Tại triển lãm công nghệ lớn nhất châu Á này, ABB Robotics – tập đoàn hàng đầu thế giới về robot và tự động hóa – đã giới thiệu RobotStudio® HyperReality – nền tảng mô phỏng công nghiệp thế hệ mới được phát triển nhằm đưa AI vào quá trình huấn luyện và vận hành robot.
Bên lề Computex 2026, phóng viên Thanh Niên có cuộc trao đổi với ông Craig McDonnell, Giám đốc Điều hành Khối Ngành công nghiệp của ABB Robotics, về tương lai của AI Robotics trong ngành điện tử cũng như vị thế của Việt Nam trong làn sóng sản xuất thông minh đang hình thành trên toàn cầu.
Theo ông McDonnell, ngành điện tử toàn cầu đang phải đối mặt với nhiều áp lực cùng lúc, từ nhu cầu thị trường tăng nhanh, sự dịch chuyển chuỗi cung ứng cho đến tốc độ đổi mới sản phẩm ngày càng cao.
“Điều chúng tôi đang chứng kiến là sự hội tụ của nhiều xu hướng cùng lúc. Thị trường điện tử đang mở rộng rất nhanh. Không còn chỉ là câu chuyện của điện tử tiêu dùng nữa mà còn là câu chuyện của hạ tầng tính toán phục vụ AI”, ông McDonnell nói.
Theo ABB Robotics, sự bùng nổ của AI đang kéo theo nhu cầu rất lớn đối với máy chủ AI, trung tâm dữ liệu, thiết bị mạng và các linh kiện điện tử liên quan. Điều đó khiến vòng đời sản phẩm ngày càng ngắn lại.
“5 năm trước, các nhà sản xuất có thể thay đổi một nền tảng sản phẩm điện tử sau mỗi 3 – 5 năm. Ngày nay, chu kỳ đó chỉ còn khoảng 1 năm đến 1 năm rưỡi. Điều này có nghĩa các nhà sản xuất phải tái cấu hình dây chuyền nhanh hơn, thường xuyên hơn và phải xử lý nhiều biến thể sản phẩm hơn trước đây”, ông nói.
Song song đó là quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. “Chúng tôi chứng kiến rất nhiều hoạt động sản xuất dịch chuyển từ Trung Quốc sang Việt Nam. Điều đó tạo ra cơ hội lớn, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức trong việc xây dựng chuỗi cung ứng và hệ sinh thái sản xuất tại địa phương”, ông McDonnell nhận định.
Theo ABB Robotics, những áp lực này đang thúc đẩy nhu cầu ứng dụng AI và tự động hóa trong ngành điện tử.
Một trong những công nghệ được ABB Robotics giới thiệu tại Computex năm nay là RobotStudio® HyperReality – nền tảng mô phỏng được phát triển nhằm thu hẹp khoảng cách giữa thế giới số và môi trường sản xuất thực tế.
Theo ông McDonnell, muốn xây dựng được các hệ thống robot ứng dụng AI thì trước tiên phải có môi trường mô phỏng đủ chính xác để robot có thể học tập.
“Ở cốt lõi của các hệ thống robot ứng dụng AI là khả năng tạo ra môi trường mô phỏng để đào tạo robot. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, công nghệ mô phỏng gặp hạn chế vì chưa tạo ra được dữ liệu tổng hợp đủ chính xác để AI có thể học hỏi hiệu quả”, ông giải thích.
Đó chính là bài toán mà ABB Robotics muốn giải quyết bằng RobotStudio® HyperReality.
“Với RobotStudio® HyperReality, chúng tôi đã thu hẹp đáng kể khoảng cách giữa mô phỏng và thực tế. Trong môi trường sản xuất điện tử, chúng tôi hiện có thể tạo ra các hệ thống mà dữ liệu mô phỏng đạt mức tương quan tới 99% so với điều kiện vận hành ngoài thực tế”, ông McDonnell cho biết.
Theo lãnh đạo ABB Robotics, giá trị lớn nhất của công nghệ này không nằm ở bản thân mô phỏng mà ở cách nó thay đổi toàn bộ quy trình phát triển sản xuất.
“Điều đó có nghĩa là các doanh nghiệp không cần phải chờ chiếc điện thoại hay linh kiện đó thực sự xuất hiện mới bắt đầu xây dựng dây chuyền sản xuất. Họ có thể phát triển chuỗi cung ứng và môi trường sản xuất song song hoàn toàn trên dữ liệu mô phỏng”, ông nói.
Thay vì lắp đặt dây chuyền rồi tiếp tục điều chỉnh trong nhiều tháng, doanh nghiệp có thể huấn luyện robot, kiểm tra các tình huống phát sinh và tối ưu hóa toàn bộ quy trình ngay trong môi trường số.
“Bạn có thể đào tạo hoàn chỉnh hệ thống và xử lý các tình huống phát sinh trong sản xuất trước. Khi bắt đầu sản xuất thực tế từ ngày đầu tiên, dây chuyền đã được tối ưu thay vì phải mất thêm 5 – 6 tháng để tiếp tục điều chỉnh”, ông McDonnell cho biết.
Theo ABB Robotics, năng lực này có thể giúp một số nhà sản xuất điện tử rút ngắn tới một nửa thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và giảm chi phí tới 40%, trong bối cảnh vòng đời sản phẩm ngày càng bị rút ngắn.
Trong cuộc trao đổi với PV Thanh Niên, ông McDonnell dành nhiều đánh giá tích cực cho thị trường Việt Nam. “Đối với ABB Robotics, Việt Nam là một thị trường tăng trưởng rất nhanh. Nếu nhìn ở góc độ tổng thể, tôi cho rằng Việt Nam đang ở vị thế rất thuận lợi để đón nhận làn sóng thay đổi mới được thúc đẩy bởi AI, robot và sự kết hợp giữa hai yếu tố này”, ông nói.
Theo ông McDonell, trong nhiều năm qua Việt Nam đã thu hút được nhiều tập đoàn đa quốc gia lớn trong lĩnh vực điện tử. Quan trọng hơn, quá trình này đã kéo theo sự phát triển của chuỗi cung ứng nội địa.
“Tôi nghĩ đã có những khoản đầu tư rất tốt trong việc xây dựng hệ sinh thái và chuỗi cung ứng trong nước. Nền tảng đã được hình thành và điều đó cho phép Việt Nam phản ứng khá nhanh trước những thay đổi mới của thị trường”, ông nhận xét.
Khi được hỏi liệu Việt Nam có thể vượt khỏi vai trò trung tâm lắp ráp để trở thành trung tâm sản xuất điện tử thông minh của khu vực hay không, ông McDonnell đưa ra câu trả lời khá dứt khoát. “Tôi nghĩ Việt Nam thực tế đã bắt đầu quá trình đó rồi”, ông nói.
Theo ông, dấu hiệu rõ nhất là xu hướng nội địa hóa ngày càng mạnh mẽ. “Trong khoảng 2 – 3 năm qua, nội địa hóa có lẽ là chủ đề lớn nhất mà chúng tôi quan sát được. Trước đây, tỷ lệ tham gia của chuỗi cung ứng địa phương có thể chỉ ở mức 20 – 30% giá trị sản xuất. Hiện nay, trong một số trường hợp, con số đó đã tăng lên 70 – 80%”, ông McDonnell cho biết.
Dù đánh giá cao tiềm năng của Việt Nam, lãnh đạo ABB Robotics cho rằng việc ứng dụng AI trong sản xuất sẽ không diễn ra tự động. Theo ông, thách thức lớn nhất hiện nay không hẳn là công nghệ mà là tốc độ thay đổi.
“Việt Nam đang trải qua rất nhiều thay đổi cùng lúc. Nhiều doanh nghiệp vẫn đang trong giai đoạn đầu tư mạnh cho tự động hóa. Giờ đây họ lại phải tiếp tục đầu tư cho AI và tự động hóa thế hệ mới. Thách thức lớn nhất là làm sao quản lý được tốc độ thay đổi và sự phức tạp đó”, ông nhận định.
Bên cạnh đó là câu chuyện về nguồn nhân lực. “Tôi cho rằng các kỹ năng số sẽ đóng vai trò cốt lõi. Doanh nghiệp cần những người hiểu sâu về robot, đồng thời hiểu cách khai thác dữ liệu mô phỏng và các hệ thống AI để nâng cao hiệu quả sản xuất. Những năng lực này đang phát triển nhưng cần thời gian để xây dựng”, ông nói.
Tuy nhiên, ông McDonnell cho rằng AI Robotics không phải sân chơi chỉ dành cho các tập đoàn lớn. “Đó không phải câu chuyện của doanh nghiệp lớn hay nhỏ. Chúng tôi đang nhìn thấy lợi ích ở cả hai nhóm”, ông nói. Theo ông, các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong chuỗi cung ứng điện tử thậm chí có thể hưởng lợi đáng kể từ các hệ thống robot linh hoạt ứng dụng AI, đặc biệt trong các mô hình sản xuất nhiều chủng loại sản phẩm nhưng sản lượng không quá lớn.
Kết thúc cuộc trao đổi, ông McDonnell cho rằng Việt Nam đang sở hữu một lợi thế mà không phải quốc gia nào cũng có. “Điều tuyệt vời trong vị thế hiện tại của Việt Nam là quốc gia đã xây dựng được một hệ sinh thái sản xuất đủ lớn. Điều đó đồng nghĩa Việt Nam có thể tạo ra lượng dữ liệu và kinh nghiệm sản xuất cần thiết để đứng ở tuyến đầu của cuộc cách mạng AI vật lý. Đây là một vị thế rất tốt để bắt đầu, nhưng sẽ cần những bước đi táo bạo để nắm bắt cơ hội này”, ông nói.
Mặc dù vậy, nhiều người lại xử lý theo cách phản tác dụng, vô tình khiến linh kiện xuống cấp nhanh hơn, thậm chí gây hỏng hóc nghiêm trọng. Dưới đây là những sai lầm phổ biến mà người dùng cần tránh khi laptop bị quá nhiệt.
Nhiều người cho rằng đưa laptop vào môi trường lạnh sẽ giúp hạ nhiệt nhanh chóng. Tuy nhiên, đây là một trong những cách nguy hiểm nhất. Khi một chiếc laptop đang nóng bị đưa vào môi trường lạnh đột ngột, hơi nước có thể ngưng tụ bên trong máy. Độ ẩm này dễ gây chập mạch, ăn mòn linh kiện hoặc làm hỏng bo mạch chủ. Các linh kiện hiện đại ngày nay cũng nhỏ và nhạy cảm hơn với thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Một số người đặt túi đá lên laptop hoặc dùng quạt phun sương để giảm nhiệt. Cách làm này tiềm ẩn rủi ro lớn vì nước hoặc hơi ẩm có thể lọt vào bên trong máy. Thay vì sử dụng các giải pháp tự phát, người dùng nên chọn đế tản nhiệt hoặc giá đỡ chuyên dụng để cải thiện luồng không khí mà không gây ảnh hưởng đến linh kiện.
Khi laptop quá nhiệt, nhiều người vẫn để máy chạy hoặc rời đi mà không xử lý. Điều này khiến nhiệt độ tiếp tục tăng cao, làm giảm tuổi thọ CPU, GPU và pin. Giải pháp an toàn là lưu công việc, tắt máy hoàn toàn và để thiết bị nghỉ ít nhất khoảng 15 phút. Nếu máy đã hoạt động nặng trong thời gian dài, nên để nguội lâu hơn trước khi sử dụng lại.
Các bề mặt mềm như chăn, nệm hay gối có thể che kín khe tản nhiệt ở đáy máy khiến luồng khí nóng không thể thoát ra ngoài. Laptop nên được đặt trên mặt phẳng cứng và thông thoáng như bàn làm việc. Nếu thường xuyên dùng máy trong thời gian dài, người dùng có thể cân nhắc sử dụng thêm giá đỡ hoặc đế tản nhiệt để hỗ trợ lưu thông không khí tốt hơn.
Một số người cho rằng tháo pin (mẫu sử dụng pin rời) sẽ giúp laptop mát hơn, tuy nhiên việc tháo lắp pin thường xuyên có thể làm lỏng hoặc hỏng các đầu kết nối. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân gây nóng không nằm ở pin mà đến từ phần mềm chạy nền, bụi bẩn hoặc hệ thống tản nhiệt hoạt động kém hiệu quả.
Nếu laptop đã có dấu hiệu quá nhiệt, việc tiếp tục chơi game hoặc chạy các phần mềm nặng sẽ khiến hệ thống chịu áp lực lớn hơn. Người dùng nên kiểm tra mức sử dụng CPU, RAM và GPU bằng các công cụ như Task Manager trên Windows, Activity Monitor trên macOS hoặc System Monitor trên Linux. Nếu phát hiện ứng dụng tiêu tốn quá nhiều tài nguyên, hãy tắt hoặc vô hiệu hóa chúng để giảm tải cho hệ thống.
Cuối tháng 11/2025, Google thông báo phát triển tính năng Quick Share dành cho Android với khả năng tương thích AirDrop của Apple mà không cần sự hỗ trợ từ đối thủ. Công ty nhanh chóng triển khai bản cập nhật cho điện thoại Pixel 10 và được nhiều người dùng đánh giá cao khi quá trình truyền file sang iPhone "mượt mà" như giữa các thiết bị Apple với nhau.
AirDrop là công nghệ truyền file độc quyền của Apple, cho phép người dùng iPhone, iPad, Mac gửi ảnh, video trực tiếp giữa các thiết bị với tốc độ nhanh, thao tác đơn giản. Đây là một trong những ưu điểm lớn của hệ sinh thái Apple và cũng là rào cản vô hình khi người dùng muốn chuyển từ iOS sang Android.
Rào cản này đang dần biến mất sau khi Pixel 10 và một số điện thoại Android phổ biến khác bổ sung khả năng tương thích với AirDrop. Ngày 23/3, Samsung thông báo cập nhật cho dòng Galaxy S26 và khẳng định đem tính năng này đến các phiên bản khác thời gian tới. Một tuần sau, Oppo cũng thực hiện điều tương tự với dòng Find X9. Theo Gizchina, nhiều hãng điện thoại Android khác như Vivo, Honor, Realme cũng sẽ sớm triển khai để gửi file sang thiết bị Apple.
"Từ giờ không còn thấy bất tiện khi đi chung nhóm bạn toàn dùng iPhone nữa", Xuân Phúc, (phường Sài Gòn, TP HCM) nói về "nỗi khổ" khi là người duy nhất trong nhóm dùng điện thoại Samsung. Anh cho biết bản thân thích một nền tảng mở như Android, có nhiều thứ "để vọc vạch", nhưng nhiều lần tính đến việc mua iPhone vì cảm thấy lạc lõng với nhóm bạn khi mọi người chia sẻ ảnh cho nhau trong những chuyến đi chơi.
Lê Quý, người dùng iPhone lâu năm, cho biết anh dự định mua một chiếc Oppo Find X9 để sử dụng cùng iPhone 16 Pro Max hiện có. "Tôi thích iPhone nhưng mê tính năng chụp ảnh trên máy Oppo và Xiaomi lâu, nay mới tự tin mua thêm vì đã có thể sử dụng AirDrop", anh chia sẻ.
Trước đó, để gửi ảnh, video cho nhau, người dùng Android và iPhone thường sử dụng phần mềm nhắn tin bên thứ ba như Telegram, Messenger, Zalo nhưng chất lượng bị suy giảm. Một cách khác như tải lên dịch vụ lưu trữ Google Drive, One Drive, DropBox nhưng mất nhiều thời gian, phức tạp với người dùng phổ thông.
Sự im lặng của Apple
Hơn bốn tháng sau động thái của Google, Apple hiện vẫn chưa lên tiếng. Công ty không đưa ra bản cập nhật nào để khóa AirDrop dù các đối thủ đang dần vượt qua "bức tường" được dựng lên trước đó.
Theo chuyên gia Mark Gurman của Bloomberg, Apple đang lên kế hoạch chặn khả năng tương thích với Android. Kế hoạch được cho là gặp nhiều thách thức khi Apple sẽ đối mặt với hàng loạt rắc rối từ các cơ quản lý, nhất là ở châu Âu với cáo buộc ngăn cản tính tương thích giữa các nền tảng.
Trước AirDrop, Apple từng nhận nhiều "bài học" khi buộc phải mở cho chuẩn tin nhắn RCS, loại bỏ cổng kết nối Lightning và chuyển sang USB-C, mở cửa App Store tại châu Âu trước áp lực của cơ quan quản lý.
Thay vì cấm một cách cực đoan, Apple được cho là đang thực hiện một số cách để bảo vệ trải nghiệm của người dùng iPhone, iPad, máy Mac. Công ty tung ra bản cập nhật iOS 26.2 với lớp bảo mật mã PIN cho AirDrop khi nhận file từ người lạ, bao gồm máy Android và iPhone không có trong danh bạ. Trước đó, AirDrop cũng cập nhật chế độ "mọi người" chỉ được mở trong giới hạn 10 phút.
AirDrop không phải "thành trì" duy nhất của Apple
Nhiều chuyên gia nhận định việc AirDrop không còn độc quyền sẽ ảnh hưởng đến lợi thế của hệ sinh thái Apple, nhưng không lớn. "Apple mất đi một lợi thế nhưng chưa phải mất mát quá lớn vì hệ sinh thái của công ty còn nhiều thứ nổi bật khác", chuyên gia công nghệ Nguyễn Ngọc Duy Luân đánh giá.
Theo chuyên gia Trần Xuân Vinh, động thái mới không đồng nghĩa iPhone mất đi lợi thế mà thực chất là các nhà sản xuất Android đang cố chen chân trở thành sự lựa chọn thứ hai cùng với iPhone. "Cuộc đua của những sản phẩm được gọi là 'sát thủ của iPhone' tồn tại từ năm 2007 tới nay nhưng sự thật chứng minh chưa điện thoại Android nào thực sự vượt trội doanh số so với iPhone. Thay vì đánh bại iPhone, xu thế của nhiều hãng Android là trở thành một sản phẩm đồng hành với Apple, như cách Oppo gọi trong lễ ra mắt sản phẩm mới", anh phân tích.
"AirDrop là tính năng rất quan trọng của Apple, nhưng hệ sinh thái của công ty có nhiều thứ để giữ chân người dùng", nhà sáng tạo nội dung Ngô Đức Duy cho hay. Ngoài những tính năng liên thông như iMessage, FaceTime, lợi thế kho ứng dụng, sản phẩm của Apple còn được liên kết chặt chẽ với nhau, đầy đủ cho mọi nhu cầu, từ tai nghe đến điện thoại, đồng hồ, laptop và máy tính bảng.
Cũng theo Đức Duy, AirDrop hỗ trợ Android có thể coi là tin vui cho cộng đồng yêu công nghệ và người dùng phổ thông. Việc truyền file, ảnh, video cho nhau giờ tiện lợi và nhanh chóng hơn thay vì phải dùng phần mềm thứ ba như trước. "Ai thích Android vẫn sẽ yêu thích tính mở, tự do, thoải mái của nền tảng, trong khi người dùng iOS cũng có những lý do khác để gắn bó với hệ sinh thái Apple", anh nhận định.
Do Apple chưa chính thức công nhận, việc điện thoại Android hỗ trợ AirDrop lâu dài hay không vẫn là dấu hỏi. Ngoài ra, các hãng như Samsung, Oppo mới ra bản cập nhật cho một dòng thiết bị, chưa chưa cam kết triển khai cho toàn bộ dải sản phẩm, trong khi phân khúc giá rẻ, tầm trung mới có nhiều thiết bị Android hiện diện.
Được Apple lần đầu giới thiệu năm 2011 trên hệ điều hành Mac OS X Lion, AirDrop sau đó mở rộng ra iOS 7 vào năm 2013. Dù dựa trên những giải pháp công nghệ trước đó như Bluetooth, Wi-Fi Direct, hãng chỉ cho phép các thiết bị trong hệ sinh thái của mình có thể tìm và chia sẻ tệp tin cho nhau. Những năm gần đây, hãng bắt đầu siết bảo mật bằng cách thiết lập mặc định "Chỉ liên hệ", tức chỉ cho những người trong danh bạ tìm thấy nhau. Nếu muốn nhận file từ người lạ, họ phải bật chế độ "Mọi người trong 10 phút".
Đường đua công nghệ mạng không dây vừa được kích nổ bằng một thông báo từ TP-Link. Thương hiệu thiết bị mạng top đầu thế giới vừa chính thức vén màn lộ trình phát triển các dòng sản phẩm Wi-Fi 8 thế hệ mới, trong đó có mẫu router cao cấp Archer 8 được ấn định mở bán vào ngày 8.10 năm nay.
Bước đi đầy táo bạo của TP-Link diễn ra trong bối cảnh bộ tiêu chuẩn Wi-Fi 8 toàn cầu dự kiến phải đến tận tháng 3.2028 mới được Liên minh Wi-Fi phê duyệt hoàn chỉnh.
Khác với các thế hệ mạng trước đây vốn chỉ tập trung vào việc nhồi nhét băng thông để quảng cáo tốc độ, Wi-Fi 8 được định vị là cuộc cách mạng về độ tin cậy. Dù vẫn giữ nguyên cấu trúc 3 băng tần (2,4 GHz, 5 GHz, 6 GHz) và tốc độ lý thuyết 48 Gbps từ thời Wi-Fi 7, Archer 8 của TP-Link sẽ chuyển trọng tâm sang công nghệ 'Độ tin cậy cực cao' (Ultra High Reliability).
Theo các số liệu thực nghiệm nội bộ do hãng công bố, kiến trúc Wi-Fi 8 sơ khai giúp tăng tới 33% băng thông thực tế, cải thiện 15% khả năng chống nhiễu giữa các bộ phát và tăng 30% hiệu suất xuyên tầng trong các ngôi nhà nhiều tầng. Wi-Fi 8 có khả năng 'triệt tiêu' độ trễ và giảm thiểu hiện tượng mất gói dữ liệu (packet loss) tại những không gian ngột ngạt - nơi hàng chục thiết bị từ smartphone, TV thông minh, camera an ninh đến các hệ thống smarthome liên tục tranh giành không gian sóng.
Theo kế hoạch, sau chiếc Archer 8, TP-Link sẽ tiếp tục đổ bộ hệ thống Mesh Deco 8 vào đầu năm 2027 và dòng router du lịch Roam 8 vào quý 2 cùng năm để khép lại hệ sinh thái Wi-Fi thế hệ mới.
Nhưng màn trình diễn công nghệ đỉnh cao này lại đang bị phủ bóng đen bởi những căng thẳng địa chính trị. Hiện tại, TP-Link vẫn chưa chắc chắn liệu họ có thể bán được một chiếc router Wi-Fi 8 nào tại thị trường Mỹ hay không. Gã khổng lồ này đang bị mắc kẹt trong vòng xoáy thanh tra của Ủy ban Truyền thông liên bang Mỹ (FCC) liên quan đến lệnh cấm các thiết bị định tuyến do nước ngoài sản xuất vì lo ngại an ninh quốc gia.
Dù TP-Link đã thành lập pháp nhân TP-Link Systems Inc. đặt trụ sở tại Irvine, California (Mỹ) và liên tục tìm cách thuyết phục chính phủ rằng họ vận hành như một doanh nghiệp Mỹ độc lập, nhưng các cơ quan chức năng Mỹ vẫn bày tỏ sự hoài nghi lớn do công ty này có gốc gác thành lập tại Trung Quốc.
