ho, cảm thì tự mua kháng sinh uống, dùng lại toa thuốc cũ hoặc ngưng thuốc giữa chừng khi vừa thấy đỡ”, PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP HCM, nói tại ký kết hợp tác giữa hội và chuỗi Nhà thuốc Long Châu cùng Sandoz Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy tuân thủ điều trị kháng sinh ngày 14/4.
Theo các báo cáo quốc tế, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tình trạng kháng kháng sinh nghiêm trọng tại châu Á và trên thế giới, gây gánh nặng lớn cho hệ thống y tế và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới giai đoạn 2020-2023 cho thấy gần 300.000 người Việt Nam tử vong do các nguyên nhân liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến kháng kháng sinh.
Lý giải thực trạng này, phó giáo sư Ngọc cho rằng một nguyên nhân đáng chú ý là việc người dân dễ dàng tiếp cận và mua kháng sinh. Nhiều người tự ý dùng thuốc cho các bệnh do virus như sốt siêu vi, cảm cúm – vốn không cần kháng sinh – hoặc trong trường hợp nhiễm khuẩn lại dùng sai thuốc, hay dùng đúng thuốc nhưng không đủ liệu trình.
Không ít bệnh nhân chỉ uống một vài ngày, khi các thuốc phối hợp như hạ sốt, giảm đau giúp giảm triệu chứng thì lầm tưởng đã khỏi và tự ý ngưng thuốc. Việc này khiến vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, dễ gây tái phát bệnh, đồng thời làm tăng nguy cơ kháng thuốc, khiến những lần điều trị sau khó khăn và tốn kém hơn.
Bên cạnh đó, thói quen sử dụng lại toa thuốc cũ cũng góp phần làm tình trạng này trầm trọng. Khi dùng kháng sinh không đúng cách, các vi khuẩn nhạy cảm bị tiêu diệt trước, trong khi những vi khuẩn “lì thuốc” sống sót và tiếp tục phát triển trong đường hô hấp. Theo thời gian, chúng có thể gây bệnh nặng hơn như viêm phổi, buộc bệnh nhân phải nhập viện và sử dụng các loại kháng sinh mạnh hơn.
Để giải quyết bài toán lạm dụng kháng sinh, ông Ngọc đánh giá hệ thống nhà thuốc và dược sĩ đóng vai trò then chốt. Trong bối cảnh người dân dễ dàng mua thuốc ngoài cộng đồng, nhà thuốc không chỉ là nơi cung ứng mà còn là “điểm chốt” giúp định hướng sử dụng thuốc đúng cách.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc điều hành Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết thực tế tại nhà thuốc cho thấy kháng sinh là nhóm thuốc được sử dụng rất phổ biến nhưng cũng dễ bị dùng sai. Nhiều người bệnh ngưng thuốc khi thấy đỡ hoặc điều trị theo kinh nghiệm cá nhân, vô tình làm giảm hiệu lực lâu dài của kháng sinh. Do đó, hệ thống này đang chú trọng để dược sĩ tư vấn rõ ràng, giúp người bệnh hiểu vì sao phải tuân thủ đủ liệu trình và đồng hành trong quá trình điều trị.
Theo phó giáo sư Ngọc, kháng sinh cần được xem là tài sản quý của y học, không phải hàng hóa thông thường, vì vậy chỉ nên sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ và tuân thủ đầy đủ liệu trình. Nếu dùng đúng cách, kháng sinh có thể bảo vệ sức khỏe lâu dài. Ngược lại, việc lạm dụng và sử dụng tùy tiện sẽ khiến thuốc dần mất tác dụng, đẩy người bệnh vào nguy cơ không còn lựa chọn điều trị hiệu quả trong tương lai.
Ngày 25/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết 9 địa bàn triển khai đợt này gồm các xã An Nhơn Tây, Bà Điểm, Hiệp Phước, Tân Nhựt, Thạnh An, Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ, Hồ Tràm và đặc khu Côn Đảo. Người dân tại đây được khám sức khỏe từ ngày 22/5 đến hết tháng 6/2026.
Nhóm được ưu tiên khám trước gồm trẻ dưới 18 tuổi chưa được khám sức khỏe trong năm học 2025-2026, người lao động phi chính thức và người cao tuổi. Đây là những nhóm ít có điều kiện tiếp cận khám sức khỏe định kỳ hoặc có nguy cơ bệnh tật cao hơn.
Người từ 18 tuổi trở lên được khám tổng quát gồm đo huyết áp, khám các chuyên khoa cơ bản và thực hiện một số xét nghiệm, cận lâm sàng cần thiết như xét nghiệm máu, nước tiểu, điện tim, chụp X-quang phổi. Mục đích khám cho người lớn nhằm phát hiện sớm các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Còn trẻ em sẽ được đánh giá dinh dưỡng, phát triển thể chất, kiểm tra mắt để phát hiện tật khúc xạ, khám răng miệng, tai mũi họng, sàng lọc sức khỏe tâm thần và được tư vấn chăm sóc sức khỏe học đường.
Đợt khám lần này có sự tham gia của y bác sĩ 15 bệnh viện và trung tâm y tế khu vực, trong đó có nhiều bệnh viện tuyến cuối, tuyến thành phố như bệnh viện Thống Nhất, Răng Hàm Mặt Trung ương TP HCM, bệnh viện Nguyễn Trãi, An Bình, Từ Dũ cơ sở 2, Nhi đồng Thành phố, Đa khoa Bình Dương... Đội ngũ bác sĩ này giúp tăng năng lực khám ngay tại địa phương, giảm tình trạng người dân phải di chuyển xa.
Khác với các đợt khám lưu động hay Ngày Sức khỏe cộng đồng trước đây thường giới hạn số người tham gia theo từng đợt, chương trình lần này hướng tới toàn bộ người dân tại 9 xã, đặc khu, với mục tiêu mỗi người được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm, tiến tới quản lý sức khỏe toàn dân.
Tại các khu vực đi lại khó khăn như xã đảo, vùng ven hoặc đặc khu, ngành y tế tổ chức thêm các đội khám lưu động để người dân dễ tiếp cận hơn. Sau khi khám, kết quả sức khỏe của người dân được cập nhật lên hệ thống quản lý sức khỏe điện tử, liên thông với hồ sơ sức khỏe trên ứng dụng VNeID. Như vậy, người dân có dữ liệu sức khỏe theo dõi lâu dài và thuận tiện tra cứu khi khám chữa bệnh về sau.
Theo ông Thượng, chương trình đánh dấu bước chuyển từ tư duy "chữa bệnh" sang "chủ động chăm sóc sức khỏe", làm nền tảng để thành phố từng bước xây dựng mô hình quản lý sức khỏe toàn dân hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Kết quả triển khai tại 9 xã, đặc khu đầu tiên là cơ sở thực tiễn để mở rộng chương trình trên quy mô lớn hơn trong thời gian tới.
TP HCM đặt kế hoạch trong năm 2026 khám, tầm soát bệnh ít nhất một lần cho 100% cư dân. Chiến dịch này sẽ kéo dài và tiến hành thành nhiều đợt đến hết năm. Từ đầu năm đến nay thành phố đã triển khai khám sức khỏe miễn phí toàn dân tại các trạm y tế phường cho người từ 18 tuổi trở lên. Hôm 5/4, hơn 14.000 người dân khám miễn phí trong Ngày Sức khỏe cộng đồng, phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu.
Khác với các đợt khám lưu động hay Ngày Sức khỏe cộng đồng trước đây thường giới hạn số người tham gia theo từng đợt, chương trình lần này hướng tới toàn bộ người dân tại 9 xã, đặc khu, với mục tiêu mỗi người được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm, tiến tới quản lý sức khỏe toàn dân.
Hơn hai năm qua, thành phố đã khám bệnh miễn phí cho người cao tuổi (trên 60).
Sáng 28.4, thông tin từ Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị cho biết vừa phẫu thuật nối lại bàn chân trái bị đứt lìa cho một bệnh nhân gặp tai nạn lao động.
Trước đó, vào khoảng 8 giờ sáng 21.4, anh H.V.C (41 tuổi, ở xã A Dơi) đang cắt cỏ thì lưỡi máy cắt bị gãy văng, chém đứt lìa cổ chân trái.
Vết thương nghiêm trọng khiến anh C. mất nhiều máu, bất tỉnh, được người nhà nhanh chóng đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa khu vực Hướng Hóa.
Trong tình trạng mất máu nhanh, để tránh nguy cơ hoại tử, các bác sĩ vừa hồi sức vừa lập tức kích hoạt quy trình cấp cứu khẩn cấp liên viện với Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị để tiếp nhận hướng dẫn chuyên môn trực tiếp. Phần chi bị đứt lìa được xử lý đúng quy trình để giữ cơ hội nối lại chi.
Ngay sau đó, anh C. được chuyển đi cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị, tại đây báo động đỏ được kích hoạt. Đội ngũ y bác sĩ phẫu thuật, phòng mổ, trang thiết bị được chuẩn bị sẵn sàng, chỉ sau 10 phút nhập viện, bệnh nhân được đưa vào phòng mổ.
Ca phẫu thuật kéo dài trong suốt 4 - 5 giờ đồng hồ. Các bác sĩ đã tiến hành xử lý đầu chi đứt lìa, làm sạch và xử lý các mô dập nát; cố định xương tạm thời bằng đinh Kirschner; khâu nối các bó mạch chính bao gồm bó mạch chày trước, chày sau để tái lập tuần hoàn; khâu nối hệ thống gân cơ và thần kinh nhằm duy trì chức năng bàn chân sau này.
Sau khi tái lập dòng máu, bàn chân đã hồng ấm trở lại, dấu hiệu quan trọng cho thấy tuần hoàn đã được phục hồi, ca phẫu thuật đã thành công bước đầu. Một tuần sau phẫu thuật, bàn chân của bệnh nhân phản hồi mao mạch tốt, các ngón chân có thể vận động nhẹ nhàng.
Theo nhận định của các bác sĩ, phẫu thuật nối lại bàn chân đứt lìa là một kỹ thuật vi phẫu đặc biệt phức tạp, được tiến hành theo nhiều bước chặt chẽ và liên hoàn. Thách thức lớn nhất là phải đồng thời tái tạo nhiều thành phần quan trọng như xương, các động mạch chính gân cơ và hệ thống thần kinh, đòi hỏi độ chính xác vi phẫu rất cao.
Loãng xương là tình trạng mật độ xương giảm dần theo thời gian, khiến cấu trúc xương trở nên mỏng, giòn, làm hệ khung xương suy yếu, dễ tổn thương. Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết tình trạng này.
Gãy xương cổ tay, bàn tay tái phát nhiều lần
Theo Times of India, cổ tay và xương nhỏ ở bàn tay chứa tỷ lệ xương xốp cao, thường là những vị trí đầu tiên xuất hiện dấu hiệu loãng xương. Các xương ở cổ tay dễ bị tổn thương khi suy yếu, làm giảm sức nâng đỡ, một cú ngã nhẹ cũng có thể gây gãy xương.
Suy yếu sức nắm, cứng khớp tay
Sức nắm của tay có mối tương quan cao với mật độ xương tổng thể. Dấu hiệu không thể mở nắp lọ, nâng túi mua sắm hoặc cầm nắm đồ vật chắc chắn có thể là dấu hiệu của loãng xương tiềm ẩn. Tình trạng yếu tay nên được khắc phục bằng các bài tập tay kết hợp khám để đánh giá sức khỏe xương khớp.
Gãy, đau hông, chân
Vùng hông là một trong những vị trí dễ bị gãy xương do loãng xương nhất. Gãy xương hông làm hạn chế nghiêm trọng khả năng vận động, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, nhất là ở người lớn tuổi.
Gãy xương chân do loãng xương xảy ra vì mật độ và cấu trúc chất khoáng của xương bị suy giảm nghiêm trọng. Bình thường, xương cũ liên tục bị phá hủy và thay thế bằng xương mới. Khi loãng xương, tốc độ phá hủy nhanh hơn tốc độ tạo xương mới. Người bệnh cũng có thể đau chân tái phát mà không có dấu hiệu chấn thương rõ ràng.
Chiều cao giảm dần
Con người đạt chiều cao tối đa khi trưởng thành nhưng theo thời gian có thể giảm chiều cao. Ví dụ, một người đàn ông có thể thấp hơn 1,5 cm ở tuổi 80 so với ở tuổi 35 hoặc một người phụ nữ từng cao 1,63 m có thể chỉ còn 1,57 m ở tuổi 90.
Giảm chiều cao nhẹ là biểu hiện bình thường của quá trình lão hóa, điều này xảy ra do những thay đổi ở đốt sống, đĩa đệm hoặc tư thế. Loãng xương làm cho xương yếu đi và mật độ xương giảm, nên nó có thể gây giảm chiều cao, theo Very Well Health.
Tụt nướu, răng lung lay
Răng được giữ cố định nhờ xương ổ răng, khi loãng xương, cấu trúc xương này trở nên xốp và yếu, khiến nướu mất điểm tựa và bị tụt xuống. Xương hàm bị tiêu sẽ kéo theo hệ thống dây chằng nha chu lỏng lẻo, không thể bám chặt vào chân răng, làm răng mất độ vững chắc. Thông thường bác sĩ phát hiện những dấu hiệu sớm của bệnh loãng xương trong các lần khám răng định kỳ.
Để bảo vệ sức khỏe xương khớp, mỗi người nên bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D thông qua chế độ ăn uống theo hướng dẫn của bác sĩ. Duy trì các hoạt động thể chất như đi bộ, tập kháng lực giúp tăng cường sức khỏe xương. Hạn chế hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, đồng thời kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ loãng xương, có biện pháp khắc phục kịp thời.
