Lãnh tụ Iran cảnh báo Mỹ, Israel về ‘thất bại cay đắng’

Ngày 23.6, Đại sứ quán Mỹ tại Manila (Philippines) thông báo chính phủ Mỹ cùng ngày bàn giao 4 tàu không người lái Triton cho Lực lượng Vũ trang Philippines (AFP) trị giá khoảng 13 triệu USD (gần 350 tỉ đồng). Đây được xem là một phần trong chương trình IPMSC mà Mỹ đang thực hiện.

Triton - tên đầy đủ là Ocean Aero Triton của hãng Ocean Aero (Mỹ) - là loại tàu không người lái có thể di chuyển trên mặt nước lẫn dưới mặt nước (AUSV), có chiều dài hơn 4 m và có thể hoạt động liên tục trong 30 ngày để thực hiện các nhiệm vụ giám sát trên biển lẫn trong lòng biển.

Phát biểu tại lễ bàn giao, đại diện phía Mỹ nhấn mạnh: "Khả năng giám sát và ứng phó với các thách thức hàng hải - đánh bắt cá bất hợp pháp, các hoạt động vùng xám và các mối đe dọa đối với tự do hàng hải - đòi hỏi nhận thức bền bỉ, lâu dài". Theo đó, 4 chiếc AUSV trên giúp AFP tăng cường năng lực giám sát ở các vùng biển, bao gồm Biển Đông, vốn đang xảy ra nhiều căng thẳng giữa Philippines và Trung Quốc, nhất là khi Bắc Kinh đang đẩy mạnh chiến lược vùng xám phục vụ tham vọng kiểm soát vùng biển này.

Trả lời Thanh Niên hôm qua (24.6), TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) phân tích: "Dòng AUSV Triton giúp tăng cường khả năng giám sát hàng hải của Philippines. Gần đây, các hoạt động của Trung Quốc ở Biển Đông đang leo thang. Mới đây, Bắc Kinh xây dựng một cơ sở nghiên cứu ở bãi cạn Scarborough. Bắc Kinh xây dựng cơ sở ở đó là bước đi quan trọng. Sau khi đẩy quân đội nước khác ra khỏi Scarborough và các khu vực ở quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa, Trung Quốc triển khai tên lửa, máy bay chiến đấu… trên các thực thể tại đây. Qua đó, Trung Quốc còn có thể "giấu" tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo, thậm chí là loại có thể mang đầu đạn hạt nhân, hoạt động ở vùng biển này. Mỹ và các nước khác lo ngại leo thang thành căng thẳng hạt nhân và khó có thể can thiệp vào tình hình ở vùng biển trên".

"Chính vì thế, Mỹ cùng đồng minh cần phối hợp ngăn chặn động thái của Trung Quốc ở bãi cạn Scarborough. Nhưng để xác định những gì đang xảy ra ở bãi cạn Scarborough, cần phải dựa vào khả năng trinh sát. Các tàu Triton rất hữu ích trong trường hợp này khi có thể hoạt động liên tục lên đến 30 ngày, nên có thể giám sát đánh bắt cá bất hợp pháp, theo dõi các hoạt động hàng hải trong "vùng xám" và phát hiện các mối đe dọa đối với tự do hàng hải", TS Nagao phân tích thêm.

Được "Bộ tứ" thông qua vào năm 2022, IPMDA sau được mở rộng với chương trình Hợp tác giám sát hàng hải Indo-Pacific (IPMSC) nhằm mục đích tích hợp các hệ thống giám sát hàng hải vệ tinh, trên không và mặt nước của 4 thành viên "Bộ tứ" đồng thời mở rộng sang các đối tác khác. Việc hợp tác được tiến hành thông qua hỗ trợ phương tiện, chia sẻ thông tin dữ liệu…

Liên quan chương trình này, Mỹ vào năm ngoái thông báo đầu tư khoảng 55 triệu USD để hỗ trợ một số nước Đông Nam Á, nam Thái Bình Dương… Trong đó, việc giám sát tình hình ở Biển Đông được Mỹ ưu tiên vì vùng biển này đang đứng trước thách thức nghiêm trọng về tự do hàng hải. Bên cạnh đó, theo Washington, có đến 19 nước ở Indo-Pacific đang tham gia chương trình trên.

Theo công bố của Bộ Chiến tranh Mỹ, từ năm 2020, Washington đóng góp 293 triệu USD cho các nước Indo-Pacific theo Sáng kiến An ninh Hàng hải (MSI), cung cấp hỗ trợ hàng hải và đào tạo cho các nước đối tác để tăng cường hợp tác an ninh hàng hải đa phương và tăng cường năng lực nhận thức hàng hải trong khu vực. MSI tài trợ cho các công cụ quan trọng như thiết bị hàng hải, vật tư và xây dựng quân sự quy mô nhỏ để cho phép các đối tác của chúng tôi tiến hành tốt hơn các hoạt động hàng hải quan trọng và khuyến khích khả năng tương tác lớn hơn với Mỹ.

Cũng trả lời Thanh Niên ngày 24.6, GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) thì chỉ ra: "Nhận thức toàn diện về lĩnh vực hàng hải là điều kiện tiên quyết cho cả phòng thủ và tấn công trong bất kỳ cuộc chiến nào mà các bên đang tranh chấp về quyền kiểm soát khu vực biển. Mỹ sử dụng nhận thức toàn diện về lĩnh vực hàng hải để bảo vệ các tuyến hàng hải khỏi bị phá hoại hoặc bị vũ khí hóa. Nhìn chung, người ta hiểu rằng phần lớn các sáng kiến trên lục địa của Trung Quốc, chẳng hạn như Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), nhằm mục đích vượt qua lợi thế so sánh của Mỹ trong lĩnh vực này".

"Chiến dịch của Mỹ ở Venezuela và cuộc chiến Iran dường như khiến Bắc Kinh lo ngại về chương trình nhận thức miền hàng hải của Washington. Chương trình này đang ngăn chặn các hành động quân sự của Trung Quốc ở Biển Đông, eo biển Đài Loan hoặc biển Hoa Đông", GS Nagy kết luận.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tại hội nghị bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels hôm 18/6, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố liên minh "đã là hổ giấy và đường một chiều trong thời gian quá lâu", ám chỉ rằng Washington đang phải gánh phần lớn trách nhiệm về lực lượng và tài chính của khối.

"Điều này sẽ không tiếp diễn nữa. Chúng tôi đã truyền đạt rõ, nhưng dường như vẫn còn quá nhiều đồng minh chưa hiểu hết thông điệp đó. Quá nhiều đồng minh chưa nhận ra nhu cầu lịch sử mà Tổng thống Donald Trump đã nói rõ với họ và với chính NATO, đó là xây dựng lại tổ chức này thành liên minh quân sự hùng mạnh và phù hợp với thời cuộc", ông nói.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ kêu gọi cải tổ liên minh thành "NATO 3.0", có khả năng răn đe mọi mối đe dọa.

"NATO 3.0 là sự thừa nhận trong thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh rằng chúng ta cần quay trở lại là liên minh cứng rắn thật sự, sở hữu năng lực thực chất, đủ sức răn đe ngay tại lục địa này, đóng vai trò dẫn đầu trong nhiệm vụ bảo vệ châu Âu bằng năng lực quân sự thông thường", ông cho hay.

Để thực hiện mục tiêu đó, Washington sẽ đầu tư 1.500 tỷ USD cho lĩnh vực quốc phòng trong năm 2027, phát đến thế giới thông điệp rằng Mỹ đang xây dựng "kho vũ khí của sự tự do".

Theo ông, kho vũ khí này có nhiệm vụ bảo vệ Mỹ và những lợi ích liên quan, song cũng sẽ củng cố sức mạnh của NATO và các đồng minh. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cho rằng các đồng minh phải "sẵn sàng đứng lên và hành động mạnh mẽ" để bảo vệ lục địa của chính mình.

Quan chức Mỹ thông báo Lầu Năm Góc sẽ tiến hành cuộc rà soát kéo dài 6 tháng về lực lượng Mỹ tại châu Âu, kết quả sẽ phụ thuộc vào việc các nước thành viên NATO có thể gánh vác trách nhiệm an ninh của chính mình nhanh đến mức nào.

"Đây sẽ là cuộc rà soát thật sự. Nó được thiết kế để đảm bảo NATO chuyển biến nhanh chóng và không thể đảo ngược theo hướng châu Âu đảm nhận vai trò dẫn dắt, đứng lên gánh trách nhiệm chính về phòng thủ của châu lục", ông nói trong cuộc họp.

Ông cũng chỉ trích các đồng minh vì không cho phép lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ ở châu Âu trong chiến dịch tấn công Iran, gọi đây là điều "đáng xấu hổ".

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby hồi tháng 2 cho biết liên minh đã chuyển đổi thành "NATO 2.0" sau khi Liên Xô tan rã, nhấn mạnh phiên bản này không còn phù hợp.

Tổng thống Trump đã phàn nàn trong nhiều năm qua về trách nhiệm mà Mỹ phải gánh đối với NATO. Ông nhiều lần kêu gọi châu Âu làm nhiều hơn để có thể tự phòng thủ mà không cần sự hỗ trợ của Washington, cũng như đe dọa sẽ rút khỏi liên minh.

Tướng không quân Mỹ Alexus Grynkewich, người giữ chức Tư lệnh Tối cao NATO tại châu Âu, đang xây dựng các kế hoạch dự phòng để bảo vệ châu lục, sau khi Washington hôm 3/6 phát tín hiệu rằng sẽ ngừng cung cấp một tàu sân bay và các tàu hỗ trợ, cũng như đội máy bay tiếp dầu, hàng chục tiêm kích và những khí tài khác cho châu lục trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.

Chính quyền Tổng thống Trump cho biết Mỹ cần có khả năng chuẩn bị cho hai xung đột diễn ra cùng lúc, thêm rằng muốn có thêm nguồn lực quân sự trong tay để đề phòng kịch bản xảy ra giao tranh với Trung Quốc ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Tin Gốc: Vnexpress

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 14/4 tới khảo sát thực địa và nghe giới thiệu bản đồ quy hoạch tổng thể khu khởi động và trao đổi kinh nghiệm xây dựng Khu mới Hùng An, nơi được gọi là "thành phố tương lai" của Trung Quốc, nằm cách Bắc Kinh 100 km về phía tây nam.

Trung Quốc công bố kế hoạch thành lập Khu mới Hùng An vào ngày 1/4/2017 trên diện tích 1.770 km2 ở tỉnh Hà Bắc, với nhiệm vụ chính là "giảm tải" cho thủ đô, đồng thời thúc đẩy phát triển vùng Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc.

Sau 9 năm phát triển, Hùng An đến nay đã chuyển từ giai đoạn "xây dựng cơ bản" sang "xây dựng chất lượng cao", với 8 doanh nghiệp nhà nước trung ương đã hoàn tất việc di dời hoặc đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng văn phòng tại Hùng An. Hơn 4.000 công ty có trụ sở tại Bắc Kinh cũng đã thiết lập sự hiện diện tại thành phố mới này.

Đối với Chu Phú Cường, nhân viên Tập đoàn quốc doanh Hoa Năng Trung Quốc, sức hấp dẫn của cuộc sống tại Hùng An đến từ không gian chạy bộ xanh và đẹp.

"Cơ sở vật chất thể thao ở đây rất tuyệt vời và có rất nhiều không gian xanh", Chu, người thường xuyên chạy bộ tại Công viên Thung lũng Xanh Trung tâm gần văn phòng, cho hay.

Chu đã chuyển từ Bắc Kinh đến Hùng An mùa thu năm ngoái, khi Tập đoàn Hoa Năng Trung Quốc dời trụ sở chính cùng hơn 1.000 nhân viên tới thành phố. Vợ và con trai út của Chu cũng đã tới định cư tại Hùng An, giúp anh thêm hài lòng với cuộc sống nơi đây và sẵn sàng hòa nhập tốt hơn vào sự phát triển của thành phố.

Ngoài ra, 4 trường đại học ở Bắc Kinh đã khởi công xây dựng cơ sở mới tại Hùng An và 2 bệnh viện đang xây dựng các chi nhánh mới tại đây. Làn sóng di dời này đang thay đổi diện mạo của thành phố, với hơn 5.300 tòa nhà đang mọc lên trên những nơi trước đây chỉ là ruộng đồng.

Theo quy hoạch tổng thể, đến năm 2035, Khu mới Hùng An về cơ bản sẽ phát triển thành một thành phố hiện đại, xanh, thông minh và đáng sống, tương tác hài hòa giữa con người và môi trường, đồng thời có khả năng cạnh tranh mạnh mẽ với các đô thị khác của Trung Quốc.

Ngoài vai trò hỗ trợ chức năng cho thủ đô Bắc Kinh, chính phủ Trung Quốc còn mong muốn Hùng An trở thành trung tâm mới cho mở cửa và hợp tác quốc tế.

Thành phố hài hòa

Vào một buổi sáng yên tĩnh gần đây, những tiếng cười rộn rã vang lên từ các lớp học của Trường Mầm non Bạch Tháp ở Hùng An. Trẻ em ngồi trong những căn phòng sáng sủa và rộng rãi, gấp giấy, học số và thực hành tiếng Anh. Những bức vẽ của các em treo dọc các bức tường, minh chứng đầy màu sắc về một thế hệ mới đang lớn lên tại thành phố này.

Jimmy Redinger, giáo viên người Mỹ tại Trường Mầm non Bạch Tháp, đã sinh sống gần 15 năm ở Trung Quốc. Với ông, tư duy cởi mở của người dân Hùng An chính là lý do khiến ông chọn sinh sống và làm việc tại đây.

"Hùng An không giống như một số nơi khác. Ở đây có sự cởi mở và phóng khoáng mà bạn khó có thể tìm thấy ở nơi nào khác", ông nói, thêm rằng thành phố mang lại cảm giác vừa mới mẻ vừa hòa nhập.

Jimmy hiện giảng dạy cho những đứa trẻ có gia đình đến từ khắp nơi trên đất nước Trung Quốc. Theo nhà trường, các học sinh tại đây phản chiếu chính sự đa dạng của thành phố, khi các gia đình từ nhiều khu vực ở Trung Quốc chuyển đến Hùng An để tìm kiếm cơ hội mới. Tính đến tháng 3, dân số thường trú tại đây đã đạt khoảng 1,41 triệu người.

Ngô Hạo, giám đốc khoa ngoại thần kinh tại Bệnh viện Tuyên Vũ Hùng An, cho hay trong ba năm qua, các tòa nhà quanh bệnh viện này đã mọc lên nhanh chóng và các đường phố ngày càng nhộn nhịp.

Ông Ngô, người thường xuyên đi lại giữa Bắc Kinh và Hùng An, đảm nhận vai trò kép, vừa đào tạo đội ngũ y tế địa phương, vừa cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao. Từ năm 2023, ông đã thực hiện gần 3.000 ca phẫu thuật tại Hùng An, góp phần vào sự phát triển nhanh chóng của hệ thống y tế nơi đây.

Với nhiều người, sự đầu tư về cơ sở vật chất và chất lượng y tế, giáo dục, đời sống là những yếu tố giúp họ quyết định lựa chọn gắn bó với Hùng An.

Thành phố công nghệ

Chạy xe dọc theo những con phố ở Hùng An, người ta dễ dàng nhận thấy một điều khá lạ lẫm: những dãy đèn xanh nối dài liên tiếp không ngắt quãng. Nhờ ứng dụng trí tuệ nhân tạo, hệ thống tín hiệu giao thông có thể điều chỉnh chỉ trong tích tắc, tùy theo lưu lượng phương tiện trên đường.

"Lái xe ở Hùng An, mọi người sẽ nhận thấy không còn phải canh cánh nhìn đèn giao thông nữa, chính hệ thống đèn đang chủ động quan sát dòng xe để điều tiết", Trương Yến, người đã chuyển đến thành phố 4 năm trước, nói.

Trương phụ trách đội ngũ triển khai hệ thống này khắp quận Dung Đông ở Hùng An. Nhờ hạn chế các quãng dừng đèn đỏ không cần thiết, hệ thống đã giúp giao thông thông suốt hơn và nâng cao đáng kể hiệu quả lưu thông.

Hệ thống này không chỉ điều tiết giao thông mà còn làm được nhiều hơn thế. Nó theo dõi tình trạng đường sá theo thời gian thực, phát hiện sự cố thiết bị và tự động phát cảnh báo bảo trì.

"Thậm chí, nó có thể nhận ra vấn đề trước khi phần lớn tài xế kịp nhận thấy", Bạch Gia Học, đại diện của Công ty Công nghệ Thành phố Kỹ thuật số China Telecom, cho hay.

Tại Hùng An, mọi người có thể thấy sự xuất hiện của taxi tự hành. Những chiếc xe này không có tài xế, vận hành êm ái và giá cước thấp, đại diện cho một hình thức di chuyển đô thị mới, theo Global Times.

Theo truyền thông địa phương, dịch vụ Apollo Go hiện hoạt động trên khu vực rộng khoảng 25 km² tại Hùng An, với khoảng 800 điểm đón trả. Hành khách có thể gọi xe bằng điện thoại thông minh, tương tự dùng Uber, với thời gian chờ chỉ vài phút và giá cước thường dưới 1 USD.

Trên bầu trời, máy bay không người lái (UAV) tuần tra khắp thành phố. Theo Hebei Daily, các UAV trang bị công nghệ nhận dạng tự động, theo đó có thể phát hiện cây đổ, hạ tầng hư hỏng, tắc nghẽn giao thông và thậm chí là dấu hiệu hỏa hoạn, truyền phát cảnh báo trong vòng 30 giây.

Dưới lòng đất, một lớp khác của thành phố đang dần hình thành, theo Global Times. Bên dưới khu trung tâm thương mại, một hệ thống giao thông quy mô lớn đang được xây dựng, tích hợp các tuyến tàu điện ngầm, đường sắt cao tốc và kết nối trực tiếp đến Sân bay Quốc tế Đại Hưng ở Bắc Kinh. Khi hệ thống này hoàn thành, thời gian di chuyển đến sân bay chỉ còn khoảng 30 phút.

Thành phố xanh

Nằm ở rìa Hùng An là hồ Bạch Dương Điện, nơi thường được mệnh danh là "lá phổi xanh của miền bắc Trung Quốc". Đối với nhiếp ảnh gia địa phương Trương Học Nông, đây cũng là điểm đến hàng tuần của ông.

"Tôi cảm thấy thực sự hạnh phúc khi chứng kiến Hùng An thành hình", ông Trương, chủ tịch Hiệp hội Nhiếp ảnh gia Bạch Dương Điện, cho biết.

Chất lượng nước ở Bạch Dương Điện đã cải thiện đáng kể qua nhiều năm, cho phép các loài sinh vật quý hiếm quay trở lại nơi đây.

"Chúng tôi lần đầu chụp được ảnh loài vịt lặn Baer vào năm 2018. Đến năm 2023, chúng tôi đã có thể chụp cảnh chúng bơi cùng đàn con. Giờ đây, chúng thường xuyên xuất hiện", ông Trương nói về loài có nguy cơ tuyệt chủng.

Theo Global Times, Hùng An đã triển khai các biện pháp phục hồi sinh thái có hệ thống, bao gồm nạo vét, bổ sung nước và kiểm soát ô nhiễm. Đến năm 2026, 74,22 km2 đất nông nghiệp đã được chuyển đổi thành vùng đất ngập nước, trong khi mực nước được duy trì ổn định ở mức khoảng 7 m. Hiện có 296 loài chim hoang dã và 50 loài cá sinh sống tại khu vực này.

Trong lòng thành phố, các nguyên tắc thiết kế xanh cũng được thể hiện rõ nét. Nhiều công viên đô thị với quy mô khác nhau được bố trí khắp nơi, thường liên kết với nhau bằng hệ thống kênh nước, tạo thành một mạng lưới sinh thái liên tục.

Cư dân mô tả những buổi tối mùa hè bên mặt nước tràn ngập tiếng ếch nhái và côn trùng, điều được xem như "chút hơi thở thiên nhiên" ngay giữa lòng thành phố.

Theo trang web chính thức của Khu mới Hùng An, thành phố đã đạt được mục tiêu quy hoạch giúp cư dân có thể "tiếp cận rừng trong vòng 3 km, vành đai xanh trong vòng 1 km và công viên trong vòng 300 m". Chất lượng nước mặt và tiêu chuẩn nước uống đều đạt mức tuân thủ 100%.

"Tôi chỉ muốn ghi lại hình ảnh quê hương mình", ông Trương nói. "Khi mới học nhiếp ảnh, tôi phải đi tìm phong cảnh. Giờ đây, mọi nơi ở Bạch Dương Điện đều đẹp, đi đến đâu bạn cũng có thể bắt được một khung hình đẹp".

Thành phố văn hóa

Yếu tố văn hóa cũng là điều mà Khu mới Hùng An chú trọng trong quá trình xây dựng thành phố.

Vào một buổi sáng trong tuần gần đây, sự yên tĩnh của Thư viện Hùng An bị phá vỡ khi nhóm học sinh xuất hiện. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, các em tò mò di chuyển khắp tòa nhà.

"Thư viện Hùng An cung cấp dịch vụ cho mọi nhóm tuổi", Ngô Phàm Phàm, trưởng bộ phận vận hành thư viện, cho biết.

Tòa nhà bảy tầng này lưu giữ hơn 505.000 đầu sách và cung cấp khoảng 3.500 chỗ ngồi đọc. Thư viện còn có các bộ sưu tập chữ nổi, sách nói và thiết bị hỗ trợ đọc cho người khiếm thị, cũng như sách in chữ lớn và kính lúp cho người cao tuổi.

Kể từ khi mở cửa vào cuối tháng 9/2025, thư viện đã nhanh chóng trở thành một trong những không gian công cộng sôi động nhất thành phố. Nơi đây đã đón hơn 600.000 lượt khách, với khoảng 3.000 người mỗi ngày.

Trong khi đó, Bảo tàng Văn học Đầm Sen được xem là nơi kết nối giữa quá khứ với hiện tại.

"Văn học là sự trở về với cuộc sống và sáng tạo là sự phản hồi đối với thực tại", Bạch Diệp, chủ tịch danh dự của Hiệp hội Nghiên cứu Văn học Đương đại Trung Quốc, cho hay.

Giáo viên người Mỹ Jimmy Redinger cho hay Hùng An đang không ngừng thay đổi và phát triển mỗi ngày. "Tôi thực sự tò mò muốn xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress