Không khí tuyển sinh lớp 10 năm nay mang nhiều dấu ấn đặc biệt khi diễn ra trong bối cảnh nhiều địa phương hoàn tất quá trình sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính.
Sự thay đổi về quy mô dân số học đường, mạng lưới trường lớp và cách tổ chức tuyển sinh đang tạo nên những bức tranh mới của giáo dục phổ thông ở nhiều tỉnh, thành.
Điểm dễ nhận thấy nhất của mùa tuyển sinh năm nay là số lượng học sinh lớp 9 tăng cao tại hàng loạt tỉnh, thành.
Tại khu vực Đồng bằng Bắc Bộ, Hưng Yên là địa phương đáng chú ý khi sau sáp nhập vẫn duy trì tỷ lệ tuyển sinh lớp 10 THPT công lập ở mức khoảng 70%. Năm học 2026-2027, toàn tỉnh được giao hơn 30.000 chỉ tiêu vào lớp 10 công lập trong khi có tổng số hơn gần 43.000 thí sinh đăng ký dự thi.
Tại Bắc Ninh, theo kế hoạch của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh, sáng 25/5, các điểm thi tổ chức họp cán bộ làm nhiệm vụ, phân công công việc; buổi chiều, thí sinh đến phòng thi để nghe phổ biến quy chế và hoàn tất thủ tục dự thi.
Năm nay, toàn tỉnh có hơn 50.400 học sinh đăng ký dự thi vào 114 cơ sở giáo dục có đào tạo trình độ trung học phổ thông.
Theo phương án tuyển sinh năm học 2026-2027, UBND tỉnh Bắc Ninh phê duyệt cho 60 trường trung học phổ thông công lập tuyển 716 lớp với 31.890 học sinh, chiếm khoảng 60% tổng số học sinh lớp 9 năm học 2025-2026. Khối trường tư thục được tuyển 213 lớp với 9.090 học sinh, chiếm khoảng 16%; số còn lại sẽ học tại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên và trường nghề.
Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh cho biết, về tổng thể, tỉnh đáp ứng khoảng 99% nhu cầu học tiếp trung học phổ thông của học sinh sau tốt nghiệp THCS.
Để bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, UBND tỉnh Bắc Ninh yêu cầu các ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục trong công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân lực, kinh phí và bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn tại các điểm thi.
Tại Quảng Trị, kỳ tuyển sinh lớp 10 năm nay ghi nhận lượng thí sinh tăng gần 5.000 em so với năm trước, ngành giáo dục nỗ lực tổ chức kỳ thi an toàn, nghiêm túc.
Một điểm mới đáng chú ý trong kỳ tuyển sinh năm nay là môn tiếng Anh thi vào các trường chuyên sẽ bao gồm cả kỹ năng nói nhằm đánh giá toàn diện năng lực ngoại ngữ của học sinh theo định hướng phát triển năng lực của Chương trình Giáo dục phổ thông mới.
Không chỉ các tỉnh sau sáp nhập, nhiều địa phương khác cũng ghi nhận tốc độ gia tăng học sinh cơ học nhanh, nhất là tại các đô thị, khu vực ven đô và địa bàn phát triển dân cư mạnh.
Trong khi đó, Nghệ An tiếp tục nằm trong nhóm địa phương có quy mô tuyển sinh lớn nhất cả nước. Năm học 2026-2027, Nghệ An có khoảng 53.000 thí sinh dự thi vào lớp 10, tổ chức tại 75 điểm thi với 2.168 phòng thi.
So với năm trước, kỳ thi có một số thay đổi như dừng tuyển sinh các lớp tiên tiến; không thực hiện đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng sau khi thi; tăng chỉ tiêu ở các trường có số lượng học sinh dự thi tăng cao.
Về nguyện vọng, học sinh đăng ký 2 nguyện vọng vào trường THPT công lập. Đối với các trường ngoài công lập, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên và trung tâm giáo dục thường xuyên, thí sinh được đăng ký tối đa 4 nguyện vọng.
Theo các chuyên gia giáo dục, việc số học sinh tăng nhanh khiến kỳ thi lớp 10 ở nhiều nơi ngày càng cạnh tranh, đặc biệt tại các trường THPT công lập có chất lượng đầu vào cao.
Trái với áp lực cạnh tranh gay gắt tại nhiều đô thị lớn, các tỉnh miền núi phía Bắc tiếp tục duy trì tỷ lệ tuyển sinh công lập ở mức khá cao.
Lai Châu hiện là một trong những địa phương có tỷ lệ học sinh vào lớp 10 công lập cao nhất cả nước, đạt khoảng 80,8%.
Tại Điện Biên, ngành giáo dục tuyển gần 9.000 học sinh lớp 10 trên tổng số hơn 12.400 học sinh lớp 9 toàn tỉnh, tương đương khoảng 72,2%, đã bao gồm học sinh theo học chương trình giáo dục thường xuyên.
Năm nay, tuyển sinh lớp 10 không đơn thuần là cuộc cạnh tranh vào trường công lập, mà còn phản ánh quá trình tái cấu trúc mạng lưới giáo dục tại nhiều địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Việc phân bổ chỉ tiêu, quy hoạch trường lớp và điều tiết học sinh giữa các khu vực đang được nhiều tỉnh, thành tính toán lại để phù hợp với quy mô dân số mới.
Theo kế hoạch trong những ngày tới, nhiều địa phương khác trên cả nước sẽ tiếp tục bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 – kỳ thi được đánh giá ngày càng có tính cạnh tranh cao ở nhiều nơi.
Nếu thời tiết thuận lợi, tối 17/7 sẽ là dịp hiếm có để người yêu thiên văn chiêm ngưỡng một trong những khung cảnh đẹp nhất của bầu trời đầu tháng âm lịch: trăng lưỡi liềm non "sánh vai" cùng Sao Kim – hành tinh rực rỡ nhất trên bầu trời đêm.
Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), đây là hiện tượng giao hội giữa Mặt Trăng và Sao Kim, hứa hẹn tạo nên màn trình diễn đầy ấn tượng ngay sau khi hoàng hôn buông xuống.
Lần này, Mặt Trăng mới chỉ bước sang ngày thứ ba của chu kỳ mới nên hiện lên như một mảnh lưỡi liềm mỏng manh. Ngay bên cạnh là Sao Kim với ánh sáng trắng nổi bật, chỉ đứng sau Mặt Trời và Mặt Trăng về độ sáng khi quan sát từ Trái Đất. Theo góc nhìn của người quan sát, hai thiên thể sẽ tiến đến rất gần nhau trong hiện tượng thiên văn gọi là appulse (tiếp cận biểu kiến), tạo cảm giác như đang "kề vai" trên bầu trời.
Tại Hà Nội, khoảng 19h, khi bầu trời bắt đầu chuyển sang màu xanh sẫm, Mặt Trăng và Sao Kim sẽ xuất hiện ở hướng Tây, ở độ cao khoảng 31 độ so với đường chân trời. Đến sau 21h, cả hai sẽ lần lượt lặn xuống, khép lại màn "hội ngộ" kéo dài khoảng hai giờ.
Điểm nhấn của hiện tượng là Sao Kim sẽ tỏa sáng với độ sáng biểu kiến khoảng -4,1, nổi bật bên cạnh mảnh trăng non mỏng như nét cọ, tạo nên bức tranh thiên văn vừa rực rỡ vừa lãng mạn. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để ghi lại những bức ảnh phong cảnh kết hợp với bầu trời đêm, đặc biệt tại các khu vực có đường chân trời rộng và ít ô nhiễm ánh sáng.
Theo HAS, người dân không cần sử dụng kính thiên văn để theo dõi hiện tượng này. Chỉ cần tìm một địa điểm thông thoáng, hướng về phía Tây và bầu trời không bị mây che phủ, bạn hoàn toàn có thể chiêm ngưỡng bằng mắt thường hoặc qua một chiếc ống nhòm, tận hưởng khoảnh khắc "gặp gỡ" của hai thiên thể sáng nhất bầu trời đêm.
Trong lịch sử âm nhạc thế giới, không thiếu những thiên tài sở hữu khả năng đặc biệt. Tuy nhiên, câu chuyện của Hound Dog Taylor vẫn luôn được nhắc đến như một trong những trường hợp kỳ lạ nhất. Ông không phải nghệ sĩ được đào tạo bài bản, cũng không được xem là bậc thầy kỹ thuật guitar. Nhưng người đàn ông sinh ra với 12 ngón tay ấy lại tạo nên thứ âm thanh khiến hàng triệu người mê đắm.
Hound Dog Taylor tên thật là Theodore Roosevelt Taylor, sinh tại bang Mississippi, Mỹ vào năm 1915. Ngay từ khi chào đời, ông đã mang trên mình một đặc điểm hiếm gặp mang tên đa ngón (polydactyly), khiến mỗi bàn tay có tới 6 ngón thay vì 5 như bình thường.
Trong nhiều năm, đôi bàn tay dị biệt khiến ông trở nên nổi bật giữa đám đông. Thế nhưng điều ít ai ngờ là chính đặc điểm này về sau lại trở thành một phần trong huyền thoại âm nhạc của ông.
Taylor bắt đầu chơi guitar khi khoảng 20 tuổi. Sau khi chuyển đến Chicago vào những năm 1940, ông rong ruổi biểu diễn ở các quán bar nhỏ, khu chợ ngoài trời và những tụ điểm âm nhạc bình dân. Không có ngoại hình hào nhoáng hay kỹ thuật cầu kỳ, thứ giúp ông chinh phục khán giả là phong cách chơi guitar slide đầy hoang dã, mạnh mẽ và giàu cảm xúc.
Nhiều người tin rằng ngón tay thừa đã góp phần tạo nên cách đặt tay và xử lý dây đàn rất riêng của ông. Dù các nhà nghiên cứu âm nhạc cho rằng không thể khẳng định hoàn toàn mối liên hệ giữa ngón tay thứ sáu và kỹ thuật chơi đàn, hình ảnh đôi bàn tay đặc biệt vẫn trở thành biểu tượng gắn liền với tên tuổi Hound Dog Taylor.
Điều thú vị là các ngón tay thừa của ông không phát triển hoàn chỉnh như những ngón còn lại. Theo nhiều tài liệu tiểu sử, một trong các ngón thừa ở bàn tay phải thậm chí đã bị ông tự cắt bỏ trong một lần say rượu. Dẫu vậy, hình ảnh người nghệ sĩ "11 ngón tay" vẫn tiếp tục trở thành đề tài bàn tán trong giới yêu nhạc blues suốt nhiều thập kỷ.
Nếu chỉ xét về kỹ thuật, Hound Dog Taylor không được xếp vào hàng những nghệ sĩ guitar xuất sắc nhất nước Mỹ. Thế nhưng điều làm nên sự khác biệt của ông lại nằm ở cảm xúc. Những tiếng đàn thô ráp, tiếng slide guitar rít lên đầy bản năng cùng nguồn năng lượng bùng nổ trên sân khấu đã tạo ra dấu ấn mà không ai có thể sao chép.
Một nhà phê bình từng nhận xét rằng Taylor có thể không chơi được nhiều thứ, nhưng những gì ông chơi đều mang đậm dấu ấn cá nhân. Chính ông cũng từng tự trào về khả năng của mình bằng câu nói nổi tiếng: "Tôi có thể không chơi guitar thật giỏi, nhưng tôi biết cách khiến nó trở nên tuyệt vời."
Đầu thập niên 1970, tài năng của Hound Dog Taylor được phát hiện rộng rãi khi ông trở thành nghệ sĩ đầu tiên ký hợp đồng với hãng đĩa Alligator Records. Chỉ trong vài năm ngắn ngủi trước khi qua đời vì ung thư phổi năm 1975, ông đã để lại loạt bản thu âm có sức ảnh hưởng lớn đối với dòng blues và blues rock.
Gần nửa thế kỷ sau ngày mất, Hound Dog Taylor vẫn được xem là biểu tượng đặc biệt của âm nhạc Mỹ. Câu chuyện về người đàn ông sinh ra với 12 ngón tay nhưng biến sự khác biệt thành dấu ấn nghệ thuật độc nhất tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ.
Đôi khi, điều khiến một con người trở nên phi thường không nằm ở việc họ giống mọi người, mà ở cách họ biến sự khác biệt của mình thành điều không ai có thể thay thế.
Ngày 24/4, tại kỳ họp chuyên đề thứ 2 HĐND tỉnh Gia Lai khóa XIII, nhiệm kỳ 2026 – 2031, các đại biểu biểu quyết thông qua 52 nội dung quan trọng, trên nhiều lĩnh vực then chốt, gắn trực tiếp với việc hoàn thiện thể chế, phân bổ nguồn lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ cho học sinh, sinh viên của xã Nhơn Châu đang học tập tại các trường THPT, cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh là một trong những nội dung đã được thông qua tại kỳ họp này.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai, xã đảo Nhơn Châu, người dân quen gọi là Cù Lao Xanh – là đơn vị hành chính cấp xã duy nhất của tỉnh Gia Lai nằm trên biển. Đảo có vị trí chiến lược đặc biệt về quốc phòng – an ninh, đồng thời là ngư trường quen thuộc của hàng trăm hộ gia đình ngư dân.
Do đặc thù về vị trí địa lý, trên đảo hiện không có trường THPT, cũng không có cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Vì vậy, khi học hết lớp 9, nếu muốn tiếp tục theo con đường học vấn, các em học sinh phải xa gia đình, vượt biển vào đất liền để theo học. Việc di chuyển từ đảo vào đất liền ở Quy Nhơn bằng thuyền, ca nô… tốn kém chi phí (hiện nay ca nô đi từ đảo sang đất liền 150.000 đồng/người/lượt với thời gian khoảng 20-30 phút; đò ngang 50.000 đồng/người/lượt với thời gian khoảng 3,5 tiếng); đó là chưa kể thời tiết biển động, đảo cô lập.
Trình bày tai kỳ họp, ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai, nêu rõ: "Do đặc thù xã đảo, học sinh ở Nhơn Châu gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt, học tập. Với nhiều gia đình ngư dân ở đây, chi phí cho con theo học tại đất liền là gánh nặng lớn, không ít học sinh phải gác lại ước mơ tới trường sau khi học hết lớp 9, ở lại đảo tiếp nối nghề biển của cha ông. Từ thực tế đó đã đặt ra bài toán cấp thiết là cần phải có chính sách đặc thù hỗ trợ cho học sinh ở hải đảo, gia tăng cơ hội tiếp cận cơ hội giáo dục cho học sinh ở khu vực này.
"Trước đó, tỉnh Bình Định (trước sáp nhập) đã ban hành 2 Nghị quyết để hỗ trợ học sinh ở xã đảo Nhơn Châu. Sau khi tỉnh Bình Định và tỉnh Gia Lai hợp nhất thành tỉnh Gia Lai mới theo Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội, UBND tỉnh tiếp tục thừa kế, mở rộng và nâng cấp chính sách, trình HĐND tỉnh tại kỳ họp này", ông Nam nêu thêm.
Theo đó, chính sách hỗ trợ này có hiệu lực từ năm học 2026 – 2027 với tổng mức hỗ trợ khoảng 1,43 tỷ đồng/năm học, tăng gần 460 triệu đồng so với 2 nghị quyết trước đây. Nguồn kinh phí hỗ trợ toàn bộ từ ngân sách tỉnh Gia Lai.
Cụ thể, học sinh đang học tại các trường THPT được nhận hỗ trợ đồng thời 4 khoản mỗi tháng với tổng mức hỗ trợ hơn 1,6 triệu đồng/tháng, gồm: 936.000 đồng tiền ăn, 360.000 đồng tiền nhà ở, áp dụng theo mức hỗ trợ học sinh bán trú tại Nghị định 66/2025/NĐ-CP; 150.000 đồng chi phí học tập; 200.000 tiền đò hỗ trợ chi phí đi lại cho các em. Mỗi học sinh được hỗ trợ trong suốt 9 tháng của năm học, riêng học sinh năm cuối cấp được hỗ trợ thêm tháng thứ mười để có đủ thời gian hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai thông tin, hiện có 61 học sinh xã đảo Nhơn Châu đang theo học tại 6 trường THPT trên địa bàn tỉnh, gồm: THPT Quốc học Quy Nhơn, THPT Trưng Vương, THPT Trần Cao Vân, THPT Nguyễn Thái Học, THPT An Lương và THPT Hòa Bình. Dự kiến tổng kinh phí hỗ trợ cho học sinh THPT khoảng 948,5 triệu đồng/năm học.
Cùng với đó, chính sách này còn mở rộng hỗ trợ thêm cho đối tượng là học sinh, sinh viên theo học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Đây là điểm mới khác so với chính sách trước đó. Với nhóm này, nhà nước hỗ trợ toàn bộ học phí theo mức thu thực tế của các cơ sở công lập, đồng thời cấp học bổng chính sách bằng 80% mức lương cơ sở, khoảng 1,8 triệu đồng/tháng. Tiền hỗ trợ đi đò 200.000 đồng/tháng giống học sinh THPT. Thời gian hỗ trợ tối đa 30 tháng đối với sinh viên trình độ cao đẳng và 20 tháng đối với trình độ trung cấp.
