Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng được thành lập quy tụ đội ngũ gần 20 chuyên gia là các phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ uy tín trong lĩnh vực dinh dưỡng, giàu kinh nghiệm công tác tại các bệnh viện và cơ sở y tế lớn trên cả nước.
“Siêu Hội đồng” gồm PGS-TS Nguyễn Lân Hiếu, PGS-TS-BS Lê Thị Minh Hương; TS-BS Lưu Thị Mỹ Thục; ThS-BS CKII Phạm Công Luận; TTƯT- BS Trương Hữu Khanh; TTƯT- BS Đặng Thị Kim Huyên, sẽ sử dụng nền tảng y học chứng cứ để thẩm định các xu hướng dinh dưỡng, giúp cộng đồng phân biệt rõ ràng giữa kiến thức khoa học và các tin đồn thiếu căn cứ.
Phát biểu tại sự kiện ra mắt, BS CKI Trần Thị Minh Nguyệt, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng TP.HCM nêu thực trạng: Chúng ta đang sống trong một thời đại mà việc tiếp cận thông tin sức khỏe trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Người dân thì đang đối mặt với nhiều kinh nghiệm truyền miệng chưa được kiểm chứng hay những trào lưu dinh dưỡng phản khoa học trên mạng xã hội. Mỗi ngày, có rất nhiều video clip của rất nhiều bác sĩ – chưa được xác thực có phải bác sĩ không – mà người dân không có cái gì để kiểm chứng.
Theo BS Trần Thị Minh Nguyệt, việc tiếp cận được nhiều thông tin, đó là một thuận lợi. Song, không đồng nghĩa chúng ta sẽ hiểu đúng các thông tin đó. Do đó, điều cấp thiết hiện nay là chúng ta xây dựng một “màng lọc” khoa học, một nguồn tham chiếu tin cậy để cộng đồng có thể hiểu đúng và áp dụng đúng.
Xuất phát từ thực tế đó, Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng TP.HCM kết hợp cùng các chuyên gia, các bác sĩ tâm huyết thành lập Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng với mong muốn xây dựng một diễn đàn khoa học chính thống, khách quan, sử dụng nền tảng y học chứng cứ để thẩm định các xu hướng dinh dưỡng, giúp cộng đồng phân biệt được rõ ràng giữa kiến thức khoa học và các tin đồn thiếu căn cứ.
“Một nghiên cứu năm 2026 trên hơn 3.500 người Việt có trình độ đại học trở lên cho kết quả 85,5% có thể tìm kiếm thông tin sức khỏe trực tuyến, nhưng 67,3% chưa đủ năng lực đánh giá và áp dụng chính xác vào thực tế”, BS Nguyệt dẫn chứng.
Tình trạng này đặc biệt rõ ở nhóm phụ huynh – những người có nhu cầu tìm hiểu dinh dưỡng cao. Khảo sát Vietnam Digital Mom 2025, có đến 64% bà mẹ thường xuyên đọc blog, website nuôi con, 68% tin vào “review online” và 47% tham khảo các hội nhóm mạng xã hội. Điều này phản ánh sức mạnh truyền thông số, song cũng là khởi đầu của nhiều trào lưu dinh dưỡng phi khoa học hoặc chưa kiểm chứng, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.
Cũng theo BS Trần Thị Minh Nguyệt, kiến thức khoa học chỉ thực sự có giá trị khi được truyền tải theo cách mà cộng đồng có thể hiểu, tiếp cận, thực hành và áp dụng vào đời sống hằng ngày.
Chính vì vậy, Hội đồng sẽ vận hành theo công thức hai tầng chuyên môn. Nhóm thứ nhất là nhóm cố vấn chuyên môn gồm các bác sĩ đầu ngành, chịu trách nhiệm đảm bảo tính chính xác của thông tin. Nhóm thứ hai là nhóm các bác sĩ đồng hành, đảm nhiệm việc chuyển hóa các nội dung khoa học thành những thông tin gần gũi, kiến thức phổ cập để người dân rất dễ hiểu và chia sẻ cộng đồng.
Để bảo vệ tính toàn vẹn của khoa học thì Hội đồng Dinh dưỡng khoa học ứng dụng sẽ vận hành dựa trên 3 nguyên tắc nghiêm ngặt: Khách quan – Phi thương mại – Trách nhiệm xã hội.
Mọi nội dung sẽ được thẩm định và công bố đều dựa trên các dữ liệu khoa học, các nghiên cứu lâm sàng và các khuyến nghị từ các tổ chức y khoa uy tín. Đồng thời, Hội đồng cam kết duy trì tính khách quan, trung lập và độc lập trong mọi hoạt động chuyên môn với mục tiêu cao nhất là bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Sau khi ra mắt, hàng chục bà mẹ tại sự kiện đã có ngay cơ hội để trao đổi, giao lưu với Hội đồng về những chủ đề “nóng” nhất đang gây nhiều tranh cãi hiện nay.
Cụ thể, các mẹ đang bị bao vây bởi vô số sản phẩm được gắn mác tăng đề kháng cấp tốc như sữa non, kẽm, thực phẩm chức năng. Thông tin trên mạng làm mẹ tin rằng chỉ cần uống bổ sung là con không bao giờ ốm, dẫn đến lơ là việc xây dựng hệ miễn dịch tự nhiên qua dinh dưỡng toàn diện và vận động.
Tại đây, các bác sĩ đã giải thích rất rõ cơ chế miễn dịch (IgG, HMO, lợi khuẩn…) một cách khoa học, giúp phụ huynh hiểu rằng miễn dịch là một hệ thống bền bỉ, cần sự phối hợp của nhiều nhóm chất chứ không có một “thần dược” đơn lẻ.
Bằng những câu chuyện thực chiến và chia sẻ tâm huyết, các bác sĩ đã giúp mẹ hiểu rõ bé phát triển tốt các chỉ số, không chỉ cần quan tâm đến lượng thức ăn đưa vào, mà quan trọng hơn là khả năng xử lý của hệ tiêu hóa thông qua việc bổ sung các lợi khuẩn , chất xơ… Hệ tiêu hóa khỏe mạnh chính là “đòn bẩy” để bé chạm tới những cột mốc phát triển tối ưu trong tương lai.
Hay với băn khoăn vì sau mẹ đã bổ sung đủ thứ mà trẻ vẫn ốm, các chuyên gia dinh dưỡng đã lý giải sự thật về tăng đề kháng mà mẹ chưa hiểu rõ. Đồng thời, chỉ rõ những sai lầm của cha mẹ về những giải pháp tăng đề kháng cấp bách cho bé, về nhìn nhận chưa phù hợp với thể trạng sức khỏe của từng bé…
Tại phiên thảo luận chủ đề về tiêu hóa, các bà mẹ cũng được cung cấp góc nhìn khoa học về vai trò nền tảng của hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch trong những năm đầu đời của trẻ.
BS.CKI Trần Thị Minh Nguyệt nhấn mạnh: Hội thảo “Tiêu hóa và Miễn dịch” hôm nay chỉ là bước khởi đầu trong hành trình. Thời gian tới thì chuỗi hội thảo sẽ tiếp tục khai thác các chủ đề dinh dưỡng được quan tâm, hoặc là phòng bệnh từ trong ruột, nhằm từng bước chuẩn hóa nhận thức và hành vi chăm sóc sức khỏe. Đây sẽ là một hành trình lâu dài, cần sự đồng hành của giới chuyên môn, truyền thông và toàn xã hội để tạo nên một biểu tượng khoa học đáng tin cậy cho cộng đồng.
Những thực đơn này đặc biệt phù hợp với người thừa cân, đặc biệt dân văn phòng ít vận động. Bạn tham khảo thực đơn bữa chính với gà (bữa trưa và tối), có thể thay đổi bất kỳ tùy theo sở thích và khẩu vị, như sau:
Ức gà là thực phẩm chính trong nhiều chế độ ăn kiêng, nhất là với người tập trung vào sức khỏe, lấy lại năng lượng, cải thiện trí nhớ, giảm căng thẳng, mệt mỏi hay đơn giản là muốn có thể hình đẹp, phát triển cơ bắp.
Một khẩu phần ức gà nấu chín 100g cung cấp khoảng 31 g protein (đạm) - thành phần quan trọng cho quá trình phục hồi và phát triển cơ bắp, nhất là sau khi tập luyện cường độ cao và làm việc, học tập mệt mỏi. Các axit amin trong protein đóng vai trò là khối xây dựng mô cơ, hỗ trợ phục hồi và phì đại cơ.
Ức gà và gà nói chung còn chứa carnosine, có nhiều lợi ích với cơ thể như tái tạo mô tế bào, tham gia quá trình dẫn truyền thần kinh, tăng cường trí nhớ, tăng khả năng tập trung, điều hòa hệ thống miễn dịch. Dưỡng chất này còn phục hồi sức khỏe sau hoạt động cơ bắp, giảm đau, cải thiện cảm xúc.
So với nguồn thịt đỏ khác, thực phẩm này ít chất béo, nhất là chất béo bão hòa. 100 g ức gà chứa khoảng 3,6 g chất béo, do đó tốt cho tim mạch, duy trì vóc dáng thon gọn, đồng thời có lợi cho việc định hình cơ bắp.
Ức gà là nguồn cung cấp nhiều vitamin thiết yếu nhóm B như niacin (B3), pyridoxine (B6) và riboflavin (B2). Chúng hỗ trợ đắc lực quá trình chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, từ đó duy trì các bài tập cường độ cao, thúc đẩy sự phát triển của cơ, đồng thời giúp dân văn phòng, học sinh, sinh viên, người cao tuổi có thêm năng lượng, khỏe mạnh hơn.
Loạt khoáng chất như phốt pho, selen và kali có nhiều trong ức gà, hỗ trợ sức khỏe tổng thể và hiệu suất thể chất. Cụ thể, phốt pho cần thiết cho sức khỏe của xương. Selen hoạt động như một chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương. Kali duy trì sự cân bằng chất lỏng và co cơ.
Với người muốn tăng cơ và không tích mỡ thừa, ức gà là lựa chọn lý tưởng. Một khẩu phần 100 g chứa khoảng 165 calo, cho phép mọi người hấp thụ nhiều protein hơn mà không vượt quá nhu cầu calo hàng ngày, có lợi cho xây dựng cơ bắp và giảm mỡ. Bên cạnh đó, thực phẩm này không chứa carbohydrate, phù hợp với chế độ ăn ít carbohydrate và ketogenic. Ức gà kết hợp lượng protein đầy đủ có lợi cho cơ bắp, tăng năng lượng.
Bạn có thể chế biến ức gà theo nhiều cách, phù hợp khẩu vị và sở thích ăn kiêng khác nhau. Nướng, luộc, xào, xay... là những phương pháp phổ biến giúp giữ nguyên giá trị dinh dưỡng, đồng thời cung cấp các lựa chọn protein nạc ngon miệng. Nhiều tài liệu ghi nhận bổ sung ức gà vào chế độ ăn cân bằng có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Hàm lượng protein cao thúc đẩy cảm giác no, giảm lượng calo tổng thể bằng cách kiềm chế cơn đói.
Dưới đây những loại ung thư được các chuyên gia đánh giá là rất khó nhận biết ở giai đoạn đầu.
Ung thư tụy là một trong những loại ung thư có tỷ lệ phát hiện muộn cao nhất. Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, đa số bệnh nhân không có triệu chứng rõ ràng khi khối u còn nhỏ. Chỉ đến khi ung thư phát triển đủ lớn hoặc đã lan sang các cơ quan xung quanh, những dấu hiệu bệnh rõ ràng mới xuất hiện, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Một trong những nguyên nhân khiến bệnh khó phát hiện là do tuyến tụy nằm sâu phía sau dạ dày. Điều này khiến khối u nhỏ rất khó được phát hiện khi khám lâm sàng thông thường. Bên cạnh đó, các triệu chứng ban đầu thường rất mơ hồ và dễ bị nhầm với các rối loạn tiêu hóa thường gặp.
Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể chỉ cảm thấy đầy bụng, khó tiêu, chán ăn, đau âm ỉ vùng bụng hoặc lưng. Vì những biểu hiện này khá phổ biến nên nhiều người chủ quan hoặc tự mua thuốc điều trị mà không đi khám.
Đến khi bệnh tiến triển, các triệu chứng thường trở nên rõ ràng hơn như vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, đau bụng lan ra sau lưng, sụt cân nhanh hoặc ngứa toàn thân. Đây cũng là thời điểm bệnh thường đã ở giai đoạn muộn.
Ở giai đoạn sớm, ung thư buồng trứng gần như không gây ra triệu chứng đặc hiệu. Khi khối u còn nhỏ và chỉ khu trú trong buồng trứng, đa số phụ nữ vẫn sinh hoạt bình thường mà không nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
Nếu có triệu chứng, chúng cũng rất dễ bị nhầm với các vấn đề tiêu hóa hoặc phụ khoa thông thường. Người bệnh có thể thường xuyên đầy bụng, nhanh no sau khi ăn, đau hoặc tức vùng chậu, bụng to dần, tiểu nhiều lần hoặc luôn có cảm giác buồn tiểu. Vì đây đều là những biểu hiện khá phổ biến nên nhiều người không nghĩ đến khả năng mắc ung thư.
Chỉ khi bệnh tiến triển hơn, các triệu chứng mới trở nên rõ rệt như bụng chướng do tích tụ dịch trong ổ bụng, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài hoặc đau vùng bụng dưới.
Gan là cơ quan có khả năng bù trừ rất tốt khi hoạt động bị suy giảm. Vì vậy, ngay cả khi một phần mô gan đã bị khối u làm tổn thương, phần còn lại vẫn có thể đảm nhận chức năng bình thường. Điều này khiến người mắc không nhận thấy dấu hiệu bất thường trong suốt một thời gian dài.
Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, đầy bụng hoặc hơi tức vùng hạ sườn phải. Những biểu hiện này rất dễ bị nhầm với bệnh gan thông thường hoặc các rối loạn tiêu hóa.
Khi ung thư tiến triển, người bệnh có thể bị vàng da, bụng to do cổ trướng, đau vùng gan, sụt cân nhanh hoặc sờ thấy khối ở bụng. Khác với người khỏe mạnh, những người bị xơ gan hoặc viêm gan B mạn tính có nguy cơ mắc ung thư gan cao hơn.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Journal of Hepatology cho thấy ở những người có nguy cơ cao, theo dõi sức khỏe định kỳ có thể giúp tăng tỷ lệ phát hiện ung thư gan khi còn ở giai đoạn sớm.
Khi ung thư gan được phát hiện sớm, khả năng điều trị khỏi sẽ cao hơn. Nhờ đó, tỷ lệ sống sót cũng được cải thiện, theo Verywell Health.
Từ năm ba tuổi, anh có biểu hiện vàng da, được chẩn đoán viêm gan do nhiễm Cytomegalovirus (CMV) - loại virus thuộc họ Herpes, có khả năng lây nhiễm ở mọi lứa tuổi qua dịch cơ thể như nước bọt, nước tiểu, máu, sữa mẹ. Dù tuân thủ điều trị, tình trạng vàng da chỉ thuyên giảm tạm thời rồi tái diễn. Suốt 12 năm tuổi thơ, anh phải điều trị liên tục cả nội lẫn ngoại trú tại bệnh viện nhi.
Sang tuổi trưởng thành, chàng trai tiếp tục đến nhiều bệnh viện đầu ngành có chuyên khoa gan mật tại TP HCM, nhận chẩn đoán "viêm gan tắc mật chưa rõ nguyên nhân". Từ năm 2020, anh liên tục nhập viện vì vàng da, suy gan cấp và thiếu máu nặng đến mức phải truyền máu nhiều lần.
Ngày 8/4, TS.BS Lê Hữu Phước, Phó Khoa Viêm gan, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết hồ sơ ghi nhận khi điều trị tại bệnh viện nhi, các chuyên gia đã nghi ngờ khả năng bệnh nhân mắc Wilson - căn bệnh di truyền hiếm gặp về rối loạn chuyển hóa đồng. Tuy nhiên, lúc bấy giờ, tất cả kết quả cận lâm sàng như phân tích gene, xét nghiệm máu đều không đáp ứng đủ tiêu chuẩn chẩn đoán. Rào cản lớn nhất là bệnh nhân không có đột biến gen ATP7B - "tiêu chuẩn vàng" để xác định bệnh, mọi hướng điều trị sau đó rẽ sang ngả khác.
Bước ngoặt đến vào tháng 5/2023, quá trình điều trị tại Khoa Viêm gan, các bác sĩ đặc biệt chú ý đến chi tiết bệnh nhân từng có một người anh và một người chị ruột qua đời năm 6 tuổi và 8 tuổi vì chứng vàng da kéo dài. Dựa trên y văn thế giới ghi nhận vẫn có dưới 1% bệnh nhân Wilson không mang đột biến gene ATP7B, cộng với yếu tố tiền sử gia đình, các bác sĩ mạnh dạn đưa ra nghi ngờ bệnh Wilson thể hiếm và quyết định điều trị thử.
Quá trình theo dõi hai năm cho thấy các bất thường như vàng da hay thiếu máu đều cải thiện rõ. Tái khám ngày 7/4, sức khỏe bệnh nhân đã ổn định, trở lại sinh hoạt bình thường. Vì Wilson là một bệnh lý di truyền nên bệnh nhân vẫn tiếp tục được theo dõi, kiểm soát các triệu chứng và điều trị suốt đời.
BS.CK2 Phạm Thanh Việt, Phó giám đốc phụ trách quản lý điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy, nhận định sự kiên trì không nản lòng trước ca khó, liên tục đặt lại vấn đề để xâu chuỗi thông tin toàn diện đã giúp tìm ra "lời giải" cho căn bệnh ẩn nấp suốt nhiều năm. Đây là ca thứ 2 mắc Wilson thể hiếm (không phát hiện đột biến gene ATP7B) được Khoa Viêm gan điều trị thành công, trong tổng số hơn 500 bệnh nhân Wilson mà đơn vị tiếp nhận tron 10 năm qua.
Wilson (phát hiện năm 1912) là bệnh di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường, do đột biến gene ATP7B gây ra rối loạn chuyển hóa đồng. Nếu cả cha và mẹ mang gene bệnh, tỷ lệ con sinh ra mắc bệnh là 25%. Đây là căn bệnh hiếm và khó chẩn đoán, nhưng nếu được phát hiện kịp thời, quá trình điều trị sẽ nhẹ nhàng, ít tốn kém. Ngược lại, nếu bỏ sót, hầu hết bệnh nhân sẽ tử vong ở tuổi đời rất trẻ.
Người dân, đặc biệt là người trẻ tuổi, cần đi khám ngay nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường như tăng men gan kéo dài, vàng da không rõ nguyên nhân, thiếu máu hoặc các triệu chứng thần kinh, tâm thần không rõ nguyên nhân.
