Ra đời từ năm 1813, Kiêu hãnh và Định kiến được xem là một trong những cuốn tiểu thuyết vĩ đại nhất trong lịch sử văn học thế giới. Mới đây, tờ Guardian đã xếp Kiêu hãnh và Định kiến vào top 100 cuốn tiểu thuyết vĩ đại nhất mọi thời đại.
Hơn hai thế kỷ trôi qua, câu chuyện về Elizabeth Bennet và Fitzwilliam Darcy vẫn được tái bản liên tục, được đưa vào chương trình giảng dạy tại nhiều trường đại học, đồng thời trở thành nguồn cảm hứng cho hàng chục bộ phim, vở kịch và tác phẩm chuyển thể hiện đại.
Sức sống bền bỉ ấy không chỉ đến từ một chuyện tình lãng mạn kinh điển mà còn nằm ở những giá trị nhân văn, những vấn đề xã hội và những suy ngẫm về con người vẫn còn nguyên tính thời sự cho đến ngày nay.
Từ câu chuyện tình yêu kinh điển
Trung tâm của Kiêu hãnh và Định kiến là câu chuyện tình yêu giữa Elizabeth Bennet và Fitzwilliam Darcy. Elizabeth là cô gái thông minh, độc lập, sắc sảo và luôn giữ quan điểm riêng. Trong khi đó, Darcy là một quý ông giàu có, xuất thân danh giá nhưng mang vẻ ngoài lạnh lùng, kiêu ngạo.
Cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa họ diễn ra không mấy tốt đẹp. Elizabeth cho rằng, Darcy là người ngạo mạn, coi thường người khác. Ngược lại, Darcy cũng bị chi phối bởi những định kiến giai cấp và những chuẩn mực xã hội đương thời.
Tuy nhiên, thông qua hàng loạt biến cố, hiểu lầm và những lần nhìn lại chính bản thân mình, cả hai dần nhận ra những đánh giá ban đầu của họ không hoàn toàn chính xác. Hành trình từ định kiến đến thấu hiểu, từ tự ái đến trưởng thành đã tạo nên một trong những chuyện tình nổi tiếng nhất lịch sử văn học.
Điều đặc biệt là Jane Austen không xây dựng những nhân vật hoàn hảo. Elizabeth đôi khi quá tự tin vào nhận định của bản thân, còn Darcy phải học cách vượt qua lòng kiêu hãnh và những rào cản xuất thân. Chính những khuyết điểm đó khiến các nhân vật trở nên chân thực và gần gũi với độc giả qua nhiều thế hệ.
Bức tranh xã hội Anh đầu thế kỷ XIX
Nếu chỉ nhìn bề ngoài, Kiêu hãnh và Định kiến có thể được xem là một cuốn tiểu thuyết tình cảm. Tuy nhiên, ẩn sau câu chuyện tình yêu ấy là bức tranh sắc nét về xã hội Anh đầu thế kỷ XIX.
Thông qua gia đình Bennet và các nhân vật xung quanh, Jane Austen phản ánh những áp lực hôn nhân, sự phân chia giai cấp, khoảng cách giàu nghèo và vị thế hạn chế của phụ nữ trong xã hội thời bấy giờ.
Ở thời đại của Austen, phụ nữ gần như không có nhiều cơ hội tự quyết định tương lai. Hôn nhân thường được xem là con đường bảo đảm sự ổn định về tài chính và địa vị xã hội. Vì vậy, việc Elizabeth Bennet từ chối những cuộc hôn nhân không có tình yêu được xem là một quan điểm tiến bộ và táo bạo.
Nhiều học giả cho rằng Elizabeth Bennet là một trong những hình tượng nữ chính hiện đại đầu tiên của văn học thế giới. Cô không chấp nhận đánh đổi hạnh phúc cá nhân để chạy theo địa vị hay tiền bạc. Thay vào đó, Elizabeth luôn bảo vệ quyền được lựa chọn cuộc sống theo cách mình mong muốn.
Hành trình ra đời của một kiệt tác
Ít ai biết rằng trước khi trở thành một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất thế giới, Kiêu hãnh và Định kiến từng bị từ chối xuất bản.
Jane Austen bắt đầu viết tác phẩm vào năm 1796 khi bà mới khoảng 20 tuổi. Bản thảo đầu tiên mang tên First Impressions (Ấn tượng đầu tiên). Tuy nhiên, nhiều nhà xuất bản khi đó không mặn mà với tác phẩm của một nữ tác giả trẻ tuổi.
Không từ bỏ, Austen tiếp tục chỉnh sửa bản thảo trong nhiều năm. Đến năm 1813, cuốn sách chính thức được xuất bản với nhan đề Pride and Prejudice (Kiêu hãnh và Định kiến).
Ngay sau khi ra mắt, tác phẩm nhận được nhiều lời khen ngợi từ độc giả và giới phê bình. Điều thú vị là cuốn sách ban đầu được phát hành dưới dòng chữ đơn giản “By a Lady” (Do một quý cô viết) thay vì ghi tên Jane Austen.
Chỉ sau khi bà qua đời vào năm 1817, công chúng mới biết rõ tác giả thực sự đứng sau cuốn tiểu thuyết nổi tiếng này.
Jane Austen và cuộc cách mạng trong văn học
Jane Austen sinh năm 1775 tại Hampshire, Anh. Bà được xem là một trong những nhà văn có ảnh hưởng lớn nhất lịch sử văn học Anh.
Không giống nhiều tác giả cùng thời thường viết về chiến tranh, chính trị hay những cuộc phiêu lưu lớn lao, Austen tập trung vào đời sống thường nhật. Bà quan sát kỹ những mối quan hệ gia đình, các quy tắc xã hội, những áp lực hôn nhân và sự bất bình đẳng giới.
Chính sự tập trung vào những điều tưởng như nhỏ bé đó lại giúp tác phẩm của bà trở nên gần gũi và vượt thời gian. Giới học thuật hiện đại đánh giá Jane Austen là một trong những người góp phần định hình tiểu thuyết hiện thực tâm lý. Thay vì tạo ra những nhân vật anh hùng lý tưởng, bà xây dựng những con người bình thường với đầy đủ ưu điểm và khuyết điểm.
Khả năng phân tích tâm lý nhân vật tinh tế đã giúp Austen trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ nhà văn sau này.
Điều khiến thế giới vẫn yêu mến Kiêu hãnh và Định kiến sau hơn 200 năm
Ngay từ thế kỷ XIX, nhà văn và nhà phê bình nổi tiếng Sir Walter Scott đã dành nhiều lời khen cho Jane Austen. Ông cho rằng bà sở hữu tài năng đặc biệt trong việc khắc họa đời sống con người và biến những câu chuyện bình dị trở nên hấp dẫn.
Sau này, nhà phê bình George Saintsbury gọi Kiêu hãnh và Định kiến là “cuốn tiểu thuyết gần như hoàn hảo”. Trong khi đó, nhà văn Virginia Woolf đánh giá Austen có khả năng nhìn thấu bản chất con người bằng sự tinh tế hiếm thấy.
Theo nhiều học giả, sức sống lâu bền của tác phẩm nằm ở những chủ đề mang tính phổ quát và vẫn luôn thời sự. Con người ở bất kỳ thời đại nào cũng có thể bắt gặp chính mình trong những định kiến, sự tự ái, những hiểu lầm hoặc nhu cầu được yêu thương và thấu hiểu.
Bên cạnh đó, tác phẩm còn đặt ra những câu hỏi vẫn còn nguyên giá trị trong xã hội hiện đại: “Làm thế nào để vượt qua định kiến?”, “Điều gì tạo nên một cuộc hôn nhân hạnh phúc?” , “Liệu địa vị xã hội có thể quyết định giá trị của một con người?”. Đó là những vấn đề chưa bao giờ trở nên lỗi thời.
Một biểu tượng bất tử của văn học thế giới
Hơn 200 năm sau ngày xuất bản, Kiêu hãnh và Định kiến vẫn liên tục xuất hiện trong danh sách những cuốn tiểu thuyết hay nhất mọi thời đại. Tác phẩm được chuyển thể thành phim điện ảnh, phim truyền hình, sân khấu và nhiều phiên bản hiện đại trên khắp thế giới.
Câu chuyện của Elizabeth Bennet và Darcy đã vượt xa khuôn khổ của một cuốn tiểu thuyết tình yêu để trở thành biểu tượng văn hóa toàn cầu. Những thông điệp về sự trưởng thành, lòng bao dung, khả năng nhìn nhận bản thân và khát vọng sống đúng với giá trị của mình vẫn truyền cảm hứng cho hàng triệu độc giả.
Đó chính là lý do khiến Kiêu hãnh và Định kiến vẫn không ngừng được đọc, được nhắc đến và được yêu mến sau hơn 200 năm. Đây không chỉ là câu chuyện về tình yêu, mà còn là câu chuyện về hành trình con người vượt qua những định kiến để tìm thấy phiên bản tốt đẹp hơn của chính mình.
Chiều 20/7, Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM (HTV) tổ chức lễ công bố cuộc thi Chuông vàng vọng cổ lần thứ 21 năm 2026.
Tham dự chương trình có ông Lê Văn Minh, Tổng giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TPHCM, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM; bà Đinh Thị Thanh Thủy, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM; cùng các nghệ sĩ cải lương, khách mời và 32 thí sinh góp mặt ở vòng Tuyển chọn của cuộc thi.
Ra đời từ năm 2006, Chuông vàng vọng cổ là một trong những sân chơi uy tín dành cho người yêu nghệ thuật đờn ca tài tử, cải lương. Sau 20 mùa tổ chức, cuộc thi đã phát hiện và chắp cánh cho nhiều nghệ sĩ trẻ, góp phần bổ sung lực lượng kế cận cho sân khấu cải lương.
Phát biểu tại lễ công bố, bà Diệp Bửu Chi, Phó Tổng Giám đốc Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM, cho biết, cuộc thi không chỉ là nơi tìm kiếm những giọng ca mới mà còn là hành trình gìn giữ và lan tỏa các giá trị của nghệ thuật truyền thống.
"Chuông vàng vọng cổ tự hào là bệ phóng nâng đỡ nhiều "viên ngọc thô" trở thành Nghệ sĩ ưu tú, Nghệ sĩ nhân dân trên khắp cả nước. Bước vào mùa giải thứ 21, chúng tôi ý thức rằng gìn giữ giá trị truyền thống là trách nhiệm, đồng thời cũng nhận thấy cần không ngừng đổi mới để cuộc thi đến gần hơn với công chúng hôm nay, đặc biệt là thế hệ trẻ", bà Diệp Bửu Chi chia sẻ.
Theo ban tổ chức, trong bối cảnh mới, cuộc thi đặt mục tiêu "tiếp bước tương lai" để nghệ thuật cải lương tiếp tục được gìn giữ và phát triển. Điều quan trọng không chỉ là phát hiện tài năng mới mà còn kết nối, lan tỏa tình yêu nghệ thuật truyền thống đến khán giả trẻ.
Gửi gắm kỳ vọng đến các thí sinh, bà Diệp Bửu Chi nhắn nhủ: "Các bạn là những người sẽ viết tiếp trang sử mới cho nghệ thuật cải lương. Hãy tự tin tỏa sáng và ca hát bằng tất cả niềm tự hào của những người giữ hồn cốt dân tộc".
Cũng tại lễ công bố, 32 thí sinh góp mặt ở vòng tuyển chọn đã có màn ra mắt ấn tượng. Các thí sinh có độ tuổi từ 16 đến 35, đến từ nhiều tỉnh, thành trên cả nước và theo đuổi những nghề nghiệp khác nhau như giáo viên, kinh doanh tự do, môi giới bất động sản, sinh viên... Tất cả đều gặp nhau ở niềm đam mê với nghệ thuật cải lương và mong muốn được thử sức trên sân khấu.
Chia sẻ bên lề họp báo, NSND Thanh Tuấn - người từng có nhiều năm gắn bó với vai trò giám khảo cuộc thi - bày tỏ xúc động khi năm nay số lượng thí sinh đăng ký từ vòng sơ tuyển cao hơn so với các năm trước.
"Mùa thứ 21 này ban tổ chức cũng có nhiều đổi mới để cuộc thi phong phú hơn, tạo điều kiện cho tất cả khán thính giả trong và ngoài nước được thưởng thức những tiết mục đậm đà bản sắc quê hương, qua đó góp phần giữ lửa, để nghệ thuật cải lương tiếp tục tồn tại và phát triển bền vững.
Dù không còn ngồi ghế giám khảo nữa nhưng mùa giải nào tôi cũng sắp xếp thời gian theo dõi phần thi ở các vòng chung kết, chung kết xếp hạng của các thí sinh", NSND Thanh Tuấn chia sẻ.
Chung kết xếp hạng cuộc thi sẽ diễn ra ngày 27/9. Quán quân nhận giải thưởng trị giá 150 triệu đồng, cùng giấy chứng nhận, cúp và quà lưu niệm. Bên cạnh đó còn có các giải Chuông bạc (80 triệu đồng), Chuông đồng (50 triệu đồng) cùng nhiều giải thưởng khác.
Năm nay, cuộc thi có chủ đề "Nơi truyền lửa đam mê". Sau vòng sơ tuyển diễn ra hồi tháng 5, 32 thí sinh bước vào vòng tuyển chọn được ghi hình vào thời gian tới.
Top 9 thí sinh xuất sắc nhất ở vòng tuyển chọn sẽ cùng tranh tài ở các vòng chung kết và chung kết xếp hạng, diễn ra trong tháng 9. Các thí sinh sẽ lần lượt thể hiện tài năng qua các phần thi: trình bày tiết mục tự chọn; thi 1 bài ca vọng cổ 4 câu, nội dung ca ngợi quê hương của chính thí sinh dự thi; thi diễn một trích đoạn cải lương xã hội do BTC quy định.
Riêng vòng chung kết xếp hạng, thí sinh sẽ ca, diễn một trích đoạn cải lương cổ trang, có sự hỗ trợ của các nghệ sĩ chuyên nghiệp, được dàn dựng hoành tráng và ca một bài vọng cổ mới.
Giám khảo chính vòng chung kết xếp hạng là NSND Phượng Loan và NSND Trọng Phúc. Mỗi đêm thi sẽ bổ sung thêm một giám khảo khách mời là nhạc sĩ Kiều Tấn, NSND Hữu Quốc, NSND Quế Trân và đạo diễn Kim Phương.
Bên cạnh các vòng thi chuyên môn, thí sinh sẽ tham gia nhiều hoạt động cộng đồng xuyên suốt cuộc thi, như giao lưu với sinh viên Trường Đại học Cảnh sát nhân dân, chiến sĩ Trung đoàn Gia Định, đồng thời gặp gỡ, học hỏi các nghệ sĩ tiền bối và trau dồi kỹ năng nghề nghiệp tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang.
Ngày 22-5, tại TP.HCM, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử tổ chức hội nghị phổ biến Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, công bố sáng kiến “Chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng” và ra mắt Cổng thông tin điện tử và cơ sở dữ liệu về nhà sáng tạo nội dung số và quảng cáo trực tuyến Việt Nam.
Hội nghị phổ biến, giới thiệu nội dung bộ quy tắc, đồng thời là diễn đàn để cơ quan quản lý, nền tảng số, doanh nghiệp, nhà sáng tạo nội dung… trao đổi, thảo luận về cách thức áp dụng bộ quy tắc vào thực tiễn, từng bước hình thành các chuẩn mực ứng xử phù hợp với bối cảnh phát triển xã hội số và chuyển đổi số quốc gia.
Ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử - nhấn mạnh bộ quy tắc ứng xử này có cơ chế về việc hạn chế hợp tác với những nghệ sĩ, KOL, những người có sức ảnh hưởng vi phạm bộ quy tắc ứng xử.
“Nói rộng ra là vi phạm pháp luật hoặc chuẩn mực đạo đức xã hội. Cơ chế này tương tự như sáng kiến whitelist (danh sách trắng) và blacklist (danh sách đen) đang triển khai.
Khi xảy ra việc có liên quan đến nghệ sĩ, KOL, chúng tôi cùng Cục Nghệ thuật biểu diễn thảo luận, thống nhất, khuyến nghị cân nhắc không hợp tác trong một khoảng thời gian nhất định”, ông Tự Do cho biết.
Theo ông, bộ quy tắc ứng xử và sáng kiến không phải là quy định bắt buộc mà trên tinh thần tự nguyện, đồng hành, cam kết thực hiện.
“Tôi tin rằng các anh chị chung tay xây dựng môi trường văn hóa trên mạng chắc chắn sẽ ủng hộ để thực hiện. Từ đó gửi thông điệp mạnh mẽ đến các KOL, nghệ sĩ rằng: nếu như họ có những hành vi lệch chuẩn và nặng hơn là những hành vi vi phạm pháp luật thì không thể hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn trong một khoảng thời gian nhất định”, Cục trưởng Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử thông tin thêm.
Dự kiến danh sách người nổi tiếng vi phạm sẽ được công bố trên Cổng thông tin nhà sáng tạo nội dung Việt Nam do Cục triển khai, dự kiến hoạt động từ đầu tháng 6.
Phát biểu tại hội nghị, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Nguyễn Ngọc Hồi chia sẻ sở có kế hoạch triển khai bộ quy tắc vào đầu tháng 6 tới, đồng thời làm rõ hơn và đậm hơn các nội dung liên quan đến bộ quy tắc này.
Ông đề xuất các sở cùng ra khuyến nghị những quy định trong bộ quy tắc tạo nên hệ thống trong cả nước.
Hiện Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM phối hợp cùng các cơ quan an ninh lập các danh sách trắng, đen. Và công bố cả "danh sách xanh", tập hợp những người nổi tiếng tham dự các sự kiện lớn của thành phố, mời họ làm đối tác truyền thông, để quảng bá các hoạt động ý nghĩa đến với đông đảo người dân, để “phủ xanh” không gian mạng.
Theo Variety, Netflix phát hành trailer đầu tiên cho series sắp ra mắt Little House on the Prairie (Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên).
Được chuyển thể từ loạt sách của nhà văn Laura Ingalls Wilder - dựa trên chính tuổi thơ của bà và được xuất bản trong giai đoạn 1932-1943, với cuốn cuối ra mắt năm 1971 sau khi bà qua đời - bộ phim theo chân gia đình Ingalls khi họ bắt đầu cuộc sống mới tại vùng nông thôn Minnesota. Series sẽ chính thức lên sóng trên Netflix vào ngày 9-7.
Teaser được dẫn chuyện bởi Laura (Alice Halsey), với lời kể: "Ngày xửa ngày xưa, Ma và Pa, cùng Mary và Laura rời khu rừng Big Woods ở Wisconsin và chuyển đến thảo nguyên. Một cuộc sống mới đang chờ đợi họ.
Mỗi ngày, mỗi đêm đều là một cuộc phiêu lưu. Và dù họ hoàn toàn cô độc, nhỏ bé giữa bầu trời và những vì sao, họ vẫn hạnh phúc. Bởi họ là một gia đình và họ luôn ở bên nhau".
Trailer Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên
Phần giới thiệu chính thức của Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên mô tả: “Một phần là câu chuyện gia đình đầy hy vọng, một phần là sử thi sinh tồn, và một phần là câu chuyện khởi nguyên của miền Viễn Tây nước Mỹ.
Bản chuyển thể mới mẻ từ loạt sách bán tự truyện kinh điển của nhà văn Laura Ingalls Wilder mang đến góc nhìn đa chiều về những thử thách và chiến thắng của những con người góp phần định hình vùng biên cương".
Dàn đạo diễn gồm Sarah Adina Smith, Julie Anne Robinson, Kat Candler, Erica Tremblay và Sydney Freeland. Series do CBS Studios và Anonymous Content sản xuất.
Nhà sản xuất điều hành Rebecca Sonnenshine chia sẻ: "Tôi vô cùng hào hứng với dàn diễn viên xuất sắc mà chúng tôi đã quy tụ. Mỗi người đều mang đến một màu sắc riêng cho thế giới Little House và sẽ giúp câu chuyện này sống lại với một thế hệ khán giả hoàn toàn mới".
Tuy nhiên câu hỏi lớn vẫn xoay quanh các ngôi sao bản gốc năm 1974: liệu có ai trở lại? Michael Landon cùng các bạn diễn Katherine MacGregor, Richard Bull và Victor French đều đã qua đời. Nhiều gương mặt còn lại vẫn chưa có sự xác nhận nào.
Dean Butler (vai Almanzo Wilder trong bản gốc của Đài NBC) thẳng thắn nhận định phiên bản của Netflix sẽ đối mặt với thử thách không nhỏ: "Rất khó để tạo ra một tác phẩm chạm đến trái tim khán giả theo cách mà bản gốc đã làm".
Chính phong cách kể chuyện giàu tính cá nhân, gần gũi và giàu cảm xúc của Michael Landon (vai Charles Ingalls trong bản gốc) đã tạo nên dấu ấn đặc biệt - điều mà bất kỳ phiên bản mới nào cũng khó có thể lặp lại.
