Đội Quản lý thị trường số 1 cho biết số lượng xác ve sầu khô trên xe khách được xác định là nguyên liệu làm thuốc. Song, tài xế không xuất trình được giấy chứng nhận, bảng kê hoặc hợp đồng thu mua để chứng minh nguồn gốc dược liệu thu mua nên lực lượng chức năng đã tạm giữ (ngày 10-5) để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định.
Đến ngày 13-5, đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 1 xác nhận chủ lô hàng 80kg xác ve sầu khô đã đến làm việc với cơ quan chức năng, cung cấp đầy đủ các giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất cứ của số dược liệu trên.
Qua đối chiếu, kiểm tra, cơ quan chức năng đã làm thủ tục bàn giao, trao trả toàn bộ số xác ve sầu khô cho chủ hàng.
Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 1 cho hay do mặt hàng trên sử dụng vào mục đích thương mại nên phải có giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ, cơ quan chức năng chỉ “tạm giữ” để xác minh, làm rõ theo quy định chứ không “thu giữ” như nhiều thông tin lan truyền.
Từ vụ việc trên, nhiều người băn khoăn rằng việc lực lượng chức năng yêu cầu giấy tờ của lô hàng xác ve sầu sấy khô có đúng quy định hay không?
Dưới góc độ pháp lý, trao đổi với Tuổi Trẻ, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng nếu thương lái gom xác ve sầu khô để làm thuốc hoặc bán cho cơ sở kinh doanh dược liệu thì phải chứng minh được nguồn gốc. Nhưng không nên hiểu là phải có giấy chứng nhận xuất xứ cho từng xác ve sầu.
Về góc độ pháp lý thì xác ve sầu khô (tên dược liệu là thuyền thoái) được xác định là dược liệu làm thuốc trong danh mục 11 kèm thông tư 09/2024/TT-BYT của Bộ Y tế. Luật Dược 2016 cũng quy định dược liệu phải đạt tiêu chuẩn chất lượng, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng khi đưa vào sản xuất, chế biến, bào chế thuốc.
Vì vậy khi xác ve sầu đã được gom thành lô 80kg, vận chuyển liên tỉnh, có mục đích thương mại hoặc làm nguyên liệu thuốc thì chủ hàng phải có tài liệu chứng minh lô hàng được thu gom hợp pháp.
“Tuy nhiên, với sản vật tự nhiên do người dân thu gom, giấy tờ chứng minh nguồn gốc phải được hiểu linh hoạt. Đó có thể là bảng kê thu mua, giấy biên nhận, hợp đồng thu mua, thông tin người bán, địa điểm thu gom, số lượng, thời gian thu gom hoặc xác nhận của chính quyền địa phương.
Không thể đòi hỏi người dân nhặt xác ve sầu phải xuất hóa đơn hoặc có giấy chứng nhận xuất xưởng như hàng sản xuất công nghiệp. Đây là điểm cần nói rõ để tránh cách hiểu máy móc”, luật sư Hoàng Hà nêu quan điểm.
Về việc lực lượng chức năng lập biên bản, tạm giữ toàn bộ số hàng để xác minh, về nguyên tắc là có thể đúng quy định nếu tại thời điểm kiểm tra người vận chuyển hoặc chủ hàng không xuất trình được tài liệu chứng minh nguồn gốc lô hàng.
Nghị định 98/2020/NĐ-CP là căn cứ xử lý nhóm hành vi kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ trong hoạt động thương mại. Điều 125 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2021 cũng cho phép tạm giữ tang vật theo thủ tục hành chính trong trường hợp cần thiết để xác minh tình tiết làm căn cứ xử lý.
Nhưng bị tạm giữ không đồng nghĩa là lô hàng có vi phạm. Tạm giữ chỉ là biện pháp ngăn chặn và xác minh. Muốn hợp pháp thì phải có biên bản, quyết định tạm giữ đúng thẩm quyền, ghi rõ lý do, số lượng, tình trạng hàng hóa, bảo quản hàng hóa và xử lý trong thời hạn luật định.
Nếu sau đó chủ hàng xuất trình được bảng kê thu mua, giấy tờ xác nhận hợp lệ hoặc tài liệu đủ để chứng minh nguồn gốc thì cơ quan chức năng phải xem xét trả lại hàng, không thể xử phạt chỉ vì tại hiện trường không có hóa đơn, chứng từ xuất xứ.
Gần đây, nhiều vụ liên quan đến việc lực lượng chức năng truy xuất nguồn gốc, tịch thu hoặc tạm giữ các sản vật tự nhiên như truy nguồn gốc 42 gốc mai vàng bị tịch thu ở Côn Đảo, hay vụ tạm giữ 80kg xác ve sầu ở Lạng Sơn đã gây ra nhiều tranh luận trái chiều. Đồng thời đặt ra những khoảng trống pháp lý trong quy định về quản lý, chứng minh nguồn gốc hàng hóa.
Về vấn đề này luật sư Hoàng Hà đánh giá vụ truy nguồn mai vàng ở Côn Đảo và vụ giấy chứng minh nguồn gốc xác ve sầu ở Lạng Sơn có điểm chung là pháp luật đã có yêu cầu quản lý nguồn gốc hàng hóa, lâm sản, dược liệu nhưng còn thiếu hướng dẫn cụ thể cho nhóm sản vật tự nhiên, thu gom dân gian, mua bán nhỏ lẻ rồi sau đó được gom thành lô thương mại.
Khoảng trống thứ nhất là chưa có chuẩn chứng minh nguồn gốc phù hợp cho từng loại hàng. Với hàng công nghiệp, có hóa đơn, tem nhãn, nhà sản xuất, mã lô. Với hàng nhập khẩu, có chứng từ nhập khẩu, chứng nhận xuất xứ. Nhưng với xác ve sầu, măng rừng, cây cảnh tự nhiên, cây thuốc, lá thuốc, côn trùng khô hoặc sản vật người dân thu hái thì không thể đòi cùng một loại giấy tờ.
Người dân không có hóa đơn đầu vào, không có giấy xuất xưởng, cũng không có cơ quan nào cấp giấy khai sinh cho sản vật tự nhiên. Vì vậy nếu pháp luật không nói rõ bảng kê, giấy biên nhận, xác nhận địa phương, nhật ký thu gom hoặc tài liệu điện tử nào được chấp nhận thì mỗi nơi sẽ hiểu một kiểu.
Khoảng trống thứ hai là ranh giới giữa “thu gom dân sinh” và “kinh doanh thương mại” chưa được nhận diện rõ. Một người nhặt vài cân xác ve sầu để bán khác với một thương lái gom 80kg vận chuyển liên tỉnh. Một người chăm cây mai trong vườn khác với hành vi khai thác cây rừng trong khu vực cần bảo vệ.
Nếu không phân tầng nghĩa vụ theo quy mô, mục đích và nguy cơ thì cơ quan quản lý dễ áp cùng một chuẩn cho mọi trường hợp. Điều đó làm người dân thấy bị làm khó, còn cơ quan chức năng lại lo nếu không xử lý thì bỏ lọt hàng hóa không rõ nguồn gốc.
Khoảng trống thứ ba là sự giao thoa giữa nhiều lĩnh vực quản lý. Xác ve sầu có thể là sản vật tự nhiên, hàng hóa thương mại và cũng có thể là dược liệu. Cây mai vàng có thể là cây cảnh, tài sản dân sự nhưng trong một số trường hợp lại liên quan đến lâm sản hoặc tài nguyên rừng.
Khi một mặt hàng nằm giữa nhiều nhóm như vậy thì e rằng lực lượng quản lý thị trường, kiểm lâm, y tế, thuế và chính quyền địa phương có thể tiếp cận theo các hệ quy chiếu khác nhau.
Khoảng trống thứ tư là ngôn ngữ thực thi còn quá chung. Cụm từ “hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ” đúng về mặt quản lý nhưng khi áp vào sản vật tự nhiên lại dễ gây phản ứng.
Người dân nghe “chứng minh nguồn gốc xuất xứ” sẽ hiểu là phải có giấy tờ chính quy. Trong khi cơ quan chức năng có thể chỉ cần bảng kê hoặc tài liệu chứng minh lô hàng được thu gom hợp pháp.
Sự lệch nhau trong cách hiểu này khiến một biện pháp kiểm tra có cơ sở pháp lý lại trở thành câu chuyện gây tranh cãi xã hội.
UBND tỉnh Lâm Đồng vừa có kiến nghị gửi Ban Chỉ đạo nhà nước về các công trình, dự án quan trọng quốc gia về năng lượng và Bộ Công thương về thực trạng các dự án điện gió ngoài khơi khu vực vùng biển Nam Trung bộ và Lâm Đồng.
Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, Quy hoạch điện 8 (điều chỉnh) và Kế hoạch thực hiện điều chỉnh Quy hoạch điện 8 có các dự án điện gió ngoài khơi khu vực Nam Trung bộ với tổng công suất 4.300 MW và các dự án tiềm năng xuất khẩu điện gió ngoài khơi công suất dự kiến 8.000 - 10.000 MW. Những dự án này không xác định giai đoạn vận hành. Các dự án được phê duyệt theo tên vùng; không phê duyệt cụ thể tại địa phương nào của khu vực Nam Trung bộ nói chung, tỉnh Lâm Đồng nói riêng, không có vị trí, tọa độ khu vực cho từng dự án.
Trong thời gian vừa qua có nhiều nhà đầu tư lập hồ sơ đề xuất đầu tư gửi Bộ Tài chính. Nhiều nhà đầu tư lập hồ sơ đề xuất giao khu vực biển (để đo đạc, quan trắc, điều tra, khảo sát, đánh giá tài nguyên biển) gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
UBND tỉnh Lâm Đồng nhận định trong thời gian tới, sẽ tiếp tục có nhiều nhà đầu tư (có các nhà đầu tư nước ngoài) thực hiện các nội dung đề xuất như trên. Đáng chú ý, các nhà đầu tư, các đơn vị tư vấn đề xuất nhiều khu vực một cách tự phát, không có định hướng của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, có khả năng dẫn đến chồng lấn vị trí dự án, không đảm bảo tính thống nhất và phát huy hiệu quả sử dụng mặt biển.
Do vậy, UBND tỉnh Lâm Đồng kiến nghị các bộ Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Công thương tham mưu Thủ tướng Chính phủ giao cơ quan chủ trì nghiên cứu, xác định vị trí từng dự án điện gió ngoài khơi theo danh mục đã được phê duyệt trong Quyết định số 768/QĐ-TTg (ngày 15.4.2025) của Thủ tướng Chính phủ.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng sẽ giao cơ quan có thẩm quyền giao khu vực biển để đo đạc, khảo sát, tránh tình trạng nhà đầu tư đề xuất giao khu vực biển, sau đó độc quyền chiếm dụng quyền khảo sát và dữ liệu khảo sát tại các khu vực biển giàu tiềm năng. Nghiên cứu ban hành quy định về giao khu vực biển để khảo sát dự án điện gió ngoài khơi làm cơ sở để lựa chọn nhà đầu tư khảo sát, quan trắc hoặc đánh giá tài nguyên biển.
Cũng theo UBND tỉnh Lâm Đồng, đối với các dự án điện gió ngoài khơi, vấn đề quan trọng là vị trí các trạm biến áp 500 kV Nam Trung bộ đã có tên trong Quy hoạch điện 8 (điều chỉnh); và các tuyến đường dây truyền tải đấu nối hệ thống điện quốc gia.
UBND tỉnh Lâm Đồng đề nghị Ban Chỉ đạo nhà nước về các công trình, dự án quan trọng quốc gia về năng lượng và Bộ Công Thương xem xét, giao Tập đoàn Điện lực Việt Nam sớm thực hiện khảo sát, xác định vị trí các trạm biến áp 500 kV Nam Trung bộ (gom công suất lên bờ thuộc khu vực các xã ven biển phía đông tỉnh Lâm Đồng).
Hiện nay, UBND tỉnh Lâm Đồng dự kiến quy hoạch 3 vị trí đặt các trạm biến áp 500 kV tại các xã Liên Hương, Hoà Thắng và Tân Thành. Việc khảo sát sớm các trạm biến áp và hướng tuyến đường dây 500 kV và 220 kV sẽ giúp Lâm Đồng có kế hoạch sử dụng đất, xây dựng các quy hoạch khác, không để xảy ra chồng lấn hoặc gặp khó khăn, vướng mắc trong việc tìm vị trí đặt trạm biến áp trong các năm tiếp theo.
Theo thống kê của Sở Công thương tỉnh Lâm Đồng, vùng biển Kê Gà (xã Tân Thành, huyện Hàm Thuận Nam trước đây) đã có Công ty Enterprize Energy Pte.Ltd (Anh) đề xuất, nghiên cứu, khảo sát thực hiện dự án điện gió Thăng Long Wind; nhưng nay lại có thêm 2 nhà đầu tư đề nghị khảo sát để thực hiện dự án chồng lấn lên vùng biển này.
Tương tự, tại vùng biển Tuy Phong (Bình Thạnh và Phan Rí Cửa) cũng có nhiều nhà đầu tư đề nghị được khảo sát, quan trắc biển để phát triển dự án chồng lấn lên nhau.
Do vậy, UBND tỉnh Lâm Đồng kiến nghị cần có một cơ quan chủ trì, đứng ra điều phối, thống nhất từng vị trí của các dự án, tránh trường hợp trùng lắp giữa các nhà đầu tư, đồng thời để đảm bảo quy hoạch không gian biển, luồng hàng hải, dầu khí và an ninh quốc phòng.
Ngày 6.7, Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dẫn đầu đoàn công tác làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tây Ninh về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, công tác phát triển nhà ở xã hội và việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Quyết, Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh, cho biết trong nỗ lực để tiếp tục đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Tây Ninh kiến nghị Trung ương quan tâm tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng giao thông liên kết vùng. Trong đó, 2 dự án giao thông là trục kết nối Long An - Tân Ninh và tuyến ĐT.827E (quốc lộ 50B hay trục động lực TP.HCM – Tây Ninh - Đồng Tháp) mang tính chiến lược, mở cửa giao thương liên vùng đang rất cần những quyết sách linh hoạt về dòng vốn từ Trung ương.
Cụ thể, sau khi sắp xếp và hợp nhất đơn vị hành chính, không gian phát triển của Tây Ninh được mở rộng đáng kể. Tuy nhiên, địa phương cũng phải đối mặt với một thách thức địa lý là khoảng cách từ phường Long An (nơi đặt trụ sở chính mới của các cơ quan trong hệ thống chính trị tỉnh) đến phường Tân Ninh (trung tâm cũ của tỉnh Tây Ninh) lên tới khoảng 120 km. Trong khi đó, hạ tầng giao thông kết nối hiện hữu giữa 2 khu vực này chủ yếu có quy mô nhỏ hẹp và đã xuống cấp nghiêm trọng, làm ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại của người dân, công chức cũng như các hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Để giải quyết rào cản này, dự án trục kết nối Long An - Tân Ninh đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo ưu tiên đầu tư tại Thông báo số 713/TB-VPCP ngày 22.12.2025. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 20.676 tỉ đồng trong giai đoạn 2026 - 2030.
Để dự án sớm được triển khai, tỉnh Tây Ninh kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính xem xét bố trí nguồn vốn hỗ trợ khoảng 12.900 tỉ đồng từ ngân sách Trung ương để giải phóng mặt bằng, tỉnh sẽ đối ứng phần xây lắp còn lại. Trục kết nối huyết mạch này khi hoàn thành không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý giữa 2 trung tâm hành chính của tỉnh mà còn tạo ra một hành lang đô thị, công nghiệp và dịch vụ hoàn toàn mới.
Ngoài ra, việc triển khai tại dự án ĐT.827 (quốc lộ 50B) đang đối mặt với viễn cảnh "đường chờ cầu" vì nguồn vốn vay ODA đối với 3 cầu trên tuyến (bắc qua sông Cần Giuộc, sông Vàm Cỏ Đông và sông Vàm Cỏ Tây) bị nghẽn. Bởi lẽ, trong khi tỉnh đang dồn sức để thi công phần đường và giải phóng mặt bằng thì dòng vốn ODA đầu tư khoảng hơn 4.797 tỉ đồng cho 3 cầu lại bị "nghẽn". Trước tình cảnh này, Tây Ninh kiến nghị trong trường hợp nguồn vốn ODA tiếp tục bế tắc kéo dài, Chính phủ cho phép điều chỉnh nguồn vốn thực hiện dự án sang nguồn ngân sách Trung ương trong nước kết hợp với ngân sách tỉnh.
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi nhận và đánh giá cao những kết quả ấn tượng mà địa phương đã đạt được sau cuộc sáp nhập lịch sử. Điểm sáng lớn nhất của tỉnh là sự chủ động, nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp và nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế (GRDP) đạt mức 2 con số (10,12%) ngay trong 6 tháng đầu năm 2026, đưa Tây Ninh vươn lên dẫn đầu khu vực phía nam.
Để duy trì tốc độ tăng trưởng dài hơi, Phó thủ tướng đề nghị Tây Ninh tiếp tục bám sát kịch bản điều hành, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công để tạo động lực dẫn dắt kinh tế. Đặc biệt, trong thu hút đầu tư, tỉnh cần chọn lọc kỹ lưỡng, ưu tiên các dự án thuộc ngành công nghệ cao, công nghệ sạch và có giá trị gia tăng lớn.
Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cũng lưu ý Tây Ninh kiên quyết không thu hút đầu tư bằng mọi giá để bảo vệ môi trường và bảo đảm phát triển bền vững. Song song đó, tỉnh cần khai thác tối đa các lợi thế sẵn có để bứt phá thương mại, dịch vụ, kinh tế cửa khẩu, khoa học công nghệ và chuyển đổi số toàn diện.
Về tháo gỡ điểm nghẽn giao thông liên kết, Phó thủ tướng thống nhất cao về chủ trương sớm triển khai dự án đường Long An - Tân Ninh nhằm kết nối thông suốt 2 trung tâm hành chính cũ và mới của tỉnh. Phó thủ tướng giao Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng khẩn trương nghiên cứu, hỗ trợ bố trí nguồn vốn kịp thời phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, đồng thời nhấn mạnh việc bố trí nguồn vốn này cần được ưu tiên.
Đối với dự án ĐT.827.E, Phó thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành liên quan chủ động đôn đốc, sớm hoàn thiện các thủ tục hiệp định vay vốn ODA từ Hàn Quốc (KEXIM) cho dự án 3 cầu trên tuyến ĐT.827E (quốc lộ 50B). Đồng thời tập trung tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm khởi công dự án nâng cấp quốc lộ 62 theo đúng kế hoạch đề ra.
Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ cũng yêu cầu hệ thống chính trị Tây Ninh phải dồn toàn bộ sự tập trung để triển khai đầy đủ, quyết liệt các phần việc đã được xác định rõ trong Nghị quyết đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I. Ông nhấn mạnh ở thời điểm hiện tại, địa phương chưa cần thiết phải xin Trung ương cho điều chỉnh tăng giảm các chỉ tiêu này.
Ngày 20.5, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường (PC03) - Công an TP.HCM cho biết vừa tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam Nguyễn Văn Lời (48 tuổi, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm Vũng Tàu) để điều tra về hành vi "Môi giới hối lộ" và Trương Thị Kim Hà (48 tuổi, chủ cơ sở kinh doanh) về tội "Đưa hối lộ".
Thực hiện mệnh lệnh của Giám đốc Công an TP.HCM trong đợt "Cao điểm 45 ngày, đêm" tấn công trấn áp tội phạm, đặc biệt trên lĩnh vực kinh tế, môi trường và đa dạng sinh học, PC03 cho biết đã rà soát và phát hiện một đường dây có dấu hiệu kinh doanh động vật hoang dã trái phép quy mô lớn.
Theo hồ sơ điều tra, ngày 7.5, PC03 phối hợp cùng Hạt Kiểm lâm Phú Mỹ tiến hành kiểm tra đột xuất hộ kinh doanh tại địa chỉ 454A Thống Nhất (phường Tam Thắng) do bà Trương Thị Kim Hà làm chủ.
Tuy nhiên, do đã được "mật báo" từ trước, bà Hà nhanh chóng di dời toàn bộ số động vật hoang dã sang một kho cất giấu khác nhằm qua mặt lực lượng chức năng.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, tổ công tác đã phát hiện một nhà kho nằm cách địa điểm kinh doanh khoảng 20 mét. Tiến hành khám xét, cảnh sát thu giữ 433 cá thể động vật hoang dã (gồm 430 cá thể chim và 3 cá thể bò sát) không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Kết quả giám định cho thấy, trong số này có 73 cá thể thuộc danh mục động vật hoang dã quý, hiếm (nhóm IIB) và 360 cá thể thuộc nhóm thông thường. Toàn bộ tang vật đã được bàn giao cho Chi cục Kiểm lâm TP.HCM tiếp nhận, cứu hộ theo quy định pháp luật.
Mở rộng điều tra, cơ quan công an xác định Nguyễn Văn Lời, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm Vũng Tàu là người được cử tham gia đoàn kiểm tra nói trên có liên quan.
Cụ thể, thay vì thực thi công vụ, Lời đã lợi dụng vị trí công tác để thông báo trước kế hoạch kiểm tra cho bà Hà, giúp chủ cơ sở này tẩu tán tang vật, né tránh việc xử lý.
Để hợp thức hóa nguồn gốc số động vật hoang dã nuôi nhốt trái phép, bà Hà còn liên hệ với Nguyễn Hạnh Phúc (41 tuổi, ngụ Đắk Lắk) đặt mua khống các bảng kê lâm sản qua mạng xã hội. Đồng thời, Hà nhờ Lời hướng dẫn các thủ tục "lách luật" xin cấp phép kinh doanh. Để được vị cán bộ kiểm lâm này "giúp đỡ", Hà đã nhiều lần đưa tiền cho Lời.
Căn cứ các tài liệu, chứng cứ thu thập được, ngày 16.5, Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM đã ra quyết định khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt tạm giam đối với Trương Thị Kim Hà và Nguyễn Văn Lời.
PC03 cho biết, đơn vị đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án, làm rõ vai trò của các cá nhân, tổ chức liên quan đến đường dây mua bán, nuôi nhốt này, đặc biệt là hành vi cấp bảng kê lâm sản trái quy định pháp luật.
