Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), CLB Thiên văn Đà Nẵng thuộc Đại học Đà Nẵng (DAC) thông tin về những hiện tượng thiên văn kỳ thú xuất hiện trong tháng 6 này, nổi bật là Hạ chí đánh dấu ngày dài nhất năm 2026, mưa sao băng, trăng dâu tây… Có gì thú vị?
Arietids được xem là trận mưa sao băng ban ngày hoạt động mạnh nhất, được dự đoán đạt cực điểm rạng sáng 7.6. Bạn có thể bắt gặp một số sao băng Arietids trước khi mặt trời ló dạng.
Theo các tài liệu khoa học, trận mưa sao băng này diễn ra từ ngày 29.5 – 17.6. Điểm tỏa sáng của trận mưa sao băng – điểm trên bầu trời mà các thiên thạch dường như tỏa ra, nằm trong chòm sao Bạch Dương. Bạn sẽ tìm thấy chòm sao này ở phía đông trước khi mặt trời mọc.
Theskylive.com cho biết đây là hiện tượng thiên văn hiếm gặp, có thể quan sát ở cả 2 bán cầu. Mặc dù hầu hết các sao băng Arietids xuất hiện vào ban ngày, bạn vẫn có thể nhìn thấy chúng vào giờ cuối cùng trước bình minh, bất kỳ lúc nào trong tuần đầu tiên và tuần thứ hai của tháng 6.
Vào thời điểm trăng non, mặt trăng nằm gần đường thẳng nối giữa trái đất và mặt trời. Trong pha này, phần được chiếu sáng của mặt trăng hướng hoàn toàn về phía mặt trời, trong khi phần tối lại quay về phía trái đất.
Mặt trăng trong giai đoạn này mọc cùng lúc với mặt trời vào buổi sáng và lặn vào lúc hoàng hôn, chỉ hiện diện trên bầu trời ban ngày. Tuy nhiên, việc quan sát mặt trăng vào ban ngày trong kỳ trăng non là cực kỳ khó khăn.
Do nằm rất gần mặt trời trên bầu trời, ánh sáng chói của mặt trời làm lu mờ hoàn toàn sự hiện diện của mặt trăng. Bên cạnh đó, phần mặt trăng quay về phía trái đất không được chiếu sáng, nên không phản xạ đủ ánh sáng để được nhìn thấy bằng mắt thường.
Vào ngày này, sao Thủy sẽ đạt ly giác phía đông lớn nhất, lên đến 24,5 độ so với mặt trời. Đây là thời điểm hiếm hoi để người Việt có thể quan sát hành tinh này trên bầu trời tối, khi nó ở vị trí cao nhất gần đường chân trời phía tây.
Hãy hướng mắt về phía tây ngay sau khi mặt trời lặn, và bạn sẽ có cơ hội thấy một chấm sáng nhỏ nhưng đáng chú ý, đó chính là sao Thủy. Sao Thủy là hành tinh gần mặt trời nhất nên rất khó quan sát. Tuy nhiên, vào những thời điểm đặc biệt trong năm khi đạt ly giác cực đại, hành tinh này có thể trở nên nổi bật nếu bạn biết đúng thời gian và hướng để quan sát.
Hành tinh này nằm trong quỹ đạo bên trong trái đất, điều đó có nghĩa là nó luôn xuất hiện gần mặt trời, thường là ngay trước khi mặt trời mọc hoặc ngay sau khi mặt trời lặn.
Vào khoảng ngày 20 – 22.6 hằng năm, hiện tượng Hạ chí diễn ra, thời điểm mặt trời ở vị trí xa nhất về phía bắc so với xích đạo thiên cầu. Đây là ngày có thời gian ban ngày dài nhất trong năm ở bán cầu Bắc và là ngày có thời gian ban ngày ngắn nhất trong năm ở bán cầu Nam.
Mặt trăng sẽ nằm ở vị trí xung đối. Lúc này bề mặt của mặt trăng sẽ phản xạ tối đa ánh sáng mặt trời về phía trái đất. Mặt trăng trong giai đoạn này mọc vào lúc hoàng hôn, đạt đỉnh cao nhất vào nửa đêm và lặn vào lúc bình minh.
Vì vậy, trăng tròn hiện diện trọn vẹn suốt cả đêm, từ khi trời vừa tối cho đến khi mặt trời mọc. Do được mặt trời chiếu sáng trực tiếp ở phía đối diện, trăng tròn rất sáng và dễ quan sát bằng mắt thường, kể cả trong điều kiện có một chút mây mù.
Tuy nhiên, cũng chính vì ánh sáng quá rực rỡ này, trăng tròn thường làm lu mờ các thiên thể mờ như tinh vân hay thiên hà, khiến thời điểm này không lý tưởng cho việc quan sát chúng. Lần trăng tròn này được các bộ lạc bản địa đầu tiên ở Mỹ gọi là trăng dâu tây, vì đây là thời điểm thu hoạch trái cây chín, đặc biệt là dâu tây.
Lúc 18 giờ 30 hôm nay 29.5, Vietlott thông báo kết quả quay số mở thưởng kỳ 01516 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Mega 6/45. Bộ số của giải độc đắc được quay tối nay là: 13 – 14 – 24 – 28 – 30 - 42.
Sau khi quay thưởng, loại hình xổ số Mega 6/45 ghi nhận không có người trúng giải độc đắc nên số tiền cộng dồn tăng 14.957.927.500 đồng.
Trong khi đó, hệ thống ghi nhận có 16 người trúng giải nhất trị giá 10 triệu đồng; có 846 người trúng giải nhì trị giá 300.000 đồng; có 14.492 người trúng giải ba với số tiền là 30.000 đồng.
Trước đó, tối 24.5, Vietlott thông báo kết quả quay số mở thưởng kỳ 01514 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Mega 6/45. Bộ số của giải độc đắc được quay kỳ này là: 04 – 08 – 09 – 14 – 25 – 42.
Sau khi quay thưởng, loại hình xổ số này ghi nhận có 1 người trúng giải độc đắc với số tiền cộng dồn đến 36.108.182.500 đồng. Ngay sau đó, số tiền của giải độc đắc lập tức trở lại với con số ban đầu là 12 tỉ đồng.
Bên kia sông, nơi cuộc sống nhộn nhịp hối hả tất bật với những tòa nhà cao tầng, những ánh đèn lung linh đầy màu sắc thì vùng quê của chúng tôi vẫn còn leo lét những ánh đèn dầu, ánh nến chập chờn và những con đom đóm lập lòe trong đêm.
Cuộc đời người dân nơi đây, ông bà, ba mẹ chúng tôi bám với bùn lầy muối mặn để nuôi sống cả nhà. Ước mơ cơm áo còn chưa tròn thì ánh sáng điện đèn là một điều gì đó rất là xa xỉ. Chúng tôi lớn lên trong những phong trào xóa đói giảm nghèo, xóa mù chữ cho vùng quê nghèo này. Anh trai tôi năm ấy là chàng trai 17 tuổi mang trên mình hành trang vài bộ quần áo, một ít tiền để dành lên thành phố học nội trú trung cấp nghề điện với duy nhất một ước mơ: mang ánh sáng dòng điện về với quê hương.
Ngày đó, đối với quê tôi khi ấy, việc có người học hết phổ thông lên được thành phố học là một niềm tự hào rất lớn. Đó không chỉ là niềm tin của cá nhân anh tôi mà còn là niềm hy vọng của gia đình, của quê hương rằng một ngày mai Cần Giờ sẽ khác. Những năm tháng công tác ở đội quản lý bảo trì lưới điện, anh tôi cùng các đồng đội luôn cố gắng miệt mài với những công việc của mình.
Tôi thường tìm thấy anh tôi trong những buổi trưa trời nắng trên con đường tôi đi học. Các anh ở trên những trụ điện cao, tập trung sửa chữa, ghi chép, đeo đai ngang lưng di chuyển dọc khắp ngả đường. Tôi cũng nhìn thấy những đêm mưa gió bão quật, nghe tin đường dây điện đứt là anh tôi lại cùng các đồng nghiệp đội mưa lên đường. Người ta thường chỉ thấy ánh điện sáng suốt đêm ngày, chỉ quan tâm điện cúp khi nào có điện lại. Nhưng ít ai hiểu rằng để có được những điều đó, những người anh điện lực đã phải nỗ lực thế nào.
Vậy đó, giống như là câu hát "Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ sẽ dành phần ai?". Ước mơ của người dân chúng tôi là quê hương có điện, còn người thực hiện ước mơ đó chính là những người giống như anh tôi.
Một hệ thống điện với tổng chiều dài hơn 100 km trên con đường Rừng Sác, 98 trạm biến áp. Đến năm 2015, xã đảo Thạnh An của Cần Giờ cũng được chính thức sử dụng điện lưới quốc gia. Ánh sáng điện dần dần lan tỏa, âm thầm mà chắc chắn. Cần Giờ của chúng tôi giờ đây như mùa hoa nở rộ.
Vùng quê của tôi bây giờ phủ dài lưới điện, những ngôi nhà xinh đẹp, những ruộng muối, ruộng tôm nuôi công suất lớn, khu du lịch và thậm chí cả một khu đô thị lấn biển cũng dần dần hiện lên thay đổi dần bộ mặt của một huyện nghèo cách xa trung tâm thành phố. Quê tôi khoác lên trên mình tấm áo mới, lứa lứa thanh niên trẻ sau này cũng được tiếp xúc công nghệ, ăn học thành tài quay về phục vụ quê hương.
Một nửa thế kỷ đã trôi qua, ngành điện thành phố mang tên Bác ở tuổi 50 vẫn có thể gọi là một ngành công nghiệp trẻ với nền móng vững chắc. Và đối với những con người đã dành trọn tuổi trẻ của mình vào trạm điện, đường dây như anh tôi thì đó là cả một quãng đời thanh xuân gian khó mà cũng đầy vinh quang kiêu hãnh.
Những người thanh niên năm nào nay đã trở thành những người cha, người chú nhưng vẫn tiếp nối hành trình ước mơ và đam mê, dành trọn sức lực và trí tuệ của mình cùng những thế hệ đàn em tiếp tục mang ánh sáng đến những vùng quê trên khắp chiều dài đất nước. Là một người con của Cần Giờ, tôi luôn trân trọng biết ơn những người đã mang ánh sáng về quê hương cho tôi và các em nhỏ hôm nay có thể thực hiện ước mơ của mình, chinh phục tiếp nối hành trình tri thức.
Đại diện Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam (Save Vietnam's Wildlife) cho biết 4 con cầy vằn non (3 con đực, 1 con cái) nằm trong chương trình sinh sản bảo tồn cầy vằn quý hiếm của trung tâm. Từ những con cầy non mới lọt lòng cần được chăm sóc và bú bình nhiều lần mỗi ngày, sau 1 tháng rưỡi, chúng đã phát triển khỏe mạnh.
Trên tay nhân viên cứu hộ, những con cầy vằn nhỏ xíu chăm chú bú từng giọt sữa từ bình chuyên dụng. Đôi mắt đen láy mở to, chiếc mũi nhỏ liên tục cử động như đang cảm nhận sự an toàn khi được nhân viên cứu hộ chăm sóc. Chúng cũng bắt đầu bước sang giai đoạn tập làm quen với thức ăn rắn.
"Bên cạnh sữa, thực đơn hằng ngày của chúng đã có thêm nhiều món mới như trái cây, côn trùng và giun. Tuy nhiên, sữa công thức vẫn là nguồn dinh dưỡng quan trọng ở thời điểm hiện tại vì vậy các bé cầy vằn sẽ cần thêm khoảng 1 tháng nữa để cai sữa hoàn toàn trước khi chính thức chuyển sang chế độ ăn một bữa một ngày", đại diện Save Vietnam's Wildlife chia sẻ.
Cũng theo đại diện Save Vietnam's Wildlife, nhân viên cứu hộ đang tạm thời tách mẹ của những con cầy vằn này sang khu khác. Mẹ của chúng có biểu hiện căng thẳng sau sinh, nếu để chung mẹ sẽ dễ cắn và làm tổn thương chúng.
"Bên cạnh đó, việc hạn chế tối đa tác động của con người đến cầy vằn con cũng là một trong những ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. Đối với cầy vằn, nếu mẹ phát hiện tác động của con người lên con non, chúng có thể cắn các con của nó hoặc cõng đi chỗ khác. Vì lý do này, chúng tôi luôn hạn chế tối đa việc con người tiếp xúc với cầy vằn con", đại diện Save Vietnam's Wildlife nói.
Cầy vằn có tên khoa học là Chrotogale owstoni, đây là loài thú ăn thịt nhỏ và có giá trị sinh thái cao, tuy nhiên lại cực quý hiếm ngoài tự nhiên. Cầy vằn nằm trong nhóm nguy cấp của Sách đỏ IUCN năm 2016, được xếp vào danh sách loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ và danh sách IB của Nghị định 84/2021/NĐ-CP.
Đây là một trong những loài có phạm vi phân bố nhỏ nhất trong nhóm thú ăn thịt nhỏ ở châu Á; chỉ tìm thấy ở Việt Nam, Lào và một phần rất nhỏ ở miền Nam Trung Quốc. Mặc dù hành vi săn bắt, buôn bán trái phép cầy vằn có thể bị khởi tố hình sự nhưng những năm gần đây tình trạng này vẫn diễn ra. Vì vậy, cần phải có chế tài xử lý nghiêm khắc hơn với các hoạt động săn bắt bằng bẫy, đồng thời tăng cường hiệu quả công tác tuần tra bảo vệ rừng.
