Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 25/4 được mật vụ sơ tán khỏi tiệc chiêu đãi phóng viên chuyên trách Nhà Trắng sau khi có tiếng súng nổ. “Một người đàn ông mang theo nhiều vũ khí đã xông vào trạm kiểm soát an ninh”, ông Trump cho biết trong cuộc họp báo sau đó ở Nhà Trắng.
Theo cảnh sát, nghi phạm dường như hành động một mình và mang theo súng shotgun, súng ngắn và nhiều con dao. Fox News cho biết anh ta là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, sống tại thành phố Torrance ở bang California. Người này có thể là khách lưu trú tại Washington Hilton.
Video được quay bằng camera giám sát do ông Trump đăng trên mạng xã hội cho thấy nghi phạm chạy nhanh qua máy dò kim loại. Lực lượng an ninh lập tức quay về hướng nghi phạm và chĩa súng.
Nghi phạm đã đấu súng với mật vụ Mỹ nhưng không trúng đạn. Các đặc vụ sau đó khống chế được kẻ tấn công.
Ông Trump ca ngợi mật vụ Mỹ cũng như lực lượng hành pháp đã hành động “rất nhanh chóng” để chặn nghi phạm trước khi người này vào được hội trường tiệc. Tổng thống Trump tiết lộ một sĩ quan đã bị bắn ở khoảng cách gần, song được cứu nhờ mang áo chống đạn. “Tôi vừa nói chuyện với sĩ quan đó, anh ấy hiện rất ổn”, ông cho biết.
Tổng thống Mỹ giải thích ông công bố video trên mạng xã hội nhằm cho thấy “hành động bạo lực của tên côn đồ đã tấn công Hiến pháp”, cũng như “mật vụ và lực lượng hành pháp đã hành động nhanh như thế nào”.
Công tố viên liên bang thông báo nghi phạm sẽ ra trình diện trước thẩm phán liên bang ở Washington vào ngày 27/4. Người này sẽ bị cáo buộc tội sử dụng súng trong lúc thực hiện hành vi bạo lực và tấn công nhân viên liên bang bằng vũ khí nguy hiểm.
Khi được hỏi liệu bản thân có phải mục tiêu của nghi phạm hay không, ông Trump đáp “tôi nghĩ vậy”. Dựa vào thông tin đã có, lãnh đạo Mỹ không cho rằng sự việc có liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Dù vậy, Tổng thống Trump cho biết các hành động do ông tiến hành nhằm vào Iran có thể khiến bản thân trở thành mục tiêu và ông sẽ không chùn bước.
Theo Tổng thống Mỹ, sự việc cho thấy cần phải thắt chặt an ninh hơn. Ông cũng cho rằng khách sạn Washington Hilton “không phải tòa nhà đặc biệt an toàn” và nhắc đến dự án phòng khiêu vũ đang được xây dựng ở Nhà Trắng, nơi sẽ được trang bị các biện pháp chống thiết bị bay không người lái và kính chống đạn.
“Đây không phải lần đầu trong những năm qua nền cộng hòa của chúng ta bị tấn công bởi một kẻ muốn trở thành sát thủ”, ông nói, đồng thời kêu gọi người dân Mỹ “giải quyết những khác biệt bằng biện pháp hòa bình”.
Ông Trump cho rằng bữa tiệc không nên bị hủy bỏ, thêm rằng đã mong muốn được ở lại song cuối cùng vẫn rời đi theo đề nghị của lực lượng an ninh, vì các đặc vụ không rõ liệu còn mối đe dọa nào khác không. Tổng thống Mỹ cho biết sự kiện sẽ được tổ chức lại trong vòng 30 ngày tới với quy mô “lớn hơn, tốt hơn và thậm chí còn đẹp hơn”.
Tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng là sự kiện thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức, diễn ra lần đầu vào năm 1921. Sự kiện năm nay có khoảng 2.600 người tham gia.
Đây là lần đầu tiên ông Trump dự tiệc sau hơn một thập kỷ, cũng là lần đầu tiên với tư cách tổng thống. Mỗi năm WHCA đều mời tổng thống đương nhiệm dự tiệc nhưng ông Trump đã từ chối vào những năm trước đó.
Trong đơn kiện trình lên tòa án ở New York ngày 24/6, ba thẩm phán Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) gồm Kimberly Prost, Solomy Balungi Bossa và Reine Adelaide Sophie Alapini-Gansou cáo buộc các lệnh trừng phạt của Mỹ có mục đích "gây áp lực ngoài vòng pháp luật".
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã áp trừng phạt, bao gồm cấm nhập cảnh vào Mỹ và đóng băng tài sản ở nước này, đối với ít nhất 11 quan chức ICC, trong đó có cả công tố viên trưởng. Động thái nhằm đáp trả cuộc điều tra của ICC nhắm vào Israel, đồng minh chủ chốt của Mỹ. ICC năm 2024 phát lệnh bắt Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vì cáo buộc phạm tội ác chiến tranh.
Đơn kiện từ ba thẩm phán ICC nói rằng những lệnh trừng phạt mà Mỹ áp đặt lên họ là vì các phán quyết tư pháp trước đó, nhằm ép buộc họ "ưu tiên lợi ích cá nhân hơn là xét xử những vụ án dựa trên luật pháp và sự thật".
Đơn kiện cũng chỉ ra rằng các biện pháp cấm vận "tương đương với án tử hình về tài chính", vì các thẩm phán không thể sử dụng thẻ tín dụng, dịch vụ ngân hàng cùng các nền tảng trực tuyến như Amazon và Google. "Áp đặt biện pháp trừng phạt hà khắc như vậy đối với các thẩm phán quốc tế là chưa từng có tiền lệ", nhóm thẩm phán viết trong đơn kiện và yêu cầu chính quyền Mỹ gỡ trừng phạt.
Ngoài ông Trump, ba thẩm phán ICC còn nhắc tới các quan chức Mỹ liên quan lệnh trừng phạt như Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche và Giám đốc Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài Bradley Smith.
Giới chức Mỹ chưa bình luận về thông tin.
ICC được thành lập năm 2002 và đặt trụ sở tại Hà Lan. Đây là tòa án thường trực để truy tố cá nhân phạm tội ác diệt chủng, chống lại loài người và tội ác chiến tranh. Israel và Mỹ đều không tham gia Quy chế Rome, hiệp ước thành lập ICC.
Ngày 2-5, sau cuộc hội đàm thành công với Thủ tướng Lê Minh Hưng, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã cùng nhà lãnh đạo Việt Nam chứng kiến lễ trao 6 văn kiện hợp tác giữa hai nước.
- Thỏa thuận vay (L/A) cho Dự án Phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai giữa Chính phủ Việt Nam và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA).
- Thỏa thuận vay (L/A) cho Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu để hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc giữa Chính phủ Việt Nam và JICA.
- Bản ghi nhớ hợp tác về tăng trưởng carbon thấp giữa Chính phủ nước Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản thực hiện cơ chế tín chỉ chung (JCM).
- Bản ghi nhớ hợp tác giữa Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Tổng cục Phát triển nông thôn, Bộ Nông - Lâm - Ngư nghiệp Nhật Bản về trao đổi công nghệ, kỹ thuật trong lĩnh vực thủy lợi.
- Bản ghi nhớ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) và chuyển đổi số.
- Văn bản sửa đổi Thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam thuộc Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh.
Phát biểu tại cuộc gặp báo chí sau đó, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bày tỏ vui mừng khi có cơ hội đến thăm và khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam.
"Việt Nam, đúng như tên gọi khác của Hà Nội là Thăng Long - nghĩa là "rồng bay lên", đang phát triển với tốc độ hết sức ấn tượng. Trong những năm gần đây, với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã mở rộng đầu tư vào Việt Nam.
Đồng thời trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng phức tạp, Việt Nam đã đề cao tự chủ chiến lược và triển khai đường lối đối ngoại tích cực, chủ động", Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh.
Chính vì vậy, theo bà Takaichi Sanae, việc tăng cường hợp tác với Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hiện thực hóa và phát triển sáng kiến "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)" của Nhật Bản; chia sẻ rằng đó cũng chính là lý do bà thực hiện chuyến thăm Việt Nam lần này.
Nữ Thủ tướng Nhật Bản kế đó cho biết bà sẽ có bài phát biểu chính sách tại Đại học Quốc gia Hà Nội trong chiều 2-5 để chia sẻ về tương lai hợp tác Việt - Nhật, cũng như tầm nhìn của Nhật Bản về FOIP. Qua đó mong muốn truyền tải rõ ràng tầm nhìn của Nhật Bản về trật tự thế giới và định hướng của nền ngoại giao Nhật Bản.
"Cùng với Thủ tướng Lê Minh Hưng, chúng tôi sẽ nỗ lực đưa quan hệ Nhật Bản - Việt Nam lên một tầm cao mới", Thủ tướng Takaichi Sanae nhấn mạnh.
"Với thêm chút thời gian, chúng tôi có thể dễ dàng mở eo biển Hormuz, chiếm lấy dầu mỏ và kiếm được một khoản tiền khổng lồ", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social tối 3.4.
Gần 5 tuần sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, xung đột tiếp tục gây bất ổn khu vực và làm rung chuyển thị trường tài chính toàn cầu. Tình hình leo thang khiến áp lực chính trị dồn lên Nhà Trắng trong việc nhanh chóng kiểm soát khủng hoảng, theo South China Morning Post.
Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiếm khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu - nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2.
Trước đó, trong bài phát biểu tối 2.4, ông Trump tiếp tục cảnh báo sẽ nhắm vào hạ tầng năng lượng của Iran, song không đưa ra thời hạn chấm dứt xung đột, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ trả đũa và kéo giảm thị trường chứng khoán.
Giao tranh cũng lan rộng sang các nước vùng Vịnh. Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đã tạm dừng hoạt động tại cơ sở xử lý khí đốt Habshan - trung tâm năng lượng lớn của nước này - sau một vụ tấn công gây hỏa hoạn. Trước đó, các cơ sở năng lượng tại Kuwait cũng bị tấn công, trong đó nhà máy lọc dầu Mina Al Ahmadi bốc cháy khi đang vận hành, theo Reuters.
Các cuộc tập kích được cho là đã làm gián đoạn hoạt động của nhiều nhà máy lọc dầu, hóa dầu và khí tự nhiên hóa lỏng, buộc một số nhà sản xuất lớn phải cắt giảm sản lượng. Giá dầu vì thế tăng khoảng 50%, lên gần 110 USD/thùng.
Trong khi đó, Anh thông báo sẽ triển khai hệ thống phòng không Rapid Sentry tới Kuwait để bảo vệ lợi ích của Anh và các đồng minh trong khu vực. Thủ tướng Anh Keir Starmer đã thảo luận kế hoạch này trong cuộc điện đàm với Thái tử Kuwait Sabah al-Khalid al-Sabah, đồng thời lên án các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào cơ sở dầu mỏ.
Iran ngày 3.4 cảnh báo sẽ tiếp tục nhắm vào hạ tầng năng lượng và các mục tiêu như cầu đường tại các nước vùng Vịnh nếu các cơ sở của họ bị tấn công. Ngoài ra, một nhà máy điện và cơ sở khử muối nước tại Kuwait cũng ghi nhận thiệt hại trong các đợt tấn công mới nhất.
Một quan chức cấp cao Iran đã chỉ trích dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc - do Bahrain đề xuất - cho phép sử dụng vũ lực nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz. Iran cho rằng văn bản này "không xem xét nguyên nhân gốc rễ của khủng hoảng", đồng thời cáo buộc Mỹ và Israel gây hấn.
Trong khi đó, CNN dẫn lời cựu Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif ngày 3.4 kêu gọi Tehran tận dụng "ưu thế" hiện tại để thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình toàn diện với Washington. Theo ông, thỏa thuận có thể bao gồm việc hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và mở lại eo Hormuz, đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế.
