Sáng 27.5, phát biểu tại lễ phát động Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 do Bộ Y tế và tỉnh Quảng Ninh tổ chức, Phó chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, đồng thời trang bị kỹ năng số để các em vững bước trong kỷ nguyên mới.
Tại lễ phát động, Phó chủ tịch nước thông tin, Việt Nam hiện có khoảng 26 triệu trẻ em. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, trẻ em không thể đứng ngoài xu thế công nghệ, song cũng không thể bước vào không gian mạng mà thiếu sự đồng hành, định hướng và cơ chế bảo vệ an toàn trước các tác động tiêu cực.
“Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số” là chủ đề của Tháng hành động vì trẻ em năm nay, thể hiện tinh thần của Nghị quyết 57 về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo Phó chủ tịch nước, đây cũng là mục tiêu kép nhằm vừa tăng cường bảo vệ trẻ em, vừa hỗ trợ hình thành thế hệ công dân số Việt Nam trong tương lai.
Theo Phó chủ tịch nước, những năm qua, Đảng và Nhà nước đã triển khai nhiều chính sách vượt trội cho trẻ em trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, giảm nghèo và bảo trợ xã hội. Các chương trình như “Sóng và máy tính cho em”, “Cặp lá yêu thương”, “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi đồn Biên phòng”, “Tiếp sức đến trường”… đã hỗ trợ hàng triệu trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Đặc biệt, nhiều chủ trương mới như miễn, giảm học phí cho học sinh phổ thông, hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh bán trú, xây dựng trường nội trú liên cấp tại 248 xã biên giới đất liền đang được khẩn trương triển khai nhằm tạo điều kiện học tập tốt hơn cho trẻ em vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, cả nước vẫn còn gần 2 triệu trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt hoặc có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt. Nhiều em vẫn phải đối diện với các nguy cơ như bạo lực, xâm hại, tai nạn, đuối nước, thiên tai và đặc biệt là những tác động tiêu cực từ không gian mạng.
Phó chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân cho rằng, chuyển đổi số là xu thế tất yếu nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức mới đối với công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Các hành vi bạo lực mạng, nội dung độc hại, xâm hại trẻ em trên nền tảng số đang trở thành nguy cơ trực tiếp ảnh hưởng tới sự phát triển lành mạnh của trẻ em.
Phó chủ tịch nước đề nghị ngành giáo dục và các cơ quan chức năng tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ và phòng tránh nguy cơ trên không gian mạng cho trẻ em. Đồng thời, các cơ quan báo chí, doanh nghiệp công nghệ và nền tảng mạng xã hội cần nâng cao trách nhiệm xã hội, phát triển nội dung số an toàn, lành mạnh, giàu tính giáo dục.
Bên cạnh đó, việc xây dựng hệ sinh thái bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng theo hướng chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và ngăn chặn nguy cơ xâm hại cũng được đặt ra như yêu cầu cấp bách.
Phó chủ tịch nước nhấn mạnh gia đình, nhà trường và xã hội phải thực sự trở thành “ba trụ cột” đồng hành cùng trẻ em trong thời đại số. Đây là nền tảng giúp các em hình thành kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ và khả năng “miễn dịch chủ động” trước những tác động tiêu cực trên internet.
Gửi gắm tới thiếu niên, nhi đồng cả nước, Phó chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân mong muốn các em luôn chăm ngoan, học tốt, sống nhân ái, chủ động học tập ngoại ngữ, khoa học công nghệ, sử dụng internet và nền tảng số thông minh, an toàn, trách nhiệm để trở thành những công dân có tri thức, bản lĩnh và sáng tạo.
Theo Bộ Y tế, trong khuôn khổ Tháng hành động vì trẻ em năm 2026, nhiều hoạt động thiết thực sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc như: truyền thông nâng cao nhận thức về bảo vệ trẻ em; thúc đẩy kỹ năng số và an toàn trực tuyến cho trẻ em; hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; tăng cường phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước và bạo lực, xâm hại trẻ em; vận động nguồn lực xã hội chăm lo cho trẻ em vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.
Khoảng 1 giờ 30 phút hôm nay 7.5, tại Km29+800 cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây qua xã Tân Lập, tỉnh Lâm Đồng (huyện Hàm Thuận Nam cũ) xảy ra vụ tai nạn giao thông. Lực lượng chức năng được điều đến để giải cứu tài xế.
Theo đó, xe khách mang biển số 78H-016.XX lưu thông trên cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây theo hướng bắc - nam. Khi đến địa điểm trên, xe khách này va chạm vào đuôi xe tải biển số 92H-029.XX cùng chiều phía trước.
Cú va chạm khiến tài xế xe khách là ông N.X.H (54 tuổi, ở Đắk Lắk) mắc kẹt trong cabin xe. Nhiều tài xế ô tô đã dừng lại hỗ trợ, tuy nhiên không đưa được tài xế bị nạn ra ngoài do thiếu thiết bị cứu nạn.
Đội Chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực 9 (Công an Lâm Đồng) đã cử 1 xe chuyên dụng cùng 7 cán bộ chiến sĩ đến hiện trường vụ tai nạn để giải cứu tài xế.
Các chiến sĩ đã dùng các thiết bị chuyên dụng để cắt phá cabin và giải cứu tài xế ra ngoài trong tình trạng bị gãy chân.
Sau đó, nạn nhân được chuyển đến bệnh viện cấp cứu. Lực lượng cảnh sát giao thông Đội Tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6, Cục Cảnh sát giao thông) cùng đơn vị quản lý tuyến khẩn trương có mặt tại hiện trường để điều tiết giao thông.
Đồng thời, cảnh sát giao thông phối hợp với công an địa phương khám nghiệm hiện trường, điều tra vụ tai nạn. Xe cẩu cứu hộ cũng được điều động đến hiện trường để cẩu xe bị nạn sau khi lực lượng chức năng hoàn tất khám nghiệm, không gây ách tắc giao thông trên tuyến cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây.
Ngày 15/5, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải đã kiểm tra thực tế, làm việc với chủ đầu tư dự án sửa chữa đường băng sân bay Liên Khương.
Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), dự án được khởi công ngày 4/3, có tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng. Đơn vị thi công đang thực hiện cùng lúc nhiều hạng mục để sớm hoàn thiện, đưa sân bay hoạt động trở lại vào ngày 15/8 tới.
Đến nay, việc thi công, đào phá mặt đường bê tông nhựa đạt 98%, thi công nền đá cấp phối bù phụ đường cất hạ cánh đạt 100%, thi công băng cáp qua đường cất hạ cánh và đường lăn đạt 100%. Tuy nhiên, việc thi công bê tông xi măng đường cất hạ cánh, đường lăn, thi công cống hộp thoát nước đạt tỉ lệ thấp.
Theo ACV, nguyên nhân của việc thi công các hạng mục công trình đạt tỉ lệ thấp xuất phát từ việc khan hiếm cát vàng, xi măng phục vụ xây dựng. Đến ngày 14/5, khối lượng cát vàng tập kết phục vụ công trình chỉ đạt khoảng 29,5%; xi măng đạt 18,59%.
Đại diện ACV cho biết, hiện nay, nguồn cung cát vàng ở Lâm Đồng và các tỉnh lân cận hạn chế; chi phí vận chuyển cao; nhu cầu vật liệu từ các dự án khác lớn dẫn đến áp lực nguồn cung. Tình trạng này không được giải quyết sớm sẽ dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ dự án.
Tại cuộc làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải yêu cầu các sở, ngành phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, nhà thầu, tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu, bảo đảm tiến độ thi công công trình.
Lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng cho biết, dự án sửa chữa đường cất hạ cánh, đường lăn sân bay Liên Khương là công trình quan trọng, có ý nghĩa lớn trong việc phát triển kinh tế, xã hội của Lâm Đồng. Do vậy, ông Nguyễn Hồng Hải đề nghị các sở, ngành, đơn vị liên quan giải quyết nhanh thủ tục về vật liệu xây dựng, đáp ứng nhu cầu thi công dự án.
Từ tháng 6/2024, sân bay Liên Khương trở thành cảng hàng không quốc tế đầu tiên của khu vực Tây Nguyên. Sân bay này có quy mô cấp 4E, công suất thiết kế dự kiến khoảng 5 triệu hành khách/năm.
Trong giai đoạn 2020-2025, sân bay Liên Khương phục vụ gần 77.800 lượt cất hạ cánh, vận chuyển hơn 12 triệu hành khách, gần 32.700 tấn hàng hoá. Sân bay này từng ghi nhận sản lượng kỷ lục gần 3 triệu lượt khách/năm, vượt ngưỡng công suất thiết kế.
Theo ACV, sau gần 20 năm khai thác liên tục, hệ thống đường lăn, đường băng sân bay Liên Khương xuống cấp, cần nâng cấp sửa chữa. Tổng chi phí sửa chữa các hạng mục dự án này khoảng 1.032 tỷ đồng.
Pho tượng bằng đá sa thạch, cao 0,82 m, rộng 0,46 m, đặt tại chùa Linh Sơn, phường Quy Nhơn Đông. Tượng được tạc trong tư thế ngồi thiền, tay trái đặt giữa hai chân, tay phải cầm tràng hạt, gương mặt trầm mặc. Dù trải qua hàng trăm năm, nhiều chi tiết vẫn còn khá nguyên vẹn.
Theo các nhà nghiên cứu, đây là tượng thần Shiva của văn hóa Chămpa, có niên đại khoảng thế kỷ XV. Hiện vật mang hình thức độc bản, khác với các tượng Shiva từng phát hiện ở vùng Bình Định cũ, nay thuộc tỉnh Gia Lai. Năm 2018, pho tượng được công nhận là bảo vật quốc gia.
Điểm đặc biệt nằm ở mặt sau tượng, nơi khắc 12 dòng chữ Chămpa cổ. Nội dung bia ký xác định đây là tượng thần Shiva – một trong ba vị thần tối cao của Ấn Độ giáo. Văn bia còn nhắc tới vua Nauk Glaun Vijaya, người được ghi nhận từng đánh thắng người Việt và chiếm vương quốc Brah Kanda.
Sau nhiều thế kỷ, các dòng chữ vẫn hiện rõ trên nền đá phủ màu đỏ sẫm. Sư thầy Thích Thị Hòa, trụ trì chùa Linh Sơn, cho biết mỗi dịp Rằm tháng Giêng, nhiều phật tử đến chùa dùng bột châu sa hoặc thần sa xoa lên bia ký rồi đặt giấy lên mặt đá để in lại chữ cổ cầu may mắn, bình an. Tập tục này đã tồn tại từ rất lâu, người dân tin rằng giữ được dấu in sẽ gặp thuận lợi trong cuộc sống và làm ăn.
Chùa Linh Sơn được xây dựng năm 1913 tại làng chài Hải Giang trên bán đảo Phương Mai, nằm phía đông đầm Thị Nại, sau đó dời về thôn Hội Thành. Qua hơn một thế kỷ và nhiều lần sửa chữa, chùa vẫn giữ nét kiến trúc Phật giáo miền Trung với mái ngói cong, nền cao và không gian hướng biển.
Người dân địa phương quen gọi nơi đây là chùa Phật lồi, gắn với sự tích pho tượng "trồi lên" từ lòng đất. Theo lời kể của các bậc cao niên, nhiều đời trước, một ngư dân trong lúc làm ruộng gần bàu nước đã phát hiện pho tượng nhô lên khỏi mặt đất. Thấy hình dáng giống tượng Phật ngồi thiền, dân làng đưa về lập chùa thờ tự. Từ đó, cái tên "Phật lồi" được truyền miệng đến nay.
Trong cuốn Nước non Bình Định, tác giả Quách Tấn từng nhắc đến ngôi chùa này. Ông mô tả dưới chân núi Hòn Mai có bàu nước ngọt lớn cùng ngôi chùa cổ thờ pho tượng đá xanh lớn bằng người thật, được dân làng phát hiện bên mép bàu.
Pho tượng không chỉ mang giá trị khảo cổ mà còn gắn chặt với đời sống tâm linh của ngư dân Hải Giang. Trước mỗi chuyến ra khơi, nhiều người đến chùa thắp hương cầu biển yên, ghe đầy cá. Với cư dân miền biển, pho tượng là chỗ dựa tinh thần giữa những chuyến đánh bắt đầy rủi ro.
Ông Huỳnh Văn Lưu, 81 tuổi, cho biết từ thời cha ông, người dân đã xem Phật lồi như vị thần bảo hộ làng biển. Nhà nào gặp chuyện không may hay làm ăn thất bát cũng lên chùa cầu khấn. Người đi biển tin rằng được phù hộ thì sóng yên, ghe thuyền trở về an toàn.
Cùng với sự linh thiêng, pho tượng còn gắn với nhiều giai thoại huyền bí. Người già trong làng thường nói vui: "Đố ai đem được tượng Phật lồi ra khỏi làng chài này".
Theo lời kể, khoảng năm 1980 từng có nhóm người từ nơi khác đến định lấy trộm tượng. Tuy nhiên, khi vừa chạm vào, một số người bất ngờ tê cứng chân tay, hoảng loạn bỏ chạy.
Mười chín năm sau, một nhóm săn đồ cổ tiếp tục phá khóa chánh điện để mang tượng đi bán. Nhưng khi khiêng được vài mét, pho tượng bỗng nặng bất thường, nhiều người hợp sức vẫn không thể di chuyển thêm.
Năm 2000, một nhóm thanh niên nghe đồn tượng làm bằng "đồng đen" nên mang búa tới đập phá để bán phế liệu. Sau khi làm vỡ phần đầu, họ phát hiện tượng chỉ là đá xanh nên bỏ đi.
Sáng hôm sau, người dân phát hiện pho tượng nằm bên hông chùa, phần đầu gãy lìa. Sau đó, tượng được đưa trở lại chánh điện và gắn lại bằng xi măng như hiện nay.
Dù bị hư hại, pho tượng vẫn được người dân gìn giữ cẩn thận suốt nhiều năm. Với cư dân miền biển, việc tượng không thể bị mang đi nơi khác là minh chứng cho sự linh thiêng của Phật lồi. Không chỉ là hiện vật quý của văn hóa Chămpa, pho tượng còn gắn với niềm tin, ký ức và hy vọng của nhiều thế hệ ngư dân ven biển miền Trung.
